II SA/Gd 375/12

WyrokWSA w Gdańsku2012-10-10

Skład orzekający: Janina Guść, Dorota Jadwiszczok, Krzysztof Ziółkowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może nałożyć grzywnę w celu przymuszenia na nowego właściciela nieruchomości, na której ciąży obowiązek rozbiórki, mimo że pierwotny tytuł wykonawczy nie był wystawiony wobec poprzedniego właściciela, a jedynie wobec obecnego właściciela jako następcy prawnego?
Ratio decidendi
Organ egzekucyjny może nałożyć grzywnę w celu przymuszenia na nowego właściciela nieruchomości, na której ciąży obowiązek rozbiórki, jeśli nowy tytuł wykonawczy został wystawiony wobec niego jako następcy prawnego poprzedniego właściciela, zgodnie z art. 28a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Grzywna nałożona w maksymalnej wysokości jest uzasadniona, gdy zobowiązany uporczywie uchyla się od wykonania obowiązku rozbiórki, a jej celem jest przymuszenie do wykonania obowiązku, a nie sankcja karna.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o nałożeniu na skarżącą grzywny w wysokości 10.000 zł w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego. Skarżąca nabyła nieruchomość po wydaniu ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę, jednak twierdziła, że nie jest zobowiązaną, ponieważ wobec poprzedniej właścicielki nie wystawiono tytułu wykonawczego. Organy egzekucyjne uznały, że obowiązek przeszedł na skarżącą jako następcę prawnego, a grzywna została nałożona prawidłowo.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Janina Guść Sędziowie: Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok Sędzia NSA Krzysztof Ziółkowski (spr.) Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Diana Wojtowicz po rozpoznaniu w dniu 10 października 2012 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi A. K. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 8 maja 2012 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia do rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Decyzją ostateczną z dnia 2 sierpnia 2004 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał J. P. rozbiórkę obiektu budowlanego o konstrukcji drewnianej pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej wraz z urządzeniem sanitarnym (WC) na działce nr [...] w K. B. , gmina K. Wobec upływu terminu do wykonania obowiązku rozbiórki, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego upomnieniem z dnia 29 października 2010 r. wezwał A. K. do bezzwłocznego wykonania obowiązku rozbiórki, z zagrożeniem skierowania sprawy na drogę postępowania egzekucyjnego. Pismem z dnia 6 listopada 2010 r. A. K. poinformowała, że w dniu 19 marca 2009 r. zakupiła opisaną na wstępie nieruchomość, w związku czym nie jest stroną postępowania. Organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne w sprawie obowiązku rozbiórki opisanego wyżej obiektu budowlanego, doręczając A. K. w dniu 7 grudnia 2010 r. tytuł wykonawczy z dnia 25 listopada 2010 r. Następnie postanowieniem z dnia 22 marca 2012 r., nr [...], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nałożył na A. K. grzywnę w wysokości 10.000 zł w celu przymuszenia do wykonania obowiązku rozbiórki opisanych na wstępie obiektów budowlanych. Według organu pierwszej instancji grzywna nałożona we wskazanej wysokości przymusi zobowiązaną do wykonania nałożonego na niego obowiązku rozbiórki i pozwoli uniknąć dalszego uchylania się przez niego od wykonania orzeczonego obowiązku. Wysokość grzywny nie przekracza granic wyznaczonych przez zasady ogólne postępowania administracyjnego w administracji, a w szczególności zasady racjonalnego działania i zasady niezbędności. Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła A. K. wskazując, że nie jest zobowiązaną, o której mowa w decyzji rozbiórkowej z dnia 2 sierpnia 2004 r., zatem nie występują podstawy prawne do nałożenia na nią obowiązku rozbiórki. Zdaniem skarżącej organy naruszyły art. 28a ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 1015 - dalej jako p.e.a.) który wprowadził możliwość kontynuowania postępowania egzekucyjnego w stosunku do innej osoby, niż ta, której już został wystawiony tytuł wykonawczy. Z akt administracyjnych wynika, że zarówno w stosunku do J. P., jak i M. K. poprzednich właścicielek przedmiotowej nieruchomości organ pierwszej instancji nie wystawił tytułu wykonawczego, a zatem nie został spełniony warunek kontynuowania postępowania egzekucyjnego w stosunku do skarżącej. Ponadto wskazała, że w postanowieniu nie przytoczono okoliczności, które stanowiłyby podstawę nałożenia grzywny w przyjętej wysokości. Zarzuciła również niezastosowanie w sprawie art. 125 § 5 p.e.a. Rozpoznając zażalenie A. K., postanowieniem z dnia 8 maja 2012 r., Nr [...],Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że na skarżącą, jako kupująca przedmiotową nieruchomość, przeszły korzyści i ciężary związane z nabyta nieruchomością wraz z zabudową. W świetle art. 28a p.e.a. w przypadku zmiany właściciela rzeczy, z którą jest związany egzekwowany obowiązek, nie zachodzi konieczność wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją nakładająca obowiązek rozbiórki. Zastosowanie dalszych środków egzekucyjnych może nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście dochodzonego obowiązku na następcę prawnego. W przedmiotowej sprawie nowy tytuł wykonawczy został wydany dnia 25 listopada 2010 r., gdzie jako osobę zobowiązaną do wykonania rozbiórki wskazano osobę będąca następcą prawnym wcześniej zobowiązanej, tj. A. K. Organ odwoławczy podniósł ponadto, że grzywna powinna wzbudzić respekt do poszanowania prawa i zmobilizować do wykonania obowiązku nałożonego w związku z dokonaniem wbrew prawu samowoli budowlanej. Celowość nałożenia grzywny w maksymalnej wysokości, w sytuacji bezczynności skarżącej w zakresie realizacji obowiązku rozbiórki, nie nasuwa wątpliwości. Obowiązek zastosowania takiej dolegliwości ma służyć realizacji nałożonego obowiązku, z zaprzestaniem jego stosowania, gdy obowiązek zostanie spełniony. Długi okres od orzeczenia rozbiórki oraz jednorazowość zastosowania środka egzekucyjnego wpływa na ustalenia wysokości grzywny tak, aby realne stało się wykonanie przedmiotowego obowiązku rozbiórki. W skardze na powyższe postanowienie A. K. zarzuciła mu naruszenie zasad prowadzenia postępowania administracyjnego i egzekucyjnego. Zarzuciła naruszenie art. 29 § 1 p.e.a. z uwagi na nie ustosunkowanie się organów obu instancji do zawartego w zażaleniu z dnia 2 kwietnia 2012 r. wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Zarzuciła też naruszenie art. 59 § 1 pkt 2 p.e.a., wskazując, że obowiązek w stosunku do skarżącej nigdy nie istniał. Wskazała także na naruszenie prawa materialnego cywilnego z uwagi na błąd co do osoby skarżącej. Podniosła, że organy nie podjęły próby wszechstronnego wyjaśnienia tej kwestii i błędnie powołały się na art. 548 § 1 k.c. Zdaniem skarżącej wydanie wobec niej tytułu wykonawczego w dniu 25 listopada 2010 r. nastąpiło bez podstawy prawnej, gdyż nabyła nieruchomość od M. K., wobec której nie został wydany tytuł wykonawczy. W ocenie skarżącej organy naruszyły art. 28a p.e.a., albowiem nie został spełniony warunek kontynuowania postępowania egzekucyjnego w stosunku do skarżącej, gdyż w stosunku do poprzedniej właścicielki, M. K. nie wystawiono tytułu wykonawczego. Zdaniem skarżącej nie wyjaśniono również, czy doszło do wykonania obowiązku rozbiórki, a zwłaszcza, czy znajdujące się na nieruchomości obiekty budowlane są tymi samymi obiektami, o których mowa w decyzji z dnia 2 sierpnia 2004 r. Nie zgodziła się z twierdzeniem organu, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wypowiadał się w kwestii przejścia na skarżącą obowiązku objętego tytułem wykonawczym, jak również z ustaleniem, że długotrwałość postępowania czyni celowym zastosowanie środka egzekucyjnego w maksymalnej wysokości. W uzasadnieniu skargi podniesiono, że z aktu notarialnego dotyczącego nabycia nieruchomości przez skarżącą nie wynikało, że przedmiot umowy był obciążony obowiązkiem rozbiórki. W stosunku do M. K. nie wystawiono tytułu wykonawczego i nie wszczęto wobec niej postępowania egzekucyjnego, zatem nie można mówić o przejęciu przez skarżącą obowiązku rozbiórki. Nie zostały bowiem spełnione warunki określone w art. 28a p.e.a. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasową argumentację oraz stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 oraz art. 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje, w zakresie swej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. W świetle powołanego przepisu, wojewódzki sąd administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną (postanowienie) z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tego rozstrzygnięcia. Badając w świetle tych kryteriów legalność zaskarżonego postanowienia sąd ocenił, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem postanowienie to jest zgodne z prawem. Wbrew zarzutom skargi organy egzekucyjne obu instancji rozstrzygając sprawę dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, prowadziły postępowanie w zgodzie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, w oparciu o poczynione ustalenia sformułowały prawidłowe wnioski i zastosowały właściwe przepisy prawa. Podstawą prawną zakwestionowanych w skardze rozstrzygnięć był przepis art. 119 oraz art. 121 § 2 i 4 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2005 r., nr 229, poz. 1945 ze zm.), zwanej dalej w skrócie p.e.a. Organ egzekucyjny zobowiązany był do zastosowania w niniejszej sprawie środków przewidzianych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ponieważ skarżąca A. K. nie wykonała wynikającego z ostatecznej decyzji administracyjnej obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego nietrwale związanego z gruntem, pełniącego funkcję rekreacji indywidualnej, wraz z urządzeniami sanitarnymi. Zgodnie z art. 6 § 1 p.e.a., w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych, a takimi środkami w postępowaniu dotyczącym obowiązków o charakterze niepieniężnym są grzywna w celu przymuszenia, wykonanie zastępcze, odebranie rzeczy ruchomej, odebranie nieruchomości, opróżnienie lokali i innych pomieszczeń, przymus bezpośredni (art. 1a pkt 12 lit. b). Z uwagi na charakter obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej w niniejszej sprawie (obowiązku o charakterze niepieniężnym) organ egzekucyjny miał możliwość zastosowania jedynie dwóch środków egzekucyjnych spośród wymienionych wyżej: grzywny w celu przymuszenia lub wykonania zastępczego. Zgodnie z dyspozycją art. 119 p.e.a., grzywnę w celu przymuszenia nakłada się, gdy egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku znoszenia lub zaniechania albo obowiązku wykonania czynności, a w szczególności czynności, której z powodu jej charakteru nie może spełnić inna osoba za zobowiązanego (§ 1). Grzywnę nakłada się, jeżeli nie jest celowe zastosowanie innego środka egzekucji o charakterze niepieniężnym (§ 2). W tej sytuacji organ egzekucyjny winien był rozważyć zasadność zastosowania środków przewidzianych w ustawie w celu przymuszenia zobowiązanych do wykonania obowiązku rozbiórki. Z zasad postępowania egzekucyjnego w administracji, określonych w art. 7 § 2 p.e.a. (zasada racjonalnego działania) oraz w art. 7 § 3 p.e.a. (zasada niezbędności), wynika obowiązek organu zastosowania wobec zobowiązanego takiej dolegliwości, która jest niezbędna do realizacji ciążącego na nim obowiązku i zaprzestania stosowania tej dolegliwości w momencie, gdy obowiązek ten zostanie spełniony. W niniejszej sprawie organy administracji obu instancji dokonały właściwego wyboru środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia, jako środka najmniej uciążliwego dla zobowiązanej pomimo tego, że został określony w najwyższej wysokości przewidzianej przez ustawę. Dopiero brak skuteczności grzywny w celu przymuszenia winien być podstawą do zastosowania innego środka egzekucyjnego - wykonania zastępczego. Podkreślić należy, że zgodnie z art. 125 § 1 p.e.a. w razie wykonania obowiązku przewidzianego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu. Nadto, zgodnie z art. 126 p.e.a., uiszczona lub ściągnięta grzywna może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w części lub całości. Unormowania te wskazują, że środek egzekucyjny w postaci grzywny jest, co do zasady, środkiem o charakterze łagodniejszym od wykonania zastępczego. W przypadku zastosowania tego drugiego środka, zobowiązany do dokonania rozbiórki zostaje bowiem zgodnie z art. 127 i 133 § 1 p.e.a., obciążony pełnymi kosztami wykonania zastępczego. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 21 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2315/10 (Baza orzeczeń Lex nr 1138139) wyjaśnił, że przy egzekucji dotyczącej obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego zasadniczo w pierwszej kolejności należy zastosować grzywnę w celu przymuszenia. Odwrotna sytuacja, w której w pierwszej kolejności zastosowanie znajdzie wykonanie zastępcze (skutkiem czego wykluczone będzie zastosowanie grzywny w celu przymuszenia), powinna mieć miejsce wyjątkowo, np. kiedy grzywna w celu przymuszenia z jakichś oczywistych względów nie może doprowadzić do wykonania obowiązku przez zobowiązanego. Sąd orzekający w niniejszej sprawie podziela przedstawiony pogląd, zaznaczając, że z okoliczności niniejszej sprawy, a także treści skargi wynika, że skarżąca w ogóle nie zamierza wykonać rozbiórki nakazanej ostateczną decyzją administracyjną, stoi bowiem na stanowisku, że nie jest obowiązana do jej wykonania. W niniejszej sprawie egzekucja dotyczy nietrwale związanego z gruntem obiektu budowlanego, niestanowiącego budynku, zatem ustalenie wysokości grzywny winno nastąpić na podstawie art. 121 § 2 ustawy. Przepis ten stanowi, że z zastrzeżeniem § 5, każdorazowo nałożona grzywna nie może przekraczać kwoty 10 000 zł. a w stosunku do osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej kwoty 50 000 zł. Przepis ten określa górną granicę grzywny. Organ wymierzając grzywnę na tej podstawie działa w granicach uznania administracyjnego. Uznanie to nie oznacza dowolności, organ winien zatem wskazać przesłanki jakimi kierował się określając wysokość nałożonej grzywny. Zaskarżonym postanowieniem wymierzono grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 10.000 zł. Organ prawidłowo określił wysokość grzywny w granicach unormowania art. 121 § 2 p.e.a., a w zaskarżonym postanowieniu uzasadnił wysokość wymierzonej grzywny. Zdaniem sądu dokonana przez organ ocena nie nosi cech dowolności. Organ wymierzając grzywnę winien wziąć pod uwagę takie okoliczności sprawy jak: postępowanie zobowiązanego po orzeczeniu nakazu rozbiórki, przyczyny niewykonania rozbiórki, upływ czasu, w jakim zobowiązany zwleka z wykonaniem nałożonego na niego decyzją obowiązku. Ustalenie w niniejszej sprawie grzywny w wysokości 10.000 zł jest zgodne z prawem i nie nosi cech niesprawiedliwości czy nieadekwatności. Organy egzekucyjne prawidłowo określiły wysokość grzywny, kierując się przede wszystkim zapewnieniem skuteczności tego środka egzekucyjnego oraz charakterem nałożonego obowiązku. Grzywna, aby odniosła pożądany skutek w postaci realnego przymuszenia zobowiązanego do wykonania obowiązku, powinna być nałożona przez organ egzekucyjny w odpowiedniej wysokości, tak aby jej dolegliwość zmobilizowała zobowiązanego do realizacji nakazu rozbiórki. Celem nałożenia grzywny jest między innymi uniknięcie konieczności sięgania do następnego, dolegliwszego środka egzekucyjnego, jakim jest wykonanie zastępcze. Zgodnie z art. 121 § 4 p.e.a., w przypadku egzekucji dotyczącej spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Wymierzając grzywnę organ musi zatem uwzględnić, że środek ten, z uwagi na jednokrotność zastosowania, musi być odpowiednio dolegliwy, aby zapewnić jego skuteczność. Organ egzekucyjny ustalając wysokość grzywny w kontrolowanej sprawie uwzględnił długotrwałe powstrzymywanie się skarżącej od wykonania rozbiórki. Skarżąca uchyla się od wykonania nałożonego obowiązku w sposób uporczywy, czego nie usprawiedliwia jej bezzasadne stanowisko o błędnym kierowaniu egzekucji wobec niej. Z okoliczności sprawy nie wynika, by brak wykonania nałożonego obowiązku był od skarżącej obiektywnie niezależny. Wykonanie rozbiórki obiektu nietrwale związanego z gruntem, nie jest związane ze szczególnymi trudnościami. Skarżąca nie ma woli realizacji treści decyzji nakazującej rozbiórkę i podejmuje działania zmierzające do uchylenia się od wykonania nałożonego obowiązku. Podkreślić należy, że nałożona grzywna nie ma charakteru sankcji karnej, a jej jedynym celem jest przymuszenie zobowiązanych do wykonania orzeczonego nakazu. Skarżąca nie musi uiścić nałożonej grzywny. Może zwolnić się z tego obowiązku poprzez wykonanie orzeczonego nakazu rozbiórki. Wówczas zastosowanie znalazłaby dyspozycja przepisu art. 125 § 1 p.e.a., zgodnie z którą w razie wykonania obowiązku określonego w tytule wykonawczym, nałożone, a nieuiszczone lub nieściągnięte grzywny w celu przymuszenia podlegają umorzeniu na wniosek zobowiązanego. Nadto, zgodnie z art. 126 p.e.a., uiszczona lub ściągnięta grzywna, na wniosek zobowiązanego, który wykonał obowiązek, może być w uzasadnionych przypadkach zwrócona w 75% lub w całości. Skarżąca, jeżeli wykona nakaz rozbiórki, może zatem domagać się zwrotu znacznej części lub całości uiszczonej kwoty. Celem nałożenia grzywny jest między innymi uniknięcie konieczności sięgania do następnego, dolegliwszego środka egzekucyjnego, jakim jest wykonanie zastępcze. Od daty nabycia przez skarżącą nieruchomości zabudowanej przedmiotowym obiektem budowlanym upłynął okres ponad trzech lat, w którym skarżąca miał obowiązek i możliwość wykonania jego rozbiórki. Sądowi, orzekającemu w niniejszej sprawie, z urzędu znany jest fakt, że na obszarze K. B. występuje powszechnie zjawisko samowoli budowlanej. Istotny jest zatem również ten aspekt, jakim jest obowiązek przestrzegania prawa. Skarżąca niewątpliwie uchyla się od wykonania nałożonego obowiązku, a z okoliczności sprawy nie wynika, by brak wykonania tego obowiązku był od niej niezależny. Stan faktyczny sprawy wskazuje, że skarżąca nie ma woli realizacji treści decyzji rozbiórkowej i podejmuje działania zmierzające do uchylenia się od wykonania nałożonego obowiązku, bowiem jej celem jest wyłącznie pozostawienie przedmiotowego obiektu budowlanego, mimo prawomocnie orzeczonej rozbiórki. Ustosunkowując się do zarzutów skargi dotyczących obciążenia skarżącej obowiązkiem rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego, sąd miał na uwadze, że organy egzekucyjne prowadząc postępowanie badają z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, ale nie są uprawnione do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. W konsekwencji w sytuacji, gdzie ostateczną decyzją organu nadzoru budowlanego orzeczono rozbiórkę obiektu budowlanego, organ egzekucyjny może podjąć czynności w ramach procedury egzekwowania wyłącznie w odniesieniu do osoby zobowiązanej z takiej decyzji, chyba że w toku postępowania nastąpiła zmiana właściciela nieruchomości, na której usytuowany jest obiekt podlegający rozbiórce, a poprzedni właściciel nie jest już posiadaczem lub zarządca nieruchomości (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 29 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Lu 218/08, Baza Orzeczeń Lex nr 558393). W postępowaniu egzekucyjnym chodzi bowiem o wykonanie nałożonego w postępowaniu administracyjnym jurysdykcyjnym obowiązku. Z treści przepisu art. 52 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku - Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 ze zm.) wynika, że na inwestorze, właścicielu lub zarządcy obiektu budowlanego ciąży obowiązek zlikwidowania stanu niezgodnego z prawem na swój koszt. Organy egzekucyjne słusznie prowadzą zatem egzekucję wobec aktualnego właściciela nieruchomości, to jest wobec skarżącej. Zgodnie z art. 28a p.e.a. w przypadku przejścia obowiązku objętego tytułem wykonawczym na następcę prawnego zobowiązanego postępowanie egzekucyjne jest kontynuowane, a dokonane czynności pozostają w mocy. Zastosowanie dalszych czynności egzekucyjnych może jednak nastąpić po wystawieniu przez wierzyciela nowego tytułu wykonawczego i skierowaniu go do organu egzekucyjnego wraz z urzędowym dokumentem wykazującym przejście obowiązku na następcę prawnego. Przepis ten dotyczy więc sytuacji, gdy na skutek czynności cywilnoprawnych dochodzi do zmiany właściciela rzeczy, z którą jest związany egzekwowany obowiązek. Taka sytuacja może polegać na sprzedaży obiektu budowlanego, w stosunku do którego wydano nakaz rozbiórki. W takich sytuacjach obowiązek przechodzi na następcę prawnego, czyli nabywcę obiektu budowlanego. Obowiązek rozbiórki jest obowiązkiem wynikającym z norm prawa materialnego administracyjnego. Jeżeli występuje następstwo prawne obowiązek administracyjny przechodzi na następcę prawnego zobowiązanego z mocy prawa (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 18 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Gd 463/09, Baza Orzeczeń Lex nr 555321; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 24 stycznia 2005 r., sygn. akt II SA/Wr 39/03, ONSAiWSA 2005/6/138). W przedmiotowej sprawie skarżąca w toku postępowania egzekucyjnego nabyła nieruchomość zabudowaną przedmiotowym obiektem budowlanym od M. K., która to z kolei nabyła ją od wymienionej w decyzji rozbiórkowej J. P., przy czym do skarżącej skierowano zarówno upomnienie, jak i wystawiono na nią tytuł wykonawczy. Wskazać ponadto należało, że również w stosunku do M. K. została prawidłowo wszczęta egzekucja, skoro – wbrew twierdzeniom zawartym w skardze - doręczono jej skutecznie zarówno upomnienie w dniu 30 września 2008 r., jak i tytuł wykonawczy w dniu 16 grudnia 2008 r. (por. uzasadnienie postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 października 2010 r., nr [...], k. 12 akt administracyjnych I instancji). W wyniku sprzedaży skarżącej przez M. K. działki nr [...] w K. B. w dniu 19 marca 2009 r., postanowieniem Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 października 2010 r. umorzono postępowanie egzekucyjne w zakresie nałożenia na M. K. grzywny w celu przymuszenia. Nie budzi zatem wątpliwości - w odniesieniu do przedmiotowej nieruchomości - zarówno następstwo prawne M. K. po wymienionej w decyzji rozbiórkowej J. P., jak i następstwo prawne skarżącej po M. K. Obecnie to skarżąca jest zobowiązaną do wykonania rozbiórki przedmiotowego obiektu budowlanego. Kontynuacja czynności egzekucyjnych wobec zbywcy obiektu budowlanego, czyli M. K. stanowiłaby naruszenie ww. przepisu art. 28a p.e.a. Wobec powyższych rozważań zarzuty zawarte w skardze nie mogły prowadzić do jej uwzględnienia. Brak było podstaw do rozpatrywania wniosku skarżącej o umorzenie postępowania egzekucyjnego, zawartego w zażaleniu z dnia 2 kwietnia 2012 r. Przedmiotem postępowania organu odwoławczego na tym etapie było rozstrzygniecie o zasadności nałożenia na skarżącą grzywny w celu przymuszenia. Organ odwoławczy, rozważając dopuszczalność prowadzenia egzekucji wobec skarżącej, ustosunkował się również do jej zarzutów dotyczących braku podstaw do obciążania jej egzekwowanym obowiązkiem, na czym skarżąca opierała swój wniosek o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Skoro organ odwoławczy prawidłowo ustalił, że skarżąca obowiązek ten aktualnie obciąża, to brak było podstaw do uchylania postanowienia organu pierwszej instancji o nałożeniu na skarżącą grzywny w celu przymuszenia. Przywołanie przez organ odwoławczy art. 548 § 1 k.c., na poparcie stanowiska o przejściu na skarżącą korzyści i ciężarów związanych z nabytą nieruchomością, choć stanowi argumentację zbędną w świetle jednoznacznej regulacji art. 28a p.e.a., nie mogło prowadzić do uwzględnienia skargi. Nie oznacza to bowiem, że organ odwoławczy naruszył przepisy w sposób mający wpływ na wynik sprawy, skoro szeroko odniósł się także do zasadniczej podstawy prawnej przejścia egzekwowanego obowiązku wynikającej z art. 28a p.e.a. Również wykazywanie, że w wyroku tutejszego Sądu o sygn. akt II SA/Gd 466/11 została przesądzona prawidłowość stanowiska organu o przejściu na skarżącą obowiązku rozbiórki, należało ocenić błędne. Wyrok powyższy zostało bowiem wydany na skutek skargi A. K. na postanowienie w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia w sprawie zarzutów dotyczących prowadzenia egzekucji w sprawie nakazu rozbiórki i nie mógł zawierać jakichkolwiek ocen i wskazań co do dopuszczalności egzekucji w stosunku do skarżącej. Uchybienie w tym zakresie nie mogło jednak mieć wpływu na wynik sprawy, a tym samym nie mogło prowadzić do uwzględnienia skargi obecnie rozpoznawanej. Odnośnie zarzutu niewyjaśnienia przez organy obu instancji, czy znajdujące się na przedmiotowej nieruchomości obiekty budowlane są tymi samymi obiektami, o których mowa w decyzji rozbiórkowej podkreślić należało, że okoliczności powyższe nie były przedmiotem rozstrzygnięcia organów egzekucyjnych w przedmiotowej sprawie, albowiem dotyczyła ona zasadności nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Ewentualne zaistnienie, podnoszonych w tym zakresie przez skarżącą okoliczności, mogłoby stać się podstawą wniesienia zarzutu do prowadzonej egzekucji opartego na twierdzeniu o wykonaniu egzekwowanego obowiązku. W ocenie sądu organ odwoławczy prawidłowo uzasadnił wysokość orzeczonej grzywny, uwzględniając istotne okoliczności sprawy. Grzywna w celu przymuszenia nałożona w przedmiotowej sprawie na skarżącego w wysokości 10.000 zł spełnia wymogi ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wybór tego środka egzekucyjnego, jak również wysokość nałożonej grzywny, odpowiadają rodzajowi nałożonego obowiązku, zostały umotywowane w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, a argumentacja organu w tym zakresie zasługuje na akceptację. Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270), oddalił skargę jako bezzasadną.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło