II SA/Gl 1001/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant Starszy referent Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2012 r. sprawy ze skargi B. C.-M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że wykonanie zaskarżonej decyzji nie podlega wstrzymaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącej kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Decyzją nr [...] z dnia [...] r., Starosta [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy, zatwierdził projekt budowlany i udzielił B. S. - M. i Z. M. pozwolenia na budowę budynku usługowego z pokojami hotelowymi wraz z wewnętrznymi instalacjami oraz budowę i modernizację ogrodzenia przy ulicy [...] w M. (na działkach nr 1 i 2). W udzielonym pozwoleniu określił warunki prowadzonej budowy - zgodnie z art. 36 ust. 1 i art. 42 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie: Dz.U. z 2010 r., Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.). Odwołanie od powyższej decyzji złożyła obecnie skarżąca B. C. – M., zarzucając decyzji organu pierwszej instancji naruszenie: art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie (Dz.U Nr 199, poz. 1227) w związku z § 3 ust. 1 pkt 49 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U Nr 257, poz. 2573), art. 147 Kodeksu cywilnego, art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz art. 33 ust. 1 oraz art. 103 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (Dz.U. Nr 27, poz. 96). Rozpatrując to odwołanie Wojewoda [...] zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu stwierdził, iż po dokładnym przeanalizowaniu materiału dowodowego podziela w pełni stanowisko organu pierwszej instancji, uznając zarzuty odwołania za niezasadne. Wyjaśnił, iż inwestor przedstawił dokumentację geotechniczną dla inwestycji, która została sporządzona w zakresie dotyczącym celów jakim ma służyć. Zarzut złożenia nieprawdziwego oświadczenia przez jej autora nie może być uznany przez organ, jeżeli strona nie przedstawiła wyroku sądu powszechnego potwierdzającego zasadność tego zarzutu. Organ administracyjny nie ma bowiem podstaw prawnych do kwestionowania zawartości merytorycznej sporządzonych w sprawie dokumentacji i ekspertyz. Ich zakres powinien być dostosowany do potrzeb projektu, a odpowiedzialność za całość spoczywa na projektantach i sprawdzających, dysponujących stosownymi kwalifikacjami i uprawnieniami. W oparciu o powyższe zasadnie organ pierwszej instancji stwierdził, że projekt budowlany spełnia wymagania zawarte w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz.U. Nr 120, poz. 1133). W odniesieniu do zgłoszonych zarzutów organ odwoławczy dodatkowo wyjaśnił, iż w zakresie zapewnienia odpowiedniej ilości miejsc parkingowych, wymóg taki nie wynika z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w związku z czym nie ma podstawy do nakładania takiego wymogu na inwestora. W skardze na powyższą decyzję skarżąca wniosła o jej uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 33 ust. 1 i art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowanego oraz przepisów postępowania, a mianowicie art. 7, art. 77, art. 78 i art. 80 k.p.a. Uzasadniając skargę podkreśliła, iż decyzja wydana została bez dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego z rażącym naruszeniem zasady prawdy obiektywnej zawartej w art. 7 k.p.a. Przedstawione w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji konkretne okoliczności, świadczące o przedłożonej w sprawie ekspertyzie geologicznej zostały zupełnie pominięte przez organ odwoławczy, a dowody na okoliczność wykonanych odwiertów do przedłożonej ekspertyzy nie zostały przeprowadzone. Został tym samym pominięty słuszny interes skarżącej, bo zgłaszane nieprawidłowości postępowania przed organem pierwszej instancji nie zostały w ogóle zauważone i rozpatrzone. Nie dość dokładnie zajęto się różnicą poziomów pomiędzy działkami, co jest istotne z uwagi na możliwość osunięcia się terenu w wyniku prowadzonych prac budowlanych. Nadto strona skarżąca podniosła, że organy uchybiły obowiązkowi wynikającemu z art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez zwolnienie inwestora z obowiązku przedstawienia układu komunikacyjnego, w tym parkingowego. Podkreśliła, że ulica [...] w M. jest ulicą krótką jednokierunkową, a inwestor na potrzeby hotelu i restauracji zajął praktycznie całą działkę, przewidując jedynie 4-5 miejsc parkingowych, co niewątpliwie spowoduje zakłócenie układu komunikacyjnego w tej centralnej części miasta. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Odpowiedź na skargę złożyli także uczestnicy postępowania – B. S.-M. i Z. M., wnosząc o oddalenie skargi. Podnieśli, że rozpatrując sprawę organy dysponowały pełnym i kompletnym materiałem dowodowym, a złożony projekt w pełni uwzględnia obowiązujące przepisy oraz zasady wiedzy technicznej oraz interes osób trzecich. Wskazali, iż działka objęta inwestycją jest terenem usług centrotwórczych, a przed przystąpieniem do prac budowlanych została zbadana przez fachowców, co zostało uwidocznione w złożonym projekcie budowlanym. Powołując się na art. 4 Prawa budowlanego podnieśli, iż chroni on prawo do zabudowy posiadanej nieruchomości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 25 października 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 334/10, oddalił powyższą skargę, uznając, iż nie zasługiwała ona na uwzględnienie. Na skutek wniesionej przez skarżącą od tego wyroku skargi kasacyjnej, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 601/11, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach oraz orzekł o kosztach postępowania kasacyjnego. W motywach tego rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny za zasadny uznał podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 7 k.p.a. i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez uznanie przez Sąd pierwszej instancji, że nie doszło do naruszenia tych przepisów przez organy administracji w odniesieniu do kwestii zapewnienia wystarczającej ilości miejsc parkingowych dla objętej pozwoleniem na budowę inwestycji. Zakwestionował zaakceptowany przez Sąd pierwszej instancji pogląd organów administracji, jakoby kwestia ilości miejsc parkingowych była regulowana miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, zaś miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący dla terenu, na którym realizowana ma być inwestycja nie zawiera uregulowań w tym przedmiocie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, z § 18 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 roku w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.) wynika, że jeżeli dla terenu, na którym ma być realizowana inwestycja nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego to liczbę i sposób urządzenia miejsc postojowych należy dostosować do wymagań ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jeżeli natomiast dla terenu, na którym ma być realizowana inwestycja obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to zastosowanie będzie miał § 18 ust. 1 wymienionego wyżej rozporządzenia. Zdaniem Sądu kasacyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny, dokonując oceny zaskarżonej decyzji, nie dokonał jej oceny pod kątem zgodności z wymogami wynikającymi z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych uznając, że kwestia liczby i sposobu urządzenia miejsc postojowych podlega ocenie wyłącznie pod kątem zgodności z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd kasacyjny zalecił, aby rozpoznając sprawę ponownie, Wojewódzki Sąd Administracyjny dokonał oceny poczynionych przez organy administracji ustaleń faktycznych będących podstawą wydania zaskarżonej decyzji o pozwoleniu na budowę, co do wymogów wynikających z § 18 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Naczelny Sąd Administracyjny zgodził się również z podniesionym w skardze kasacyjnej zarzutem, że Sąd pierwszej instancji nie dość dokładnie przeanalizował kwestię możliwości korzystania przez klientów budynku restauracyjno – hotelowego z parkingu zlokalizowanego na działce nr 3, położonej w bezpośrednim sąsiedztwie planowanej inwestycji. Działkę, na której ma być realizowana inwestycja oddziela od działki, na której znajduje się parking ogrodzenie, co wynika z załączonych do akt sądowych zdjęć. Nie wiadomo też, czy jest to parking publiczny ogólnie dostępny, czy też jest to działka należącą do gminy, którą gmina pozwala wykorzystywać jako parking, ale w każdej chwili może zmienić sposób wykorzystywania tej działki. Możliwość parkowania na tym parkingu mogłaby być wzięta przez Sąd pierwszej instancji pod uwagę przy ocenie zaskarżonej decyzji tylko wówczas, gdyby inwestor wykazał, że pracownicy i klienci budynku restauracyjno – hotelowego będą mogli z tego parkingu korzystać, to jest gdyby wykazał, że w ogrodzeniu zostanie wykonane przejście umożliwiające wejście na teren budynku restauracyjno – hotelowego oraz przedstawił co najmniej oświadczenie właściciela nieruchomości wykorzystywanej jako parking, że wyraża zgodę na parkowanie na niej pojazdów przez pracowników i klientów budynku restauracyjno – hotelowego. Naczelny Sąd Administracyjny za niezasadne natomiast uznał pozostałe podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty. W ponownie prowadzonym postępowaniu przed tut. Sądem, pismem z dnia 31 sierpnia 2012 r. pełnomocnik skarżącej wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazał, że inwestor do tej pory nie przystąpił do usuwania skutków uszkodzenia ogrodzenia, którego fragmentem jest garaż, wskutek czego doszło do zagrożenia utraty stabilności pozostałej części ogrodzenia tj. muru dzielącego działki skarżącej i inwestora. Pismem z dnia 11 września 2012 r. pełnomocnik uczestniczki postępowania B. S.-M. zawiadomił Sąd o wypowiedzeniu pełnomocnictwa. Z kolei pismem z dnia 20 września 2012 r. uczestnicy postępowania B. S.-M. i Z. M., ustosunkowując się do wniosku skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wnieśli o nie uwzględnienie tego wniosku. Wskazali, że wstrzymanie wykonania decyzji nie miałoby wpływu na zabezpieczenie garażu i muru oporowego. Z uwagi na wyznaczony termin rozprawy oraz na względy ekonomii procesowej, Sąd nie rozpoznał wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji na posiedzeniu niejawnym. Wskazać też przyjdzie, że już raz taki wniosek z podobnym uzasadnieniem, był przedmiotem rozpoznania w ramach niniejszej sprawy. Postanowieniem z dnia 19 maja 2010 r., sygn. akt II SA/Gl 334/10, tut. Sąd wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji. Jednakże na skutek zażalenia inwestorów Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 29 lipca 2010 r., sygn. akt II OZ 729/10, uchylił postanowienie o wstrzymaniu wykonania. Na rozprawie w dniu 12 października 2012 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę w szczególności co do zarzutów zawartych w wyroku NSA odnośnie miejsc parkingowych i układu komunikacyjnego. Z kolei pełnomocnik uczestników postępowania Z. M. i B. S. – M. wniósł o oddalenie skargi. W jego ocenie regulacja ilości miejsc parkingowych w sytuacji, gdy plan miejscowy tej kwestii nie reguluje, należy do projektanta. Na tę okoliczność przedłożył oświadczenie projektanta z dnia [...] r. Jeżeli chodzi o miejsca parkingowe na działce sąsiedniej należącej do Gminy, to do dnia rozprawy Gmina nie wyraziła jeszcze zgody na używanie tego parkingu przez inwestorów. Gmina udzieli jednak takiej zgody po przeprowadzeniu przez inwestorów robót modernizacyjnych na tej działce. Na okoliczność prowadzonych z Gminą negocjacji w tym przedmiocie złożono odpisy pism uczestników i Urzędu Miasta w M. z września i października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje : Skarga zasługuje na uwzględnienie. W związku z rozpoznawaniem skargi ponownie, po wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego przypomnieć na wstępie przyjdzie, że zgodnie z art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a., sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny, co oznacza, że w niniejszej sprawie zasadność sformułowanych w skardze oraz dalszych pismach skarżącej zarzutów naruszenia prawa została oceniona i przesądzona wyrokiem NSA z dnia 27 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 601/11. Wskazać zatem przyjdzie, że wobec wyrażonej przez NSA w powołanym wyroku wykładni prawa i oceny sprawy, brak jest na obecnym etapie postępowania podstaw do uwzględnienia tych zarzutów skargi, które powtórzone zostały przez skarżącą w skardze kasacyjnej i uznane przez NSA za niezasadne. Brak jest również potrzeby powtarzania obszernych motywów uzasadniających to stanowisko, a zawartych w uzasadnieniu powołanego wyroku. Kwestią wymagającą rozważenia w niniejszym postępowaniu jest natomiast ta kwestia, która legła u podstaw rozstrzygnięcia uchylającego poprzedni wyrok tut. Sądu, a mianowicie kwestia zapewnienia wystarczającej ilości miejsc parkingowych dla objętej pozwoleniem na budowę inwestycji oraz ewentualna możliwość korzystania przez klientów realizowanego budynku z parkingu zlokalizowanego na działce nr 3. Przystępując do rozważenia tej kwestii zgodnie z zaleceniami Naczelnego Sądu Administracyjnego należy w pierwszej kolejności zaznaczyć, że sądy administracyjne dokonując kontroli działalności organów administracji publicznej, oceniają legalność tej działalności według stanu prawnego i faktycznego, jaki miał miejsce w dacie wydania kontrolowanego aktu lub podjęcia kontrolowanej czynności. Uwaga ta jest o tyle istotna w niniejszej sprawie, że bez znaczenia dla jej rozstrzygnięcia pozostają działania inwestorów zmierzające do pozyskania dodatkowych miejsc parkingowych w drodze porozumienia z Gminą M.. Działania te, jak wynika z przedłożonych dokumentów, miały bowiem miejsce już po wydaniu zaskarżonej decyzji i jak można domniemywać były wynikiem oceny prawnej dokonanej przez Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2012 r. W tej sytuacji, przypomnieć przyjdzie, że w powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny dokonując wykładni § 18 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych (...) wskazał, że zgodnie z § 18 ust. 1 tego rozporządzenia, zagospodarowując działkę budowlaną, należy urządzić, stosownie do jej przeznaczenia i sposobu zabudowy, miejsca postojowe dla samochodów użytkowników stałych i przebywających okresowo, w tym również miejsca postojowe dla samochodów, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Z kolei z § 18 ust. 2 rozporządzenia wynika, że liczbę i sposób urządzenia miejsc postojowych należy dostosować do wymagań ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, z uwzględnieniem potrzebnej liczby miejsc, z których korzystają osoby niepełnosprawne. Przepis ten nie może być interpretowany w ten sposób, że jeśli da terenu, na którym planowana jest realizacja inwestycji obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to liczbę i sposób urządzenia miejsc postojowych należy dostosować do wymagań ustalonych w tym miejscowym planie. Z § 18 ust. 2 rozporządzenia wynika, że jeżeli dla terenu, na którym ma być realizowana inwestycja nie obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego to liczbę i sposób urządzenia miejsc postojowych należy dostosować do wymagań ustalonych w decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Jeżeli natomiast dla terenu, na którym ma być realizowana inwestycja obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, to zastosowanie będzie miał § 18 ust. 1 wymienionego wyżej rozporządzenia. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego może, ale nie musi określać liczby i sposobu urządzenia miejsc postojowych dla określonego rodzaju inwestycji. Jeśli miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego będzie tę kwestię regulował, to projekt budowlany będzie podlegał ocenie zarówno pod kątem zgodności z zapisami miejscowego planu regulującymi to zagadnienie jak i pod kątem zgodności z wymogami wynikającymi z § 18 ust. 2 rozporządzenia. Teoretycznie może powstać nawet taka sytuacja, że projekt budowlany będzie spełniał wymogi miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w kwestii liczby i sposobu urządzenia miejsc postojowych a nie będzie spełniał wymogów wynikających § 18 ust. 2 rozporządzenia. W niniejszej sprawie miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dla fragmentu Miasta M., określonego dla potrzeb planu jako Centrum, zatwierdzony uchwałą Rady Miejskiej M. Nr [...] z dnia [...] r. (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [...], poz. [...]) nie zawiera wymogów, co do liczby i sposobu urządzenia miejsc postojowych dla inwestycji, dla której wydano pozwolenie na budowę. Mając powyższe na uwadze stwierdzić przyjdzie, że organy obydwu instancji dokonały błędnej wykładni omawianego przepisu poprzez przyjęcie, że kwestia ilości miejsc parkingowych regulowana jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, a skoro miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący dla terenu, na którym realizowana ma być inwestycja nie zawiera uregulowań w tym przedmiocie, to również i decyzja o pozwoleniu na budowę uregulowań takich zawierać nie musi, względnie zawierać może ustalenia dowolne poczynione wyłącznie przez projektanta. Ta okoliczność powoduje, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego powodującym konieczność ich uchylenia. Niezależnie od powyższego wskazać przyjdzie, na co również zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w swoim wyroku, że w poprzednim wyroku tut. Sąd nie dość dokładnie przeanalizował kwestię możliwości korzystania z parkingu zlokalizowanego na sąsiedniej działce. Ta okoliczność nie może jednak zostać wyjaśniona merytorycznie w postępowaniu sądowoadministracyjnym, gdyż brak jej wyjaśnienia jest wynikiem naruszenia przez organy orzekające przepisów postępowania – art. 7, art. 77 k.p.a. To na organach administracji ciąży obowiązek wszechstronnego i dogłębnego wyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych sprawy. W niniejszej sprawie niewyjaśnienie przez organy kwestii zapewnienia miejsc parkingowych poprzez możliwość korzystania z działki sąsiedniej jest oczywiście wynikiem błędnej wykładni omówionego wyżej § 18 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. W niczym nie zmienia to jednak faktu, że to nie Sąd lecz organ prowadzić winien postępowanie wyjaśniające i dowodowe, również w tym zakresie. Tymczasem w niniejszej sprawie organy nie poczyniły jakichkolwiek ustaleń zmierzających do ustalenia stanu faktycznego sprawy w omawianym zakresie. Ponadto ten obowiązek, co wynika z art. 106 § 3 p.p.s.a., nie może być zrealizowany przez Sąd, gdyż obowiązek ustalenia stanu faktycznego sprawy ciąży na właściwym organie administracji publicznej, a sąd administracyjny tylko kontroluje te ustalenia faktyczne (por. wyrok NSA z dnia 19 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 528/11). Brak należytego wyjaśnienia sprawy, jak i wyczerpującego zgromadzenia materiału dowodowego mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przedstawione wyżej okoliczności i ocena prawna przemawiają zatem za koniecznością uchylenia kontrolowanych decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. W kwestii wykonalności zaskarżonej decyzji orzeczono na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd nie wstrzymał wykonalności zaskarżonej decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku, biorąc pod uwagę z jednej strony stan zaawansowania robót (ok. 80%), zaś z drugiej strony możliwość zapewnienia inwestorom zabezpieczenia wykonanych już robót przed zbliżającym się okresem zimowym. O kosztach niniejszego postępowania, obejmujących wpis sądowy w kwocie 500,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika w osobie adwokata w wysokości 240,00 zł, tj. w wysokości określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.) oraz kwotę 17,00 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa, rozstrzygnięto na wniosek skarżącej po myśli art. 200, art. 205 § 1 i 2 i art. 209 p.p.s.a. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekł natomiast Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 czerwca 2012 r. Wskazówki co do dalszego postępowania muszą sprowadzać się do przypomnienia, że w sytuacji, kiedy roboty budowlane związane ze sporną inwestycją zostały już rozpoczęte, a decyzja o pozwoleniu na budowę została wyeliminowana z obrotu prawnego, to dalsze postępowanie administracyjne w tej sprawie staje się bezprzedmiotowo, co skutkować winno jego umorzeniem na zasadzie art. 105 § 1 k.p.a. Dalsze postępowanie w stosunku do przedmiotowej inwestycji winno być prowadzone przez organy nadzoru budowlanego w trybie przewidzianym Prawem budowlanym, przy czym o ile niniejszy wyrok zyska przymiot prawomocności, to jego ustalenia będą również dla tych organów wiążące po myśli art. 170 p.p.s.a.