II SAB/Łd 113/12

WyrokWSA w Łodzi2012-10-17

Skład orzekający: Zygmunt Zgierski, Joanna Sekunda-Lenczewska, Sławomir Wojciechowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy akta zakończonego postępowania przygotowawczego, w tym dokumenty w nich zawarte, stanowią informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, a w konsekwencji czy prokurator jest zobowiązany do ich udostępnienia na wniosek w tym trybie?
Ratio decidendi
Akta zakończonych postępowań prowadzonych przez prokuratora, w tym zawarte w nich dokumenty, co do zasady spełniają warunki do udostępnienia w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z przepisów o ochronie danych osobowych i innych regulacji szczególnych. Organ ma obowiązek wnikliwie kwalifikować poszczególne dokumenty pod kątem wyłączeń. W przypadku braku udostępnienia żądanej informacji lub nie wydania decyzji odmownej, sąd zobowiązuje organ do załatwienia wniosku.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie wszystkich dokumentów z akt zakończonego postępowania przygotowawczego, w którym umorzono dochodzenie, uznając je za informację publiczną. Prokurator Rejonowy w B. odmówił udostępnienia, twierdząc, że akta nie są informacją publiczną w rozumieniu ustawy, a dostęp do nich możliwy jest jedynie na podstawie Kodeksu postępowania karnego. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu, domagając się zobowiązania prokuratora do udostępnienia informacji lub wydania decyzji.
Rozstrzygnięcie
Zobowiązał Prokuratora Rejonowego w B. do załatwienia wniosku S. M. z dnia [...] w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od Prokuratora Rejonowego w B. na rzecz skarżącego kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 17 października 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zygmunt Zgierski Sędziowie Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska (spr.) Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant asystent sędziego Jarosław Moraczewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 października 2012 roku sprawy ze skargi S. M. na bezczynność Prokuratora Rejonowego w B. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Prokuratora Rejonowego w B. do załatwienia wniosku S. M. z dnia [...] w terminie 14 dni od uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 2. zasądza od Prokuratora Rejonowego w B. na rzecz skarżącego S. M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargą z dnia 1 sierpnia 2012 r. S. M. zaskarżył bezczynność Prokuratora Rejonowego w B. w sprawie udostępnienia informacji publicznej. W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, iż w dniu 8 maja 2012r. skierował do Prokuratora Rejonowego w B. wniosek o udostępnienie informacji publicznej, której zakres określił jako: "wszystkie dokumenty, znajdujące się w aktach sprawy, prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w B., w której umorzono dochodzenie: sygn. akt: [...]". W odpowiedzi na powyższy wniosek, Prokurator Rejonowy w B. pismem z dnia 14 maja 2012r. wyjaśnił, że "dokumenty sprawy tworzą akta tej sprawy" i dostęp do nich jest możliwy jedynie na podstawie przepisów ustawy Kodeks postępowania karnego. W ocenie skarżącego kwestą sporną jest uznanie przez Prokuratora Rejonowego w B., że żądane informacje nie są informacją o charakterze publicznym, a co za tym idzie nie podlegają udostępnieniu na podstawie przepisów ustawy o udostępnianiu informacji publicznej. Skarżący wskazał, iż w przedmiocie udostępniania akt postępowania przygotowawczego w ramach dostępu do informacji publicznej, a co za tym idzie uznaniu akt zakończonego postępowania przygotowawczego za informację publiczną zajął stanowisko Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie, formułując w wyroku kasacyjnym z dnia 8 lutego 2005r., sygn. akt OSK 1113/04 tezę, że "Organ jest zobowiązany udostępnić akta zakończonego postępowania przygotowawczego w ramach dostępu do informacji publicznej". Ponadto podkreślił, iż na uwagę zasługuje fakt, że oba prowadzone przez Prokuraturę postępowania przygotowawcze prowadzone były w sprawach dotyczących osób publicznych - osób będących funkcjonariuszami publicznymi, zatrudnionymi w Powiatowym Inspektoracie Nadzoru Budowlanego w B. w przedmiocie uzyskania przez te osoby uprawnień budowlanych. W ocenie skarżącego uznanie przez Prokuratora Rejonowego w B. dokumentów z akt zakończonych postępowań przygotowawczych za nie mające przymiotu publicznych było nieuprawnione, natomiast w przypadku odmowy ich udostępnienia organ obowiązany jest rozstrzygnąć w formie decyzji. Na tej podstawie skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia sprawy w zakreślonym przez Sąd terminie oraz o zasądzenie od skarżonego organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wyjaśnił, iż Prokuratura Rejonowa w B. prowadziła postępowanie w sprawie [...] dotyczącej samowoli budowlanej, polegającej na bezprawnym wybudowaniu ogrodzenia stałego nieruchomości położonej w B. przy ulicy A (obręb geodezyjny nr 21 miasta B., działka nr 16/25), tj. o czyn z art. 90 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. – Prawo budowlane. Następnie organ wskazał, iż S. M. pismem z dnia 8 maja 2012r. wniósł o udostępnienie, w trybie art. 2 ust 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej, do przeglądania wszystkich dokumentów znajdujących się w aktach sprawy prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w B., w której odmówiono wszczęcia dochodzenia - sygn. akt [...]. W ocenie organu z treści wyżej wymienionego pisma wynika, że S. M. zawarł w nim jedynie ogólne żądanie dostępu do akt, nie konkretyzował do jakich dokumentów domaga się dostępu i nie określił jaką informację publiczną chciałby uzyskać. Zdaniem organu akta postępowania przygotowawczego, same w sobie, nie stanowią informacji publicznej w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej. Są one natomiast zbiorem różnego rodzaju informacji, jako i wśród których znajdują się również informacje publiczne. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na orzecznictwo sądów administracyjnych dodając, iż orzecznictwie tym prezentowany jest pogląd, że czynności proceduralne podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej poprzedzające ustalenie, że żądana informacja stanowi informację publiczną, nie są prowadzone w oparciu o przepisy K.p.a., gdyż wniosek nie wszczyna postępowania administracyjnego. Zdaniem organu w sytuacji zatem, kiedy żądana informacja nie jest informacją publiczną, w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, to zarówno nie ma podstaw do stosowania trybu określonego w art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak i nie wchodzi w grę możliwość wezwania do uzupełnienia braków podania w oparciu o art. 64 § 2 K.p.a. Wobec tego dopuszczalną i właściwą formą odniesienia się do takiego wniosku jest pismo zawiadamiające o braku możliwości zastosowania do wniosku przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Następnie organ podniósł, iż w kwestii uznania akt postępowania przygotowawczego za informację publiczną udostępnianą w trybie powołanej ustawy stanowisko orzecznictwa i doktryny w tym zakresie nie jest jednolite. Zdaniem organu nie można utożsamiać akt postępowań karnych zakończonych umorzeniem postępowania z informacją o działalności organów publicznych i uznawać prawa do informacji publicznej za równoważne z dostępem do akt oraz postępowania. Na poparcie swojego stanowiska organ powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 października 2009r., sygn. akt l OSK 714/09. Organ wyraził natomiast aprobatę orzecznictwa, w którym podkreśla się, że przepisy Kodeksu postępowania karnego (art. 156 § 5 i 5a) dotyczące dostępu do akt postępowania przygotowawczego odnoszą się jedynie do spraw będących w toku, natomiast nie odnoszą się do spraw już zakończonych (wyroki NSA z dnia 8 lutego 2005r., sygn. akt OSK 1113/04 i z dnia 6 marca 2008r., sygn. akt l OSK 1918/07), do których dostęp regulują przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej, przy czym nie chodzi tu o dostęp do akt (wyodrębnionego zbioru dokumentów i innych nośników różnorodnego rodzaju informacji co do zasady mającego na celu utrwalenie przebiegu postępowania) postępowań karnych zakończonych umorzeniem postępowania, lecz o dostęp do informacji publicznej (o działaniu organu władzy publicznej w tej konkretnej sprawie), tym do poszczególnych dokumentów będących nośnikami informacji publicznej (w tym dokumentów urzędowych) zawartych w aktach tego postępowania. Zdaniem organu to nie tyle akta postępowania jako całość, lecz właśnie zawarte w tych aktach nośniki informacji publicznej stanowią źródło informacji o działaniu organów władzy publicznej. W związku tym na podstawie danych zawartych w takich aktach może być udzielona informacja publiczna, co nie jest równoznaczne z obowiązkiem udostępnienia (całości) akt postępowania przygotowawczego (wyodrębnionego zbioru dokumentów i innych nośników informacji, w tym informacji publicznej), nawet poszczególnych dokumentów zawartych w tych aktach. W każdym jednakże razie istnieje prawo do informacji o sprawach rozstrzyganych w postępowaniu przed organami państwa, w szczególności w postępowaniu administracyjnym, karnym lub cywilnym, w tym o organizacji i pracy organów prowadzących postępowanie, w szczególności o czasie, trybie i miejscu oraz kolejności rozpatrywania spraw (art. 5 ust. 4 powołanej ustawy). Niemniej jednak w ocenie organu pojęcia "informacji o sprawach", o których mowa w art. 5 ust. 3 ustawy, nie można wprost utożsamiać z uzyskiwaniem dostępu do akt tych spraw. Dostęp do akt spraw prowadzonych przed organami państwa pozostaje zatem poza regulacją ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym znaczeniu akta zakończonego postępowania karnego nie są informacją publiczną w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Nadto organ zaznaczył, iż ustawa zgodnie ze swoim założeniem pozwala udzielać informacji o sprawach rozstrzyganych we wspomnianych postępowaniach tylko w stosunku do "osób pełniących funkcje publiczne", kładąc tym samym tamę zainteresowaniu osób postronnych sprawami osób prywatnych lub tajemnicą przedsiębiorcy. Oznacza to, że realizacja tego obowiązku informacyjnego następuje z uwzględnieniem ograniczeń wynikających z art. 5 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz z przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Jeżeli informacja publiczna zawiera dane osobowe, a nie wchodzi w grę art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie można uznać, że zaistniała przesłanka legalizująca udostępnienie danych osobowych, o której mowa w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Pierwszeństwo w ochronie mają wówczas dane osobowe, a tym samym wykonanie obowiązku informacyjnego nie stanowi przesłanki legalizującej ich udostępnienie. W ocenie organu, Prokurator miał więc nie tylko obowiązek udostępnienia informacji publicznej, ale także obowiązek postępowania w sposób nienaruszający art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej oraz w sposób zgodny z ograniczeniami wynikającymi z art. 23 oraz art. 27 ustawy o ochronie danych osobowych. W myśl art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej. Dane osobowe, takie jak imię, nazwisko, wiek, wykonywany zawód stanowią sferę prywatności, o jakiej mowa w art. 5 ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych. Nadto, w myśl art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych, przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne, gdy jest to niezbędne dla spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa. Akta postępowania karnego nie dotyczyły czynu osoby wskazanej w zawiadomieniu skarżącego jako pełniącej funkcję publiczną w związku z tą funkcją, ale czynu wynikającego ze sfery życia prywatnego. Nie ma zatem podstaw do ewentualnego wyłączenia ograniczeń ochrony prywatności zawartych w art. 5 ust. 3 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W tym kontekście nie ma znaczenia, dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczność w postaci pełnienia przez ww. funkcji publicznej. Z uwagi na powyższe Prokurator Rejonowy w B. pismem z dnia 14 maja 2012r., sygn. [...], poinformował S. M., iż w sytuacji, kiedy żądana informacja nie jest informacją publiczną, w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej, nie ma podstaw do stosowania trybu określonego w art. 14 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wobec tego dopuszczalną i właściwą formą odniesienia się do takiego wniosku jest pismo zawiadamiające o braku możliwości zastosowania do wniosku przepisów ww. ustawy. Na tej podstawie Prokurator Rejonowy w B. wniósł o nieuwzględnienie skargi. Na rozprawie w dniu 12 października 2012 r. skarżący S. M. podtrzymał skargę i oświadczył, że nie zna akt, o udostępnienie których wnosił i dlatego nie mógł określić, który z dokumentów znajdujących się w tych aktach może stanowić informację publiczną, choć oczywistym jest, że tylko takich dokumentów, które są informacją publiczną może się domagać. Oświadczył również, że jego wniosek dotyczył udostępnienia tylko wszystkich tych dokumentów z zakończonego postępowania, które są informacją publiczną a nie wszystkich dokumentów zawartych w aktach prokuratora. Obecny na rozprawie Prokurator Prokuratury Okręgowej w P. R. W. wnosił o oddalenie skargi, popierając w całości stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu. Przedmiotem skargi jest bezczynność Prokuratora Rejonowego w B. w sprawie udostępnienia informacji publicznej, w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej ( Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) zwanej dalej ustawą, w zakresie wszystkich dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy, prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w B., w której odmówiono wszczęcia dochodzenia sygn. akt [...] poprzez udostępnienie dokumentów do przeglądania (i ewentualnie kopiowania) w urzędzie, w uzgodnionym terminie. W pierwszej kolejności ocenić należy więc dopuszczalność wniesienia skargi, co następnie pozwoli przystąpić do jej merytorycznego rozpoznania. Stosownie do art. 21 wskazanej ustawy, do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z kolei w myśl art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2012 r., poz. 270, w skrócie P.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1- 4a. Z bezczynnością organu administracji publicznej będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy organ zwleka z wydaniem decyzji, postanowienia albo aktu lub dokonaniem czynności dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, a sprawa ma charakter sprawy z zakresu administracji publicznej. W przypadku wniesienia skargi na bezczynność organu przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność nie ma znaczenia okoliczność, z jakich powodów określony akt nie został podjęty lub czynność nie została dokonana, a w szczególności, czy bezczynność organu spowodowana została zawinioną lub niezawinioną opieszałością organu w ich podjęciu lub dokonaniu, czy też wiąże się z przeświadczeniem organu, że występują negatywne przesłanki do załatwienia sprawy poprzez wydanie decyzji. Co do zasady warunkiem dopuszczalności skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego jest, jak to wynika z przepisu art. 52 § 1 P.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem administracji publicznej, przy czym dotyczy to także skargi na bezczynność organu, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Jednakże w przypadku skargi na bezczynność organu, której przedmiotem jest dostęp do informacji publicznej należy przyjąć, iż skarga nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej. Brak jest bowiem podstaw do występowania z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa oraz wykazywania, że złożone zostało zażalenie na bezczynność organu w trybie, o którym mowa w art. 37 § 1 K.p.a. (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 maja 2006 r. o sygn. akt I OSK 601/05). Przepis art. 52 P.p.s.a. uzależnia wniesienie skargi do sądu administracyjnego od wyczerpania środków zaskarżenia wówczas, gdy środki te przysługują. Podstawę prawną dla wniesienia takich środków prawnych stanowią przepisy K.p.a., ustawy bądź inne przepisy szczególne. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej nie wskazuje takich środków zaskarżenia, co więcej wprowadza zasadę, iż udostępnienie informacji publicznej następuje w formie czynności materialno prawnej, zaś przepisy kodeksu postępowania administracyjnego znajdują zastosowanie jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Skutkiem powyższego również przepis art. 37 K.p.a. nie będzie stanowić podstawy do wystąpienia na drodze administracyjnego z zażaleniem na bezczynność organu upoważnionego do udostępnienia informacji publicznej. Skoro zatem skarga na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej nie stawia dodatkowych warunków do jej wniesienia, to może ona zostać wniesiona do sądu administracyjnego bez wykazania wyczerpania trybu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż w przedmiotowa skarga na bezczynność Prokuratora Rejonowego w B. złożona do sądu administracyjnego jest dopuszczalna, co pozwala na dokonanie jej merytorycznej oceny. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej stanowi w art. 1 ust. 1, że każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną. Tę ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1, który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych, czyniąc to w sposób otwarty, czemu służy zwrot "w szczególności". Doktryna oraz orzecznictwo sądowe, w oparciu o ogólną formułę ustawy, a także konstytucyjną konstrukcję prawa do informacji zawartą w art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP, przyjmuje szerokie rozumienie pojęcia "informacja publiczna". Za taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym (komunalnym bądź Skarbu Państwa), jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone (por. wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 181/02; wyrok NSA z dnia 20 października 2002 r., sygn. akt II SA 1956/02 oraz wyrok NSA z dnia 30 października 2002 r., sygn. akt II SA 2036-2037/02 za: M. Jaśkowska, Dostęp do informacji publicznych w świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, Toruń 2002, s. 28). Z powyższego wynika, że informacją publiczną będzie każda wiadomość wytworzona lub odnosząca się do władz publicznych, a także odnosząca się do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne, w zakresie wykonywania przez nie zadań w zakresie władzy publicznej. Niewątpliwie jest to definicja szeroka. W orzecznictwie sądowym utrwalony jest pogląd, że prokuratura, realizując zadania publiczne w zakresie ochrony praworządności oraz czuwania nad ściganiem przestępstw i bezpieczeństwem obywateli, mieści się w kategorii organów władzy publicznej zobowiązanych, w myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy, do udostępniania informacji publicznej (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1113/04, wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt OSK 1918/07, wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 70/08, wyrok WSA w Krakowie z dnia 20 listopada 2009 r., sygn. akt II SAB/Kr 82/09, wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 974/08, wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Łd 22/11, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 5 września 2012r., sygn. akt II SAB/ Go 31/12 - dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W myśl art. 14 ust. 1 ustawy, udostępnienie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot zobowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia w sposób i w formie przewidzianej we wniosku, a wówczas to podmiot obowiązany do udostępnienia postępuje w sposób przewidziany w art. 14 ust. 2 ustawy. Nie budzi przy tym wątpliwości interpretacyjnych to, że udostępnienie informacji publicznej następuje w drodze czynności materialno technicznej jak i to, że odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 ustawy, następują w drodze decyzji administracyjnej wedle reguł kodeksu postępowania administracyjnego. Jasnym jest również, że jeżeli podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej żądaną informacją nie dysponuje, powinien wówczas powiadomić o tym wnioskodawcę pisemnie. Podobnie winien zachować się organ, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że ustawa o dostępie do informacji publicznej, przewiduje wydanie decyzji administracyjnej tylko wtedy, gdy organ odmawia ujawnienia jakiegoś faktu lub dokumentu, bądź w trybie przewidzianym w art. 14 ust. 2., w sytuacji gdy ma do czynienia z informacją publiczną w rozumieniu przepisów ustawy. Natomiast, gdy żądana informacja nie jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy, to dopuszczalną i właściwą formą odniesienia się do wniosku o udostępnienie takiej informacji jest pismo zawiadamiające wnioskodawcę o braku możliwości zastosowania przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z kolei, formą obrony swojego stanowiska dla wnioskodawcy w takiej sytuacji jest skarga na bezczynność organu ( por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 405/10, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 5 września 2012r., sygn. akt II SAB/ Go 31/12 - dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Taka też sytuacja miała miejsce w przedmiotowej sprawie. Prokurator Rejonowy w B., w odpowiedzi na wniosek S. M. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie wszystkich dokumentów, znajdujących się w aktach sprawy, prowadzonej przez Prokuraturę Rejonową w B., w której odmówiono wszczęcia dochodzenia: sygn. akt [...], pismem z dnia 14 maja 2012r. wyjaśnił, że dokumenty sprawy tworzą akta tej sprawy i dostęp do nich jest możliwy jedynie na podstawie przepisów ustawy Kodeks postępowania karnego, a co za tym idzie nie podlegają regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej, odwołując się przy tym do poglądów prezentowanych w cytowanych orzeczeniach sądowo administracyjnych. Analogiczne stanowisko organ zawarł w odpowiedzi na skargę. Sąd w składzie rozpoznającym przedmiotową sprawę, co do zasady nie podziela poglądu zaprezentowanego przez organ. W tym miejscu odnotować należy rozbieżności w orzecznictwie w kwestii dotyczącej istoty sporu w przedmiotowej sprawie, a w szczególności: co do braku możliwości udostępniania, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, akt spraw jako całości, jako zbioru dokumentów lub też jako zbioru różnego rodzaju informacji (por. wyrok NSA z dnia 28 października 2009 r., sygn. akt I OSK 714/09, wyrok NSA z dnia 16 kwietnia 2010 r., sygn. akt I OSK 83/10, wyrok WSA w Krakowie z dnia 18 grudnia 2006 r., sygn. akt I SAB/Kr 87/06 - dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych), czy też możliwości udostępniania akt zakończonych postępowań przygotowawczych jako informacji publicznej ( por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1113/04, wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1918/07, wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 440/10, wyrok WSA w Łodzi z dnia 11 marca 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 974/08, wyrok WSA w Krakowie z dnia 28 września 2010 r., sygn. akt II SAB/Kr 70/08, wyrok WSA w Łodzi z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt II SAB/Łd 22/11, wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 5 września 2012r., sygn. akt II SAB/ Go 31/12 - dostępne w internetowej Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przychylając się do drugiego z prezentowanych stanowisk, przypomnieć należy, że w art. 1 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej ustawodawca zastrzegł, że przepisy ustawy nie naruszają przepisów innych ustaw określających odmienne zasady i tryb dostępu do informacji będących informacjami publicznymi. W tym kontekście wskazać należy na uregulowania zawarte w art. 156 § 5 i 5a ustawy z dnia 6 czerwca 1997r. Kodeks postępowania karnego ( Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.), dotyczące jedynie akt spraw będących w toku. Zasady te nie dotyczą więc akt spraw postępowań zakończonych, co prowadzi do wniosku, że podlegają one regulacjom ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgoła odmienne uregulowanie zawierają choćby przepisy art. 156 § 1 i 2 przywołanego Kodeksu postępowania karnego, czy też np. art. 73 K.p.a. lub art. 12a § 2 P.p.s.a., które z mocy art. 1 ust. 2 ustawy, wyłączają jej stosowanie w tychże przypadkach. Analiza wskazanych przepisów przemawia za przyjęciem tezy, że akta zakończonych postępowań prowadzonych przez prokuratora spełniają, co do zasady, warunki zarówno podmiotowe jak i przedmiotowe dla udostępniania ich, a w szczególności zawartych w nich dokumentów, w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, oczywiście co należy wyraźnie podkreślić, z uwzględnieniem warunków zawartych w art. 5 ust. 1 i 2 ustawy oraz ograniczeń wynikających z przepisów ustawy o ochronie danych osobowych i innych uregulowań szczególnych. Do obowiązków organu należy bowiem szczególnie wnikliwa kwalifikacja poszczególnych dokumentów w ramach rozpatrywania żądania strony, pod kątem wyłączeń objętych ustawą o dostępie do informacji publicznej, ustawą o ochronie danych osobowych bądź innymi regulacjami, nie wykluczając możliwości stwierdzenia, że jakiś dokument zawarty w aktach sprawy informacji publicznej nie stanowi. Powyższy wniosek prowadzi do stwierdzenia zasadności skargi na bezczynność w przypadku nie udostępnienia przez organ żądanej informacji w zakresie dostępu do dokumentów zawartych w aktach zakończonego postępowania prowadzonego przez prokuratora lub nie wydania decyzji odmownej. Skarżący, w swoim wniosku z dnia 8 maja 2012 r. wskazał, a na rozprawie jednoznacznie potwierdził, iż jego żądanie dotyczyło udostępnienia wszystkich dokumentów z akt zakończonego dochodzenia prowadzonego przez Prokuraturę Rejonową w B. w sprawie sygn. akt [...], stanowiących informację publiczną i tak też wniosek ten winien być rozpatrywany, z uwzględnieniem wskazanych wyżej motywów. Wobec powyższego należało uwzględnić skargę i, w oparciu o przepis art. 149 § 1 zd. 1 P.p.s.a., zobowiązać organ do załatwienia wniosku w zakreślonym terminie, co nie przesądza oczywiście sposobu jego załatwienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a. Zważywszy, że stwierdzona bezczynność wynikała z odmiennej interpretacji przepisów ustawy, wywołującej szereg wątpliwości i odmienne poglądy w orzecznictwie, nie wiązała się zaś w żadnym zakresie z rażącym naruszeniem prawa, dlatego też sąd nie orzekał w tym przedmiocie ( 149 § 1 zd. 2 P.p.s.a.). j.m.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło