I SAB/Bd 23/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-10-23

Skład orzekający: Halina Adamczewska-Wasilewicz, Ewa Kruppik-Świetlicka, Urszula Wiśniewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Naczelnik Urzędu Skarbowego pozostaje w bezczynności w przedmiocie dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2003 r., jeśli kwota ta została w całości zwrócona podatnikowi, choć z potencjalnymi nieprawidłowościami w naliczeniu odsetek?
Ratio decidendi
Skarga na bezczynność organu administracji publicznej nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli organ, mimo przekroczenia ustawowych terminów, podjął już działania (np. dokonał zwrotu należności). W takiej sytuacji organ nie pozostaje w stanie bezczynności, a sąd nie może nakazywać sposobu rozstrzygnięcia ani orzekać o prawach i obowiązkach skarżącego. Kwestie dotyczące sposobu wyliczenia odsetek wykraczają poza zakres skargi na bezczynność.
Stan faktyczny
Skarżący D. Ł. złożył skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. w przedmiocie zwrotu nadwyżki podatku VAT za czerwiec 2003 r. Wcześniejsze postępowania administracyjne dotyczyły rozliczenia tego podatku, a decyzje organów były częściowo uchylane i umarzane. Skarżący domagał się zwrotu kwoty nadwyżki wraz z odsetkami, wskazując na nieprawidłowości w sposobie rozliczenia przez organ. Organ podatkowy poinformował, że kwota została rozliczona w deklaracji za lipiec 2003 r. i częściowo zwrócona, a częściowo zaliczona na poczet innych zobowiązań. Po ponagleniu i postanowieniu o umorzeniu postępowania przez Dyrektora Izby Skarbowej, skarżący złożył skargę na bezczynność.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Halina Adamczewska-Wasilewicz Sędziowie: sędzia WSA Ewa Kruppik-Świetlicka sędzia WSA Urszula Wiśniewska (spr.) Protokolant: asystent sędziego Katarzyna Chowańska po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 23 października 2012 r. sprawy ze skargi D. Ł na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. w przedmiocie niedokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym za miesiąc czerwiec 2003 r. oddala skargę Decyzją z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. dokonał rozliczenia podatku od towarów i usług w firmie prowadzonej przez D. Ł. (skarżącego) za poszczególne miesiące od marca do czerwca 2003r. Decyzją z dnia[...]. organ I instancji uzupełnił rozstrzygnięcie ww. decyzji o przepis art. 21 ust. 6 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Decyzją z dnia [...]. Dyrektor Izby Skarbowej w B. uchylił decyzję organu I instancji w części dotyczącej określenia za miesiąc czerwiec 2003r. kwoty zwrotu różnicy nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w wysokości [...] zł oraz kwoty podatku naliczonego nad należnym do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł i w tej części umorzył postępowanie w sprawie. W pozostałej części organ odwoławczy utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Na powyższą decyzję podatnik wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, który wyrokiem z dnia 10 stycznia 2012r. sygn. akt I SA/Bd 382/12 ją oddalił. Sąd oceniając decyzję organu odwoławczego w części, w której uchylono decyzję organu I instancji i umorzono postępowanie w sprawie uznał jako w pełni zgodną z prawem. Pismem z dnia [...]. strona zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. o zwrot kwoty różnicy podatku VAT za czerwiec 2003r. w wysokości [...] zł. W odpowiedzi na w/w pismo, Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. pismem z dnia [...]. poinformował skarżącego, iż kwotę nadwyżki z miesiąca czerwca 2003r. wysokości [...] zł podatnik w całości rozliczył w deklaracji podatkowej VAT -7 za miesiąc lipiec 2003r. Wykazana przez podatnika w deklaracji VAT-7 za m-c 07/2003 kwota do zwrotu w wysokości [...] zł została: zaliczona na poczet zaległości w podatku VAT za miesiąc 04/2004 tj. [...] zł plus koszty upomnienia [...] zł., kwotę [...] zł przekazano na zajęcia egzekucyjne a pozostałą kwotę [...] zł plus odsetki [...] zł przekazano na rachunek bankowy podatnika dnia [...]. Pismem z dnia [...]. strona wystosowała ponaglenie do Dyrektora Izby Skarbowej w B. na przewlekłość postępowania Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. w sprawie dokonania zwrotu kwoty różnicy podatku od towarów i usług za miesiąc czerwiec 2003r. w wysokości [...] zł. W związku z powyższym Dyrektor Izby Skarbowej w B. postanowieniem z dnia [...] r. umorzył postępowanie wywołane w/w ponagleniem z uwagi na zapłatę przez organ należności głównej [...]zł, tj. kwoty [...] zł po pomniejszeniu: kwoty [...] zł i kwoty [...]zł., która dnia [...]. została zwrócona na rachunek bankowy skarżącego. Pismem z dnia [...]. skarżący zwrócił się do Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. o podanie szczegółowego sposobu wyliczenia "stosownych odsetek" od kwoty [...] zł. Pismem z dnia [...]. D. Ł. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. w związku z wezwaniem wystosowanym przez podatnika w dniu [...]. o dokonanie zapłaty kwoty [...] zł tytułem zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym za czerwiec 2003 r. zgodnie z deklaracją podatnika VAT - 7 za czerwiec 2003 r. wraz z odsetkami od w/w kwoty oraz w związku z kolejnym wezwaniem podatnika z dnia [...] r. W związku z powyższym skarżący wniósł o nakazanie Urzędowi Skarbowemu w I. dokonania zapłaty całej w/w kwoty. W uzasadnieniu strona wskazała, że wniosła o dokonanie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad podatkiem należnym za czerwiec 2003 r. w kwocie [...] zł oraz o przeniesienie na następny okres rozliczeniowy kwoty [...] zł, co również przyznał organ podatkowy w decyzji z dnia [...] r. Skarżący podniósł, że organ podatkowy I instancji nie zakwestionował wysokości nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2003 r. w tym sensie, że nie uznał aby w/w nadwyżka była niższa od wskazanej przez podatnika kwoty [...] zł, wręcz przeciwnie, uznał, że w/w nadwyżka jest w istocie wyższa i wynosi [...] zł. W decyzji z dnia [...] r. organ podatkowy z urzędu zmienił jednak zawartą w deklaracji VAT-7 za czerwiec 2003 r. dyspozycję podatnika co do nadwyżki w wysokości [...] zł. Organ przyjął, że nadwyżka wynosi [...] zł, do zwrotu przypada zaś kwota [...] zł, a do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy - kwota [...] zł. Skarżący podkreślił, że jego dyspozycja zawarta w deklaracji VAT -7 za czerwiec 2003 r. jest jasna i oczywista, a organ podatkowy nie może jej zmieniać. Jego zdaniem kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym pozostającą do rozliczenia za lipiec 2003 r. organ podatkowy mógł kwestionować w postępowaniu podatkowym dotyczącym rozliczenia podatku VAT za lipiec 2003 r. Takie postępowanie zostało jednak prawomocną decyzją Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. umorzone. Skarżący wskazał, że art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej może mieć zastosowanie m.in. do sytuacji, kiedy to obowiązek podatkowy w podatku od towarów i usług przekształca się w kwotę zwrotu różnicy podatku. Termin przedawnienia takiej kwoty zaczyna biec od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin zwrotu podatku, czyli z pierwszym dniem następnego roku, a kończy się z upływem 5 lat. Strona wyjaśniła, że upływ okresu przedawnienia zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług oznacza, że z w/w chwilą przedawniają się także rozliczenia, z których wynikają kwoty zwrotu różnicy, ale w tym sensie, że organ podatkowy z w/w chwilą nie może już ingerować w zawarte w deklaracji VAT-7 rozliczenia podatnika wskazujące kwoty różnicy podatku do zwrotu. W związku z powyższym, zdaniem skarżącego, należy zgodnie z treścią deklaracji VAT -7 za czerwiec 2003 r. zwrócić mu różnicę podatku w wysokości [...] zł wraz z należnymi odsetkami za zwłokę, o których mowa w art. 53 Ordynacji podatkowej. Strona podała, że pismem z dnia [...] r. wystosowała ponaglenie do Dyrektora Izby Skarbowej w B. Urząd Skarbowy zwrócił z w/w tytułu podatnikowi kwotę [...] zł w dniu [...]r. Postanowieniem z dnia [...] r. Dyrektor Izby Skarbowej w B. umorzył postępowanie wywołane w/w ponagleniem z uwagi na zapłatę w/w kwoty. Organ II instancji powołał się na informację Urzędu Skarbowego o zwrocie kwoty [...] zł tytułem należności głównej wraz ze "stosownymi odsetkami". Pismem z dnia [...] r. podatnik zwrócił się do Urzędu Skarbowego o podanie szczegółowego sposobu wyliczenia "stosownych odsetek" od kwoty [...] zł, albowiem jego zdaniem, jeżeli kwota [...] zł stanowi kwotę odsetek od kwoty [...] zł, to została ona co najmniej o połowę zaniżona. Pismo to okazało się bezskuteczne. W odpowiedzi na skargę Naczelnik Urzędu Skarbowego w I. wniósł o jej oddalenie. Dodatkowo wyjaśnił, że w odpowiedzi na pismo podatnika z dnia [...]., przesłał do skarżącego pismem z dnia [...]. informację dotyczącą zwrotu podatku VAT za czerwiec 2003r. w łącznej kwocie [...] zł w tym: należność główna [...] zł plus odsetki w łącznej kwocie: [...] zł dokonanego z karty kontowej podatnika. Powyższe pismo zostało doręczone stronie w dniu [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. w przedmiocie dokonania zapłaty kwoty [...]zł tytułem zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za czerwiec 2003r. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ administracji publicznej nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku, nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub też nie podjął stosownej czynności. Podstawową zasadą instytucji skargi na bezczynność jest ochrona strony poprzez doprowadzenie do wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Zgodnie z treścią art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012r. poz. 270–zwana dalej p.p.s.a.) uznając skargę na bezczynność organu za zasadną, sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w terminie przez siebie wskazanym. Sąd może orzekać jedynie o obowiązku wydania decyzji (lub postanowienia) w przedmiotowej sprawie, nie może natomiast nakazywać organowi sposobu rozstrzygnięcia, ani też bezpośrednio orzekać o prawach i obowiązkach skarżącego (wyrok NSA z dnia 10 kwietnia 2001 r., sygn. akt I SAB 37/00). Zgodnie z art. 141 § 1 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. t.j. z 2005r., Nr 8, poz. 60 ze zm. dalej "O.p.), na nie załatwienie sprawy we właściwym terminie stronie służy ponaglenie do organu wyższego stopnia, który to organ w uznaniu ponaglenia za uzasadnione, wyznacza dodatkowy termin załatwienia sprawy oraz zarządza wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych niezałatwienia sprawy w terminie, a w razie potrzeby podejmuje środki zapobiegające naruszeniu terminów załatwienia spraw w przyszłości (art. 141 § 2). Niezałatwienie sprawy w wyznaczonym terminie oznacza naruszenie terminów ustawowych, a postępowanie ze skargi na bezczynność nie jest konkurencyjne dla innych postępowań przewidzianych dla oceny merytorycznej trafności czynności podejmowanych przez organy podatkowe, lecz służy zwalczaniu bezczynności tych organów. Ponaglenie w związku z bezczynnością organu podatkowego uruchamia działania nadzorcze organu wyższego stopnia określone zakresem art. 141 § 2 ordynacji podatkowej. Rozstrzygnięcie organu nadrzędnego o ponagleniu może być zarówno pozytywne, jak i negatywne. W następstwie wyczerpania tej procedury stronie przysługuje skarga na bezczynność do sądu. W niniejszej sprawie skarżący pismem z dnia [...]. złożył ponaglenie do Dyrektora Izby Skarbowej w B., który postanowieniem z dnia [...]. umorzył postępowanie w sprawie. Powyższe oznacza, że skarżący przed wniesieniem skargi do Sądu na bezczynność Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. wyczerpał na podstawie art. 52 § 1 ustawy p.p.s.a. środki zaskarżenia, co czyni skargę dopuszczalną. Przechodząc zatem do merytorycznej oceny złożonej skargi , podnieść należy, że jeżeli w sprawie ze skargi na bezczynność, organ administracji publicznej wydał decyzję lub inny akt, choćby z przekroczeniem ustawowych terminów, oznacza to, że organ ten nie pozostaje w stanie bezczynności i sąd nie może uwzględnić skargi, stosownie do uprawnień, jakie ma na podstawie art. 149 p.p.s.a. Nie może bowiem zobowiązać organu do wydania określonego aktu lub podjęcia czynności, które przed dniem orzekania zostały wydane lub podjęte. Rozpoznając w przedstawionej sytuacji faktycznej skargę na bezczynność organu, w świetle powołanych powyżej wywodów, należy stwierdzić, że nie zasługuje ona na uwzględnienie. W niniejszej sprawie, jak wynika z akt sprawy, w dniu [...]. zaksięgowano odpis w kwocie [...]zł na podstawie decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego w I. (z dnia [...].), który przeksięgowano na zaległość , w dniu [...]. zwrócono podatnikowi różnicę w kwocie [...] zł wraz ze stosownymi odsetkami (k-19 akt administracyjnych), zaś w dniu [...]. (k – 20 akt adm.) dokonano przelewu na rzecz podatnika należności głównej [...] zł wraz z należnymi odsetkami ([...] + [...] zł). Mając powyższe na uwadze nie można podzielić stanowiska skarżącego, iż organ administracji pozostaje w bezczynności albowiem żądana kwota została w całości zwrócona stronie. Okoliczność ta została przez pełnomocnika skarżącego potwierdzona na rozprawie. Odnosząc się natomiast do poruszonej w skardze i na rozprawie kwestii szczegółowego sposobu wyliczenia "stosownych odsetek" od kwoty dokonanego zwrotu, to wskazać należy, że sprawa ta wychodzi poza granice "skargi na bezczynność", wobec czego Sąd nie ma podstaw prawnych, aby się do niej odnieść. W tej sytuacji skarga jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a. E. Kruppik-Świetlicka H. Adamczewska-Wasilewicz U. Wiśniewska

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło