II OSK 40/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-06-09
Skład orzekający: Marzenna Linska - Wawrzon, Małgorzata Dałkowska – Szary, Grzegorz Czerwiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej lub sąd administracyjny może odmówić wydania polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca, jeśli cudzoziemiec posiada obywatelstwo innego państwa, mimo że nie przedstawił dowodów na brak możliwości uzyskania dokumentu podróży z kraju pochodzenia?Ratio decidendi
Polski dokument podróży dla cudzoziemca wydaje się osobie, która utraciła swój dokument podróży lub jego dokument stracił ważność, a uzyskanie nowego dokumentu podróży nie jest możliwe. Ciężar wykazania niemożności uzyskania dokumentu podróży spoczywa na wnioskodawcy. Jeśli cudzoziemiec posiada obywatelstwo innego państwa i nie przedstawi dowodów na brak możliwości uzyskania dokumentu podróży z kraju pochodzenia, mimo wezwania organu, organ zasadnie odmawia wydania polskiego dokumentu podróży.Stan faktyczny
Skarżąca M. G.-M. wniosła o wydanie polskiego dokumentu podróży, wskazując w swoim wniosku, że jest bezpaństwowcem. Wojewoda Dolnośląski odmówił wydania dokumentu, stwierdzając, że skarżąca jest obywatelką [...] i ma możliwość uzyskania dokumentu podróży z kraju pochodzenia. Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców utrzymał decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając ustalenia organów. Skarżąca wniosła skargę kasacyjną, zarzucając błędną wykładnię art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz naruszenie przepisów proceduralnych.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Marzenna Linska - Wawrzon Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Dałkowska – Szary /spr./ Sędzia WSA del. Grzegorz Czerwiński Protokolant: starszy asystent sędziego Maciej Stojek po rozpoznaniu w dniu 9 czerwca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej M. G.-M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 października 2012 r. sygn. akt V SA/Wa 1365/12 w sprawie ze skargi M. G.-M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 października 2012 r., sygn. akt V SA/Wa 1365/12, oddalił skargę M. G. - M. na decyzję Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców z dnia [...] marca 2012 r. w przedmiocie odmowy wydania polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca.
Powyższy wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy:
Wnioskiem z dnia 5 września 2011 r. M. G.-M. wystąpiła do Wojewody Dolnośląskiego o wydanie polskiego dokumentu podróży. We wniosku w rubryce "posiadane obywatelstwo" skarżąca wskazała – bezpaństwowiec.
Decyzją z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] Wojewoda Dolnośląski działając na podstawie art. 82 w zw. z art. 73 ust. 1, art. 81 ust. 5 i art. 7 ust. 1 ustawy z dni 13 czerwca 2003 r. o cudzoziemcach (t.j. Dz. U. z 2006 r. Nr 234, poz. 1694 ze zm.), odmówił wydania skarżącej (obywatelce [...]) wydania polskiego dokumentu podróży.
W uzasadnieniu decyzji przytoczył treść art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach oraz wyjaśnił, iż polski dokument podróży dla cudzoziemca jest wydawany osobie, która faktycznie utraciła dokument podróży lub posiadany dokument podróży został zniszczony lub posiadany dokument jest już nieważny. Dodał również, iż wystąpienie którejkolwiek z powyższych sytuacji musi być powiązane z niemożnością uzyskania przez cudzoziemca nowego dokumentu podróży.
Odnosząc się do kwestii obywatelstwa skarżącej Wojewoda wyjaśnił, iż posiadała ona [...] dokument podróży serii [...] nr [...] wydany przez MSW [...], który utracił ważność w dniu 7 lipca 1999 r., a wszczęte przez organ w 2010 r. postępowanie wyjaśniające w sprawie uznania syna skarżącej za obywatela polskiego wykazało, iż zarówno skarżąca jak i jej syn W. G. są obywatelami [...] wobec czego nie są osobami wymienionymi w art. 9 ust. 1 ustawy o obywatelstwie polskim. Z uwagi natomiast na nieprzedstawienie zaświadczenia o braku możliwości uzyskania [...] dokumentu podróży (skarżąca nie dostarczyła wymaganego dokumentu i nie złożyła wyjaśnień istotnych w sprawie) Wojewoda uznał, iż obywatelka [...] M. G.-M. ma możliwość uzyskania [...] dokumentu podróży. Nie spełniła tym samym ustawowych przesłanek do otrzymania polskiego dokumentu podróży, gdyż ma możliwość uzyskania właściwego, [...] dokumentu podróży.
Rozpatrując odwołanie wniesione przez skarżącą na powyższą decyzję, Szef Urzędu do Spraw Cudzoziemców decyzją z dnia [...] marca 2012 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Organ odwoławczy w uzasadnieniu ww. decyzji zwięźle opisał dotychczasowy przebieg postępowania a powołując się na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] lipca 2010 r., podobnie jak uczynił to organ I instancji wyjaśnił, iż W. G. przyjechał do Polski jako małoletni w 1996 r. wraz z matką i był wpisany do jej dokumentu podróży, który został wydany przez władze [...]. Jednak dokument ten został wydany w dniu [...].07.1994 r. przez Ministerstwo Spraw Wewnętrznych [...] tj. po rozpadzie [...] i po uzyskaniu przez [...] niepodległości. Ponadto podkreślono, iż skarżąca ubiegając się w 1996 r. o udzielenie zezwolenia na stały pobyt wskazała [...]e obywatelstwo – swoje i syna. Skarżąca posiadała dokument podróży, wydany w dniu [...].10.1997 r. przez władze [...]. W ww. dokumentach podróży jednoznacznie wskazano obywatelstwo [...]e skarżącej i jej syna. W powyższej decyzji Ministra stwierdzono, że brak ważnych dokumentów, wydanych przez władze kraju pochodzenia w żadnym wypadku nie jest dowodem na utratę obywatelstwa [...], a zatem nie można uznać, że obywatelstwo jest nieokreślone.
W ocenie Szefa Urzędu z powyższych ustaleń jednoznacznie wynika, że skarżąca posiada obywatelstwo [...] wobec czego wydanie jej polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca byłoby sprzeczne z postanowieniami art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Ponadto, jak podkreślił organ odwoławczy, skarżąca nie udokumentowała faktu zrzeczenia się posiadanego obywatelstwa [...] oraz nie poczyniła dotychczas jakichkolwiek kroków w powyższym celu, które uzasadniałyby stwierdzenie, iż jest ona bezpaństwowcem.
Skargą cudzoziemka zaskarżyła powyższą decyzję wnosząc o stwierdzenie jej niezgodności z prawem, w związku z rażącym naruszeniem art. 156 § 1 ust. 2 k.p.a. oraz art. 2 i art. 9 Konstytucji RP. W uzasadnieniu skargi skarżąca odnosiła się ponadto do naruszenia jej praw wynikających z Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (art. 14) oraz art. 7 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka. Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7, art. 8 i 24 § 1 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Szef Urzędu wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku stwierdził, że skarga nie jest zasadna. Sąd podkreślił, że z poprzednio prowadzonych, z wniosku skarżącej, postępowań administracyjnych o uznanie jej syna za obywatela polskiego oraz w sprawie udzielenia skarżącej i jej synowi zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego WE zostało stwierdzone, iż zarówno skarżąca jak i jej syn W. G. są obywatelami [...]. W tym zakresie Sąd mając na uwadze ustalenia z wcześniejszych postępowań sądowoadministracyjnych wyjaśnił, iż w toku postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego m.in. w przedmiocie udzielenia synowi skarżącej obywatelstwa polskiego ustalono, iż jego matka M. G. legalizując swój pobyt w Polsce w 1996 r. jako obywatelstwo swoje oraz małoletniego syna W. G. wskazała obywatelstwo [...]e. Posiadała ponadto paszport [...] serii [...] nr [...], wydany z wpisem: paszport obywatela [...] (k – 2 ostatecznej dec. Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...].07.2010 r.) – (uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28.06.2012 r., sygn. akt V SA/Wa 2288/11). Także we wniosku o wydanie karty stałego pobytu, jak ustalił organ administracji skarżąca wskazywała, że posiada obywatelstwo [...] – (uzasadnienie wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27.01.2011 r., sygn. akt IV SA/Wa 1674/10). Zatem z przeprowadzonych powyżej postępowań potwierdzone zostało obywatelstwo W. G. wywodzące się z obywatelstwa jego matki i mające istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. W sposób niebudzący wątpliwości wykazano także, iż skarżąca jest obywatelką [...], a tym samym nie posiada statusu bezpaństwowca lub osoby o nieokreślonym obywatelstwie.
W ocenie Sądu, mając na uwadze powyższe, notoryjne dowody ustalone w pobocznych postępowaniach administracyjnych, zasadnie Wojewoda w przedmiotowej sprawie pismem z dnia 23 września 2011 r. wezwał skarżącą do przedstawienia zaświadczenia o braku możliwości uzyskania [...] dokumentu podróży. Stosownie bowiem do treści art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach polski dokument podróży dla cudzoziemca wydaje się na wniosek cudzoziemca, który posiada zezwolenie na osiedlenie się, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE lub korzysta z ochrony uzupełniającej, jeżeli utracił on dokument podróży albo gdy jego dokument podróży uległ zniszczeniu bądź utracił ważność, a uzyskanie przez cudzoziemca nowego dokumentu podróży nie jest możliwe. Niekwestionowaną w sprawie okolicznością jest, iż powyższe wezwanie zostało doręczone skarżącej w dniu 28 września 2011 r. jednak pomimo skutecznego wezwania skarżąca nie dostarczyła wymaganego dokumentu i nie złożyła wyjaśnień istotnych w sprawie uzyskania polskiego dokumentu podróży dla cudzoziemca. Wobec powyższego zasadnie, w ocenie Sądu, doprowadziło to organ I instancji do wniosku, iż skarżąca ma możliwość uzyskania [...] dokumentu podróży. Prowadząc postępowanie odwoławcze, Szef Urzędu pismem z dnia 23 stycznia 2012 r. dodatkowo wezwał skarżącą do nadesłania – w terminie 7 dni – dokumentów potwierdzających fakt zrzeczenia się przez skarżącą posiadania obywatelstwa [...] lub zaświadczenia z Ambasady [...] w Polsce, stwierdzającego brak możliwości uzyskania przez skarżącą dokumentu podróży w tej placówce, jednak pomimo skutecznego doręczenia tego wezwania (07.02.2012 r.) skarżąca również nie nadesłała żądanych dokumentów.
Odnosząc się do powyższego w kontekście przedmiotowej sprawy, nie można tym samym, zdaniem Sądu, czynić zarzutu organowi nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego skoro z ww. ustaleń jednoznacznie wynika, że skarżąca posiada obywatelstwo [...], a w toku postępowania o wydanie polskiego dokumentu podróży nie nadesłała dokumentów i nie udzieliła informacji koniecznych do pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Nie dostarczenie tych dokumentów niewątpliwie uniemożliwiło organom rozpatrzenie wniosku skarżącej zgodnie z jej żądaniem.
W ocenie Sądu, wobec tego, iż skarżąca nie wywiodła skutecznego zarzutu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, nie może skutecznie kwestionować ustaleń dotyczących braku spełnienia przez nią przesłanek uzasadniających wydanie jej żądanego polskiego dokumentu podróży na podstawie art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Skarżąca nie podważyła uznanych za prawidłowe przez Szefa Urzędu ustaleń faktycznych oraz dowodów, które doprowadziły organy obu instancji do wniosku, że skarżąca nie spełnia przesłanek do wydania jej polskiego dokumentu podróży. Fakt natomiast, iż organ I instancji odmówił skarżącej wydania wnioskowanego dokumentu w żaden sposób nie dyskryminuje jej oraz nie powoduje, że nie jest traktowana na równi z innymi cudzoziemcami. Nie można tym samym czynić skutecznego zarzutu naruszenia art. 14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz art. 9 Konstytucji RP. W ocenie Sądu brak jest także podstaw do przyjęcia, że warunki do wydania polskiego dokumentu podróży określone w tym przepisie naruszają zasadę demokratycznego państwa prawnego, co niezasadnym czyni zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji RP. Za racji tego, że skarżąca nie przedstawiła żadnego dowodu na poparcie jej twierdzenia jakoby powodem odmowy wydania jej polskiego dokumentu podróży był czynnik dyskryminujący, nie można w ocenie Sądu uznać za zasadny zarzut naruszenia art. 7 Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka ONZ. Odmowa uznania skarżącej za obywatela polskiego nie nastąpiła z powodu jej dyskryminacji.
Skargą kasacyjną M. G.-M. zaskarżyła powyższy wyrok, zarzucając mu naruszenie:
1) prawa materialnego przez błędną wykładnię art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach,
2) przepisów proceduralnych, polegające na zaniechaniu zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez uprawnione organy [...] kwestii obywatelstwa tego kraju w kontekście rozpadu [...], a także kwestii wydania dokumentu podróży.
Z uwagi na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie od organu kosztów procesu w kwocie 390 zł, w tym 240 zł kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżąca ma prawo do zamieszkania na terytorium Polski i przepis art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach jednoznacznie stanowi o celowości wydania jej polskiego dokumentu podróży. Organy administracji i Sąd I instancji dokonały błędnej wykładni tego przepisu w zakresie uzyskania nowego dokumentu podróży. Ponadto bezpodstawne jest przypisywanie skarżącej posiadania obywatelstwa [...] bez wnikliwej oceny prawnej tego zagadnienia. Oparcie się wyłącznie na stanowisku Ambasady Polskiej w K. nie może być wiarygodnym dowodem.
Skarżąca podniosła także, że w świetle art. 73 ww. ustawy kwestia posiadania ewentualnego obywatelstwa [...] nie może skutkować odmową wydania polskiego dokumentu podróży. Sam fakt zamieszkiwania skarżącej w Polsce od 1996 r. uniemożliwia uzyskanie nowego dokumentu podróży od władz [...]. Rolą organów administracji było dążenie do uzyskania formalnego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego obejmującego kwestię obywatelstwa i uzyskania [...] dokumentu podróży w sytuacji prawnej skarżącej ustalonej decyzją z [...].12.1996 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., rozpoznając sprawę Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej, a z urzędu bierze pod uwagę jedynie przesłanki nieważności postępowania sądowego określone w § 2 art. 183 p.p.s.a. W niniejszej sprawie nie wystąpiła żadna z tych przesłanek, co oznacza, iż Sąd zobligowany był rozpoznać skargę kasacyjną zgodnie z podniesionym zarzutem.
Dodać należy, iż związanie granicami skargi kasacyjnej powoduje brak kompetencji Sądu do zmiany, uzupełniania czy też precyzowania podstaw kasacyjnych. Z uwagi na to, ze Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej prawidłowe określenie jej podstaw ma szczególne znaczenie.
Stosownie do przepisu art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na podstawach: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszenia przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W skardze kasacyjnej powinny zatem zostać powołane konkretne przepisy prawne, którym zdaniem skarżącego, uchybił sąd administracyjny. W uzasadnieniu skargi powinny zostać natomiast wskazane argumenty przemawiające za takim zarzutem uchybienia, a w przypadku gdy podnoszone jest uchybienie przepisom postępowania wskazanie, iż mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podnosząc zarzut "naruszenia przepisów proceduralnych polegającego na zaniechaniu zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez uprawnione organy [...] kwestii obywatelstwa tego kraju w kontekście rozpadu [...], a także kwestii wydania dokumentu podróży" skarżąca kasacyjnie nie wskazała żadnych przepisów postępowania, które w jej ocenie zostały naruszone przez Sąd czy organy prowadzące postępowanie w sprawie.
Podstawą skargi kasacyjnej z art. 174 pkt 2 p.p.s.a. jest naruszenie przez Sąd przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. A zatem, w ramach tej podstawy skarżący winien bezwzględnie powołać przepisy postępowania sądowoadministracyjnego, którym uchybił Sąd pierwszej instancji, uzasadnić ich naruszenie i wykazać, że uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W niniejszej sprawie strona w skardze kasacyjnej nie wskazała żadnych przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, których naruszenia miałby dopuścić się Sąd pierwszej instancji. Skarga kasacyjna w tym zakresie nie spełnia wymogów ustanowionych w art. 176 p.p.s.a. i dlatego kwestie objęte tym zarzutem pozostają poza rozważaniami Naczelnego Sąd Administracyjnego a stan faktyczny sprawy, wobec jego nieskutecznego zakwestionowania – uznać należy za ustalony prawidłowo.
W niniejszej sprawie skargę kasacyjną oparto także na zarzucie naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach.
Uzasadniając ten zarzut wskazano, że skarżąca ma prawo do zamieszkania na terytorium Polski i przepis art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach jednoznacznie stanowi o celowości wydania jej polskiego dokumentu podróży. Organy administracji i Sąd I instancji dokonały błędnej wykładni tego przepisu w zakresie uzyskania nowego dokumentu podróży. Skarżąca podniosła także, że w świetle art. 73 ww. ustawy kwestia posiadania ewentualnego obywatelstwa [...] nie może skutkować odmową wydania polskiego dokumentu podróży. Sam fakt zamieszkiwania skarżącej w Polsce od 1996 r. uniemożliwia uzyskanie nowego dokumentu podróży od władz [...].
W istocie więc skarga kasacyjna zarzuca oparcie zaskarżonego wyroku na wadliwie ustalonym stanie faktycznym sprawy. Jednocześnie w skardze kasacyjnej nie podniesiono skutecznie zarzutu naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przepisów postępowania w ramach podstawy z art. 174 pkt 2 p.p.s.a..
Oceniając tak określoną podstawę kasacyjną należy stwierdzić, iż jest ona nieprawidłowa. Nie można bowiem stawiać w skardze kasacyjnej zarzutu naruszenia prawa materialnego, uzasadniając to błędnym ustaleniem przez Sąd stanu faktycznego sprawy. Tego rodzaju uzasadnienie wskazuje, iż intencją autora skargi kasacyjnej było podważenie ustaleń dokonanych przez organ administracji publicznej, a przyjętych przez Sąd pierwszej instancji jako podstawa oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Podstawa kasacyjna przedstawiona w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., tj. naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, polega bądź na mylnym odczytaniu określonej normy prawnej, bądź na błędnym uznaniu, że do określonego stanu faktycznego ma zastosowanie lub nie ma zastosowania hipoteza konkretnej normy prawnej (błąd w subsumcji).
Nie można w skardze kasacyjnej skutecznie postawić zarzutu naruszenia prawa materialnego, gdy z jej uzasadnienia wynika, że wadliwie zostały ustalone okoliczności stanu faktycznego, bez wskazania przy tym jakie normy postępowania naruszył Sąd pierwszej instancji w procesie kontroli legalności zaskarżonych decyzji (por. wyrok NSA z dnia 14 października 2004 r. FSK 568/04, ONSA/WSA 2005, nr 4, poz. 67).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że niewskazanie w skardze kasacyjnej przepisu postępowania sądowego jaki ewentualnie został naruszony w procesie sądowej kontroli administracji publicznej, doprowadzając przez to do akceptacji przez Sąd wadliwych ustaleń poczynionych przez organy administracji, powoduje iż w tym zakresie skarga kasacyjna musi być uznana za pozbawioną uzasadnionych podstaw. Odmienna ocena dowodów w skardze kasacyjnej i wyprowadzenie na jej podstawie własnych wniosków, co do stanu faktycznego sprawy bez wskazania przepisów, których naruszenie stanowi uchybienie mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, nie stanowi prawidłowej podstawy kasacyjnej (por. wyrok NSA z dnia 2 lutego 2006 r. II FSK 325/05, LEX nr 177476 i wyrok z dnia 6 kwietnia 2006 r. II GSK 31/06, LEX nr 209719).
W niniejszej sprawie zarzucając Sądowi błąd w subsumcji, skarżąca nie powołała w sposób prawidłowy podstawy kasacyjnej określonej w pkt 2 art. 174 p.p.s.a. i nie wskazała przepisów procedury, jakich w ocenie skarżącej dopuścił się Sąd pierwszej instancji, przyjmując ustalony przez organ stan faktyczny.
Bez zakwestionowania przez skarżącą tych ustaleń, Naczelny Sąd Administracyjny nie jest władny dokonywać oceny przyjętego za podstawę rozstrzygnięcia stanu faktycznego sprawy.
Natomiast przyjęty przez Sąd pierwszej instancji stan faktyczny został prawidłowo uznany za odpowiadający hipotezie powołanego w skardze kasacyjnej przepisu prawa materialnego – art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach. Stosownie do art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach polski dokument podróży dla cudzoziemca wydaje się na wniosek cudzoziemca, który posiada zezwolenie na osiedlenie się, zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego WE lub korzysta z ochrony uzupełniającej, jeżeli utracił on dokument podróży albo gdy jego dokument podróży uległ zniszczeniu bądź utracił ważność, a uzyskanie przez cudzoziemca nowego dokumentu podróży nie jest możliwe.
Z treści powyższego przepisu wynika, iż polski dokument podróży dla cudzoziemca wydawany jest osobie, która na skutek okoliczności w nim wymienionych utraciła swój dokument podróży, a uzyskanie przez nią nowego nie jest możliwe. Należy podzielić przy tym stanowisko doktryny, że niemożność taka musi mieć charakter trwały, niezależny od cudzoziemca, przy czym ciężar wykazania, iż sytuacja taka ma miejsce spoczywa na wnioskodawcy (Prawo o cudzoziemcach Komentarz pod red. Jacka Chlebnego, Wydawnictwo C.H.BECK warszawa 2006r., str. 173).
Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni powołanego przepisu, zasadnie przyjmując, że to na cudzoziemcu składającym wniosek o wydanie polskiego dokumentu podróży spoczywa obowiązek wykazania braku możliwości uzyskania nowego dokumentu podróży w kraju pochodzenia. Przepis art. 73 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach jak i art. 25 ust. 2 Dyrektywy Rady 2004/83/WE z dnia 29 kwietnia 2004r. w sprawie minimalnych norm dla kwalifikacji i statusu obywateli państw trzecich lub bezpaństwowców jako uchodźców lub jako osoby, które z innych względów potrzebują międzynarodowej ochrony oraz zawartości przyznawanej ochrony (Dz.U.UE.l.2004 nr 304, poz. 12), wyraźnie uzależniają wydanie dokumentu podróży od wykazania, że uzyskanie przez cudzoziemca nowego dokumentu podróży nie jest możliwe. Oczywistym powinno być przy tym, że okoliczność ta może być wykazywana przez wnioskodawcę za pomocą wszelkich środków dowodowych ( art. 75 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 ust.1 ustawy o cudzoziemcach). W zaskarżonym wyroku trafnie zatem uznano, że obowiązek ten wynika bezpośrednio z treści przepisu, a niewykazanie przez cudzoziemca braku możliwości uzyskania nowego dokumentu podróży w kraju pochodzenia, pomimo wezwania organu, musi skutkować odmową wydania polskiego dokumentu podróży (por. wyroki NSA : z dnia 24 stycznia 2012 r. sygn. akt II OSK 2100/10; z dnia 6 czerwca 2013 r. sygn. akt II OSK 382/12 i z dnia 21 czerwca 2013 r. , sygn. akt II OSK 408/12).
Z tych wszystkich względów uznając, iż skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło