II SA/Wa 691/12
WyrokWSA w Warszawie2012-10-25
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Stanisław Marek Pietras, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Wydziału o nadaniu stopnia naukowego doktora ma charakter autonomiczny i uznaniowy, czy też jest jedynie formalnym zakończeniem przewodu doktorskiego po spełnieniu wcześniejszych warunków?Ratio decidendi
Uchwała w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora ma charakter autonomiczny i konstytutywny, nie jest jedynie formalnością czy automatycznym powtórzeniem wyników głosowań z wcześniejszych etapów przewodu doktorskiego. Rada Wydziału dokonuje kompleksowej oceny całego przewodu, w tym umiejętności doktoranta, jego dorobku naukowego oraz jakości rozprawy doktorskiej, co może skutkować odmową nadania stopnia, nawet jeśli wcześniejsze uchwały były pozytywne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy nadania stopnia naukowego doktora A. C. przez Radę Wydziału, mimo pozytywnego wyniku publicznej obrony rozprawy doktorskiej. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów utrzymała w mocy uchwałę Rady Wydziału, oceniając krytycznie wartość rozprawy i odpowiedzi doktorantki. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną wykładnię autonomicznego charakteru uchwały o nadaniu stopnia naukowego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędziowie WSA Stanisław Marek Pietras, Andrzej Kołodziej (spr.), , Protokolant Łukasz Mazur, Asystent sędziego, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 października 2012 r. sprawy ze skargi A. C. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] września 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego oddala skargę
Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w dniu [...] stycznia 2006 r. podjęła uchwałę o przyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej A. C. pt. "[...]".
W tym samym dniu ww. Rada uchwałą odmówiła doktorantce nadania stopnia naukowego doktora nauk [...] w zakresie [...].
Rozpoznając odwołanie doktorantki od uchwały o odmowie nadania stopnia naukowego, Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] listopada 2006 r., nr [...], stwierdziła, że Rada Wydziału zastosowała niewłaściwy tryb postępowania, tj. określony w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach i naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595 ze zm.), podczas gdy zgodnie z przepisem art. 51 ust.1 tej ustawy, w przewodzie doktorskim należało stosować przepisy dotychczasowe, zawarte w ustawie z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. nr 65, poz. 386 ze zm.)., skutkiem czego doszło do podjęcia dwóch uchwał, czyli (1) w przedmiocie publicznej obrony rozprawy doktorskiej i (2) odmowy nadania stopnia doktora. W ocenie organu, należało głosować wyłącznie nad uchwałą w przedmiocie nadania stopnia doktora. W związku ze wskazanym uchybieniem, jak również brakiem dowodu doręczenia zawiadomienia o terminie rozprawy jednemu z recenzentów oraz niewyjaśnieniem przesłanek, którymi kierowała się Rada podejmując uchwałę odmawiającą nadania stopnia naukowego, Centralna Komisja uchyliła zaskarżoną uchwałę i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia Radzie Wydziału, po uprzednim ponownym przeprowadzeniu publicznej rozprawy doktorskiej.
Powyższa decyzja została przez doktorantkę zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z zarzutami naruszenia art. 139 k.p.a. oraz art. 19 ust. 2 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, który wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 142/07, uchylił zaskarżoną decyzję i stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu.
Z kolei Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1205/07, oddalił skargę kasacyjną Centralnej Komisji do ww. wyroku WSA w Warszawie i stwierdził w szczególności, że uchwała Rady Wydziału z dnia [...] stycznia 2006 r. o przyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej jest prawomocna i pozostaje w obrocie prawnym.
Rozpoznając ponownie odwołanie doktorantki od uchwały o odmowie nadania stopnia naukowego, Centralna Komisja decyzją z dnia [...] czerwca 2008 r., nr [...], uchyliła tę uchwałę i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez Radę Wydziału.
Rada Wydziału [...] Uniwersytetu [...] w dniu [...] marca 2009 r. przeprowadziła głosowanie nad uchwałą w przedmiocie nadania stopnia doktora A. C. z wynikiem 5 głosów za nadaniem stopnia, 7 przeciw, 11 wstrzymujących się, na 23 głosujących, 26 obecnych i 28 uprawnionych do głosowania oraz podjęła uchwałę nr [...] o nienadaniu zainteresowanej stopnia doktora nauk [...] w zakresie [...].
W odwołaniu od powyższej uchwały do Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów doktorantka zarzuciła jej naruszenie prawa materialnego – art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych w związku z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki – przez jego niezastosowanie i w konsekwencji odmowę nadania stopnia naukowego doktora pomimo, iż doktorantka: (1) posiada tytuł zawodowy magistra, (2) zdała z wynikiem pomyślnym egzaminy doktorskie w zakresie określonym przez radę jednostki organizacyjnej oraz (3) przedłożyła i obroniła rozprawę doktorską. Odwołująca sformułowała również zarzut naruszenia przepisów postępowania – art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych z związku z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki – przez podjęcie uchwały mimo braku większości bezwzględnej oddanych głosów.
Decyzją z dnia [...] września 2010 r., nr [...] Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, po rozpoznaniu odwołania, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę.
W uzasadnieniu podała, że przy podejmowaniu uchwały o nadaniu stopnia naukowego brany jest pod uwagę cały dotychczasowy przebieg postępowania, tj. zdane egzaminy, opinie recenzentów, publiczna obrona. W ocenie Centralnej Komisji, nie można podzielić zarzutu, że nie wiadomo, jakimi przesłankami kierowała się Rada Wydziału, odmawiając nadania stopnia naukowego. W sytuacji związania orzeczeniami sądów obu instancji Rada Wydziału, nie powtarzając publicznej obrony, mogła jedynie poddać pod głosowanie wniosek o nadanie stopnia naukowego doktora, zaś ograniczenie procedury (bez powtarzania publicznej obrony) "mogło mieć negatywne skutki przy ocenie końcowej, zważywszy na znaczny upływ czasu od publicznej obrony". Centralna Komisja uznała, że prawidłowym działaniem Rady Wydziału było poddanie pod głosowanie wniosku o nadanie stopnia naukowego, który nie uzyskał jednak bezwzględnej większości głosów.
Ponadto, powołując się na opinie recenzentów i superrecenzentów, poddała krytycznej ocenie wartość rozprawy doktorskiej oraz odpowiedzi doktorantki na pytania zadawane podczas jej publicznej obrony oraz stwierdziła, że "rozprawa doktorska nie spełnia wymogu art. 11 ustawy z dnia 12 września 1900 r., tj. nie stanowi oryginalnego rozwiązania zagadnienia naukowego i nie wskazuje na umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej". W opinii Centralnej Komisji podjęcie prawomocnej uchwały w sprawie publicznej obrony rozprawy doktorskiej nie oznacza obowiązku nadania stopnia doktora. Ustawodawca nie stanowi o nadaniu stopnia naukowego z mocy ustawy po spełnieniu określonych warunków, a przejście do głosowania nad kolejną uchwałą uzależniona jest od pozytywnego wyniku głosowania uchwały poprzedzającej. Nadanie stopnia naukowego doktora nie jest bowiem sumarycznym wynikiem zapadłych wcześniej trzech pozytywnych uchwał, o których mowa w art. 12 ustawy z 1990 r., lecz stanowi autonomiczną uchwałę. Stanowisko to znalazło odzwierciedlenie w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 106/10. Natomiast stanowisko przeciwne wyrażone w wyroku tego Sądu z dnia 21 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1528/07 – powołane w odwołaniu – nie zyskało akceptacji w orzecznictwie. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 539/08 uchylił bowiem wskazany wyrok z 21 grudnia 2007 r., stwierdzając w szczególności, że uchwała o nadaniu stopnia naukowego ma autonomiczny charakter i nie jest jedynie formalnym zakończeniem przewodu doktorskiego.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. C. zarzuciła jej naruszenie:
1. art. 153 p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej, wyrażonej w prawomocnych wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 142/07, i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1205/07, w myśl której to oceny, kwestia tego, czy skarżąca przedłożyła i obroniła rozprawę doktorską, została prawomocnie rozstrzygnięta w uchwale Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. o przyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej mgr A. C.,
2. art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych w zw. z art. 51 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, poprzez błędną wykładnię polegającą na przyjęciu, że uchwała o nadaniu stopnia naukowego doktora ma charakter "autonomiczny" i podejmowane jest uznaniowo,
3. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz § 19 ust. 4 Statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, przyjętego na posiedzeniu plenarnym w dniu 10 grudnia 2008 r. (niepubl.), wskutek błędnej oceny przeprowadzonych dowodów, wad uzasadnienia zaskarżonej decyzji i zdyskwalifikowania opinii superrecenzenta prof. R. B,
4. art. 8, art. 9, art. 10 § 1 i art. 81 k.p.a., wskutek wyłączenia jawności postępowania odwoławczego na podstawie Statutu Centralnej Komisji z dnia 15 października 2007 r.
Wskazując na powyższe uchybienia, wniosła o:
– uchylenie zaskarżonej decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów oraz zasądzenie na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według załączonego spisu,
– Zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt SK 30/10.
W obszernym uzasadnieniu odniosła się szczegółowo do podniesionych zarzutów wskazując w odniesieniu do pierwszego z nich, że stwierdzając w uzasadnieniu decyzji, iż rozprawa doktorska nie spełnia wymogu art. 11 ustawy z dnia 12 września 1990 r., Centralna Komisja dokonała ustaleń sprzecznych z prawomocną uchwałą Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. o przyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej. Zatem ani Rada Wydziału nie mogła zmienić swojego pozytywnego stanowiska w przedmiocie wyniku obrony, ani też Centralna Komisja nie była uprawniona do kwestionowania jakości pracy i wyniku obrony.
Rozwijając drugi zarzut skarżąca powołała się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 grudnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 1528/07, zgodnie z którym "gdyby ustawodawca zdecydował pozostawić nadanie stopnia doktora uznaniu administracyjnemu, posłużyłby się sformułowaniem "może". Skoro jednak przepis ten nie stanowi, że rada wydziału może nadać stopień doktora, oznacza to, że ustawodawca nie przewiduje tutaj żadnej dowolności". Stwierdziła ponadto, że nie zgadza się z odmiennym poglądem wyrażonym w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 539/08, wydanym w następstwie rozpoznania skargi kasacyjnej od cytowanego wyroku WSA w sygn. akt I SA/Wa 1528/07 i uchylającym go jako wadliwy. Na poparcie swojego stanowiska skarżąca wskazała na skargę konstytucyjną do Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 30/10, wniesioną w związku z wykładnią przyjętą w wyroku NSA o sygn. akt I OSK/08, a nadto na wykładnię historyczną w związku z brzmieniem art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 31 marca 1965 r. o stopniach naukowych i tytułach naukowych (t.j. Dz. U. z 1985 r. nr 42, poz. 202 ze zm.), przewidującego uznaniowy charakter rozstrzygnięcia w przedmiocie nadania stopnia doktora. Skarżąca wskazała również na bezpodstawne odwołanie się w wyroku NSA z dnia 12 grudnia 2008 r., sygn. akt I OSK 539/08, do orzeczenia NSA w odniesieniu do uchwał podejmowanych w przewodzie habilitacyjnym.
W odniesieniu do zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. A. C. podniosła, iż znane jest jej orzecznictwo sądowoadministracyjne, w świetle którego postępowanie w sprawach stopni i tytułów naukowych jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów k.p.a., z odrębnościami wynikającymi z przepisów procesowych zamieszczonych w ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki. Natomiast ograniczone uzasadnienie decyzji Centralnej Komisji nie stanowi naruszenia prawa, gdyż decyzje organu kolegialnego podejmowane są w głosowaniu tajnym, którego wyników nie można przedstawić formie uzasadnienia, o jakim mowa w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, które ponadto stosuje się tylko w zakresie nieuregulowanym w ustawie i tylko odpowiednio. Wskazała jednakże, iż stanowiska powyższego nie można przyjmować bezkrytycznie.
Skarżąca wskazała również, że zgodnie z § 19 ust. 4 Statutu Centralnej Komisji do Spraw i Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych przyjętego na posiedzeniu plenarnym w dniu [...] października 2007 r., ze zmianami przyjętymi na posiedzeniu plenarnym w dniu [...] grudnia 2008 r., w postępowaniu opiniodawczym sekcji, po otrzymaniu negatywnej opinii recenzenta, powołuje się recenzenta dodatkowego, przy czym, jeżeli recenzentem jest członek Komisji, recenzentem dodatkowym może być jedynie osoba, o której mowa w ust. 1 i 2, niebędąca członkiem Komisji. Skoro zatem recenzja prof. W. Z. była negatywna (jedyna na ogólną liczbę sześciu), to tym samym w świetle Statutu zachodziła konieczność uzyskania kolejnej opinii. Nie można w związku z tym twierdzić, iż uzyskanie opinii recenzenta dodatkowego – prof. R. B. – "nie mającej charakteru naukowego", czyniło zadość temu wymaganiu.
Zdaniem skarżącej nadto, w przepisach rangi ustawowej brak jest podstaw do uregulowania trybu działania Centralnej Komisji, jako trybu niejawnego, z odstępstwem od zasad wyrażonych w k.p.a. Powyższa kwestia, oprócz innych wskazanych, jest przedmiotem skargi konstytucyjnej w sprawie SK 30/10, co uzasadnia wniosek o zawieszenie postępowania.
W odpowiedzi na skargę Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie w zakresie wniosku o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz odrzucenie w zakresie pozostałych wniosków.
W uzasadnieniu podtrzymała w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne i prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy podnieść, że Sąd uwzględnił zawarty w skardze wniosek o zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego do czasu rozstrzygnięcia przez Trybunał Konstytucyjny sprawy o sygn. akt SK 30/10 i postanowieniem z dnia 15 lipca 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 49/11, zawiesił postępowanie w sprawie ze skargi A. C. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów nr [...] z dnia [...] września 2010 r. w przedmiocie odmowy nadania stopnia naukowego.
Trybunał Konstytucyjny przyjął bowiem do rozpoznania, pod wskazaną wyżej sygnaturą, skargę konstytucyjną o zbadanie zgodności:
1. art. 12 ust. 1 w związku z art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. nr 65, poz. 595 ze zm.), rozumiany jako nieobligujący rady jednostki organizacyjnej do nadania stopnia naukowego osobie, która spełniła warunki wynikające z art. 14 ust. 2 pkt 1-4, z art. 73 w związku z art. 2, art. 7 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP,
2. art. 35 ust. 5 w związku z art. 53 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki z art. 73 w związku z art. 2, art. 7, art. 31 ust. 3, art. 87 ust. 1, art. 88 ust. 2 i art. 92 Konstytucji RP,
3. § 9 ust. 1 in fine oraz § 14 Statutu Centralnej Komisji do Spraw Tytułu Naukowego i Stopni Naukowych przyjętego na posiedzeniu plenarnym w dniu [...] kwietnia 1991 r. ze zmianami przyjętymi na posiedzeniu plenarnym w dniu [...] marca 1994 r. i 31 stycznia 2003 r. (niepubl.), z art. 45 ust. 1, art. 73, art. 77 ust. 2 i art. 78 z związku z art. 2, art. 7, art. 31 ust. 3, art. 87 ust. 1 i art. 88 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności, sporządzonej w Rzymie dnia 4 listopada 1950 r. (Dz. U. z 1993 r. nr 61, poz. 284 ze zm., dalej jako EPPCz) w związku z art. 9 Konstytucji RP.
Wyrokiem z dnia 12 kwietnia 2012 r., sygn. akt SK 30/10 (OTK-A 2012/4/39, Dz. U. z 2012 r. poz. 431) Trybunał Konstytucyjny orzekł, że wskazane w pkt 1 i pkt 3 skargi konstytucyjnej przepisy nie są niezgodne z Konstytucją RP, zaś w pozostałym zakresie umorzył postępowanie.
Podkreślenia wymaga, że przepis art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki ma identyczne brzmienie z przepisem art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, natomiast odpowiednikiem § 14 Statutu Centralnej Komisji z 1991 r. jest § 23 Statutu Centralnej Komisji z 2007 r.
W związku z powyższym wyrokiem TK, Sąd, postanowieniem z dnia 18 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 49/11, podjął z urzędu zawieszone postępowanie.
W niniejszej sprawie z uwagi na datę wszczęcia przewodu doktorskiego A. C. w 2001 r., należy w myśl przepisu art. 51 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, zwanej dalej "ustawą z dnia 14 marca 2003 r.", stosować przepisy ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych, zwanej dalej "ustawą z dnia 12 września 1990 r.".
Zgodnie z jej art. 10 ust. 1, stopień doktora nadaje się osobie, która:
1) posiada tytuł zawodowy magistra, magistra inżyniera, lekarza lub inny równorzędny,
2) zdała z wynikiem pomyślnym egzaminy doktorskie w zakresie określonym przez radę jednostki organizacyjnej,
3) przedłożyła i obroniła rozprawę doktorską.
Natomiast stosownie do treści art. 12 ust. 2 ww. ustawy, czynności przewodu doktorskiego kończą się uchwałami rady jednostki organizacyjnej w przedmiocie:
1) wszczęcia przewodu doktorskiego i wyznaczenia promotora,
2) wyznaczenia recenzentów,
3) przyjęcia rozprawy doktorskiej i dopuszczenia jej do publicznej obrony,
4) nadania stopnia naukowego doktora.
Uchwała w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora jest zatem jedną z czterech uchwał rady jednostki organizacyjnej, kończącą kolejne czynności przewodu doktorskiego. Niewątpliwie ma ona charakter konstytutywny, gdyż dopiero jej podjęcie wywołuje skutek w postaci nadania określonej osobie stopnia doktora.
Problematyka charakteru prawnego uchwały w sprawie nadania stopnia naukowego była przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1614/10 (Lex nr 745104), stwierdził, że głosowanie nad tą uchwałą jest "kompleksową oceną całego przewodu doktorskiego doktoranta, w tym wszystkich wymienionych w art. 12 ustawy z 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki przesłanek warunkujących nadanie stopnia naukowego doktora, a nie tylko oceną przedstawionej przez niego rozprawy doktorskiej i jej publicznej obrony. W tej sytuacji uchwała o nadaniu stopnia naukowego nie jest ma charakteru li tylko deklaratoryjnego i nie jest czystą formalnością czy automatycznym powtórzeniem wyników głosowania z etapu(ów) wcześniejszego(ych). Wprost przeciwnie, poczynione i wypowiedziane w toku przewodu doktorskiego oceny dotyczące umiejętności doktoranta (w zakresie określonym w art. 14 ust. 2) i przedstawionej przez niego rozprawy, mogą spowodować, że poszczególni członkowie Rady - mimo pozytywnych głosowań na wcześniejszych etapach przewodu - zmienią zdanie i zagłosują w głosowaniu tajnym przeciwko nadaniu doktorantowi stopnia doktora."
Z kolei Trybunał Konstytucyjny w powołanym wyroku wskazał, że "uchwała w przedmiocie nadania stopnia doktora ma charakter aktu samodzielnego właściwej rady jednostki organizacyjnej, co wynika chociażby z odrębnego jej usytuowania w enumeracji zawartej w art. 14 ust. 2 u.s.n. Uchwała pozytywna, tj. o nadaniu stopnia doktora, uwarunkowana jest pozytywnymi uchwałami kończącymi wcześniejsze etapy przewodu doktorskiego, jednak te ostatnie samoistnie nie determinują treści tej pierwszej. Uchwała negatywna, tj. o odmowie nadania stopnia doktora, może być zatem podjęta wówczas, gdy wszystkie poprzedzające ją uchwały miały charakter pozytywny. Uchwała w przedmiocie nadania stopnia doktora nie jest bowiem wypadkową poprzednich uchwał, lecz samodzielnym aktem będącym wynikiem oceny dotyczącej umiejętności doktoranta, dotychczasowego jego dorobku naukowego oraz jakości przedstawionej przez niego rozprawy doktorskiej. Taka sytuacja może zdarzyć się zwłaszcza wówczas, gdy uchwały kończące poprzednie stadia przewodu doktorskiego miały co prawda charakter pozytywny, jednak sposób rozkładu głosów przy podejmowaniu tych uchwał wskazywał na to, że umiejętności doktoranta, dotychczasowy jego dorobek naukowy czy przedstawiona przez niego rozprawa doktorska są różnie oceniane przez członków rady jednostki organizacyjnej."
Sąd w składzie orzekającym w pełni podziela przedstawione zapatrywania orzecznictwa, stąd zarzut skargi błędnej wykładni art. 10 ust.1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. nie jest trafny. Akceptacja stanowiska skarżącej podważałaby bowiem sens głosowania rady jednostki organizacyjnej nad uchwałą w przedmiocie nadania stopnia doktora, gdyby treść tej uchwały była zdeterminowana treścią uchwał ją poprzedzających.
Kolejną kwestią wymagającą rozważenia jest zagadnienie przepisów procesowych mających zastosowanie w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora. W przepisie art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 12 września 1990 r. stanowi się, że w postępowaniach dotyczących nadania stopnia naukowego albo tytułu naukowego (...), w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. W orzecznictwie sądowym niejednokrotnie wyjaśniano, że "odpowiednie" stosowanie k.p.a. w sprawach o nadanie stopnia naukowego albo tytułu naukowego ma ścisły związek ze specyfiką postępowań poprzedzających podejmowanie przez jednostki organizacyjne uchwał w tych spawach. Odpowiedniość stosowania k.p.a. oznacza, że jedne przepisy Kodeksu będą stosowane wprost, bez żadnych modyfikacji, a niektóre z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy, z inne zaś wcale (por. wyroki NSA z dnia 30 maja 2008 r., sygn. akt I OSK 212/08, i z dnia 20 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OSK 166/06). W tych sprawach zasadniczo ograniczony jest zakres i przebieg postępowania dowodowego, które przepisy szczególne ustawy z dnia 12 września 1990 r. oraz rozporządzenia wykonawczego do niej Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r., regulują w zasadzie samodzielnie. W postępowaniach w tych sprawach nie znajduje zastosowania zasada czynnego udziału strony w rozumieniu art. 10 k.p.a., przejawiająca się uczestniczeniem kandydata w każdym stadium postępowania, w szczególności poprzez zapoznawanie go z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego, czy udziałem w postępowaniu dowodowym wraz ze zgłaszaniem przez kandydata wniosków dowodowych (por. wyrok NSA z dnia 18 czerwca 2010 r., sygn. akt I OSK 420/10). Zasadniczym dowodem i podstawą podejmowanych decyzji w omawianych sprawach są recenzje i opinie przygotowywane przez powoływanych w tym celu recenzentów, a także oceny ekspertów, z których składa się rada naukowa (wydziału), podejmowane w toku przewodu doktorskiego (por. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt I OSK 1614/10). W tych okolicznościach zarzut naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, dotyczących postępowania dowodowego, nie zasługuje na uwzględnienie.
Nie jest też zasadny zarzut naruszenia § 19 ust. 4 Statutu Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów przyjęty na posiedzeniu plenarnym w dniu 15 października 2007 r. Stanowi on, że w postępowaniu opiniodawczym sekcji, po otrzymaniu negatywnej opinii recenzenta, powołuje się recenzenta dodatkowego, przy czym, jeżeli recenzentem jest członek Komisji, recenzentem dodatkowym może być jedynie osoba, o której mowa w ust. 1 i 2, niebędąca członkiem Komisji. W niniejszej sprawie na tym etapie postępowania negatywną opinię wydał prof. W. Z., zaś pozytywna opinia recenzenta dodatkowego – prof. R. B. – nie miała charakteru merytorycznego, naukowego, lecz publicystyczny oraz nie uzyskała aprobaty Centralnej Komisji. Nie można zatem twierdzić, jakoby w takiej sytuacji zachodziła konieczność powołania kolejnego superrecenzenta. Ponadto zauważyć należy, że jak stwierdził WSA w Warszawie w wyroku z dnia 4 października 2006 r., sygn. akt I SA/Wa 908/06 (Lex nr 922922): "Opinia recenzenta nie wiąże organu orzekającego, który jest obowiązany poddać ją swej ocenie jak każdy dowód, gdyż to organ - nie zaś recenzent-rozstrzyga sprawę."
Nie sposób zaakceptować też argumentacji skarżącej, że wskutek wyłączenia jawności postępowania odwoławczego na podstawie Statutu Centralnej Komisji z dnia 15 października 2007 r. doszło do naruszenia wskazanych przepisów k.p.a. Jak stwierdził bowiem Trybunał Konstytucyjny, postępowanie przed Centralną Komisją nie jest kontradyktoryjne, czyli takie, które - w wypadku postępowania sądowego - przesądza o konieczności wprowadzenia wymogu jawnego rozpatrzenia spawy. Bezstronność i obiektywność decyzji Centralnej Komisji wyraża się w tym, że jest ona podejmowana na podstawie innych recenzji aniżeli te, które zostały sporządzone w przewodzie doktorskim. Trzeba ponadto wskazać, że zgodnie z przepisem art. 34 ust. 5 ustawy z dnia 12 września 1990 r., kompetencje organów Centralnej Komisji, sposób wyboru prezydium Centralnej Komisji, jej organizację i tryb działania oraz sposób powoływania recenzentów określa uchwalony przez nią statut.
Z kolei Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 25 stycznia 1995 r., sygn. akt III AZP 12/94 (OSNP nr 13, poz. 155), wskazał, że: "na podstawie przepisów ustawy i wydanych na mocy jej wyraźnego upoważnienia przepisów statutowych, skonstruowany został stosunkowo klarowny i tłumaczący się racjonalnie system postępowania w omawianych sprawach. (...) Należy zatem – i tak postępuje Komisja – tak kształtować sposób postępowania, by – jeśli sprawa staje się problematyczna – możliwe było uzyskanie możliwie wielu i to rozmaitych opinii, co powinno do minimum zmniejszyć ryzyko niesłusznego bądź niesprawiedliwego rozstrzygnięcia. Z tego punku widzenia powyższa praktyka Komisji powinna zostać oceniona pozytywnie, nawet jeśli jej źródłem jest tylko przepis statutowy".
Nie jest wreszcie uprawniony zarzut naruszenia przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270), poprzez nieuwzględnienie oceny prawnej wyrażonej w prawomocnych wyrokach WSA w Warszawie z dnia 10 kwietnia 2007 r., sygn. akt I SA/Wa 142/07 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2007 r., sygn. akt I OSK 1205/07, w myśl której to oceny, kwestia tego, czy skarżąca przedłożyła i obroniła rozprawę doktorską, została prawomocnie rozstrzygnięta w uchwale Rady Wydziału [...] Uniwersytetu [...] z dnia [...] stycznia 2006 r. o przyjęciu publicznej obrony rozprawy doktorskiej mgr A. C. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, stwierdzając w zaskarżonej decyzji, iż "rozprawa doktorska nie spełnia wymogu art. 11 ustawy z dnia 12 września 1990 r., tj. nie stanowi oryginalnego rozwiązania naukowego i nie wskazuje na umiejętność samodzielnego prowadzenia pracy naukowej", nie zanegowała wcale jej prawomocności, a dokonała jedynie w ten sposób, dopuszczalnej w świetle powołanego wcześniej orzecznictwa, kompleksowej oceny całego przewodu doktorskiego, w tym wszystkich wymienionych w art. 10 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło