I OSK 420/10

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.) Sędzia del. WSA Maria Werpachowska Protokolant asystent sędziego Małgorzata Penda po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2010 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1215/09 w sprawie ze skargi R. K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 listopada 2009 r. sygn. akt I SA/Wa 1215/09 oddalił skargę R.K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] kwietnia 2009 r. nr [...] w przedmiocie nadania stopnia naukowego doktora. W uzasadnieniu wyroku Sąd przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. K. od uchwały Rady Naukowej Instytutu Historii Uniwersytetu G. z dnia [...] lipca 2008 r. unieważniającej uchwałę z dnia [...] czerwca 2001 r. o nadaniu R. K. stopnia doktora nauk humanistycznych w zakresie historii oraz odmawiającej nadania mu tego stopnia naukowego, utrzymała w mocy zaskarżoną uchwałę. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowieniem z dnia [...] marca 2008 r. wznowiła postępowanie zakończone nadaniem w dniu [...] czerwca 2001 r. R. K. stopnia doktora nauk humanistycznych w zakresie historii. Rada Naukowa Instytutu Historii Uniwersytetu G., po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, uchwałą z dnia [...] lipca 2008 r. unieważniła własną uchwałę z dnia [...] czerwca 2001 r. i odmówiła nadania R. K. stopnia doktora nauk humanistycznych. Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, po zapoznaniu się z odwołaniem i po wysłuchaniu opinii recenzentów Centralnej Komisji, opowiedziała się za wnioskiem o utrzymanie w mocy zaskarżonej uchwały Rady Naukowej Instytutu Historii Uniwersytetu G., której dotyczyło odwołanie. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wyjaśniła, że w postępowaniu dotyczącym złożonego odwołania powołano kolejno dwóch recenzentów, którzy przedstawili jednoznacznie negatywne opinie w kwestii zasadności odwołania. Sekcja Nauk Humanistycznych i Społecznych podzieliła ocenę przedstawioną przez recenzentów. Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia przepisów K.p.a. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów wskazała, że zgodnie z art. 29 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.) w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora, w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy K.p.a.. Ponieważ ustawa wyczerpująco reguluje przebieg postępowania związanego z nadaniem stopnia doktora i nie przewiduje wysłuchania kandydata przed podjęciem decyzji przez właściwy organ, przepis art. 10 § 1 K.p.a. nie ma wprost zastosowania. Centralna Komisja stwierdziła, że R. K. został pisemnie poinformowany o wznowieniu postępowania. Jak wynika z pisma Dziekana Wydziału Historycznego Uniwersytetu G. z dnia [...] października 2008 r. R. K. został telefonicznie poinformowany w dniu [...] czerwca 2008 r. o prowadzonym w Instytucie Historii postępowaniu i udostępniono mu materiały zgromadzone w sprawie zarzucanego mu plagiatu. R.K. korzystał osobiście z dokumentacji i robił z niej notatki. Zgodnie z § 8 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzania czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu profesora (Dz. U. Nr 15, poz. 128 ze zm.) posiedzenia rady, na których podejmowane są uchwały w sprawach nadania stopnia naukowego doktora, mają charakter niejawny. R. K. wiedział o toczącym się postępowaniu, jego podstawach prawnych oraz zarzucie popełnienia plagiatu, zapoznał się z materiałami zgromadzonymi w sprawie i mógł się do nich odnieść. Został również powiadomiony o uchwałach podjętych ostatecznie w przedmiotowej sprawie. Centralna Komisja stwierdziła także, iż R. K. nie zaprzeczył faktowi wykorzystania pracy innych autorów, tyle że powołał się na pośpiech w przygotowaniu rozprawy doktorskiej i złe warunki techniczne (brak własnego komputera). Zdaniem Centralnej Komisji, powołane okoliczności nie mają żadnego związku ze stawianymi zarzutami. Na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów Robert K. wniósł skargę do sądu administracyjnego zarzucając organowi oderwanie rozstrzygnięcia od stanu faktycznego i wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa. Uzasadniając te zarzuty skarżący stwierdził, że w toku postępowania był pozbawiony jakiejkolwiek możliwości udziału w postępowaniu, w szczególności nie został poinformowany o zebraniu całego materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do niego (art. 10 K.p.a.). Podniósł, że uchwały o unieważnieniu stopnia doktora wydane przez organ pierwszej instancji pozbawione były jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego i prawnego. Uchwały nie zostały mu doręczone, a jedynie pismo z dnia 14 lipca 2008 r. stanowiące zawiadomienie o unieważnieniu uchwały. Dopiero z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wywnioskował, że zakwestionowana przez organ praca doktorska była rzekomo opiniowana przez recenzentów Centralnej Komisji. Recenzja ta nie została doręczona i odwołujący się nie miał możliwości zgłoszenia ewentualnych wniosków dowodowych umożliwiających zakwestionowanie rzekomo negatywnej opinii. Skarżący zarzucił, że postępowanie administracyjne było od samego początku prowadzone wadliwie, z naruszeniem podstawowych zasad postępowania administracyjnego i zasady państwa prawnego. Stwierdził, że jego praca doktorska miała charakter autorski. Przy przepisywaniu mogło dojść do pominięcia kilku przypisów lub omyłkowo nie pojawił się znak cytatu. Ewentualne rzekome naruszenia nie były jednak celowe i zawinione. Tym samym zarzucane naruszenia nie spełniają definicji plagiatu, którym niewątpliwie jest umyślne naruszenie prawa autorskich. Nie jest prawdziwa teza zawarta w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że odwołujący się nie zaprzeczył rzekomemu wykorzystaniu tekstów innych autorów. Podnosząc powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie decyzji, uchwał i postanowienia w całości. W odpowiedzi na skargę Centralna Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wniosła o jej oddalenie w zakresie wniosku o uchylenie decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. oraz odrzucenie skargi w zakresie pozostałych wniosków skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę uznając, że w rozpoznawanej sprawie nie doszło do naruszenia prawa. W uzasadnieniu wyroku Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawach nadawania stopni naukowych oraz tytułu naukowego ma wyjątkowy charakter wynikający ze specyfiki tych spraw. W art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), zwanej dalej "ustawą", zawarte zostało odesłanie jedynie do odpowiedniego stosowania przepisów K.p.a., w dodatku wyłącznie w zakresie nieuregulowanym w ustawie. W konsekwencji, jeżeli ustawa zawiera szczególną regulację, to nie ma podstaw do stosowania w tym zakresie przepisów K.p.a. Oznacza to, że niektóre przepisy K.p.a. w postępowaniu w sprawach nadawania stopni naukowych oraz tytułu naukowego w ogóle nie znajdą zastosowania. W szczególności w postępowaniu tym, zgodnie z art. 21 ust. 1 ustawy, następuje wyłącznie powiadomienie o treści uchwały, co prowadzi do wniosku, że takie powiadomienie nie musi spełniać wymogów określonych w art. 107 § 1 i 3 K.p.a. Ten szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie przepisów ustawy dotyczy również postępowania odwoławczego toczącego się przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów. W postępowaniu tym osoba, której dotyczy zaskarżona odwołaniem uchwała, nie korzysta z praw strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. (por. wyrok NSA z 20 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1661/06 niepubl., wyrok WSA w Warszawie z dnia 19 października 2006 r. sygn. akt I SA/Wa 950/09 niepubl.). Postępowanie dowodowe prowadzone przed Centralną Komisją ograniczone jest jedynie do uzyskania recenzji, co wynika z art. 35 ust. 3 ustawy. Natomiast w ramach postępowania sądowego, z uwagi na zakres kognicji sądu administracyjnego, nie jest możliwe dokonanie merytorycznej oceny recenzji stanowiących podstawę decyzji Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów, jak również oceny dorobku naukowego osoby ubiegającej się o uzyskanie stopnia naukowego. Kontrola sądu administracyjnego ogranicza się do stwierdzenia, czy w postępowaniu prowadzonym przez Centralną Komisję jej organy nie naruszyły przepisów ustawy i statutu Centralnej Komisji, a także przepisów K.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 212/08 niepubl.). Sąd wskazał również, że w art. 29 ust. 2 ustawa zawiera także szczególną regulację co do przesłanek wznowienia postępowania dodając, oprócz wymienionych w K.p.a., ujawnione okoliczności wskazujące na to, że stopień doktora lub doktora habilitowanego albo tytuł profesora został nadany na podstawie dorobku powstałego z naruszeniem prawa, w tym praw autorskich lub dobrych obyczajów w nauce. Sąd uznał za nie budzący wątpliwości przedstawiony przez organ przebieg postępowania, który znajduje potwierdzenie w materiale dokumentacyjnym sprawy. W ocenie Sądu, nie ma podstaw do twierdzenia, że w toku postępowania uchybiono przepisom w sposób uzasadniający uchylenie zaskarżonej decyzji. W szczególności organy nie naruszyły art. 10 § 1 K.p.a. R. K. zapoznał się bowiem ze zgromadzoną dokumentacją, natomiast z przepisów ustawy i rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. nie wynika konieczność doręczenia doktorantowi sporządzonych recenzji. Z ustawy nie wynika także, aby wymagane było sporządzenie uzasadnienia uchwały odmawiającej nadania stopnia doktora. Zatem chybiony jest zarzut naruszenia art. 107 § 3 K.p.a. Skarżący kwestionuje stanowisko wynikające z recenzji i uzasadnienia zaskarżonej decyzji, w których stwierdzono, że w odwołaniu nie zaprzeczono wykorzystaniu pracy innych autorów. Analiza odwołania nie potwierdza stanowiska skarżącego, gdyż w odwołaniu wskazano wyłącznie na brak intencji co do zawłaszczenia prac innych autorów; nie zaprzeczono natomiast, że miały miejsce stwierdzone zapożyczenia. Zarzuty skarżącego co do naruszenia przepisów postępowania okazały się więc chybione, a rozstrzygając sprawę w granicach określonych w art. 134 ust. 1 P.p.s.a., Sąd nie stwierdził zaistnienia innych podstaw do uwzględnienia zarzutów i wniosków zawartych skardze. Od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R.K., reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł skargę kasacyjną. Wyrok zaskarżono w całości zarzucając naruszenie: a) art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz stopniach i tytule w zakresie sztuki w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. poprzez błędną wykładnię i niezastosowanie, przez przyjęcie że w sprawie, której przedmiotem jest unieważnienie uchwały o nadaniu stopnia doktora i odmowy nadania stopnia doktora, "odpowiednie" stosowanie przepisów K.p.a. wyłącza stosowanie art. 107 § 1 i 3 K.p.a., tj. przez przyjęcie, że organ pierwszej instancji nie był zobowiązany do sporządzenia uzasadnienia uchwały o unieważnieniu uchwały o nadaniu stopnia doktora i odmowy nadania tego stopnia, b) art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach w zw. z art. 10 K.p.a. oraz w zw. z art. 81 K.p.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, poprzez przyjęcie, że w sprawie, której przedmiotem jest unieważnienie uchwały o nadaniu stopnia doktora ze względu na popełnienie plagiatu i odmowy nadania stopnia doktora, "odpowiednie" stosowanie przepisów K.p.a. wyłącza stosowanie art. 10 K.p.a., tj. przez przyjęcie, że organ pierwszej i drugiej instancji w niniejszej sprawie nie był zobowiązany do powiadomienia skarżącego przed wydaniem decyzji o umożliwieniu wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów i nie był zobowiązany do zapewnienia skarżącemu możliwości czynnego udziału w postępowaniu, a tym samym wydanie rozstrzygnięcia w sprawie mimo nieustalenia jej stanu faktycznego, bowiem okoliczności ustalone przez organ z naruszeniem art. 10 K.p.a. nie mogą zostać uznane za udowodnione (art. 81 K.p.a.); c) art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach poprzez niewłaściwą wykładnię oraz art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 29 ust 1 ustawy o stopniach przez niezastosowanie, przez przyjęcie, że nałożenie na organ obowiązku jedynie "powiadomienia" strony o treści uchwały o odmowie nadania stopnia doktora, zwalnia organ z konieczności sporządzenia jej uzasadnienia zgodnie z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach, podczas gdy obowiązek sporządzenia przez organ uzasadnienia decyzji, zgodnego z podstawowymi normami wyrażonymi w art. 107 § 1 i 3 K.p.a., stanowi rękojmię zabezpieczenia podstawowych praw i wolności obywatela, w szczególności przez uniemożliwienie wydania autorytatywnych i bezzasadnych decyzji, sprzecznych z zasadą demokratycznego państwa prawnego oraz umożliwia tym samym sporządzenie merytorycznego odwołania od takiej decyzji i przeprowadzenie jej kontroli instancyjnej przez organ administracyjny wyższej instancji; d) art. 35 ust. 1 ustawy o stopniach przez niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, przez przyjęcie, że postępowanie dowodowe przed organem drugiej instancji w sprawie o uchylenie stopnia doktora ze względu na zarzut plagiatu i o odmowie udzielenia stopnia doktora, ograniczone jest wyłącznie do przeprowadzenia dowodu z recenzji oraz zastosowanie ww. przepisu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie do oceny prawidłowości postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organ pierwszej instancji, mimo że przepis ten wyraźnie odnosi się wyłącznie do postępowania toczącego się przed organem drugiej instancji; e) art. 29 ust. 2 ustawy o stopniach przez błędną wykładnię, poprzez przyjęcie, że odwołujący dopuścił się plagiatu przez naruszenie prawa autorskiego lub dobrych obyczajów w nauce, przyjmując jednocześnie, że czyn ten jest popełniony niezależnie od winy czy umyślności sprawcy plagiatu, choć naruszenie prawa, o którym mowa w art. 29 ust. 2 ustawy, tj. ściślej - bezprawność czynu, leży w ścisłym związku przyczynowym z koniecznością ustalenia strony podmiotowej czynu, tj. zamiaru sprawcy, nadto niewątpliwie czyn ten może zostać popełniony wyłącznie umyślnie, zaś w ramach niniejszego postępowania organy administracyjne nie ustaliły okoliczności popełnienia plagiatu oraz nie dokonały analizy strony podmiotowej tego czynu; f) art. 75 § 1 w zw. z art. 10 w zw. z art. 29 ust. 1 K.p.a. przez błędną wykładnię i niezastosowanie, przez uniemożliwienie złożenia przez stronę w trakcie postępowania przed organem pierwszej i drugiej instancji jakichkolwiek wniosków dowodowych, tj. przez przyjęcie, że postępowanie dowodowe w sprawach dotyczących uchylenia uchwały o nadaniu stopnia doktora ze względu na zarzut plagiatu oraz o odmowie udzielenia stopnia doktora ograniczone jest wyłącznie do przeprowadzenia dowodu z recenzji, o której mowa w art. 35 ust. 1 ustawy o stopniach; g) art. 15 K.p.a. w zw. z art. 10 K.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach przez niezastosowanie, poprzez uznanie, że niniejsze postępowanie, w którym organ pierwszej instancji wydając decyzję o unieważnieniu uchwały o nadaniu stopnia doktora i odmowy nadania stopnia doktora w sposób de facto zaoczny, tj. bez udziału skarżącego, miało dwuinstancyjny charakter; h) art. 2, 7, 47 oraz 78 Konstytucji R.P. przez niezastosowanie, niewłaściwą wykładnię art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach w zw. z art. 10 K.p.a., art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach w zw. z art. 15 K.p.a., art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach w zw. z art. 75 § 1 K.p.a. oraz art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach w zw. z art. 107 § 1 i 3 K.p.a. przez błędne przyjęcie, że "odpowiednie" stosowanie przepisów K.p.a. w sprawach o uchylenie uchwały o nadaniu stopnia doktora ze względu na dopuszczenie się plagiatu oraz o odmowie nadania stopnia doktora z powyższego powodu, wyklucza stosowanie ww. przepisów K.p.a. (tj. w szczególności art. 10 K.p.a., 15 K.p.a. i 107 K.p.a.), chociaż przepisy te stanowią gwarancję zachowania podstawowych praw obywatela w postępowaniu administracyjnym, a to w szczególności przez zagwarantowanie stronie prawa do: - czynnego udziału w postępowaniu w każdym stadium postępowania, - uzyskania informacji o zakończeniu przez organ postępowania dowodowego oraz możliwości zapoznania się z nim i odniesienia się do niego, - prawa do zgłaszania w toku postępowania wniosków dowodowych na poparcie własnych twierdzeń, - poznania merytorycznych przyczyn wydania decyzji oraz jej faktycznych i prawnych podstaw, w szczególności przez stosowne uzasadnienie decyzji już na etapie postępowania przed organem pierwszej instancji w ten sposób, że decyzja spełniać będzie ustalone standardy, w tym określone przez ustawę wymogi formalne i materialne, w szczególności dotyczące wskazania faktycznego i prawnego uzasadnienia zgodnego z podstawowymi normami ujętymi w art. 107 K.p.a., - prawa do odwołania się od decyzji organu administracyjnego do organu administracyjnego wyższej instancji, w których to postępowaniach tak przed organem pierwszej jak i drugiej instancji obywatel winien mieć zagwarantowane prawo do informacji i do udziału w postępowaniu z prawami służącymi stronie, a przyznanymi w K.p.a., mimo że przedmiot i treść uchwał o odmowie nadania stopnia doktora ze względu na zarzut rzekomego plagiatu stanowi jednocześnie czyn bezpośrednio godzący w dobre imię i dobra osobiste osoby ubiegającej się o nadanie stopnia naukowego, co wprost winno umożliwić tej osobie prawo do merytorycznej obrony przed ww. zarzutem, a w szczególności umożliwiać powołanie na tę okoliczność stosownych wniosków dowodowych, zwłaszcza że ww. prawo do obrony przyznane jest wprost przez Konstytucję R. P., i) błędne dokonanie oceny oświadczeń strony zawartych w odwołaniach od decyzji organu pierwszej i drugiej instancji, w szczególności przez przyjęcie, że odwołujący się nie zakwestionował rzekomego popełnienia plagiatu; j) naruszenie w sposób wykazany w punktach a - i przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie art. 1 i 3 P.p.s.a. przez nienależyte wykonanie kontroli nad organami administracyjnymi w niniejszym postępowaniu, naruszenie art. 134 § 1 P.p.s.a. przez nieuwzględnienie przy wydaniu rozstrzygnięcia wskazanych wyżej w pkt a - i naruszeń z urzędu oraz wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o błędnie ustalony stan faktyczny. Wskazując na powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. Dodatkowo wniesiono o zwrócenie się przez Naczelny Sąd Administracyjny do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym w sprawie ustalenia zgodności art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach z art. 2, 7, 47 oraz 78 Konstytucji R.P. przez ustalenie że art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach nie jest zgodny z art. 2, 7, 47 oraz 78 Konstytucji R.P. w zakresie, w jakim umożliwia organom administracyjnym wydanie decyzji nie spełniającej wymogów zastrzeżonych w art. 107 K.p.a. oraz z pominięciem podstawowych zasad proceduralnych wyrażonych w art. 10 K.p.a. i art. 75 § 1 K.p.a. Uzasadniając podniesione zarzuty pełnomocnik skarżącego argumentował, że uregulowania ustawy z dnia 14 marca 2003 r. oraz rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 15 stycznia 2004 r. nie zwalniały z konieczności zastosowania w niniejszej sprawie przez organy administracyjne art. 107 K.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach. Zdaniem pełnomocnika, pogląd Sądu pierwszej instancji, oparty na art. 21 ust. 1 ustawy o stopniach, że na organie wydającym uchwałę w sprawie uchylenia uchwały o nadaniu stopnia doktora i odmowie nadania tego stopnia z powodu popełnienia plagiatu, ciąży jedynie obowiązek "powiadomienia" o podjęciu uchwały, jest sprzeczny z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach, zgodnie z którym w sprawach nieuregulowanych w ustawie, obowiązkiem organów jest stosować przepisy K.p.a. Ustawa o stopniach nie zawiera żadnych uregulowań odnoszących się do konieczności sporządzenia uzasadnienia decyzji, czy jego treści, tym samym brak jest powodów, dla których organ byłby zwolniony z obowiązku zastosowania art. 107 K.p.a. "Odpowiednie stosowanie" przepisów K.p.a. o którym mowa w art. 29 ustawy o stopniach, nie oznacza dowolnego ich stosowania. Dowolność doboru przepisów leży w sprzeczności z zasadą zaufania obywateli do państwa oraz zasadą demokratycznego państwa prawnego. Prowadzi do sytuacji, w której obywatel nie zna podstaw faktycznych i prawnych wydanej decyzji. Niezależnie od powyższego, interpretując sformułowanie "odpowiednie stosowanie", należy uwzględnić charakter przedmiotowej sprawy. Jeżeli organ kwestionuje autorski charakter pracy osoby ubiegającej się o nadanie danego tytułu, oczywistym jest, że osobie tej należy zapewnić możliwość obrony przed takim zarzutem. W kontekście przedmiotowego zagadnienia oczywistym jest, że samo postawienie zarzutu plagiatu, godzi w dobra osobiste osoby podejrzanej o jego popełnienie. Prawo zaś obrony dóbr osobistych wynika z samej Konstytucji R.P. W ocenie pełnomocnika, naruszenie to miało istotny charakter, bowiem spowodowało, że przedmiotowe postępowanie miało de facto jednoinstancyjny charakter. Skarżący nie znając podstaw faktycznych ani prawnych decyzji organu I instancji, nie był władny do sporządzenia należytego odwołania. Nie mając ponadto możliwości zapoznania się z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie był także władny do zgłoszenia stosownych wniosków dowodowych na poparcie własnych twierdzeń. Faktyczna "zaoczność" postępowania przed organem pierwszej instancji, zdaniem pełnomocnika skarżącego, stanowi naruszenie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego. Podobny zarzut dotyczy naruszenia przez organ administracyjny art. 10 K.p.a. Zarówno przed organem pierwszej jak i drugiej instancji skarżący był pozbawiony możliwości udziału w postępowaniu. W szczególności skarżący nie został poinformowany o zebraniu całego materiału dowodowego i możliwości wypowiedzenia się co do niego. Natomiast organy jak i Sąd pierwszej instancji kwestionują konieczność i dopuszczalność stosowania art. 10 K.p.a. w zw. z art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach. Skarżący nie miał przez to możliwości obrony przed bezzasadnym zarzutem plagiatu. Tym samym przedmiotowe decyzje jak i wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zostały oparte na błędnie ustalonym stanie faktycznym, w oderwaniu od rzeczywistego stanu faktycznego sprawy. Co więcej, organ drugiej instancji, oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny dopuściły się rażącej nadinterpretacji treści odwołania skarżącego od decyzji organu pierwszej instancji. Organ ten jak i Sąd uznał, że skarżący w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji nie zakwestionował faktu popełnienia plagiatu. Skarżący nie godzi się z taką interpretacją, bowiem w treści odwołania wskazał wyraźnie, że przedmiotowego czynu nie popełnił. Błędny jest pogląd Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego o braku dopuszczalności przeprowadzania w toku postępowania administracyjnego dowodów z innych źródeł niż recenzje, o których mowa w art. 35 ust. 1 ustawy o stopniach. Pogląd ten nie uwzględnia charakteru i istoty postępowania, którego przedmiot polega na odebraniu stronie przyznanego uprzednio prawa do tytułu. Istotne jest także, że przedmiotowe postępowanie toczy się z uwagi na wznowienie postępowania o nadaniu tytułu naukowego, do którego dochodzi ze względu na jednostronnie ustalony przez organ zarzut popełnienia plagiatu. Istotne jest także, że zarzut popełnienia plagiatu godzi w dobra osobiste i dobre imię rzekomego sprawcy tego czynu. Prawo do tytułu niewątpliwie nie ma charakteru majątkowego, co nie uchybia temu, że w ślad za przyznaniem tego prawa mogą faktycznie iść korzyści stricte majątkowe. Oczywistym jest, że prawo to ma swego rodzaju "wartość", w szczególności na gruncie społecznym i naukowym, umożliwia osobie rozpoczęcia np. kariery naukowej. Postawienie przez organ zarzutu popełnienia plagiatu i z tego powodu faktyczne odebranie prawa do tytułu, powoduje powstanie po stronie sprawcy plagiatu tak szkody jak i krzywdy. Strona przedmiotowego postępowania, na zasadach ogólnych winna mieć zatem prawo do powołania dowodów na swoją obronę. Ograniczanie zaś postępowania dowodowego wyłącznie do dowodów z recenzji stanowi naruszenie prawa do obrony. Niezależnie od powyższego, odebranie prawa do tytułu naukowego z powodu dopuszczenia się plagiatu, tj. utworzenia dorobku z naruszeniem prawa, w tym prawa autorskiego lub dobrych obyczajów w nauce, dopuszczalne jest wyłącznie w przypadku, gdy czyn ten został popełniony umyślnie i ma on charakter zawiniony. Zdaniem skarżącego, bezprawność czynu plagiatu leży w ścisłym związku przyczynowym z koniecznością ustalenia strony podmiotowej tego czynu, tj. ustalenia zamiaru sprawcy. W ramach niniejszego postępowania organy administracyjne nie ustaliły zaś okoliczności popełnienia plagiatu oraz nie dokonały analizy strony podmiotowej tego czynu. Powyższe powoduje, że organy wydały przedmiotowe decyzje w oparciu o nienależycie ustalony stan faktyczny. Nadto dokonana przez organy jak i Sąd pierwszej instancji interpretacja art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach jest sprzeczna z art. 2, 7, 47 i art. 78 Konstytucji R.P. W szczególności przyznanie organowi uprawnienia, w istocie samodzielnego decydowania o tym, które z przepisów K.p.a. organ zobowiązany jest stosować, godzi w zasadę zaufania obywateli do państwa oraz sprzeczne jest z zasadą demokratycznego państwa prawnego. Zasada ta wiąże się zaś z obowiązkiem działania przez organy wyłącznie na podstawie i w granicach prawa. Prawo to winno być określone w sposób ścisły, tak by umożliwić sprawowanie kontroli jego przestrzegania przez organ. Zastosowana przez organ i Sąd interpretacja art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach uniemożliwia dokonanie kontroli legalności przedmiotowych decyzji. Nadto wydanie przez organ I instancji de facto "zaocznej" decyzji, pozbawionej jakiegokolwiek uzasadnienia faktycznego i prawnego, godzi w uprawnienie strony do zaskarżenia decyzji wydanych w pierwszej instancji (art. 78 Konstytucji), skoro skarżący pozbawiony jest możliwości dokonania oceny jak i polemiki co do ustaleń, na podstawie których organ wydał decyzję. Wydanie decyzji, mimo niezapewnienia stronie prawa do czynnego udziału w postępowaniu oraz z pominięciem obowiązku poinformowania strony o zebraniu całego materiału dowodowego (art. 10 K.p.a.) stanowi pogwałcenie zasady demokratycznego państwa prawnego (art. 2 Konstytucji), bowiem powoduje że przedmiotowe postępowanie bez żadnego uzasadnienia faktycznego ma zaoczny charakter, gdyż uniemożliwia stronie jakąkolwiek obronę przed czynnościami organu. Odebranie stronie prawa do tytułu naukowego z powodu zarzutu popełnienia rzekomego plagiatu godzi w dobre imię i dobra osobiste strony (art. 47 Konstytucji). Tym bardziej więc strona powinna mieć zagwarantowane prawo do prawnej ochrony swojego imienia, w szczególności przez poznanie podstaw faktycznych i prawnych decyzji, umożliwienie wzięcia czynnego udziału w postępowaniu oraz zgłaszania wniosków dowodowych. Ustalenie przez Trybunał Konstytucyjny, że art. 29 ust 1 ustawy o stopniach nie jest zgodny z art. 2, 7, 47, oraz 78 Konstytucji R.P. w zakresie, w jakim umożliwia organom administracyjnym wydanie decyzji nie spełniającej wymogów art. 107 K.p.a. oraz z pominięciem podstawowych zasad proceduralnych wyrażonych w art. 10 K.p.a. i art. 75 § 1 K.p.a. spowoduje, że wydany w sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i decyzje winny zostać uchylone. W odpowiedzi na skargę kasacyjną Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów odniosła się szczegółowo do podniesionych w niej zarzutów i wniosła o oddalenie skargi. W odpowiedzi na pismo Centralnej Komisji R. K. podtrzymał swoje stanowisko przedstawione w skardze kasacyjnej, prostując równocześnie oczywistą omyłkę w jej tekście. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie posiada usprawiedliwionych podstaw, a zgłoszone w niej wnioski nie zasługiwały na uwzględnienie. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej dalej "P.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 powołanej ustawy przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu przy rozpoznaniu sprawy Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami podstaw kasacyjnych przedstawionych w skardze kasacyjnej. Zgodnie z art. 174 P.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Choć w redakcji skargi kasacyjnej podstawy kasacyjne nie zostały usystematyzowane według przytoczonej wyżej klasyfikacji art. 174 p.p.s.a., to treść skargi kasacyjnej wskazuje, że jej autor zmierzał do podważenia zaskarżonego wyroku poprzez zarzuty odnoszące się zarówno do prawa materialnego jak i przepisów postępowania. W ramach uchybień procesowych w odniesieniu do przepisów postępowania sądowoadministracyjnego podniesiono w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 1 i 3 P.p.s.a. poprzez nienależyte wykonanie sądowej kontroli oraz naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a. przez niedostrzeżenie i nieuwzględnienie z urzędu przez Sąd pierwszej instancji tych naruszeń prawa, jakie skarżący uczynił przedmiotem skargi wniesionej do Sądu. Pozostały, zasadniczy zakres zarzutów procesowych obejmuje uchybienia przepisom K.p.a., których – zdaniem pełnomocnika strony skarżącej – dopuściły się organy orzekające w sprawie. Rozpoznając w pierwszej kolejności zarzuty odnoszące się do przepisów postępowania sądowoadministracyjnego należy zwrócić uwagę, że art. 1 P.p.s.a. określa właściwość rzeczową sądów administracyjnych, przepis zaś art. 3 stanowi rozwinięcie ogólnej treści zawartej w art. 1. Wobec tego, że w niniejszej sprawie właściwość sądu zarówno rzeczowa jak i miejscowa została zachowana, zarzut naruszenia wskazanych wyżej przepisów należy uznać za bezzasadny. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 134 § 1 P.p.s.a., który stanowi, że sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że rozstrzyganie w granicach "danej sprawy" oznacza orzekanie tylko i wyłącznie w zakresie wyznaczonym granicami sprawy administracyjnej, której dotyczy zaskarżony akt lub czynność organu administracji (por. wyrok NSA z dnia 20 lipca 2005 r. sygn. akt I FSK 68/05, Lex nr 172990). Zaskarżonym wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnął sprawę w jej granicach, które zakreślone zostały decyzją Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów o utrzymaniu w mocy uchwały Rady Instytutu Historii Uniwersytetu G. unieważniającej uchwałę o nadaniu R. K. stopnia doktora nauk humanistycznych oraz odmawiającej nadania mu tego stopnia naukowego. W granicach tej sprawy kwestią, która podlegała ocenie Sądu pierwszej instancji było skontrolowanie, czy postępowania przed orzekającymi w sprawie organami oraz wydane w ich wyniku rozstrzygnięcia nie są obarczone wadami skutkującymi naruszeniem prawa. Dokonując tej kontroli Sąd pierwszej instancji działał zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a., rozstrzygał bowiem w granicach sprawy wyznaczonych zaskarżoną decyzją. Nie można Sądowi uczynić zarzutu uchybienia art. 134 § 1 P.p.s.a. przez to , że nie brał pod uwagę – jako wskazujących na naruszenie prawa – tych okoliczności, które w ocenie skarżącego nosiły znamiona niezgodnych z prawem działań organów. Odmienna w tym zakresie ocena skarżącego nie wystarcza do przyjęcia, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wadliwie przeprowadził sądową kontrolę w przedmiotowej sprawie. Jak wspomniano, zasadniczy zakres zarzutów procesowych skargi kasacyjnej odnosi się do naruszeń K.p.a. i w tym kontekście jawi się istota zaskarżenia, a mianowicie kwestia zakresu stosowania przepisów K.p.a. w postępowaniu zainicjowanym postanowieniem Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia 31 marca 2008 r. o wznowieniu postępowania w przedmiocie nadania R. K. stopnia doktora nauk humanistycznych w zakresie historii. Skarga kasacyjna zarzuca bowiem naruszenie przez Sąd pierwszej instancji art. 21 ust. 1 i art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych (...) poprzez zawężone ich rozumienie, skutkiem czego doszło w postępowaniu przed organami do uchybienia przepisom art. 10, 15, 75 § 1, 81 oraz 107 § 1 i 3 K.p.a. i tym samym naruszenia praw procesowych przysługujących skarżącemu zarówno z mocy wymienionych przepisów K.p.a., jak również z mocy postanowień Konstytucji R.P. Oceniając zasadność tak skonstruowanego zaskarżenia należy w pierwszej kolejności odnieść się do znaczenia treści art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych, który stanowi, że w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni, w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. W orzecznictwie sądowym niejednokrotnie wyjaśniano, że "odpowiednie" stosowanie K.p.a. w sprawach o nadanie stopnia naukowego albo tytułu naukowego ma ścisły związek ze specyfiką postępowań poprzedzających podejmowanie przez właściwe jednostki organizacyjne uchwał w tych sprawach. Regułę wyrażoną w art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych należy rozumieć w ten sposób, że w omawianych sprawach przepisy K.p.a. mają zastosowanie tylko w kwestiach nieuregulowanych w ustawie i jest to tylko zastosowanie odpowiednie. Odpowiedniość stosowania K.p.a. oznacza, że jedne przepisy Kodeksu będą stosowane wprost, bez żadnych modyfikacji, a niektóre - z dostosowaniem do charakteru rozpatrywanej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 30 maja 2008 r. sygn. akt I OSK 212/08 niepublik., z dnia 20 kwietnia 2007 r. sygn. akt I OSK 1661/06 niepublik.). Dla porządku przypomnieć należy, że postępowania w sprawach nadawania stopni naukowych oraz tytułu naukowego reguluje omawiana ustawa o stopniach naukowych i wydane na jej podstawie: powołane wcześniej rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowej i Sportu z dnia 15 stycznia 2004 r. oraz statut Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów. Postępowania dotyczące nadawania przez uprawnione jednostki stopni naukowych toczą się według przepisów ustawy oraz rozporządzenia wykonawczego, które ustala szczegółowy przebieg czynności poprzedzających podjęcie przez radę danej jednostki organizacyjnej, na posiedzeniu niejawnym, uchwały o nadaniu, bądź odmowie nadania stopnia naukowego. Jeśli chodzi natomiast o postępowanie przed Centralną Komisją do Spraw Stopni i Tytułów, czy to w sprawie zatwierdzenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego, czy dotyczące odwołania od uchwały odmawiającej nadania stopnia naukowego, to jest to postępowanie własne Komisji, które cechuje się tym, że podstawowe zasady postępowania określa art. 35 ust. 3 i 4 ustawy, zaś jego przebieg regulują postanowienia statutu uchwalonego przez Centralną Komisję. Tylko w kwestiach nieuregulowanych w wymienionych aktach normatywnych mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a. Uwzględnić należy, że charakter tych postępowań nie może być identyczny jak w przypadku postępowań prowadzonych na podstawie przepisów K.p.a. przez organy administracji publicznej. Specyfika postępowania sprawach o nadanie stopnia naukowego albo tytułu naukowego wynika ze szczególnego charakteru materii poddanej procedowaniu przed organami powołanymi do podejmowania decyzji w oparciu o wartościowania naukowe. Szczególny charakter tych spraw uzasadnia stosowanie odrębnych od K.p.a. zasad postępowania. Odnosi się to do całego postępowania, w tym do ograniczonego udziału kandydata do stopnia naukowego w postępowaniu. Przejawia się to w tym, że uchwały rady naukowej w sprawie nadania stopnia naukowego zapadają na posiedzeniu niejawnym, natomiast gdy chodzi o postępowanie przed Centralną Komisją to jest ono niejawne aż do chwili powzięcia uchwały przez Prezydium Komisji. Odrębny jest sposób zawiadamiania osoby zainteresowanej o treści podejmowanych rozstrzygnięć w przedmiocie nadania stopnia naukowego. Z art. 21 ust. 1 ustawy wynika, że takie zawiadomienie następuje poprzez powiadomienie o treści uchwały. Z jednej strony wyłącza to stosowanie przepisów K.p.a. o doręczeniach, z drugiej zaś nie obejmuje wymogu doręczania uzasadnienia podjętej uchwały. Zasadniczo ograniczony jest zakres i przebieg postępowania dowodowego, które szczególne przepisy ustawy oraz rozporządzenia i statutu regulują w zasadzie samodzielnie. W postępowaniach w tych sprawach nie znajduje zastosowania zasada czynnego udziału strony w rozumieniu art. 10 K.p.a., która – według pełnomocnika strony skarżącej - powinna się realizować uczestniczeniem kandydata w każdym stadium postępowania, w szczególności poprzez zapoznawanie go z całokształtem zgromadzonego materiału dowodowego, czy udziałem w postępowaniu dowodowym wraz ze zgłaszaniem przez kandydata wniosków dowodowych. Należy wziąć pod uwagę, że zasadniczym dowodem i podstawą podejmowanych decyzji w omawianych sprawach są recenzje i opinie przygotowywane przez powoływanych w tym celu recenzentów, będących specjalistami w określonej dziedzinie nauki, które w toku postępowania nie mogą być przedmiotem ani oceny, ani polemiki ze strony opiniowanego kandydata. W tym kontekście nie można uznać za usprawiedliwione tych argumentów skargi kasacyjnej, które odwołują się do poczucia niesprawiedliwego - jak to ocenił skarżący - zarzutu naruszenia praw autorskich lub dobrych obyczajów w nauce, które stało się podstawą wznowienia postępowania w przedmiocie nadania mu stopnia naukowego doktora. Podstawą uchylenia uchwały o nadaniu stopnia naukowego doktora i podjęcia uchwały o odmowie nadania tego stopnia naukowego były negatywne opinie recenzentów. Negatywny wynik, niewątpliwie trudny do zaakceptowania przez osobę zainteresowaną nadaniem stopnia naukowego, nie jest automatycznie rozstrzygnięciem niesprawiedliwym. Trzeba mieć na względzie, że - jak to trafnie ujął Sąd Najwyższy w uzasadnieniu wyroku z dnia 26 kwietnia 1996 r. sygn. akt III ARN 86/95 (OSNP 96/21/315) - "ktokolwiek poddaje się jakimkolwiek recenzjom (...) musi się zawsze liczyć z tym, że może spotkać się również z recenzjami, których w najgłębszym przekonaniu nie będzie w stanie osobiście zaakceptować. Nikt bowiem nie przyjmuje chętnie otwartej dyskwalifikacji własnych umiejętności, talentu czy wiedzy.". W niniejszej sprawie mamy do czynienia ze sprawą załatwianą w trybie nadzwyczajnym. Zaskarżona do sądu administracyjnego decyzja Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów wydana została w trybie wznowienia postępowania w przedmiocie nadania R. K. stopnia doktora nauk humanistycznych w zakresie historii. Nie zmienia to faktu, że omówiony tu tryb postępowania, szczególny w stosunku do ogólnych uregulowań K.p.a., miałby doznawać jakichkolwiek modyfikacji z tego powodu, że zaistniała określona w art. 29 ust. 2 ustawy podstawa wznowienia postępowania. Wznowione postępowanie przebiega bowiem według tych samych reguł, co postępowanie zwykłe. W związku z tym nie można podzielić zarzutów skargi kasacyjnej o naruszeniu praw skarżącego w postępowaniu poprzedzającym wydanie zaskarżonej decyzji. Należy natomiast stwierdzić, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w zaskarżonym wyroku dokonał prawidłowej oceny prawnej zaskarżonej decyzji nie znajdując naruszenia prawa w działaniu orzekających w sprawie organów. Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł uzasadnionych podstaw do zwrócenia się do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym co do zgodności art. 29 ust. 1 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym z art. 2, art. 7, art. 47 i art. 78 Konstytucji R.P., jak wnioskuje pełnomocnik skarżącego kasacyjnie. Z brzmienia art. 193 Konstytucji wynika, że sąd administracyjny tylko po powzięciu zasadniczych wątpliwości może uznać za zasadne przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego, od odpowiedzi na które zależy rozstrzygnięcie sprawy, przy czym chodzi o uzasadnione wątpliwości sądu, a nie skarżącego. Naczelny Sąd Administracyjny nie powziął w niniejszej sprawie wątpliwości co do konstytucyjności zastosowanego w sprawie przepisu ustawy, stąd nie podzielił poglądu o potrzebie przedstawienia Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego. Skoro zatem podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty okazały się niezasadne, skarga kasacyjna podlegała oddaleniu, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.