II SA/Wa 308/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj Sędzia WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.) Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Protokolant starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 maja 2012 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] listopada 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz uchwałę Rady Wydziału [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. 2) zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3) zasądza od Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów na rzecz M. K. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Rada Wydziału [...] uchwałą z dnia [...] lutego 1995 r. nadała M. K. stopień naukowy doktora habilitowanego [...] . Następnie Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów uchwałą z dnia [...] czerwca 1995 r. zatwierdziła powyższą uchwałę Rady Wydziału o nadaniu stopnia doktora habilitowanego. W dniu [...] kwietnia 2008 r. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów postanowieniem nr [...] z urzędu wznowiła postępowanie w przewodzie habilitacyjnym, zakończone uchwałą z dnia [...] lutego 1995 r. o nadaniu [...] M. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego [...] , wskazując na fakt, że rozprawa habilitacyjna powstała z niedopuszczalnym wykorzystaniem tekstów innego autora. W związku z powyższym sprawa wraz z dokumentacją została przekazana do Wydziału [...] w celu ponownej oceny zasadności przyjęcia rozprawy habilitacyjnej i dopuszczenia jej do publicznej obrony z uwzględnieniem ujawnionych obecnie okoliczności sprawy. Na tej podstawie Rada Wydziału miała rozstrzygnąć kwestię uchylenia poprzedniej uchwały o nadaniu stopnia doktora habilitowanego wraz z odmową nadania stopnia we wznowionym postępowaniu, bądź utrzymania tej uchwały w mocy. W dniu [...] czerwca 2009 r. Rada Wydziału [...] podjęła uchwałę o niewszczynaniu przewodu habilitacyjnego M. K. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, mając powyższe na uwadze, decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r. nr [...] uchyliła własną uchwałę z dnia [...] czerwca 1995 r., zatwierdzającą uchwałę Rady Wydziału [...] z dnia [...] lutego 1995 r. o nadaniu M. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego [...]. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wyrokiem z dnia 20 sierpnia 2010 r., sygn. akt I SA/Wa 449/10, powyższą skargę oddalił. Następnie Naczelny Sąd Administracyjny, po rozpoznaniu skargi kasacyjnej M. K., wyrokiem z dnia 17 maja 2011 r., sygn. akt I OSK 249/11, uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i przekazał sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, wyrokiem z dnia 14 września 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 1460/11 stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz stwierdził, że nie podlega ona wykonaniu. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że decyzja z dnia [...] grudnia 2009 r. nie odpowiadała wymogom art. 151 § 1 pkt 2 kpa, ponieważ nie orzekała co do istoty. Centralna Komisja do Spraw Stopni i Tytułów, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, działając na podstawie art. 105 § 1 w zw. art. 151 § 1 pkt 2 kpa oraz art. 29 ust. 2, art. 51 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. z 2003 r. Nr 65, poz. 595 ze zm.) w zw. z art. 15 ustawy z dnia 12 września 1990 r. o tytule naukowym i stopniach naukowych (Dz. U. Nr 386, poz. 915 ze zm.) uchyliła własną uchwałę z dnia [...] czerwca 1995 r., zatwierdzającą uchwałę Rady Wydziału [...] z dnia [...] lutego 1995 r. o nadaniu M. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego [...] oraz umorzyła postępowanie w sprawie ze względu na jego bezprzedmiotowość. W uzasadnieniu Centralna Komisja stwierdziła, że po wznowieniu postępowania Rada Wydziału [...] nie nadała ponownie stopnia doktora habilitowanego, zatem w sprawie brak było przedmiotu procesowania. Ponadto podkreśliła, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem odrębnym i nowym, prowadzonym według przepisów ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, zarówno przed odpowiednią Radą Wydziału jak i Centralną Komisją, zgodnie z obowiązującymi w tej materii przepisami prawa w dacie wszczęcia przewodu. Zatem w niniejszym postępowaniu organ ponownie rozstrzygnął sprawę co do istoty i ustalił, że w sprawie nie zaistniała przesłanka z art. 15 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych, tzn. uznano, że opracowanie M. K. pt. [...], będące podstawą do uzyskania stopnia naukowego doktora habilitowanego nie jest publikacją oryginalną ani samodzielną pracą naukową. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi M. K. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności naruszenie przepisów art. 15, art. 16 i art. 17 ustawy o tytule naukowym i stopniach naukowych oraz § 13, § 14 i § 15 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 8 października 1991 r. w sprawie szczegółowego trybu przeprowadzenia czynności w przewodach doktorskim i habilitacyjnym oraz w postępowaniu o nadanie tytułu naukowego w zw. z art. 51 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, poprzez ich niezastosowanie lub niewłaściwe zastosowanie do postępowania w przewodzenie habilitacyjnym skarżącego wznowionego postanowieniem Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] kwietnia 2008 r. Niezgodne z dyspozycją ww. przepisów jest przeprowadzenie wznowionego postępowania bez powoływania recenzentów, co miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zarzucił też naruszenie przepisu art. 151 § 1 kpa w zw. z art. 149 § 2 kpa, poprzez nieprzeprowadzenie wszystkich niezbędnych, z racji ujawnionej przyczyny wznowienia, czynności postępowania co do istoty sprawy, w trybie w jakim toczyło się postępowanie zwykłe, tj. w zakresie nadania skarżącemu stopnia naukowego doktora habilitowanego - co miało istotny wpływ na wynik sprawy; naruszenie art. 29 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki w zw. z art. 150 kpa, poprzez wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania w przewodzie habilitacyjnym podczas, gdy brak było podstaw do wznowienia postępowania - co miało istotny wpływ na wynik sprawy; naruszenie art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, poprzez uchylenie uchwały Centralnej Komisji z dnia [...] czerwca 1995 r. w sytuacji, gdy w sprawie nie zachodzą przesłanki wynikające z tego przepisu - co miało istotny wpływ na wynik sprawy; naruszenie art. 7 kpa w zw. z art. 75 § 1 kpa w zw. z art. 77 § 1 kpa, poprzez niepodjęcie niezbędnych czynności zmierzających do dokładnego wyjaśnienia sprawy i niezebranie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego w sprawie, a w tym nieprzeprowadzenie dowodu z opinii biegłych (recenzentów) na okoliczność ustalenia, czy w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki określone w przepisie art. 29 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki i w konsekwencji wydanie błędnej decyzji - co miało istotny wpływ na wynik sprawy; naruszenie art. 10 § 1 kpa w zw. z art. 28 kpa w zw. z art. 79 § 1 kpa w zw. z art. 8 kpa, poprzez niezapewnienie skarżącemu czynnego udziału w postępowaniu, a w tym nieinformowaniu o przeprowadzanych dowodach w sprawie i w konsekwencji uniemożliwienie składania własnych wniosków dowodowych, co w konsekwencji spowodowało także naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa - co miało istotny wpływ na wynik sprawy; naruszenie art. 107 § 3 kpa, poprzez niewłaściwe uzasadnienie decyzji, a w tym niepodanie dowodów, na których organ się oparł przy wydaniu decyzji oraz brak szczegółowego wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji - co miało istotny wpływ na wynik sprawy. W ocenie skarżącego, w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją naruszono w sposób rażący tryb postępowania opisany w ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, jak również w znajdującej zastosowania w sprawie ustawie o tytule naukowym i stopniach naukowych. Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, zasądzenie od organu, którego decyzji skarga dotyczy na rzecz skarżącego kosztów postępowania, a w tym kosztów zastępstwa procesowego oraz przeprowadzenie dowodu z wszystkich akt sprawy toczącej się przez Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i Naczelnym Sądem Administracyjnym na okoliczność trybu działania Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów w sprawie wznowionego postępowania w przewodzie habilitacyjnym skarżącego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. W dniu [...] maja 2012 r. pełnomocnik skarżącego złożył w Sądzie pismo procesowe, w którym podkreślił fakt, że uchwała Rady Wydziału [...] z dnia [...] lutego 1995 r. o nadaniu M. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego [...] nie została w żaden sposób wyeliminowania z obrotu prawnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Skarga M. K. analizowana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany granicami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto § 2 tego przepisu wprowadza zastrzeżenie, że sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Dodatkowo art. 135 ustawy wskazuje, iż Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Zgodnie z art. 29 ust 1 ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki (Dz. U. Nr 65, poz. 595 ze zm.), w postępowaniach dotyczących nadania stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora oraz nadania, ograniczenia, zawieszenia i pozbawienia uprawnienia do nadawania tych stopni w zakresie nieuregulowanym w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego. Do zaskarżania decyzji wydanych w tych postępowaniach stosuje się przepisy o zaskarżaniu decyzji administracyjnych do sądu administracyjnego. W ustępie drugim tego przepisu zapisano, że przesłankami do wznowienia postępowania o nadanie stopni doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora mogą być także, oprócz wymienionych w Kodeksie postępowania administracyjnego, ujawnione okoliczności wskazujące na to, że stopień doktora lub doktora habilitowanego albo tytuł profesora został nadany na podstawie dorobku powstałego z naruszeniem prawa, w tym praw autorskich lub dobrych obyczajów w nauce. Stosownie zaś do ust. 3 art. 29 cytowanej ustawy, w przypadku zaistnienia przesłanek do wznowienia postępowania o nadanie stopnia doktora i doktora habilitowanego albo tytułu profesora organem wydającym postanowienie o wznowieniu postępowania jest Centralna Komisja. Z przytoczonego powyżej przepisu wynika, że postępowanie w sprawach stopni i tytułu naukowego jest postępowaniem administracyjnym prowadzonym na podstawie odpowiednio stosowanych przepisów kpa, z odrębnościami wynikającymi z przepisów procesowych, zamieszczonych w ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Natomiast kontrola sądu administracyjnego - z uwagi na ową odrębność związaną ze specyfiką tych spraw, ogranicza się jedynie do stwierdzenia, czy w postępowaniu przed Centralną Komisją jej organy nie naruszyły norm postępowania wynikających z przepisów ustawy i statutu Centralnej Komisji, a także przepisów kpa. Jednocześnie w cytowanym powyżej ust. 2 art. 29 ustawodawca wprowadził nową, samodzielną przesłankę wznowienia o charakterze szczególnym. Przesłanka ta w sprawie o nadanie stopnia naukowego ma pierwszeństwo przed przesłankami wymienionymi w art. 145 § 1 kpa. Powyższe nie oznacza jednak, że zastosowanie jej nie następuje w trybie postępowania wznowieniowego uregulowanego przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. Pomimo, że powyższa przesłanka została uregulowana odrębnie, w ustawie o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, a nie w przepisach Kodeksu postępowania administracyjnego, w momencie zaistnienia okoliczności opisanych w art. 29 ust. 2 cytowanej ustawy organ wznawia postępowanie na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. To z kolei obliguje organ wznawiający postępowanie do przestrzegania zasad tego postępowania zarówno w zakresie granic tego postępowania, jak i wydawanych w sprawie rozstrzygnięć. Z art. 151 § 1 pkt 2 kpa wynika, że organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy. Natomiast z art. 149 § 2 wynika, że po wznowieniu postępowania właściwy organ przeprowadza postępowanie co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Z cytowanych powyżej przepisów wynika, że celem wznowienia postępowania jest ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w której ją wydano, było dotknięte kwalifikowaną wadą przewidzianą w art. 145 § 1 kpa, bądź zachodzi przesłanka określona w art. 145a § 1 kpa, a w niniejszym postępowaniu również w sytuacji wystąpienia okoliczności opisanych w art. 29 ust 2 cytowanej ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Natomiast podstawowym elementem odróżniającym postępowanie administracyjne trybu zwykłego od trybu nadzwyczajnego, jakim jest wznowienie postępowania, jest przedmiot postępowania. W trybie zwykłym postępowanie wszczyna się w celu rozpatrzenia interesów prawnych lub obowiązków stron, zaś postępowanie w trybie nadzwyczajnym ma za przedmiot dalszy byt prawny samej decyzji, a przypadku ustalenia określonego rodzaju wadliwości decyzji, organ w postępowaniu nadzwyczajnym – wznowieniowym uchyla decyzję podjętą w postępowaniu zwykłym (por. B. Adamiak J. Borkowski Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2006 r., str. 627 i nast.). W rozpoznawanej sprawie postępowanie wznowieniowe zostało wszczęte postanowieniem Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] kwietnia 2008 r. w celu ponownej weryfikacji uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] lutego 1995 r. o nadaniu M. K. stopnia naukowego doktora habilitowanego [...], zatwierdzonej uchwałą Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów z dnia [...] czerwca 1995 r., z uwagi na zaistnienie okoliczności wskazanych w art. 29 ust. 2 cytowanej ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki. Zatem ostateczne rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie winno dotyczyć tej uchwały i w zależności od zaistniałych okoliczności w sprawie wyeliminować ją z obrotu prawnego, bądź też ją w obrocie pozostawić. Tymczasem w niniejszej sprawie, pomimo wskazania przez organ zaistnienia przesłanki z art. 29 ust. 2 ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki i wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa, faktycznie nie doszło do uchylenia uchwały nadającej skarżącemu stopień naukowy doktora habilitowanego. Samo uchylenie przez Centralną Komisję do Spraw Stopni i Tytułów uchwały zatwierdzającej uchwałę o nadaniu tytułów, w ocenie Sądu, nie doprowadziło do ponownego rozstrzygnięcia we wznowionym postępowaniu w sprawie nadania tytułu naukowego skarżącemu. Natomiast postępowanie zarówno Rady Wydziału, jak i Centralnej Komisji doprowadziło do stanu, gdzie w obiegu prawnym obok uchwały o nadaniu skarżącemu stopnia naukowego pozostaje uchwała o niewszczynaniu skarżącemu przewodu habilitacyjnego w tej samej sprawie. Dlatego też niezbędnym dla prawidłowego rozstrzygnięcia w sprawie okazało się również uchylenie uchwały Rady Wydziału [...] z dnia [...] czerwca 2009 r. o niewszczynaniu przewodu habilitacyjnego skarżącemu. Postępowanie w sprawie Rady Wydziału winno, po przeprowadzeniu postępowania, w efekcie doprowadzić do rozstrzygnięcia bezpośrednio odnoszącego się do uchwały pozostającej już w obrocie prawnym – o nadaniu skarżącemu tytułu naukowego. Organowi nie może bowiem ujść uwadze, że postępowanie wznowieniowe ma na celu ocenę zasadności i prawidłowości wydania tej uchwały i w tym sensie przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sprawie nadania tytułu naukowego. Reasumując, w ocenie Sądu, wskazane powyżej naruszenia prawa miały niewątpliwie wpływ na wynik postępowania. Dlatego też organ ponownie rozpoznając sprawę weźmie pod uwagę powyższe rozważania Sądu. W niniejszym postępowaniu Sąd nie mógł odnieść się do zarzutów skargi, ponieważ biorąc pod uwagę wskazane naruszenia prawa, byłoby to przedwczesne. Z tego powodu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł, jak w sentencji. O wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji w całości Sąd orzekł na podstawie art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.