IV SAB/Po 20/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bożena Popowska Sędziowie WSA Maciej Dybowski WSA Donata Starosta (spr.) Protokolant st. sekr. sąd. Monika Zaporowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 maja 2012 r. sprawy ze skargi [...] sp. z o.o. w [...] na przewlekłość postępowania Starosty [...] w przedmiocie pozwolenia na wykonanie obiektu małej architektury oddala skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 8 grudnia 2011 roku w sprawie o sygnaturze akt IV SA/Po 998/11 oddalił skargę [...] Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] na decyzję Wojewody Wielkopolskiego z dnia [...] września 2011 roku w przedmiocie nałożenia obowiązku uzyskania pozwolenia na wykonanie obiektu małej architektury. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wydając powyższy wyrok uznał ,że Wojewoda słusznie utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia [...] sierpnia 2011 roku opartą na podstawie art.30 ust.7 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku –Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 roku nr 243,poz.1623,z późn zm.) nakładającą obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie przedmiotowego obiektu, uzasadniając to tym, że jego realizacja może wprowadzić ograniczenie lub uciążliwość dla terenów sąsiednich. Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swego wyroku podkreślił , że miejsce, w którym Skarżąca zamierza posadowić obiekt małej architektury, jest "miejscem publicznym" w rozumieniu art. 30 ust. 1 pkt 4 p.b. Już ze szkicu załączonego przez Spółkę do zgłoszenia jasno wynikało, iż planowany obiekt ma zostać posadowiony w centralnym punkcie pasa ulicy [...], która – co nie jest w sprawie kwestionowane – ma status drogi publicznej (drogi gminnej). Nie ulega zaś wątpliwości, iż droga publiczna jest "miejscem publicznym" w przywołanym wyżej znaczeniu (por. J. Dessoulavy-Śliwiński [w:] Prawo budowlane. Komentarz, pod. red. Z. Niewiadomskiego, Warszawa 2009, s. 373). Tego, że przez działkę nr 134/1 biegnie faktycznie fragment ulicy [...] nie kwestionuje nawet Skarżąca. Jej zastrzeżenia sprowadzają się bowiem w istocie do tego, iż ów rzeczywisty przebieg ("skierowanie ruchu na działkę nr 134/1") jest nieprawidłowy, gdyż nie odpowiada temu, wynikającemu z odnośnej dokumentacji, według której droga ta winna biec przez działkę nr 179 omijając działkę nr 134/1. Sąd w tamtej sprawie stwierdził, iż skoro miejsce, w którym Skarżąca zaplanowała do realizacji obiekt małej architektury, jest miejscem publicznym, to trafnie organy administracji przyjęły, iż ten zamiar inwestycyjny jest objęty obowiązkiem zgłoszenia na mocy art. 30 ust. 1 pkt 4 p.b. W konsekwencji organ I instancji był władny nałożyć na Spółkę obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b., tj. z powołaniem się na okoliczność, iż wykonanie zgłaszanego obiektu może spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Sąd podzielił stanowisko organów , iż wykonanie przedmiotowego obiektu może wprowadzić uciążliwości dla terenów sąsiednich, a zwłaszcza dla użytkowników korzystających z ul. [...]. W istocie bowiem inwestycja ta całkowicie zdezorganizowałaby ruch na tej ulicy, na odcinkach wokół działki nr 134/1, co, zdaniem Sądu, w dostatecznym stopniu uzasadniało sięgnięcie po instrument prawny z art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b. i nałożenie na Spółkę obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu jest prawomocny. W dniu [...] grudnia 2011 r. spółka złożyła wniosek o pozwolenie na postawienie obiektu małej architektury -kwietnik, ławka, krasnal, kosz - na działce nr 134/1 [...] W dniu [...] grudnia 2011 r. wnioskodawczyni otrzymała pismo Starosty [...], w którym została zobowiązana do dostarczenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla planowanych obiektów. Pismem z dnia [...] stycznia 2012 r., spółka złożyła do Wojewody Wielkopolskiego zażalenie na Starostę [...]. Pismem z dnia [...] lutego 2012 r., znak: [...], Starosta [...] poinformował o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. W dniu [...] lutego 2012 r. spółka ponownie złożyła wniosek o pozwolenie na budowę powyżej opisanych obiektów małej architektury . W dniu [...] lutego 2012 r. spółka otrzymała pismo Starosty [...], w którym została poraz wtóry zobowiązana do dostarczenia ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla planowanych obiektów. W tym samym dniu, tj. [...] lutego 2012 r. spółka wysłała do Starosty [...] wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W dniu [...] marca 2012 r. wnioskodawczyni otrzymała pismo Starosty [...], w którym Starosta stwierdził, że nie czuje się zobligowany do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego. W dniu [...] marca 2012 r., spółka otrzymała od Starosty [...], pismo, w którym Starosta poinformował o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. Działając w imieniu [...] Spółka z o.o. z siedzibą w [...], prezes wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania i bezczynność Starosty [...] w zakresie rozpoznania wniosku z dnia [...] lutego 2012 r i rozstrzygnięcie kwestii tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, tj. działką nr 134/1 w [...]. Spółka uzasadniła ,że żądanie decyzji o warunkach zabudowy w tej konkretnej sprawie, to biurokratyczne załatwianie sprawy w celu przewlekłego prowadzenia postępowania. Według skarżącej pozostałe roboty budowlane, niewymienione w art. 30 Prawa budowlanego, nie wymagają nawet formy zgłoszenia zamiaru budowlanego, a tym bardziej uzyskania decyzji o warunkach zabudowy. A zatem, postawienie obiektu małej architektury, m.in. ławki, kwietnika, kosza na kwiaty, kosza na śmieci, grilla, krasnala ogrodowego, jak również kompozycji ogrodowej w postaci kwiatów, posadzenia drzew owocowych, krzewów ozdobnych, żywopłotu, itd., itp., nie wymaga decyzji o warunkach zabudowy, albowiem te obiekty nie podlegają obowiązkowi zgłoszenia. W odpowiedzi na skargę Starosta [...] wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje: Skarga nie jest zasadna. Przedmiotem rozpoznania w niniejszej sprawie było zbadanie przez Sąd, czy Starosta [...] rozpoznając złożony w dniu [...] lutego 2012 roku wniosek o wydanie pozwolenia na budowę działał przewlekle. Zgodnie art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm., dalej - ppsa), sąd administracyjny orzeka w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a tj. w sprawach na: decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie, inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Z powyższych regulacji wynika, że zaskarżenie przewlekłości organu administracji publicznej do sądu administracyjnego jest dopuszczalne tylko w takim zakresie, w jakim dopuszczalne jest na mocy powołanych wyżej przepisów zaskarżenie decyzji, postanowień oraz innych aktów i czynności. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalonym jest pogląd, że niewyczerpanie środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym (w szczególności w oparciu o art. 37 § 1 kpa), powoduje niedopuszczalność skargi (odpowiednio - postanowienie NSA z: 26.11.2008 r., I OSK 1401/08; 18.01.2011 r., I OSK 2121/10; Z. Kmieciak – op. cit. s. 32-33). W tej konkretnie sprawie Sąd przyjął ,że skarżąca wyczerpała drogę administracyjną. Jeżeli chodzi o wniosek o wydanie pozwolenia na budowę z dnia [...] grudnia 2012 roku, to spółka złożyła zażalenie na postępowanie Starosty do Wojewody Wielkopolskiego w dniu [...] stycznia 2012 roku. Co prawda zamiast zażalenia na działanie Starosty [...] w sprawie rozpoznawania kolejnego wniosku z dnia [...] lutego 2012 roku o wydanie pozwolenia na budowę obiektów małej architektury, spółka złożyła przed wniesieniem skargi do tutejszego Sądu niepodpisane pismo wzywające do usunięcia naruszenia prawa . Jednakże obowiązkiem Starosty było zgodnie z art.9 kpa pouczyć stronę o tym ,że w tym postępowaniu przysługuje stronie zażalenie na przewlekłe prowadzenie postępowania a nie wezwanie do usunięcia naruszenia prawa , ewentualnie organ winien zapytać spółkę czy pismo złożone ma potraktować jako zażalenie , następnie wezwać o jego podpisanie i przekazać do Wojewody Wielkopolskiego celem zajęcia stanowiska. To uchybienie proceduralne starosty nie może zdaniem sądu rodzić negatywnych skutków dla strony w postaci niedopuszczalności skargi. Co się zaś tyczy merytorycznej oceny skargi wniesionej przez spółkę to zauważyć należy, że w niniejszym postępowaniu skarżąca spółka składała dwukrotnie wniosek o wydanie pozwolenia na budowę obiektów małej architektury :kwietnika, ławki, krasnala, kosza na działce nr 134/1 [...] mianowicie w dniu [...] grudnia 2011 roku oraz w dniu [...] lutego 2012 roku. Przy czym żadnym z tych wniosków nie wszczęła skutecznie postępowania administracyjnego. Zgodnie z przepisem art.35§1 i § 2 kpa organy administracji publicznej obowiązane są załatwić sprawy bez zbędnej zwłoki. Załatwienie sprawy wymagającej postępowania wyjaśniającego powinno nastąpić nie później niż w ciągu miesiąca , a sprawy szczególnie skomplikowanej – nie później niż w ciągu dwóch miesięcy od dnia wszczęcia postępowania ,zaś w postępowaniu odwoławczym – w ciągu miesiąca od dnia otrzymania odwołania. Zgodnie z przepisem art.33. ustęp 2. Prawa budowlanego do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć: 1) cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; nie dotyczy to uzgodnienia i opiniowania przeprowadzanego w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; 2) oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane; 3) decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; Starosta [...] za każdym razem niezwłocznie wzywał spółkę na podstawie art.64 § 2 kpa o uzupełnienie wniosków poprzez dostarczenie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy dla planowanych obiektów rekreacyjno-wypoczynkowych w terminie 7 dni z pouczeniem ,że nieuzupełnienie pisma w terminie wyznaczonym spowoduje pozostawienie wniosku bez rozpoznania. [...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością w [...] przedmiotowej decyzji nie przedłożyła w terminie . Jeżeli chodzi o ostatni wniosek złożony w dniu [...] lutego 2012 roku ,spółka została wezwana do uzupełnienia braku formalnego w dniu [...] lutego 2012 roku a więc po dziesięciu dniach od złożenia podania. Natomiast pismem z dnia [...] marca 2012 roku Starosta [...] poinformował spółkę o pozostawieniu wniosku bez rozpatrzenia. W uznaniu Sądu organ w niniejszej sprawie nie działał przewlekle. Skarżąca spółka nie załączyła do wniosku wymaganej przepisami prawa decyzji o warunkach zabudowy. Znaczenia dla niniejszej sprawy nie miał zaś odmienny pogląd spółki na to, czy pozwolenie na posadowienie tychże obiektów jest wymagane. Spółka bowiem cały czas twierdzi, że chce posadowić obiekty małej architektury na własnej działce a nie w miejscu publicznym. W tym miejscu przypomnieć tylko należy, że kwestia ta została już prawomocnie przesądzona w toczącym się uprzednio postępowaniu administracyjnym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu potwierdził, że miejsce ,w którym skarżąca zaplanowała do realizacji obiekt małej architektury, jest miejscem publicznym(stanowi kawałek drogi gminnej) i w konsekwencji organ I instancji był władny nałożyć na Spółkę obowiązek uzyskania pozwolenia na budowę na podstawie art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b., tj. z powołaniem się na okoliczność, iż wykonanie zgłaszanego obiektu może spowodować wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów sąsiednich. Sąd w tamtej sprawie podzielił również stanowisko organów , iż wykonanie przedmiotowego obiektu może wprowadzić uciążliwości dla terenów sąsiednich, a zwłaszcza dla użytkowników korzystających z ul. [...]. W istocie bowiem inwestycja ta całkowicie zdezorganizowałaby ruch na tej ulicy, na odcinkach wokół działki nr 134/1, co, zdaniem Sądu, w dostatecznym stopniu uzasadniało sięgnięcie po instrument prawny z art. 30 ust. 7 pkt 4 p.b. i nałożenie na Spółkę obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. W uznaniu Sądu więc w tej sprawie problem wymaganego pozwolenia na budowę ,w ogóle już nie powinien być dyskutowany. Zauważyć należy ,że Prawo budowlane przewiduje jako jeden z wymogów formalnych wniosku złożenie oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Skarżąca spółka takie oświadczenie złożyła. Tym samym na etapie wszczynania postępowania administracyjnego nie może być mowy o rozstrzyganiu przez organ kwestii tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością na cele budowlane tj. działką nr 134/1 w [...]. Postępowanie w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę jak sama nazwa świadczy ma doprowadzić do wydania decyzji w przedmiocie pozwolenia na budowę a nie rozstrzygania tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością. Tak więc jeżeli takowe w ogóle by zostało już wszczęte a w toku sprawy okazałoby się, że kwestia tytułu prawnego do dysponowania nieruchomością jest sporna to organ mógłby rozważać możliwość zawieszenia tegoż postępowania z uwagi na tak zwane zagadnienie wstępne mające być rozstrzygnięte w innym postępowaniu. W niniejszej sprawie jak wiadomo wniosek o wydanie pozwolenia na budowę z zachowaniem wszystkich wymogów formalnych nie został skutecznie złożony i to z przyczyn leżących po stronie spółki. W tym stanie rzeczy na podstawie art.151p.p.s.a skarga została oddalona. ja