II FZ 70/13
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2013-06-07
Skład orzekający: Stefan Babiarz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zapomnienie o złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, spowodowane awarią sieci wodociągowej w domu pełnomocnika, może być uznane za brak winy w uchybieniu terminu do złożenia tego wniosku?Ratio decidendi
Zapomnienie o złożeniu wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, nawet jeśli wynika z awarii sieci wodociągowej w domu pełnomocnika, nie może być uznane za brak winy w uchybieniu terminu. Od profesjonalnego pełnomocnika wymaga się dołożenia należytej staranności, a brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy strona i jej pełnomocnik nie mogli usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Zapomnienie nie jest przeszkodą, której nie można przezwyciężyć, a wręcz zakłada brak działania i prób przezwyciężenia.Stan faktyczny
Pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku, wskazując, że z powodu awarii sieci wodociągowej w jego domu zapomniał o złożeniu wniosku w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił wniosek, uznając, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił braku winy. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie na to postanowienie.Rozstrzygnięcie
Oddalono zażalenie.Pełny tekst orzeczenia
II FZ 70/13 POSTANOWIENIE Dnia 7 czerwca 2013 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Stefan Babiarz (spr.), , , po rozpoznaniu w dniu 7 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia E. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 5 grudnia 2012 r., I SA/Bk 332/12 oddalające wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi E. P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 28 marca 2012 r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu postanawia: oddalić zażalenie.
1. Wyrokiem z dnia 14 listopada 2012 r., I SA/Bk 332/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, oddalił skargę E.P. (zwanej dalej skarżącą) na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w B. z dnia 28 marca 2012 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych od przychodów ewidencjonowanych za 2009 r.
2. Ze stanu sprawy przyjętego przez sąd pierwszej instancji wynikało, że w dniu 27 listopada 2012 r. profesjonalny pełnomocnik skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku w sprawie. W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 20 listopada 2012 r. sporządził wniosek o uzasadnienie i doręczenie wyroku z dnia 14 listopada 2012 r. jednakże z powodu uzyskania w dniu 21 listopada 2012 r. informacji o awarii sieci wodociągowej w jego domu - zapomniał o jego złożeniu w sądzie. W poniedziałek przeglądając akta podręczne sprawy zorientował się, że nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w terminie, dlatego też w dniu 27 listopada 2012 r. złożył osobiście w biurze podawczym sądu przedmiotowy wniosek.
Postanowieniem z dnia 5 grudnia 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku, I SA/Bk 332/12, oddalił wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyroku. Sąd podniósł, że pełnomocnik nie uprawdopodobnił, iż niedochowanie terminu nastąpiło bez jego winy.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zażalenie nie ma usprawiedliwionych podstaw i dlatego podlega oddaleniu.
3. W art. 34 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), zwanej dalej: p.p.s.a., przyjmuje się, że strony mogą działać przed sądem osobiście lub przez pełnomocników. Z istoty pełnomocnictwa wynika, że każda czynność procesowa pełnomocnika pociąga za sobą skutki dla mocodawcy (B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, wydanie 4, str. 107).
Przyjmuje się, że brak winy w uchybieniu terminu powinien być oceniany z uwzględnieniem wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, biorąc pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe, gdy dopuszczono się choćby lekkiego niedbalstwa. Zatem przy uwzględnieniu wymogów przewidzianych w art. 87 § 1 p.p.s.a., przywrócenie terminu może mieć miejsce jedynie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której nie można było usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por.: postanowienie NSA z dnia 16 września 2011 r., II OZ 882/11; postanowienie NSA z dnia 26 października 2009 r.,I OZ 996/09; postanowienie NSA z dnia 23 października 2009 r., I OZ 989/09; postanowienie NSA z dnia 23 lipca 2007 r., I OZ 738/09).
Zaznaczyć należy, że art. 86 § 1 p.p.s.a. nie określa, według jakich kryteriów należy oceniać zachowanie strony (pełnomocnika). Daje to sądowi możliwość uwzględnienia wszystkich okoliczności, jakie uzna za istotne w konkretnej sprawie, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy.
Wniosek o przywrócenie terminu powinien zawierać uzasadnienie uprawdopodabniające okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminowi. Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy - jest postępowaniem zmierzającym do uwiarygodnienia twierdzeń.
W uzasadnieniu zażalenia profesjonalny pełnomocnik wskazał, że na skutek "kłopotliwej, awaryjnej sytuacji" ten "zapomniał" o złożeniu przedmiotowego wniosku w terminie.
Co prawda zwlekanie z dokonaniem czynności do ostatniego dnia terminu nie jest zawinionym działaniem , jednakże niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw nie uprawdopodabnia braku winy (B. Dauter, Metodyka pracy sędziego sądu administracyjnego, wydanie 4, str. 290). Od profesjonalnego pełnomocnika wymaga się dołożenia należytej staranności, a brak winy można przyjąć tylko wtedy, gdy strona i jej pełnomocnik nie mogli usunąć przeszkody przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku (postanowienie NSA z dnia 5 października 2012 r., II OZ 862/12). W niniejszym stanie faktycznym trudno mówić o podjęciu jakiegokolwiek wysiłku w celu przezwyciężenia przeszkody bowiem pełnomocnik zapomniał o dokonaniu czynności. Fakt zapomnienia nie może zostać uznany za przeszkodę, której nie można przezwyciężyć, gdyż ze swej istoty zakłada brak działania, brak prób przezwyciężenia- jest bezczynnością. Bezczynność może być uznana za działanie, ale już nie za działanie polegające na próbie przezwyciężenia przeszkody. Rzecz bowiem w tym, że w sprawie pełnomocnik mógł posłużyć się wyręczycielem w oddaniu pisma na poczcie lub złożeniu go w sądzie.
Podzielając zatem argumentację podniesioną w postanowieniu sądu I instancji, należy uznać, że okoliczności przedstawione przez pełnomocnika nie uzasadniają przywrócenia uchybionego terminu.
4. W tym stanie sprawy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji na podstawie art. 184 p.p.s.a. w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło