I OSK 1528/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędzia del. WSA Marek Wroczyński (spr.) Protokolant st. inspektor sądowy Tomasz Zieliński po rozpoznaniu w dniu 11 marca 2015 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej M. J. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 listopada 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 849/12 w sprawie ze skargi Z. J. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza obecnymi granicami RP oddala skargę kasacyjną Zaskarżonym wyrokiem z dnia 15 listopada 2012 roku, syg. akt I SA/Wa 849/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Z. J. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2012 roku, nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wyrok został wydany w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 roku, nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] listopada 2011 roku, nr [...] odmawiającą potwierdzenia prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Minister w uzasadnieniu decyzji wskazał, że Wojewoda Śląski wymienioną decyzją z dnia [...] listopada 2011 roku odmówił potwierdzenia posiadania przez Z. J. prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia przez Kazimierę Niewodowską – Furowicz nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, położonej w dawnej gromadzie J., powiat n., województwo s. Odwołanie od decyzji wniosła Z. J. argumentując, że jest dla niej krzywdząca. Minister rozstrzygając sprawę ustalił, że w dniu 31 grudnia 1990 roku Z. J. złożyła do Urzędu Rejonowego w Gliwicach wniosek o rekompensatę za mienie pozostawione na wschodzie. W dniu 17 października 2005 roku skarżąca złożyła do Wojewody Śląskiego wniosek o ujawnienie wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty. Z. J. jest jedyną spadkobierczynią A. N. – F. i K. N. F. Z wyroku Sądu Rejonowego w Gliwicach z dnia 23 lutego 1994 roku, syg. akt I C 1/94 wynika, że K. N. – F. i spadkobiercy A. N. – F. pozostawili w związku z wojną rozpoczętą w 1939 roku na terenach nie wchodzących w skład obecnego obszaru państwa w dawnej gromadzie J., gmina J., województwo S., majątek nieruchomy w postaci domu mieszkalnego oraz sadu o powierzchni 700 m². Z wypisu aktu notarialnego umowy sprzedaży z dnia 10 grudnia 1998 roku wynika, że Z. J. i R. J. nabyli od Skarbu Państwa lokal mieszkalny nr 8, położony w Gliwicach przy ul. [...] za cenę 12 250,74 zł na poczt której została nabywcom zaliczona wartość mienia nieruchomego pozostawionego poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Z potwierdzonej za zgodność z oryginałem karty ewakuacyjnej wynika, że Z. J. ewakuowała się do Polski w 1946 roku, a z odpisu karty repatriacyjnej nr [...] wydanej w P. wynika, że K. N. – F. przybyła do Polski ze Lwowa w 1956 roku. Wojewoda Śląski decyzją z dnia [...]września 2009 roku stwierdził nieważność decyzji Prezydenta miasta Gliwice z dnia [...] października 2001 roku, nr [...], którą to decyzją stwierdzono, że Z. J. jest uprawniona do realizacji roszczeń wynikających z art. 212 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami( DZ.U nr 115, poz. 741). Następnie ustalono, że A. N. – F. nie opuścił byłego terytorium Rzeczypospolitej i zmarł we Lwowie w 1952 roku. W związku z tym organ uznał, że Z. J. w chwili opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej nie była współwłaścicielką pozostawionego mienia, co uzasadnia odmowę potwierdzenia prawa do rekompensaty, gdyż nie została spełniona przesłanka wynikająca z art. 2 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ( DZ.U nr 169, poz. 1418 ze zm. dalej jako ustawa). Natomiast K. N. – F. opuściła byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 1956 roku, a więc już po śmierci właściciela nieruchomości, co pozwala stwierdzić, że w chwili repatriacji była współwłaścicielem nieruchomości pozostawionej poza granicami obecnej Rzeczypospolitej Polskiej. Jednocześnie organ uznał, że istotną kwestią dla ustalenia prawa do rekompensaty było ustalenie przyczyn i okoliczności opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez matkę skarżącej. Z oświadczeń Z. J. wynika, że jej rodzice po wojnie zostali wyrzuceni z domu i dokwaterowani do przepełnionego mieszkania, zmuszeni byli żyć w trudnych warunkach, co przyczyniło się do pogorszenia stanu zdrowia matki skarżącej. Po śmierci A. N. – F. jego żona trafiła do szpitala, skąd skarżąca w 1956 roku sprowadziła ją do Polski. W związku z powyższym organ odwoławczy uznał, że nie została spełniona przesłanka wskazana w art. 1 ust. 2 ustawy, dotycząca tego, że właściciel mienia pozostawionego był zmuszony opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na skutek innych okoliczności, niż wskazane w art. 1 ust.1 ustawy, związanych z wojną rozpoczętą w 1939 roku. Minister stwierdził, że K. N. – F. opuściła byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 1956 roku, czyli nie na podstawie umów wskazanych w art. 1 ustawy. Organ podnosił, że należy odróżnić zdarzenia będące bezpośrednimi skutkami wojny( deportacje ludności polskiej, zsyłka na Syberię, pobór do wojska), od tych na które wojna miała wpływ jedynie pośredni. Przymus pod którego wpływem działali obywatele polscy opuszczając byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może mieć różny charakter ( przymus bezpośredni, obawa o własne życie, zdrowie), niemniej jednak musi posiadać związek z wojną rozpoczętą w 1939 roku, a nie wynikać z istoty rozwiązań ustrojowych na terytorium ZSRR. Fakt dyskryminacji właściciela nieruchomości oraz jego rodziny jako osób narodowości polskiej zamieszkałych na terytorium ZSRR, trudności administracyjne ze strony ówczesnych władz radzieckich uniemożliwiające wyjazd na obecne terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, czy przejęcie na rzecz państwa gospodarstwa rolnego zdaniem organu nie daje podstaw do przyjęcia, że opuszczenie nastąpiło z przyczyn bezpośrednio wynikających z wojny rozpoczętej w 1939 roku. W ocenie organu z dokumentów przedłożonych przez stronę postępowania nie wynika, aby K. N. – F. zmuszona była opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w bezpośrednim związku z wybuchem wojny. Zdaniem Sądu ojciec skarżącej A. N. – F., który zmarł we Lwowie w 1952 roku nie nabył prawa do rekompensaty gdyż nie opuścił terytorium byłego państwa polskiego. Z tego względu nie mogła go również nabyć jego spadkobierczyni. Prawo do rekompensaty jest prawem dziedzicznym, ale żeby spadkobiercy mogli je odziedziczyć, spadkodawca musi spełniać wszystkie przesłanki do nabycia prawa do rekompensaty. K. N. – F. – współwłaścicielka pozostawionej nieruchomości opuściła byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 1956 roku. Sąd administracyjny wskazał, że art. 1 ustawy określa zasady realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej w wyniku wypędzenia z byłego terytorium Polski lub jego opuszczenia w związku z wojną rozpoczętą w 1939 roku dokonanego na podstawie układów w nim wymienionych. Przepisu ust.1 tego artykułu stosuje się również do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 roku były zmuszone opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie Sądu K. N. – F. nie opuściła byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie żadnej z umów wymienionych w art. 1 ust.1 i 1a ustawy. Przepis art. 1 ust. 2 ustawy nie precyzje co należy rozumieć przez termin ,, zmuszanie’’. Należy uznać, że przymus pod którego wpływem działali obywatele polscy opuszczający byłej Rzeczypospolitej Polskiej może mieć różny charakter, np. przymus bezpośredni, ekonomiczny, uzasadniona obawa o własne lub najbliższych zdrowie i życie. Przy czym przymus ten musi pozostawać w bezpośrednim i adekwatnym związku przyczynowo – skutkowym z wojną rozpoczętą w 1939 roku. Nie wszystkie repatriacje zgodnie z wolą ustawodawcy mieszczą się w dyspozycji art. 1 ust.2 ustawy. Należy odróżnić zdarzenia będące bezpośrednimi skutkami wojny, których dotyczy art.1 ustawy od tych zdarzeń, na które wojna miała jedynie wpływ pośredni. Z akt sprawy nie wynika, aby taka przymusowa sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej sprawie. Skarżąca w oświadczeniu z dnia 20 lipca 2000 roku wskazywała, że ,, rodzice nie zostali repatriowani, ponieważ moja matka była chora, a ojciec pracował i był już za stary na takie zmiany – dlatego zostali. Ojciec zmarł we Lwowie w 1952 roku. Matka po jego śmierci znalazła się w szpitalu i przebywała tam do 1956 roku. W 1956 roku zabrałam matkę do Polski’’. W ocenie Sądu fakt opuszczenia przez matkę skarżącej byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 1956 roku nie pozostawał w związku z okolicznościami wynikającymi bezpośrednio z wojny rozpoczętej w 1939 roku. W skardze kasacyjnej od wyroku na podstawie art. 174 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( DZ.U z 2012 roku, poz. 270, dalej jako p.p.s.a.) jej autor zarzucał zaskarżonemu wyrokowi naruszenie prawa materialnego: a) art. 2 ustawy poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, iż nie została spełniona przesłanka określona w ust.2; b) art. 7 ustawy poprzez jego zastosowanie i odmowę potwierdzenia prawa do rekompensaty, podczas gdy spełnione zostały wszystkie przesłanki do potwierdzenia prawa do rekompensaty; c) art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady praw nabytych i odmowę potwierdzenia prawa do rekompensaty, podczas gdy prawo do rekompensaty zostało już wcześniej przyznane ostateczną decyzją. Wskazując na powyższe zarzuty wnosił o: 1) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, 2) zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej jej autor podnosił, iż nie sposób zgodzić się ze stanowiskiem sądu, iż nie została spełniona przesłanka art. 1 ust.2 ustawy tj. że nie doszło do opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na skutek okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 roku przez rodziców Z. J. Powoływanie się przez Sąd na okoliczność, iż A. N. – F. w ogóle nie przesiedlił się z terytorium byłych terenów Polski, zaś K. N. – F. przesiedliła się na obecne terytorium Polski z innych przyczyn niż działania wojenne rozpoczęte w 1939 roku jest w świetle ustaleń faktycznych i stanowiska Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wyroku z dnia 1 października 2009 roku, syg. akt I OSK 182/09 nieprawidłowe. Wskazywał, że w wyżej powołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, iż dla uzyskania rekompensaty na podstawie art. 1 ust.2 ustawy nie jest konieczne przesiedlenie się osoby uprawnionej na terytorium RP ‘’. Zatem stanowisko Sądu, iż nabycie rekompensaty jest uzależnione od przesiedlenia na terytorium Polski jest błędne i nieuprawnione. Skarżący kasacyjnie podnosił, że A. N. – F. i K. N. – F. zostali wyrzuceni z domu i dokwaterowani do dwóch innych rodzin, byli na pograniczu śmierci głodowej ze względu na minimalne emerytury. Wypędzenie ich z domu nastąpiło w związku z wojną rozpoczętą w 1939 roku. Gdyby nie wybuch wojny osoby te nie zostałyby wyrzucone i zmuszone do zamieszkania w innym miejscu. Nie można zgodzić się z Sądem, że opuszczenie domu przez te osoby nastąpiło z ich własnej woli. Nadto zarzucał, że odmowa potwierdzenia prawa do rekompensaty stanowi naruszenie konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych wyrażonej w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z. J. w grudniu 1998 roku wraz z mężem nabyła nieruchomość z zaliczeniem na poczet jej ceny wartości mienia pozostawionego na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Wskazuje to, iż Z. J. została uznana za osobę uprawnioną do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Odmowa potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnym terytorium Polski w świetle wcześniejszego uznania tego uprawnienia, stanowi naruszenie ochrony praw nabytych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach. Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Granice te wyznaczają zarzuty kasacyjne sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami wynikającymi z unormowań art. 174 i art.176 p.p.s.a. Rozpoznawana skarga kasacyjna zawiera zarzut naruszenia prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 2 i art. 7 ustawy z dnia 8 lipca 2005 roku o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu mienia pozostawionego poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady ochrony praw nabytych. Zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Przy czym wskazanie i uzasadnienie podstaw kasacyjnych należy do koniecznych i istotnych cech skargi kasacyjnej (art. 176 p.p.s.a.). Jest to o tyle istotne, że działania sądu kasacyjnego są ograniczone przez ramy nakreślone w skardze kasacyjnej, które przekroczyć można wyłącznie w przypadku stwierdzenia, określonych w art. 183 § 2 p.p.s.a., uchybień powodujących nieważność postępowania, które w rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły. Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest jej podstawami, czyli że władny jest do badania tylko tych zarzutów, które zostały skonkretyzowane w skardze kasacyjnej. Kontroli instancyjnej sprawowanej w jej granicach poddany został wyrok Sądu I instancji oddalający skargę na decyzję w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za mienie pozostawione poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Wzorzec oceny materialnoprawnej decyzji stanowił przepis art. 2 ust.1 i 2 w związku z art. 1 ust. 2 ustawy. Sąd I Instancji podzielił stanowisko organów, że A. N. – F. nie nabył prawa do rekompensaty ponieważ nigdy nie opuścił byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej i zmarł we Lwowie w 1952 roku, a fakt opuszczenia przez K. N. – F. byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w 1956 roku nie pozostawał w związku przyczynowym z okolicznościami wynikającymi bezpośrednio z wojną rozpoczętą w 1939 roku. Przepis art. 2 ust 1 ustawy uzależnia przyznanie prawa do rekompensaty dla właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej od opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej z przyczyn, o których mowa w art. 1, lub z tych przyczyn niemożność powrotu. Skarżący kasacyjnie formułując zarzut naruszenia prawa materialnego – przepisu art. 2 ustawy poprzez zarówno błędną wykładnię, jak i niewłaściwe zastosowanie. wskazuje, że wbrew stanowisku Sądu doszło do opuszczenia byłego terytorium przez obydwoje rodziców Z. J. na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 roku. Na poparcie zarzutu wskazuje na fakt wyrzucenia małżonków N. – F. z domu, dokwaterowanie do dwóch innych rodzin oraz wręcz tragiczną sytuację materialną z uwagi na to, że otrzymywali tylko minimalne emerytury. Powoływany przepis art. 2 ust.1 ustawy w zakresie opuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w tej sprawie należy rozpatrywać w powiązaniu z ust.2 art. 1 ustawy, który stanowi, że przepis ust.1 art. 1 stosuje się także do osób, które na skutek innych okoliczności związanych z wojną rozpoczętą w 1939 roku, były zmuszone opuścić byłe terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Należy jednak zauważyć, iż Sąd I Instancji zaakceptował ustalenia faktyczne organów, iż małżonkowie N.– F. nie repatriowali się po zakończeniu wojny ponieważ K. N. – F. była chora, a A. N. – F. w tym czasie pracował oraz był za stary na zmiany, a w 1952 roku zmarł. Jego żona po jego śmierci trafiła do szpitala skąd została zabrana w 1956 roku do Polski przez córkę Z. J. Wyżej powołane ustalenia faktyczne zostały poczynione na podstawie pisemnych wyjaśnień Z. J. i wynika z nich, że fakt nieopuszczenia byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez jej rodziców był ich wyborem, a nie wskazuje ona na inne przyczyny, niezależne od nich, które realizację repatriacji jej rodzicom uniemożliwiały. Podnoszone w uzasadnieniu skargi okoliczności, co prawda odnoszą się do sytuacji życiowej w jakiej znaleźli się małżonkowie N. – F. po zakończeniu wojny, jednak nie pozwalają uznać, że Sąd I Instancji naruszył przepis art. 2 ustawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Uchybienie prawu materialnemu poprzez niewłaściwe zastosowanie polega na tzw. błędzie w subsumpcji, co wyraża się w tym, że stan faktyczny ustalony w sprawie błędnie uznano za odpowiadający stanowi hipotetycznemu przewidzianemu w normie prawnej, względnie, że ustalonego stanu faktycznego błędnie nie ,,pociągnięto’’ pod hipotezę normy prawnej( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 stycznia 2014 roku, syg. akt I OSK 2049/13). Fakt, że A. N. – F. zmarł na terytorium byłej Rzeczypospolitej Polskiej w 1952 roku nie pozwala uznać, że takim przypadku doszło do opuszczenia terytorium Polski w związku z wojną rozpoczętą w 1939 roku. Przywołane stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego z wyroku z dnia 1 października 2009 roku, syg. akt I OSK 182/09, iż ,,dla uzyskania rekompensaty na podstawie art. 1 ust.2 ustawy z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej nie jest konieczne przesiedlenie się osoby uprawnionej na terytorium Polski’’ odnosiło się do sytuacji osób, które w związku z wojną opuściły byłe terytorium Polski, ale znalazły się w innych częściach świata( poza terytorium Polski). Taka sytuacja nie dotyczy A. N. – F., który w związku z wojną nigdy nie opuszczał byłego terytorium Polski i tam zmarł w 1952 roku. Fakt repatriacji K. N. – F. nastąpił zasadniczo w związku ze zmianą jej sytuacji życiowej – pobyt w szpitalu i zabraniem jej do Polski przez córkę. Sam fakt opuszczenia terytorium byłej Rzeczypospolitej Polskiej w 1956 roku nie wynikał z przymusu, który pozostawałby w bezpośrednim i adekwatnym związku przyczynowo – skutkowym z wojną rozpoczętą w 1939 roku. W wywiedzionej skardze kasacyjnej jej autor nie stawia zarzutu naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy w zakresie poczynionych ustaleń faktycznych. Z tego względu ocena naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego musiała być dokonywana w świetle niekwestionowanych ustaleń faktycznych w sprawie, szczególnie wyjaśnień Z.J. co do przyczyn pozostania jej rodziców na terenach dawnej Rzeczypospolitej Polskiej. Odnosząc się do podnoszonego zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 7 ustawy poprzez jego zastosowanie i odmowę potwierdzenia prawa do rekompensaty, podczas gdy zostały spełnione wszystkie przesłanki do jego potwierdzenia należy zauważyć, iż wyżej powołany przepis nakłada na organ obowiązek odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty w przypadku niespełniania wymagań, o których mowa między innymi w art. 2 ustawy. W sytuacji gdy wywiedziony w skardze zarzut naruszenia prawa materialnego – art. 2 ustawy okazał się nieusprawiedliwiony, to również pozytywnego skutku nie mógł odnieść zarzut co naruszenia art. 7 ustawy. Podnoszony w skardze zarzut naruszenia 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez naruszenie zasady ochrony praw nabytych i odmowę potwierdzenia prawa do rekompensaty, podczas gdy prawo do rekompensaty zostało już wcześniej przyznane ostateczną decyzją nie ma usprawiedliwionych podstaw ponieważ norma zawarta w art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej jest normą generalną, z której wywodzone są inne zasady ogólne dotyczące w szczególności stanowienia prawa, to do jej naruszenia w postępowaniu administracyjnym dojść może w związku z naruszeniem innych norm, które były bądź być powinny stosowane danym postępowaniu( por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 marca 2014 roku, syg. akt I FSK 602/13). Autor skargi kasacyjnej nie wiąże naruszenia art. 2 Konstytucji z innymi przepisami co nie pozwala uznać za prawidłowo sformułowany zarzut skargi kasacyjnej. Przepis art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej – podobnie jak inne przepisy ustawy zasadniczej o ogólnym charakterze – nie może stanowić samodzielnej podstawy rozstrzygnięcia przez sąd, a jego naruszenie – samodzielnej podstawy kasacyjnej, bez konkretyzacji zarzutu jego obrazy, polegającej na powiązaniu go z innymi przepisami prawa. Mając powyższe rozważania, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzeczono jak w sentencji.