I SA/Ke 527/12

WyrokWSA w Kielcach2012-11-15

Skład orzekający: Danuta Kuchta, Artur Adamiec, Mirosław Surma

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wypłata dywidendy w formie niepieniężnej (np. poprzez przeniesienie własności nieruchomości) przez spółkę kapitałową na rzecz wspólników skutkuje powstaniem przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych po stronie spółki?
Ratio decidendi
Wypłata dywidendy w formie niepieniężnej, polegająca na przeniesieniu własności składników majątkowych spółki na wspólników, nie stanowi odpłatnego zbycia ani czynności prawnej o charakterze wzajemnym, w związku z czym nie generuje przychodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych po stronie spółki. Wypłata ta jest jedynie realizacją prawa wspólnika do udziału w zysku i skutkuje zmniejszeniem majątku spółki, a nie jego przysporzeniem.
Stan faktyczny
Spółka kapitałowa zamierzała wypłacić wspólnikom dywidendę z niepodzielonych zysków z lat ubiegłych w formie rzeczowej, poprzez przeniesienie na nich prawa własności nieruchomości. Spółka wniosła o interpretację indywidualną, pytając, czy taka czynność spowoduje powstanie przychodu podlegającego opodatkowaniu CIT. Minister Finansów uznał stanowisko spółki za nieprawidłowe, twierdząc, że wypłata dywidendy rzeczowej jest równoznaczna z odpłatnym zbyciem i generuje przychód. Spółka zaskarżyła interpretację do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów materialnego prawa podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną, orzekł, że nie podlega ona wykonaniu, oraz zasądził od Ministra Finansów na rzecz skarżącej spółki zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kuchta, Sędziowie Sędzia WSA Artur Adamiec,, Sędzia WSA Mirosław Surma (spr.), Protokolant Starszy sekretarz sądowy Michał Gajda, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 15 listopada 2012 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "G." Sp z o.o. w K. na interpretację indywidualną Ministra Finansów z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych 1. uchyla zaskarżoną interpretację indywidualną; 2. określa, że zaskarżona interpretacja indywidualna nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od Ministra Finansów na rzecz Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "G." Sp z o.o. w K. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 1. Akt organu administracji publicznej i przedstawiony przez ten organ tok postępowania 1.1. W indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego z dnia [...]2012 r. nr [...] Minister Finansów stwierdził, że stanowisko Przedsiębiorstwa Wielobranżowego "A." Spółki z o.o. w K. ("Spółka"), przedstawione we wniosku z dnia 26 marca 2012 r. o udzielenie pisemnej interpretacji przepisów prawa podatkowego dotyczącej podatku dochodowego od osób prawnych jest nieprawidłowe. 1.2. Przedstawiając zdarzenie przyszłe Spółka wskazała, że ma dwóch wspólników, którzy w kapitale zakładowym posiadają łącznie 100 % udziałów. Spółka od początku istnienia sukcesywnie, na podstawie uchwał Zgromadzenia Wspólników, przeznaczała zysk netto za dany rok na poczet kapitału zapasowego. Na koniec 2011 r., Spółka dysponuje niepodzielonym zyskiem z lat ubiegłych, zgromadzonym na kapitale zapasowym, który po rozwiązaniu uchwałą Zgromadzenia Wspólników nie zostanie wypłacony w formie dywidendy pieniężnej, lecz Zgromadzenie Wspólników ma zamiar podjąć uchwałę o wypłacie zysku na rzecz wspólników w formie dywidendy rzeczowej stanowiącej substytut dywidendy (świadczenia pieniężnego) poprzez przeniesienie na wspólników własności nieruchomości/części nieruchomości Spółki. Ze względu na potrzeby utrzymania płynności finansowej, jak również dokonany rachunek ekonomiczny tej formy wypłaty dywidendy, Spółka przeniosłaby na wspólników prawo własności wyodrębnionej nieruchomości/wyodrębnionej geodezyjnie części nieruchomości, której rynkowa wartość odpowiadałaby kwocie zobowiązania Spółki z tytułu zysku przeznaczonego do podziału. 1.3. W związku z przedstawionym zdarzeniem przyszłym zadano pytanie czy wypłata dywidendy w formie rzeczowej, tj. w szczególności poprzez przekazanie wspólnikom prawa własności nieruchomości lub jej części, spowoduje powstanie po stronie Spółki przychodu w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych (j. t. Dz. U. z 2011 r. Nr 74, poz. 397 ze zm.), dalej u.p.d.o.p. 1.4. W ocenie wnioskodawcy, uregulowanie zobowiązania z tytułu wypłaty dywidendy w formie rzeczowej wspólnikom Spółki, w świetle przepisów u.p.d.o.p., będzie dla Spółki podatkowo neutralne, tzn. nie będzie powodowało powstania w spółce ani przychodu, ani kosztu uzyskania przychodu w związku z brzmieniem art. 12 oraz 14 u.p.d.o.p. Przyjmuje się, że przychodem jest przysporzenie majątkowe o charakterze trwałym, które definitywnie powiększa aktywa osoby prawnej. Wypłacając dywidendę w formie rzeczowej Spółka nie uzyska żadnego przysporzenia majątkowego, które mogłoby zostać uznane za przychód podatkowy. Wypłata dywidendy zawsze następuje kosztem majątku własnego Spółki. Trwały przyrost aktywów, stanowiący przychód podatkowy, powstanie tylko i wyłącznie po stronie podmiotu uprawnionego do otrzymania dywidendy. Dywidenda jest zobowiązaniem jednostronnie zobowiązującym. Uprawniony do jej otrzymania nie jest bowiem zobligowany do żadnego świadczenia wzajemnego wobec Spółki. Gdyby przyjąć, że dywidenda wypłacana w formie rzeczowej miałaby skutkować opodatkowaniem Spółki z tytułu przychodu, prowadziłoby to do naruszenia zakazu podwójnego opodatkowania, gdyż dywidenda jest wypłacana z zysku netto. Wypłata dywidendy w formie rzeczowej powinna być dla Spółki traktowana tak samo jak wypłata dywidendy w formie pieniężnej. Na potwierdzenie swojego stanowiska Spółka wskazała na wyroki sądów administracyjnych. 1.5. Uznając stanowisko Spółki za nieprawidłowe Minister Finansów wskazał, że u.p.d.o.p. nie zawiera definicji przychodu podatkowego. Ustawodawca ograniczył się w tym zakresie do wskazania w art. 12 ust. 1 przykładowych przysporzeń, zaliczanych do tej kategorii. Na podstawie tego przepisu można stwierdzić, że co do zasady przychodem jest każda wartość wchodząca do majątku podatnika, powiększająca jego aktywa, mająca definitywny charakter, którą może on rozporządzać jak własną. Przychodem podatkowym jest przy tym zarówno nabycie rzeczy, prawa czyli zwiększenie aktywów podmiotu gospodarczego, jak i zwolnienie się z obowiązku ciążącego na tym podmiocie czyli zmniejszenie pasywów. Czynność prawna jest odpłatna, jeżeli podmiot, który dokonał przysporzenia otrzymuje w zamian korzyść majątkową stanowiącą ekwiwalent tego przysporzenia. Jednym z przepisów o charakterze szczególnym w stosunku do art. 12 ust. 1 u.p.d.o.p. jest art. 14 ust. 1 tej ustawy, stanowiący że przychodem z odpłatnego zbycia rzeczy lub praw majątkowych, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie - jeżeli jednak cena bez uzasadnionej przyczyny znacznie odbiega od wartości rynkowej tych rzeczy lub praw, przychód ten określa organ podatkowy w wysokości wartości rynkowej. Użyte przez ustawodawcę pojęcie "odpłatnego zbycia" obejmuje zarówno klasyczną sprzedaż, czyli zobowiązanie się zbywcy do przeniesienia na nabywcę prawa własności rzeczy lub prawa majątkowego w zamian za zobowiązanie się nabywcy do zapłaty ceny ustalonej przez strony w umowie, jak i czynności prawne o podobnym charakterze (zamiana, inna umowa zobowiązująca do przeniesienia własności rzeczy lub praw majątkowych). W szczególności, posługując się terminem "wartość wyrażona w cenie", przepisy nie przesądzają o dopuszczalnej formie zapłaty tej należności. Może ona nastąpić zarówno w pieniądzu, jak i w innej postaci, np. w formie zwolnienia zbywającego z ciążących na nim zobowiązań wobec nabywcy lub przeniesienia na niego prawa własności rzeczy. Każde z wymienionych rozwiązań będzie prowadziło do uiszczenia "ceny" zbywanej rzeczy lub prawa majątkowego. 1.6. W świetle przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037), dywidenda jest dochodem z udziału w zyskach osoby prawnej, należnym wspólnikom spółki. Pozyskanie przez spółkę kapitałową środków na wypłatę dywidendy ma bezpośredni związek z wypracowaniem przez nią czystego zysku, podlegającego podziałowi. Wypłacając dywidendę spółka realizuje skonkretyzowane prawo wspólnika do udziału w zysku, kosztem wypracowanego przez nią dochodu po opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. Dopuszczalna jest wypłata dywidendy zarówno w formie pieniężnej jak i niepieniężnej. Wypłata dywidendy w formie pieniężnej i niepieniężnej ma odrębny charakter, w szczególności prowadzi do odrębnych zmian w majątku spółki kapitałowej. Dywidenda w formie pieniężnej obejmuje bowiem środki pieniężne w określonej wartości nominalnej. Środki pieniężne przeznaczone na wypłatę dywidendy zostały uprzednio odpowiednio ujęte (jako przychody albo przysporzenia niestanowiące przychodu) - w tej samej wartości nominalnej - dla celów rozliczeń podatkowych spółki jako wartości wchodzące do jej majątku. Dywidenda w formie niepieniężnej, tj. w formie przeniesienia własności środków trwałych, wartości niematerialnych i prawnych lub udziałów i papierów wartościowych -obejmuje składniki majątku, których wartość odpowiada ustalonej wartości dywidendy, ale których wejście do majątku spółki (poprzez nabycie, objęcie albo wytworzenie) wiązało się z poniesieniem kosztu, który nie musi odpowiadać wartości rynkowej tych składników na dzień przekazania ich udziałowcowi. Gdyby zatem Spółka zdecydowała się najpierw dokonać zbycia tych składników majątkowych, a następnie przekazać uzyskane z tej transakcji środki pieniężne na wypłatę dywidendy, uzyskałaby przychód ze zbycia tych składników, prawo do ujęcia jako koszty uzyskania przychodów ze zbycia nierozliczonych podatkowo kosztów ich nabycia, objęcia albo wytworzenia oraz poniosła niestanowiący kosztu podatkowego wydatek na zapłatę dywidendy. W konsekwencji, Spółka osiągnęłaby dochód albo poniosła stratę na transakcji zbycia składników majątku. Oceniając charakter wypłaty dywidendy niepieniężnej, należy zauważyć, że także w tym przypadku Spółka niejako decyduje się na zbycie składników majątku na rzecz udziałowca w zamian za cenę odpowiadającą wartości dywidendy. Wobec powyższego, uzasadnionym jest rozpoznanie w takiej sytuacji po stronie Spółki przychodu ze zbycia rzeczy lub prawa majątkowego, o którym mowa w art. 14 u.p.d.o.p. Przychodem tym będzie wartość dywidendy. Jednocześnie, w związku z odpłatnym zbyciem składników majątkowych Spółka będzie mogła rozliczyć nieuwzględnione dotąd w jej rozliczeniach podatkowych koszty ich nabycia, objęcia, wytworzenia (art. 15 ust. 1, art. 16 ust. 1 pkt 1, art. 16 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.p.). Uznanie, że przeniesienie w drodze wypłaty dywidendy prawa własności nieruchomości należy traktować na równi z wypłatą dywidendy w gotówce spowodowałoby nierówne traktowanie podatników. Podatnik, który najpierw dokonuje sprzedaży nieruchomości, a następnie reguluje swoje zobowiązania z tytułu dywidendy w formie pieniężnej byłby opodatkowany podatkiem dochodowym od osób prawnych, natomiast podatnik, który bezpośrednio w ww. drodze przeniósł własność nieruchomości, nie osiągnąłby żadnego przychodu. I o ile wypłata dywidendy pieniężnej jest dla wnioskodawcy neutralna podatkowo, o tyle w sytuacji przekazania składników majątkowych, która skutkuje przejściem własności tych składników ze Spółki na udziałowca, uzyskuje ona w zamian za przekazanie składników majątkowych, korzyść majątkową polegającą na zwolnieniu się z obowiązku wypłaty dywidendy. Nie można zrównywać wypłaty dywidendy w formie gotówki oraz w formie przeniesienia własności składnika majątkowego. Zarówno uregulowanie zobowiązania w zakresie wypłaty dywidendy, czy to pieniężnej czy niepieniężnej powoduje wygaśnięcie zobowiązania Spółki. W obu przypadkach dochodzi też do zmniejszenia pasywów. Różnica natomiast polega na tym, że wypłata dywidendy w formie gotówki nie może powodować opodatkowania podatkiem dochodowym tej samej wartości po raz drugi. Inaczej zaś jest gdy spółka dokonuje wypłaty dywidendy w formie niepieniężnej, kosztem swojego majątku. W strukturze składników majątkowych firmy znajduje się majątek trwały i obrotowy. Podczas, gdy majątek obrotowy uczestniczy w sposób bezpośredni w zarobkowaniu czyli wygospodarowaniu zysku, rola majątku trwałego w procesie osiągania zysku jest mało elastyczna. Majątek ten w sytuacji sprzedaży składnika czyli zwiększenia przychodów albo w postaci odpisów amortyzacyjnych, które zwiększają koszty firmy ma pośredni wpływ na wielkość osiągniętego zysku. Nie można przyjąć, że składnik majątkowy stanowi część wypracowanego zysku i wypłata zysku w postaci przeniesienia własności tego składnika nie podlega opodatkowaniu, podobnie jak gotówka. Przesunięcie składnika majątkowego z aktywów spółki do aktywów udziałowca rodzi skutek rozporządzający powodując przejście własności tych składników. 1.7. Ustosunkowując się do wskazanych przez Spółkę wyroków Minister Finansów wskazał, że nie mogą one wpłynąć na ocenę prawidłowości przedmiotowej kwestii ponieważ nie stanowią źródła prawa i nie są wiążące dla organu, dotyczą bowiem indywidualnych spraw innych podmiotów. 1.8. Nie zgadzając się z przedstawioną interpretacją wnioskodawca wezwał Ministra Finansów do usunięcia naruszenia prawa. 1.9. W odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa Minister Finansów stwierdził brak podstaw do zmiany indywidualnej interpretacji. 2. Skarga do Sądu 2.1. Na indywidualną interpretację przepisów prawa podatkowego Spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach zarzucając naruszenie: - przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię art. 12 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. poprzez uznanie, że wypłata dywidendy rzeczowej skutkuje po stronie Spółki powstaniem przychodu; - przepisów postępowania, tj. art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej. 2.2. W uzasadnieniu skargi Spółka zarzuciła także naruszenie zasady zaufania poprzez jednozdaniową wypowiedź organu w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa. W związku z tym wskazała, że ma trudność w odniesieniu się do wypowiedzi organu na jej wezwanie do usunięcia naruszenia prawa i podnosi jedynie argumenty przeciwstawne do przytoczonych przez organ w zaskarżonej interpretacji. 2.3. Uzasadniając zarzut naruszenia prawa materialnego skarżąca wskazała, że art. 12 u.p.d.o.p. dokonuje wyliczenia określonych zdarzeń, które skutkują powstaniem przychodu dla celów podatkowych. W katalogu przykładowych przychodów nie znajduje się jednak sytuacja objęta wnioskiem o wydanie interpretacji. Analiza zdarzeń wymienionych w tym przepisie wskazuje, że powstanie przychodu jest determinowane otrzymaniem przez podatnika określonego przysporzenia majątkowego. Konstrukcja podatku dochodowego od osób prawnych oparta jest na koncepcji przyrostu czystego majątku. Ponadto o zakwalifikowaniu przysporzenia jako przychodu podatkowego nie decyduje to, że nie znalazło się ono w katalogu wartości nie zaliczonych przez ustawodawcę do przychodów podatkowych, ale to, że jest ono wartością przez podatnika otrzymaną. W przypadku wypłaty dywidendy skarżąca jako podatnik nie otrzymuje żadnego świadczenia od wspólników i nie dochodzi do przyrostu majątku Spółki wypłacającej. Faktycznie bowiem Spółka wydaje prawa majątkowe w wykonaniu uchwały Zgromadzenia Wspólników. Dywidenda to czynność prawna jednostronna dokonywana przez udziałowca, na mocy której spółka zostaje zobowiązana do wyzbycia się części majątku. W wyniku wypłaty dywidendy nieruchomość zostanie zbyta, ale zdarzenie to jest nieodpłatne. 2.4. Skarżąca podniosła, że organ wydający interpretację nie może tworzyć jakiegoś abstrakcyjnego stanu faktycznego, nie zakreślonego przez wnioskodawcę. Musi odnieść się do stanu faktycznego zakreślonego przez podatnika. Nie może więc wymyślać konstrukcji świadczenia wzajemnego na zasadzie odpłatnej ze strony udziałowców, bo takie nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie i z samego charakteru dywidendy być nie może. 2.5. W ocenie skarżącej wadliwe jest też stanowisko Ministra Finansów w zakresie interpretacji art. 14 u.p.d.o.p., gdyż opodatkowaniu podlegają przesunięcia majątkowe pomiędzy podatnikami, które spełniają łącznie dwa warunki: tj. są dokonywane w oparciu o tytuł prawny przewidujący ich odpłatne zbycie, a strony transakcji łączy umowa przewidująca zapłatę ceny. O ile w przedmiotowej sprawie można mówić o przeniesieniu własności nieruchomości, to z pewnością nie ma ono charakteru odpłatnego zbycia i w konsekwencji nie może prowadzić do powstania przychodu u skarżącej. Wypłata przez spółkę dywidendy niepieniężnej nie może być utożsamiana z umową sprzedaży, ani jakąkolwiek podobną umową o charakterze wzajemnym. Wypłata dywidendy zostałaby dokonana na podstawie uchwały Walnego Zgromadzenia, a więc w żadnym wypadku nie może być mowy o zobowiązaniu udziałowców do zapłaty na rzecz spółki ceny. W wydanej interpretacji organ nie wskazał konkretnej wartości majątkowej, która zwiększałaby przychód podatnika. W kategoriach ekonomicznych, dywidenda stanowi właśnie wynagrodzenie udziałowca za wniesienie przez wspólnika wkładu do spółki, jednakże wkład wspólników zostaje odniesiony w kapitał zakładowy, który na mocy stosowanych łącznie przepisów art. 7 i art. 12 u.p.d.o.p. jest źródłem przychodów niepodlegającym opodatkowaniu, a zatem nieopodatkowane są również wydatki związane z korzystaniem z tego źródła przychodów. 2.6. Uzasadniając naruszenie art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej skarżąca wskazała, że organ skupił się, m.in. na niedopuszczalnej przepisami Ordynacji podatkowej dywagacji, co by było pod względem podatkowym, w przypadku gdyby spółka najpierw zbyła nieruchomość, a potem przekazała uzyskane w ten sposób środki na wypłatę dywidendy pieniężnej. W ocenie skarżącej, tego typu abstrakcyjne dywagacje nie są uprawnione, albowiem organ ma obowiązek odnieść się do stanu fatycznego przedstawionego we wniosku, a nie może poza ten stan faktyczny wykraczać. 2.7. W ocenie skarżącej, skoro przepisy u.p.d.o.p. nie zawierają uregulowań szczególnych określających zasady wypłaty dywidendy rzeczowej, to skutki podatkowe takiej transakcji powinny być identyczne, jak w przypadku częściej występującej dywidendy pieniężnej. Zgodnie natomiast z powszechnie przyjętym poglądem wypłata dywidendy w formie pieniężnej nie ma wpływu na rozliczenia podmiotu wypłacającego dywidendę w zakresie podatku dochodowego od osób. Na potwierdzenie swojego stanowiska skarżąca wskazała na wyroki sądów administracyjnych. 2.8. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów nie zgodził się z zarzutami i podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej interpretacji indywidualnej wniósł o oddalenie skargi. 3. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: 3.1. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j. t. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), powoływanej dalej jako "ustawa p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach. Podkreślenia wymaga, że specyfika postępowania w sprawie wydania pisemnej interpretacji polega między innymi na tym, że organ podatkowy rozpatruje sprawę tylko i wyłącznie w ramach stanu faktycznego przedstawionego przez wnioskodawcę oraz wyrażonej przez niego oceny prawnej (stanowisko podatnika). Organ podatkowy nie przeprowadza w tego rodzaju sprawach postępowania dowodowego, ograniczając się do analizy okoliczności podanych we wniosku. W stosunku do tych tylko okoliczności wyraża następnie swoje stanowisko, które musi być jednak ustosunkowaniem się do poglądu (stanowiska) prezentowanego w danej sprawie przez wnioskodawcę (art. 14b § 3 i art. 14c § 1 Ordynacji podatkowej). Sąd wskazuje także, że orzeczenie w sprawie zostało oparte wyłącznie na zaprezentowanym w sprawie stanie faktycznym. 3.2. Skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona interpretacja wydana została z naruszeniem prawa materialnego. Poddana kontroli Sądu w niniejszej sprawie interpretacja dotyczy obowiązków podatkowych spółki kapitałowej związanych z wypłaceniem wspólnikom dywidendy w formie niepieniężnej, poprzez przeniesienie prawa własności nieruchomości. W ocenie strony wnioskującej o wydanie interpretacji opisany stan faktyczny nie skutkuje obowiązkiem odprowadzenia podatku dochodowego od osób prawnych, gdyż wypłata dywidendy (bez względu na formę) nie powoduje przysporzenia majątkowego po stronie Spółki, a więc nie generuje przychodu, który podlegałby opodatkowaniu. Negując to stanowisko organ interpretacyjny uznał natomiast, że wypłata dywidendy w formie niepieniężnej nie może skutkować preferencją podatkową dla Spółki, która w razie zbycia nieruchomości uzyskałaby opodatkowany przychód, a następnie ze środków otrzymanych od ich nabywcy mogłaby wypłacić dywidendę w formie pieniężnej. 3.3. Uznając za prawidłowe stanowisko skarżącej należy wskazać, że w kwestii opodatkowania wypłaty dywidendy w formie niepieniężnej wypowiadał się już Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyroku z dnia 8 lutego 2012 r. (sygn. akt II FSK 1384/10 – dostępny na www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Sąd w niniejszym składzie w całości podziela wyrażone w nim stanowisko. Powtarzając za sądem odwoławczym należy stwierdzić, że wykładnia przepisów prawnych zawartych w art. 12 ust. 1-3 oraz art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. nie daje podstaw do przyjęcia tezy, zgodnie z którą podjęcie uchwały przez Zgromadzenie Wspólników o wypłacie zysku w formie niepieniężnej, tzn. w postaci przysługującego spółce prawa własności do części nieruchomości skutkuje powstaniem przychodu po jej stronie. W przypadku przeniesienia na wspólników prawa własności części nieruchomości, której rynkowa wartość będzie odpowiadała kwocie zobowiązania spółki z tytułu zysku przeznaczonego do podziału wypłaty z zysku, nie znajdzie zastosowania art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p.. Przeniesienie prawa własności w drodze wypłaty z zysku nie jest zbyciem, w wyniku którego powstaje po stronie spółki przychód, gdyż wypłata z zysku w formie rzeczowej nie stanowi odpłatnego zbycia praw. W wyniku wypłaty z zysku w formie rzeczowej wartość rynkowa pozostałych w spółce aktywów nie wzrośnie. Zmianie ulegną jedynie rodzaj i struktura aktywów spółki. Wypłata dywidendy w naturze nie jest dla spółki odpłatnym zbyciem nieruchomości i jako substytut świadczenia pieniężnego nie powoduje powstania przychodu po stronie spółki. 3.4. Podzielając w pełni pogląd NSA wyrażony w przywołanym wyroku (i przyjęty także we wskazanych przez skarżącą we wniosku wyrokach wojewódzkich sądów administracyjnych) zanegować należy twierdzenie organu interpretacyjnego, że wypłatę dywidendy w formie przeniesienia na wspólnika prawa własności nieruchomości należy traktować na równi ze zbyciem tego prawa, zwolnieniem się spółki z długu (wynikającego z roszczenia o wypłatę dywidendy), a w konsekwencji uzyskaniem przez Spółkę opodatkowanego przychodu. Wypłata przez Spółkę dywidendy niepieniężnej nie powinna bowiem być utożsamiana z umową sprzedaży, ani jakąkolwiek podobną umową o charakterze wzajemnym. Spółka przekazuje wspólnikom część posiadanego majątku w formie pieniężnej bądź rzeczowej z tego powodu, że spełnione zostaną przewidziane umową spółki i przepisami prawa wymogi dotyczące podziału zysku. Nie budzi wątpliwości, że świadczenie otrzymane z tytułu dywidendy będzie stanowić źródło opodatkowanego przychodu po stronie uprawnionego wspólnika, czy będzie on osobą prawną (art. 10 ust. 1 u.p.d.o.p.), czy też osobą fizyczną (art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). We wspomnianych regulacjach racjonalny ustawodawca wskazuje zatem podmiot, który na skutek wypłaty dywidendy uzyskuje opodatkowane przysporzenie majątkowe, co ma określone konsekwencje w zakresie obowiązków skarżącej jako płatnika i może być wystarczającym argumentem dla zanegowania stanowiska organu interpretacyjnego. Zasadnie także wskazuje Spółka, że wypłata dywidendy następuje w wykonaniu uchwały, a zobowiązanie Spółki wobec wspólnika, wynikające z przepisów ustawowych, statutu spółki oraz uchwały zgromadzenia wspólników ma charakter jednostronny. Wywiązanie się Spółki z jej zobowiązania względem udziałowca nie stanowi czynności prawnej wzajemnej, której elementem jest cena. Wypłata dywidendy, bez względu na jej pieniężną czy niepieniężną formę nie stanowi przysporzenia majątkowego po stronie Spółki (podział wypracowanego zysku skutkuje wręcz obniżeniem wartości jej majątku), a zatem nie może stanowić źródła jej opodatkowanego przychodu. Jak więc wykazano powyżej art. 12 ust. 1 i art. 14 ust. 1 u.p.d.o.p. nie mogą stanowić podstawy stwierdzenia, że Spółka wypłacając dywidendę w formie niepieniężnej uzyskuje przychód podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób prawnych. 3.5. Podsumowując, zaskarżona interpretacja zawiera niewłaściwą wykładnię wspomnianych przepisów prawa materialnego, która miała wpływ na wynik sprawy. Spełniona zatem została przesłanka uchylenia tej interpretacji w oparciu o art. 146 § 1 ustawy p.p.s.a. i zobowiązania organu interpretacyjnego do uwzględniania powyższych rozważań. O niewykonalności uchylonego aktu orzeczono na podstawie art. 152 tej ustawy p.p.s.a., a o kosztach postępowania na podstawie art. 200 tej ustawy, zasądzając na rzecz strony skarżącej kwotę 200 zł (z tytułu uiszczonego wpisu od skargi).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło