II OSK 609/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-07-18

Skład orzekający: Zofia Flasińska, Andrzej Gliniecki, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciele lokali w budynku wielorodzinnym, w którym planowana jest budowa wewnętrznej instalacji gazowej, powinni być uznani za strony postępowania o pozwolenie na budowę, jeśli istnieje podejrzenie, że inwestycja może naruszyć bezpieczeństwo ich lokali lub zmienić warunki ich użytkowania, nawet jeśli roboty budowlane nie obejmują bezpośrednio ich mieszkań?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organy administracji oraz sąd pierwszej instancji błędnie zinterpretowały art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, stosując zbyt wąskie rozumienie pojęcia 'obszaru oddziaływania obiektu'. Sąd podkreślił, że właściciele lokali mogą być stronami postępowania, jeśli wykażą, że ich lokal znajduje się w zindywidualizowanym obszarze oddziaływania inwestycji, co wiąże się z ustaleniem konkretnego przepisu prawa, który może wpłynąć na korzystanie z ich lokalu. W przypadku instalacji gazowej, potencjalne naruszenie bezpieczeństwa przeciwpożarowego lub zmianę warunków użytkowania lokalu z powodu odprowadzania spalin do wspólnych pionów wentylacyjnych, należy uznać za uzasadniony interes prawny, który wymaga zbadania w postępowaniu administracyjnym.
Stan faktyczny
Właściciele lokali A. M. i M. S. wnieśli skargi na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego, która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej w jednym z lokali. Skarżący twierdzili, że inwestycja narusza bezpieczeństwo ich lokali i zmienia warunki ich użytkowania, ponieważ odprowadzanie spalin ma odbywać się przez wspólne piony wentylacyjne, które nie nadają się do tego celu. Wojewoda i WSA uznali, że skarżący nie są stronami postępowania, ponieważ inwestycja nie narusza bezpośrednio substancji ich lokali. NSA uchylił wyrok WSA i decyzję Wojewody, uznając, że skarżący powinni być uznani za strony postępowania.
Rozstrzygnięcie
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie oraz zaskarżoną decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego i zasądził od Wojewody na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie sędzia NSA Andrzej Gliniecki sędzia del. WSA Jerzy Siegień /spr./ Protokolant starszy inspektor sądowy Marcin Sikorski po rozpoznaniu w dniu 18 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej A. M. i M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 15 listopada 2012 r. sygn. akt II SA/Sz 560/12 w sprawie ze skarg A. M. i M. S. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych 1. uchyla zaskarżony wyrok, 2. uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...], 3. zasądza od Wojewody Zachodniopomorskiego na rzecz A. M. kwotę 1.100. (jeden tysiąc sto) oraz na rzecz M. S. kwotę1.100. (jeden tysiąc sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 15 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 560/12 oddalił skargi A. M. i M. S. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych. Przedmiotowy wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy. Starosta Kamieński decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r., nr [...], na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623, ze zm.), zatwierdził projekt budowlany i udzielił T. L. pozwolenia na wykonanie robót budowlanych, polegających na budowie wewnętrznej instalacji gazowej w lokalu mieszkalnym nr [...] budynku wielorodzinnego, położonego przy P. N. [...] w M., na działce nr [...], obr. [...]. Od powyższej decyzji odwołania wnieśli A. i I. M. oraz M. S.. Odwołujący wskazali, że są właścicielami mieszkań przy P. N. [...] w M., a budynek w którym mieszkają był zaprojektowany i zrealizowany z założeniem wykorzystania energii elektrycznej do podłogowego ogrzewania mieszkań. Nie przewidziano rozwiązań dla indywidualnego ogrzewania mieszkań z wykorzystaniem gazu ziemnego. Istniejące kanały wentylacyjne nie nadają się więc do wprowadzania wewnętrznej instalacji gazowej. Ponadto, ciągi wentylacyjne źle działają, są niedrożne i powodują przenikanie nieprzyjemnych zapachów. Wojewoda Zachodniopomorski po rozpatrzeniu odwołań A. i I. M. oraz M. S. decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...], umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę krąg stron postępowania ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Zgodnie z tym przepisem, stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Z kolei art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego za obszar oddziaływania obiektu uznaje teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu. Ponadto z art. 6 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali wynika, że ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości tworzy wspólnotę mieszkaniową, która może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozywana. W związku z powyższym Wojewoda stwierdził, że stronami postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę w odrębnej nieruchomości lokalowej z wykorzystaniem części wspólnej budynku wielolokalowego są tylko inwestor oraz reprezentowana przez zarząd wspólnota mieszkaniowa. Zdaniem organu stroną postępowania, poza wspólnotą mieszkaniową, może być dodatkowo właściciel innego lokalu, ale tylko wtedy, kiedy inwestor naruszałby substancję takiego lokalu, tzn. wiązałoby się to z koniecznością przeprowadzenia w nim robót budowlanych, np. wykonaniem otworów w stropach, ścianach, przeprowadzenie instalacji. Taka sytuacja, jak wskazał organ, nie ma jednak miejsca w niniejszej sprawie, gdyż inwestycja polega na wykonaniu wewnętrznej instalacji gazowej i podłączeniu się do pionu gazowego. Wojewoda stwierdził również, że organ pierwszej instancji błędnie ustalił krąg stron postępowania, niesłusznie uznając za takie strony wszystkich właścicieli lokali w budynku. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie na powyższą decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego złożyli A. M. i M. S.. Skarżący wnieśli o uznanie ich za strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę instalacji gazowej w jednym z lokali, ponieważ ich zdaniem zamierzona inwestycja narusza bezpieczeństwo lokali sąsiednich. Podnieśli także, że przewody wentylacyjne wykorzystane nieprawidłowo do odprowadzenia spalin znajdują się w prefabrykowanym elemencie budowlanym, przebiegającym przez wszystkie kondygnacje budynku i każdy lokal, od parteru aż pod dach. Oznacza to, że wszelkie nieszczelności przewodów wentylacyjnych będą powodowały przedostawanie się spalin lub gazu bezpośrednio do lokali mieszkalnych. Ponadto zdaniem skarżących pion gazowy, do którego podłączona ma być wewnętrzna instalacja gazowa, został wykonany z pominięciem wymaganych procedur prawnych, najprawdopodobniej bez pozwolenia na budowę, a przebiega on w części wspólnej, tj. na klatce schodowej. A. M. zauważył także, że uchwała Wspólnoty P. N. [...] i [...] o przystąpieniu do gazyfikacji budynku nie została mu w ogóle dostarczona, a więc nie miał szansy na jej zaskarżenie. Uczestnik postępowania L. T., pismem z dnia 6 sierpnia 2012 r., wniósł o oddalenie skargi A. M. i M. S.. Podniósł, że uzyskane przez niego pozwolenie na budowę instalacji gazowej nie narusza w żaden sposób prawa własności skarżących, gdyż nie narusza substancji ich lokali i nie wymaga przeprowadzenia w nich robót budowlanych. Ponadto zauważył, że skarżący nie kwestionowali uchwały właścicieli lokali nieruchomości P. N. [...] – [...] w M. z dnia [...] marca 2007 r. o przyłączeniu i rozprowadzeniu instalacji gazowych po klatkach schodowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalając skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a.", uznał, że zaskarżone rozstrzygniecie Wojewody Zachodniopomorskiego wydane zostało zgodnie z obowiązującym prawem. Sąd wskazał, że przedmiotem zaskarżenia była decyzja o charakterze procesowym wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a., który stanowi, że organ odwoławczy wydaje decyzję, w której umarza postępowanie odwoławcze. Umorzenie postępowania odwoławczego może natomiast nastąpić z przyczyn przedmiotowych lub podmiotowych. A zatem jedną z przesłanek umożliwiających umorzenie postępowania odwoławczego jest stwierdzenie przez organ, że odwołanie zostało wniesione przez podmiot nie posiadający przymiotu strony w danej sprawie. Zdaniem Sądu pierwszej instancji krąg stron postępowania w rozpoznawanej sprawie powinien być ustalony zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który to przepis ma charakter przepisu szczególnego w stosunku do regulacji wynikającej z ogólnych zasad postępowania, tj. z art. 28 K.p.a. Powołując się na literaturę przedmiotu Sąd zauważył, że celem tej regulacji było przesądzenie w ustawie, że osoby trzecie mogą skutecznie kwestionować zamierzenie inwestycyjne jedynie wówczas, gdy mają w sprawie interes prawny i tylko w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z ich uzasadnionym interesem. Nabycie statusu strony nie następuje więc wskutek faktycznego dopuszczenia przez organ tej osoby do udziału w postępowaniu, lecz musi być oparte na przepisie prawa materialnego. Sąd wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym ukształtował się pogląd, że w sprawie związanej z zatwierdzeniem projektu budowlanego i udzieleniem pozwolenia na wykonanie robót budowlanych w budynku wielorodzinnym ingerujących w części wspólne budynku, w którym funkcjonuje wspólnota mieszkaniowa, co do zasady, stroną postępowania jest zarząd wspólnoty mieszkaniowej (por. wyrok NSA z dnia 3 lutego 2012 r., sygn. akt II OSK 2208/10). Stwierdził także, że wprawdzie istnieją sytuacje, w których poszczególni właściciele lokali mogą zostać uznani za strony postępowania niezależnie od zarządu wspólnoty mieszkaniowej, jeśli wykażą, że planowana inwestycja ingerować będzie w wykonywane przez nich prawo własności do lokalu. Takich okoliczności, w ocenie Sądu, skarżący jednak nie wykazali w niniejszej sprawie. Sąd uznał zatem, że Wojewoda Zachodniopomorski prawidłowo ustalił na podstawie zgromadzonego w aktach materiału dowodowego, w szczególności w oparciu o projekt budowlany instalacji gazowej z września 2011 r., iż roboty budowlane ograniczą się jedynie do lokalu inwestora T. L. oraz do instalacji gazowej znajdującej się w części wspólnej budynku, tj. w klatce schodowej. Z dokumentacji technicznej oraz rysunku nr 2 przedstawiającego rzut mieszkania wynika bowiem, że odprowadzenie spalin zaprojektowano przynależnym do lokalu inwestora kanałem wentylacyjnym, w który ma zostać zamontowany wkład kwasoodporny (Ø80, około 0,30 m powyżej wylotu kanału wentylacyjnego). Tak więc z projektu budowlanego nie wynika, aby skutki zrealizowania przedsięwzięcia miały w jakikolwiek sposób ingerować lub wpływać na prawa skarżących związane z posiadaniem własnych lokali mieszkalnych. Roboty budowlane nie będą obejmowały prac dotyczących mieszkań skarżących, a odprowadzenie spalin nie będzie odbywało się z wykorzystaniem kominów wentylacyjnych ich mieszkań. Również co do zasady, kominy należą do części wspólnych budynku, a to oznacza, że interes prawny w sprawie dotyczącej pozwolenia na roboty budowlane obejmujące te elementy budynku ma wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni właściciele wyodrębnionych lokali mieszkalnych. W świetle powyższego Sąd pierwszej instancji uznał, że Wojewoda Zachodniopomorski wydając zaskarżone orzeczenie i uznając brak legitymacji skarżących do złożenia odwołania od decyzji Starosty Kamieńskiego, postąpił prawidłowo. To natomiast obligowało organ do wydania decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli A. M. i M. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] kwietnia 2012 r., ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Szczecinie oraz o zasądzenie na rzecz skarżących kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucili naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 28 K.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię i nieuznanie skarżących za strony postępowania, a także błędne określenie obszaru oddziaływania obiektu (instalacji gazowej) ze względu na negatywne oddziaływanie instalacji przede wszystkim w sferze bezpieczeństwa przeciwpożarowego (zmiany warunków bezpieczeństwa pożarowego) oraz zmianę warunków korzystania z lokalu przez skarżących, co w konsekwencji prowadzi do naruszenia art. 140 i art. 144 K.c.; b) przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690, z późn. zm.), w szczególności § 140, 141, 145 dot. warunków przyłączenia trzonów kuchennych i kotłów grzewczych do przewodów kominowych oraz § 170 i 174 w zakresie spełniania warunków dotyczących wentylacji i odprowadzania spalin, poprzez ich niezastosowanie; 2) przepisów postępowania, tj.: a) art. 3 § 1 w zw. z art. 138 § 1 pkt 3 K.p.a. poprzez błędne i bezzasadne zastosowanie przepisu w rozstrzygnięciu, ponieważ w przedmiotowej sprawie skarżących należało uznać za stronę postępowania, a tym samym nie można było umorzyć postępowania odwoławczego; b) art. 3 § 1 i art. 133 § 1 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 77 K.p.a. oraz w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 Prawa budowlanego poprzez niedokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz niewystarczające zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego, a także poprzez przyjęcie, wbrew treści akt sprawy, że budowa obiektu nie narusza uzasadnionych interesów skarżących w sytuacji gdy nie zostało ustalone, czy budowa jest zgodna z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie oraz z powodu braku oceny zarzutów skarżących dotyczących naruszenia przepisów ww. rozporządzenia (w szczególności niewłaściwej wentylacji budynku do zainstalowania przewodów gazowych), błędnego uznania, że odprowadzanie spalin nie będzie odbywało się z wykorzystaniem pionów wentylacyjnych mieszkań skarżących, niedokonania oceny braku naruszeń uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane; c) art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez pominięcie przez Sąd w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zarzutów zawartych w odwołaniu skarżących, w szczególności dotyczących nieuwzględnienia faktu, że z przepisów odrębnych (rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, prawa ochrony przeciwpożarowej) wynika interes prawny skarżących, a także nienależyte uzasadnienie wyroku w zakresie odmowy uznania skarżących za strony postępowania. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący wskazali, że Sąd pierwszej instancji w ogóle nie dokonał analizy ich sytuacji prawnej na tle przepisów art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, które określają kto może być stroną w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę. Okoliczność podnoszona przez Sąd oraz organ odwoławczy, że skarżący są członkami wspólnoty mieszkaniowej nie oznacza, że nie można brać pod uwagę tego, iż są oni właścicielami wyodrębnionych lokali mieszkalnych, współwłaścicielami gruntu, współwłaścicielami części wspólnych budynku (w tym wspólnych przewodów wentylacyjnych). Skarżący zauważyli, że piony wentylacyjne, którymi mają być odprowadzane spaliny w związku z wykonaniem instalacji gazowej są wspólne dla wszystkich lokali mieszkalnych, a więc jakiekolwiek zakłócenie w ich funkcjonowaniu godzi w interes wszystkich właścicieli lokali. W ocenie skarżących Sąd pierwszej instancji błędnie zatem przyjął, że odprowadzanie spalin nie będzie odbywało się z wykorzystaniem pionów wentylacyjnych ich mieszkań, a co za tym idzie zaniechał wyznaczenia obszaru oddziaływania obiektu lub przeprowadził go nieprawidłowo, z pominięciem przepisów prawa ochrony przeciwpożarowej oraz warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tymczasem, zdaniem skarżących, odprowadzanie spalin wspólnymi, przebiegającymi przez ich mieszkania pionami wentylacyjnymi niewątpliwie zmieni warunki korzystania przez nich z lokali, w szczególności w zakresie bezpieczeństwa zdrowotnego i pożarowego, zważywszy na fakt, że w projekcie budynku, jak i w czasie jego realizacji nie przewidziano żadnych rozwiązań odpowiednich dla indywidualnego ogrzewania mieszkań z wykorzystaniem gazu ziemnego. Budynek wyposażony jest bowiem wyłącznie w przewody wentylacyjne (wspólne dla wszystkich mieszkań), które z uwagi na zbyt małe przekroje, nie nadają się do odprowadzania spalin. Tak więc przy ocenie czy podmiot jest stroną postępowania w przedmiocie pozwolenia na budowę, nie ma znaczenia czy został naruszony interes prawny tego podmiotu, a jedynie czy interes takiemu podmiotowi przysługuje. W ocenie skarżących postanowienia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego oraz przepisy odrębne, zwłaszcza przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie i przepisy ochrony przeciwpożarowej, potwierdzają, że skarżący posiadają interes prawny w postępowaniu o pozwolenie na budowę instalacji gazowej w niniejszej sprawie. Odprowadzanie spalin do wspólnego pionu wentylacyjnego w sposób istotny zaburza (ogranicza) bowiem system wentylacji mieszkań skarżących (co w praktyce jest główną przyczyną wybuchu gazu i skutkować może katastrofą budowlaną dotyczącą części lub całości budynku). W świetle powyższego zdaniem skarżących wyrok Sądu pierwszej instancji oraz decyzja Wojewody Zachodniopomorskiego powinny zostać uchylone. W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania kasacyjnego T. L. wniósł o jej oddalenie i zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania. Podniósł również, że w tej części budynku, a nawet w tym pionie funkcjonuje od kilku lat na parterze restauracja, która korzysta z kuchni gazowych, co. Ponadto na parterze znajdują się sklepy wyposażone w instalację gazową. Wskazane instalacje gazowe nie były przez nikogo kwestionowane. Skarżący nie zaskarżyli także uchwały Wspólnoty Mieszkaniowej o doprowadzeniu gazu do budynku i rozprowadzaniu instalacji do mieszkań . Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu natomiast bierze pod uwagę jedynie nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie występują przesłanki nieważności postępowania określone w art. 183 § 2 P.p.s.a., a zatem Naczelny Sąd Administracyjny był związany granicami skargi kasacyjnej. Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Zasadny jest przede wszystkim zarzut naruszenia art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20, art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, przez błędną wykładnię. Organy orzekające w sprawie, a następnie Sąd pierwszej instancji dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji, oceniając wpływ przedmiotowej inwestycji na otoczenie, a w konsekwencji legitymację skarżących do występowania w sprawie o pozwolenie na budowę w charakterze strony, oparły się na zawężającym rozumieniu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Organy dokonując wyznaczenia obszaru oddziaływania inwestycji nie odniosły się do jej rodzaju oraz cech i nie zbadały czy przepisy odrębne wprowadzają związane z projektowanymi robotami budowlanymi stosowne wymogi techniczne, których niespełnienie może mieć wpływ na bezpieczne użytkowanie sąsiednich lokali mieszkalnych. Zbyt ogólnikowe jest w tym zakresie stwierdzenie Sądu pierwszej instancji, że z projektu budowlanego nie wynika, aby skutki zrealizowania przedsięwzięcia miały w jakikolwiek sposób ingerować lub wpływać na prawa skarżących związane z posiadaniem własnych lokali mieszkalnych, roboty budowlane nie będą bowiem obejmowały prac dotyczących mieszkań skarżących, a odprowadzenie spalin nie będzie odbywało się z wykorzystaniem kominów wentylacyjnych ich mieszkań. W stosunkach zewnętrznych odnoszących się do nieruchomości wspólnej, wspólnotę reprezentuje jej zarząd. Oznacza to, że stroną w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania planowanego obiektu jest co do zasady wspólnota mieszkaniowa, którą w postępowaniu reprezentuje zarząd Jednak w pewnych wypadkach możliwe jest odstępstwo od powyższej zasady. Zgodnie z poglądem, jaki został zaprezentowany w orzecznictwie, właściciel lokalu może legitymować się przymiotem strony w rozumieniu art. 28 ust. 2, jeżeli wykaże, że jego lokal znajduje się w zindywidualizowanym obszarze oddziaływania inwestycji, co wiąże się z ustaleniem konkretnego przepisu, który ma wpływ na korzystanie z jego lokalu. Nie we wszystkich więc wypadkach za członka wspólnoty będzie działał zarząd wspólnoty (por. wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2007 r., II OSK 1648/06, LEX 425329; wyrok WSA w Warszawie z dnia 28 kwietnia 2008 r., IV SA/Wa 1750/07, LEX 499943). Przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu terenu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego). Obszar oddziaływania obiektu jest zatem wyznaczany przez przepisy ustanawiające zakres interesu prawnego osób trzecich, który wymaga konkretyzacji i indywidualizacji, i który należy uwzględniać przy projektowaniu i budowie obiektu. Takimi przepisami są m. in. przepisy warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że pojęcie "obszaru oddziaływania obiektu" materializuje się, gdy na podstawie konkretnych indywidualnych parametrów danej inwestycji, jej przedmiotu, konkretyzują się również odpowiednie normy wynikające z odrębnych przepisów, które będą wytyczać pewną strefę wobec projektowanego obiektu (por. wyrok NSA z dnia 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt II OSK 666/09). Nie można zatem przyjąć, że sam fakt, iż planowane roboty budowlane nie będą obejmowały prac dotyczących mieszkań skarżących, przesądza o tym, że oddziaływanie tych obiektów nie wykracza poza obszar nieruchomości inwestora, a więc sąsiadujące lokale mieszkalne nie znajdują się w obszarze ich oddziaływania. Przy czym pod pojęciem ograniczenia możliwości zagospodarowania nieruchomości sąsiedniej należy rozumieć również utrudnienia w możliwości użytkowania jej zgodnie z przeznaczeniem, w wyniku wybudowania obiektu niespełniającego wymaganych warunków technicznych. Zgodnie z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, obiekt budowlany wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich. Obowiązkiem właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej jest przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdzenie m.in. zgodności projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi (art. 35 Prawa budowlanego). W rozpatrywanej sprawie są to przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, w tym w szczególności § 140 i 145 dotyczące warunków przyłączenia kotłów grzewczych do przewodów kominowych oraz § 170 i 174 w zakresie spełniania warunków dotyczących wentylacji i odprowadzania spalin. Przepisy § 140 ust. 1 powołanego wyżej rozporządzenia stanowią, że przewody (kanały) kominowe w budynku: wentylacyjne, spalinowe i dymowe, prowadzone w ścianach budynku, w obudowach, trwale połączonych z konstrukcją lub stanowiące konstrukcje samodzielne, powinny mieć wymiary przekroju, sposób prowadzenia i wysokość, stwarzające potrzebny ciąg, zapewniający wymaganą przepustowość, oraz spełniające wymagania określone w Polskich Normach dotyczących wymagań technicznych dla przewodów kominowych oraz projektowania kominów. Zgodnie natomiast z § 145 ust. 4 tego rozporządzenia przyłączenia urządzeń gazowych do przewodów spalinowych powinny odpowiadać warunkom określonym w § 174 i 175 rozporządzenia. Ze znajdującej się w aktach dokumentacji technicznej instalacji gazowej w pkt 5 dotyczącym wentylacji stwierdza się jedynie, że pomieszczenie, w którym będzie zainstalowany kocioł gazowy spełnia wymogi rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, posiada odpowiednia kubaturę oraz odpowiednią wentylację. Wentylację wywiewną będzie stanowiła przestrzeń w istniejącym kanale wokół wkładu spalinowego. Z opisu technicznego wynika natomiast, że odprowadzanie spalin projektuje się kanałem wentylacyjnym, w którym należy zamontować wkład kwasoodporny powyżej wylotu kanału wentylacyjnego. Mając na uwadze ogólnikowość opisu zawartego w dokumentacji technicznej oraz wymogi warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie dotyczące przewodów wentylacyjnych i kominowych, nie można wykluczyć, że lokale mieszkalne skarżących mogą znajdować się w wyznaczonym tymi przepisami obszarze oddziaływania projektowanych robót budowlanych. Odprowadzanie spalin do wspólnego pionu wentylacyjnego może w sposób istotny zaburzyć (ograniczyć) system wentylacji mieszkań skarżących. Obowiązkiem organów orzekających w sprawie było przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Powyższe przesądza, że skarżący są stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji. Bez znaczenia jest przy tym na etapie ustalania obszaru oddziaływania obiektu czy wymogi warunków technicznych zostały w ramach przedmiotowej rozbudowy spełnione, czy też nie, bowiem kwestia ta powinna być ustalona w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, z udziałem wszystkich stron, w tym również skarżących. Należy podkreślić, że przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, nie wymaga stwierdzenia przez organ naruszenia interesu prawnego współwłaściciela nieruchomości, na której ma być realizowana inwestycja, jako warunku uznania go za stronę w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, wystarczy bowiem wykazanie, że postępowanie dotyczy jego interesu prawnego. Pomimo powołania się w skardze kasacyjnej na naruszenie przepisów postępowania, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w postępowaniu przed tym Sądem powinien znaleźć zastosowanie art. 188 P.p.s.a. Istota rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie sprowadza się bowiem do wyprowadzenia przez NSA odmiennych wniosków ze stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku. Oddalenie natomiast skargi na decyzje administracyjną w przypadku, gdy na podstawie stanu faktycznego przyjętego w zaskarżonym wyroku, skarga powinna zostać uwzględniona, nie jest naruszeniem przepisów postępowania, o którym mowa w art. 188 P.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 25 marca 2004 r., OSK 81/04; OSP 2004, nr 11, poz. 135). Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 188, art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. oraz w zakresie zwrotu kosztów postępowania sądowego na podstawie art. 200 i art. 203 pkt 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło