VIII SA/Wa 588/12

WyrokWSA w Warszawie2012-11-20

Skład orzekający: Justyna Mazur, Renata Nawrot, Cezary Kosterna

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy grunt pokryty drzewostanem, który pierwotnie był użytkiem rolnym zajętym pod plantację choinek, może zostać zakwalifikowany jako las w rozumieniu ustawy o lasach?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że grunt pokryty drzewostanem, nawet jeśli pierwotnie był użytkiem rolnym zajętym pod plantację choinek, może zostać zakwalifikowany jako las, jeśli spełnia kryteria określone w ustawie o lasach, w tym zwartość powierzchni co najmniej 0,10 ha i pokrycie roślinnością leśną. W przypadku, gdy plantacja choinek zakończyła się naturalnym procesem sukcesji i pojawił się zwarty drzewostan, a powierzchnia gruntu przekracza 0,10 ha, można go uznać za las.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła gleboznawczej klasyfikacji działki gruntu, która pierwotnie była użytkiem rolnym, a następnie zajęta pod plantację choinek. W wyniku oględzin stwierdzono, że działka jest porośnięta drzewostanem, który organy zakwalifikowały jako las. Skarżący kwestionowali tę klasyfikację, twierdząc, że grunt jest nadal użytkiem rolnym w postaci plantacji drzew. Po wielokrotnych postępowaniach administracyjnych i sądowych, organy utrzymały w mocy decyzję o zatwierdzeniu gleboznawczej klasyfikacji gruntu jako lasu. Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia procedury i błędnej kwalifikacji gruntu.
Rozstrzygnięcie
Oddalenie skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Justyna Mazur, Sędziowie Sędzia WSA Renata Nawrot /sprawozdawca/, Sędzia WSA Cezary Kosterna, Protokolant Referent Małgorzata Domagalska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 listopada 2012 r. sprawy ze skargi M. J., K. J. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie gleboznawczej klasyfikacji gruntu oddala skargę. Decyzją Nr [...] z [...] marca 2012 r. Starosta G. (Starosta, organ I instancji) działając na podstawie 22 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm., zwana dalej Prawo geodezyjne i kartograficzne), § 1 ust. 1 – 3, § 4 ust. 1, § 8 i § 9 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. z 2956 r. Nr 19, poz. 97 ze zm., zwane rozporządzeniem z 1956 r.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., zwana dalej k.p.a.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy, orzekł o zatwierdzeniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów w działce nr [...] położonej w obrębie L. gmina G., zgodnie z operatem klasyfikacyjnym nr [...] i mapą klasyfikacyjną wydaną w 2011 r. przez "[...]" A. S. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ I instancji wskazał, iż gleboznawcza klasyfikacja gruntów obrębu L. gmina G. wykonana została w ramach prac modernizacji ewidencji gruntów i budynków całej gminy G. w 2006 r. przez [...] Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w W. Decyzja zatwierdzająca klasyfikację gruntów znak [...] wydana została w dniu [...] listopada 2007 r. W wyniku tej klasyfikacji działka nr [...] o powierzchni [...] ha, która była dotychczas działką rolną została zakwalifikowana jako las. Odwołanie od ww. decyzji złożył M. J. (skarżący). Decyzją z dnia [...] marca 2008 r. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (WINGiK, organ odwoławczy) Województwa utrzymał w mocy decyzję Starosty w zakresie zatwierdzenia projektu gleboznawczej klasyfikacji gruntów całego obrębu L. i uchylił orzeczenie w zakresie o wprowadzeniu do operatu ewidencji gruntów zmian wynikających z przeprowadzonej gleboznawczej klasyfikacji. Na skutek wniesionej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt VIII SA/Wa 193/08 uchylił zaskarżoną decyzję w części utrzymującej w mocy decyzję Starosty w zakresie zatwierdzenia projektu gleboznawczej klasyfikacji gruntów obrębu L. i oddalił skargę w pozostałym zakresie. W wyniku powyższego WINGiK decyzją z dnia [...] maja 2009 r. uchylił decyzję Starosty orzekającą o zatwierdzeniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów obrębu L. w części dotyczącej działki skarżącego nr [...], a w pozostałej części obrębu ww. decyzję utrzymał w mocy. Organ I instancji wyjaśnił, iż po wykonaniu modernizacji gruntów działka uległa podziałowi i część jej przeszła na poszerzenie drogi. Obecnie w rejestrze ewidencji gruntów przedmiotowa działka oznaczona jest numerem [...] i obejmuje powierzchnię [...] ha. Przed rozpoczęciem prac związanych z gleboznawczą klasyfikacją gruntów działka stanowiła użytek rolny w klasie V. W wyniku oględzin nieruchomości stwierdzono, że przedmiotowa działka w przeważającej ilości (około 90%) porośnięta jest świerkiem, a pozostały drzewostan około 10 % stanowią sosna, brzoza i olcha. Dalej organ podał, że z opinii Naczelnika Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa złożonej na okoliczność zakwalifikowania istniejącego na działce drzewostanu jako plantacji choinek czy też lasu wynika, że istniejący na działce nr [...] położonej w obrębie L. na dzień [...] października 2006 r. drzewostan został zakwalifikowany na powierzchni [...] ha jako 25-letni las ze świerkiem jako gatunkiem głównym (w uproszczonym planie urządzenia lasu). Typ siedliskowy lasu w opisie taksacyjnym został określony jako Bmw - bór mieszany wilgotny o zwarciu pełnym z 80% udziałem świerka i 20% udziałem brzozy - w wieku 23 - 27 lat. Z kolei z opinii specjalisty ds. Urządzania Lasu w Dyrekcji Generalnej Lasów Państwowych Rzeczoznawcy SITO (na okoliczność zakwalifikowania użytku leśnego) wynika, że w pracach modernizacji ewidencji gruntów i budynków obejmującej gleboznawczą klasyfikację gruntów sporna działka nr [...] została prawidłowo zakwalifikowana jako użytek leśny. Po wykonaniu ww. opinii zlecono sprawdzenie użytku na działce (firmie "[...]" A. S.). Klasyfikator gruntów uznał drzewostan na działce za użytek leśny. Następnie Inspektor ds. Klasyfikacji Gruntów mgr inż. I. C. dokonała sprawdzenia klasyfikacji i przyjęła powyższą klasyfikację bez dokonania poprawek jako przeprowadzoną zgodnie z obowiązującymi przepisami. Po wyłożeniu projektu klasyfikacji do publicznego wglądu skarżący wniósł skargę dotyczącą zakwalifikowania użytku leśnego przez ww. klasyfikatorów. Skarga ta jako bezzasadna nie została uwzględniona, zaś projekt wykonany przez klasyfikatora, sprawdzony przez inspektora ds. klasyfikacji gruntów, przyjęty więc został jako obowiązujący oraz zgodny ze stanem faktycznym na gruncie. W wyniku analizy zebranego materiału dowodowego sprawy Starosta stwierdził, iż wszyscy powołani klasyfikatorzy gruntów jednoznacznie uznali, że przedmiotowa działka nie ma już charakteru rolnego i winna być w całości zaklasyfikowana jako "las". W odwołaniu wniesionym na powyższe rozstrzygnięcie skarżący zakwestionował ustalenia organu I instancji, iż sporna działka nie ma charakteru rolnego. Podał, iż wedle załącznika nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. z 2001 Nr 38, poz. 454, zwane dalej rozporządzeniem z 2002 r.) za użytki rolne uważa się m.in. grunty orne, do których z kolei zalicza się grunty nadające się do uprawy, ale zajęte pod plantację chmielu, wikliny, drzew (np. choinek) oraz szkółki drzew ozdobnych i krzewów. Wskazał, iż zgodnie z wytycznymi Sądu, w niniejszej sprawie wyjaśniając stan prawny przedmiotowej działki organ winien wykazać czy jest ona lasem w rozumieniu ustawy o lasach, czy też nie. Wobec braku ustawowej definicji pojęcia plantacja, powinno mu być nadawane takie samo znaczenie jak w potocznym języku polskim, w którym przez plantację rozumie się celowe prowadzenie upraw określonych roślin w celach gospodarczych, jak np. plantacja choinek czy szkółki drzew. Zdaniem skarżącego organ zignorował opinię Naczelnika Wydziału, z której wynika że "ze względu na niejednoznaczność przepisów nie mogę wydać miarodajnej opinii odnośnie pytania czy istniejący obecnie drzewostan na ww. działce można określić jako plantację choinek, czy też należy go określić jako las, gdyż ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ani ustawa z 16 kwietnia 2004 r. o lasach nigdzie nie określiły, czym w rozumieniu tych ustaw w ogóle jest plantacja". Skarżący podkreślił, iż na przedmiotowej działce prowadzona jest celowa uprawa roślin w celach gospodarczych. Podniósł również zarzut nieprawidłowego ustalenia stanu faktycznego sprawy i oceny dowodów o czym świadczy choćby stwierdzenie, iż drzewostan na działce nr [...] jest w wieku 23-27 lat. Decyzją znak [...] z [...] maja 2012 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego (dalej WINGiK), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji. Uzupełniając przedstawiony przez organ I instancji stan faktyczny sprawy WINGiK wskazał, iż po wydaniu przez WINGiK decyzji z dnia [...] maja 2009 r. (uchylającej decyzję Starosty orzekającą o zatwierdzeniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów obrębu L. w części dotyczącej działki skarżącego nr [...], a w pozostałej części obrębu utrzymującej ww. decyzję w mocy) Starosta wydał [...] października 2009 r. decyzję o zatwierdzeniu gleboznawczej klasyfikacji gruntów obrębu L. w części dotyczącej działki [...] (zgodnie z operatem nr [...] i mapą klasyfikacyjną wydaną w 2007 r. przez [...] Biuro Geodezji i Urządzeń Rolnych w W.). Na skutek odwołania skarżącego WINGiK decyzją z [...] stycznia 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Następnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 141/10, uchylił zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję. Odnosząc się do podjętego przez Starostę rozstrzygnięcia w niniejszym postępowaniu WINGiK podał, iż organ I instancji uwzględnił wszystkie przesłanki podniesione przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wskazał, iż o zaliczeniu gruntów do poszczególnych rodzajów użytków gruntowych decyduje faktyczny sposób wykorzystania gruntów, ustalony w oparciu o kryteria wymienione w załączniku nr 6 do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 4 czerwca 1956 r. w sprawie klasyfikacji gruntów (Dz. U. Nr 19, poz. 97 ze zm.). Przytoczył treść wyroku Sądu Najwyższego z 28 stycznia 2009 r., sygn. akt IV CSK 353/08, z którego wynika, że lasem jest także grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną, drzewami i krzewami oraz runem leśnym. Las nie musi spełniać żadnego dodatkowego kryterium z art. 3 pkt 1 lit. a, b czy c ustawy o lasach z dnia 28 września 1991 r. (Dz. U. z 2011 r., Nr 12, poz. 59, zwana dalej ustawą o lasach). Dodatkowe kryteria, wskazane w tym przepisie, dotyczą gruntów o obszarze co najmniej 0,10 ha, przejściowo pozbawionych roślinności leśnej. W rozpatrywanej sprawie, według organu odwoławczego zarówno ze sporządzonego operatu klasyfikacji gruntów wykonanego przez klasyfikatora jak i protokołu sprawdzenia klasyfikacji gruntów sporządzonego przez inspektora ds. klasyfikacji gruntów wynika, że na spornej działce nr [...] stwierdzono występowanie drzewostanu leśnego spełniającego kryteria definicji lasu w rozumieniu ustawy o lasach. Potwierdza to opinia sporządzona przez starszego specjalistę ds. urządzania lasu (rzeczoznawcę SITO), wedle której stan faktyczny przedmiotowej działki spełnia kryteria definicji lasu w rozumieniu ustawy o lasach (art. 3) zarówno w aspekcie powierzchniowym (powierzchnia działki wynosi [...] ha, a zatem powyżej 0,1 ha), jak i w zakresie pokrycia roślinnością leśną. Fakt zaniechania prowadzenia plantacji choinkowej oraz naturalny proces sukcesji w postaci pojawienia się gatunków pionierskich sosny, brzozy oraz osiki doprowadził do wytworzenia się de facto zróżnicowanego wiekowo i gatunkowo drzewostanu. Także przeprowadzone w toku postępowania przed Starostą oględziny i sporządzone zeń protokoły potwierdziły występowanie na działce nr [...] drzewostanu leśnego (protokół z [...] marca 2008 r. spisany przez klasyfikatora M. W., protokół z [...] lipca 2009 r., protokół z [...] grudnia 2009 r.). Ponadto wedle opinii Naczelnika Wydziału Rolnictwa, Leśnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa G. z [...] lipca 2009 r. wynika, że w uproszczonym planie urządzania lasu dla wsi L. istniejący drzewostan na działce o nr [...] został zakwalifikowany na powierzchni [...] ha jako 25-letni las ze świerkiem jako gatunkiem głównym. Typ siedliskowy lasu w opisie taksacyjnym został określony jako Bmw – bór mieszany wilgotny o zwarciu pełnym z 80 % udziałem świerka i 20 % udziałem brzozy - w wieku 23 do 27 łat. Powyższy opis został sporządzony wg stanu na dzień [...] października 2006 r.". Odnosząc się do zarzutów odwołania dotyczących nieprawidłowości w zakwalifikowaniu przedmiotowej działki jako las w trakcie gleboznawczej klasyfikacji gruntów obrębu L. w latach 2006-2007, organ odwoławczy wskazał, że faktyczny, dotychczasowy charakter przedmiotowej działki, w tym wypadku leśny, został potwierdzony w niniejszym postępowaniu administracyjnym. Za istotne organ uznał, że optymalny termin prowadzenia plantacji choinkowej wynosi od 8 do 10-ciu lat (co daje wiek drzewek 10 do 12 lat), gdyż na starsze drzewka już brakuje odbiorców i prowadzenie takiej plantacji przestaje być opłacalne. Pozostałe drzewka przechodzą w tak zwane "przestoje" i zajęta przez nie powierzchnia może być zaliczona do lasu w rozumieniu ustawy o lasach. Dalej uzasadnił, że na podstawie bezpośrednich oględzin można było stwierdzić, że pozyskiwanie choinek z działki nr [...] musiało być krótkotrwałe, gdyż zagęszczenie drzew na 1m2 jest bardzo duże. Więźba sadzenia drzewek na działce wynosi co 80 cm. Dla plantacji choinek przyjmuje się więźbę sadzenia co 1,5 m i w tej sytuacji powoduje to, że dla plantacji choinek istnieje konieczność wycięcia co drugiego drzewka-najpóźniej po dwóch latach. Skargę na powołane rozstrzygnięcie do sądu administracyjnego złożyli K. J. i M. J. (skarżący) wskazali, iż wydana przez organ odwoławczy decyzja jest tendencyjna i nie odnosi się do podnoszonych w odwołaniu zarzutów co do procedury zatwierdzenia gleboznawczej klasyfikacji gruntów w działce [...] położonej w obrębie L. Procedura ta narusza interes prawny skarżących do spornej nieruchomości oraz pozbawia ich możliwości korzystania z dóbr materialnych. Zmiana klasyfikacji nie ma podstaw prawnych, proces postępowania narusza procedury przewidziane prawem dla tego rodzaju postępowania. Skarżący podnieśli, że sporny grunt jest elementem gospodarstwa rolnego, stanowiącego ich miejsce pracy, źródło dochodu i podstawę ubezpieczenia rolniczego naszej rodziny. Nigdy lasem nie był, nie jest ich zamiarem prowadzenie gospodarki leśnej, stanowisko urzędników próbujących zakwalifikować plantacje do kategorii gruntu leśnego, nie jest podyktowane żadnymi przesłankami merytorycznymi. Dawną plantację choinkową, skarżący traktują obecnie jako plantację drzew szybko rosnących z przeznaczeniem na biomasę, tak jak traktuje się plantacje wierzby energetycznej na gruntach ornych. Nie znają prawa, które zabraniałoby takiej produkcji, postępowanie urzędnicze jest niezgodne z prawem, logiką, a interpretacje niepoprawne merytorycznie. Ponadto skarżący za niemiarodajną uznali złożoną w sprawie opinię specjalisty ds. urządzania lasu wywodząc, iż w nomenklaturze leśnej, użytki leśne są to dobra pozyskiwane z lasu i dzielą się na użytki leśne główne (drewno) i użytki uboczne (płody runa leśnego, zwierzyna łowna i tp.). Podnieśli również, iż zgodnie z załącznikiem nr 6 rozporządzenia z 1956 r., do gruntów ornych zalicza się grunty: poddane stałej uprawie mechanicznej mającej na celu produkcję ziemiopłodów rolniczych lub ogrodniczych, w tym grunty, na których urządzone zostały ogrody działkowe oraz szklarnie i inspekty; nadające się do uprawy, o której mowa pod lit. a), ale zajęte pod plantacje chmielu, wikliny, drzew (np. choinek) oraz szkółki drzew ozdobnych i krzewów. Tak więc obowiązujące prawo przewiduje plantacje choinek na gruncie rolnym, nie określając przy tym wieku drzewek ani żadnych innych parametrów. W odpowiedzi na skargę WINGiK wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu. Stosownie do treści art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Oznacza to, iż sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Zgodnie z art. 134 powołanej wyżej ustawy Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Nie może przy tym wydać orzeczenia na niekorzyść strony skarżącej, chyba że dopatrzy się naruszenia prawa skutkującego stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. W pierwszej kolejności wskazać należy, iż przedmiotowa sprawa była dwukrotnie przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Orzekając w sprawie po raz pierwszy Sąd wyrokiem z 10 września 2008 r. sygn. akt VIII SA/Wa 193/08 uchylając zaskarżoną decyzję z [...] marca 2008 r. w części utrzymującej w mocy decyzję Starosty w zakresie zatwierdzenia projektu gleboznawczej klasyfikacji gruntów nakazał organowi odwoławczemu przeprowadzić postępowanie dowodowe zgodnie z przepisami art. 7 i art. 77 k.p.a. w celu wyjaśnienia wszelkich okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia w związku z istniejącymi wątpliwościami dotyczącymi zaklasyfikowania w zakresie zatwierdzenia projektu gleboznawczej klasyfikacji działki nr [...] w L. Przede wszystkim, organ miał ustalić jaki był dotychczasowy status tej nieruchomości, czy rzeczywiście był to użytek rolny w postaci gruntu ornego, zajęty pod plantację choinek na którym skarżący prowadził działalność polegającą na produkcji a następnie sprzedaży drzewek ozdobnych i dlaczego w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji nie wnosił zastrzeżeń do zaklasyfikowania przedmiotowego gruntu. Organ miał przeprowadzić ponowną wizję lokalną gruntu, zgodnie z art. 79 k.p.a. z udziałem skarżącego i ustalić jaka jest powierzchnia działki którą faktycznie porasta zwarty drzewostan w postaci wieloletnich drzew, a jaką ewentualnie część tej nieruchomości zajmuje prowadzona przez skarżącego plantacja choinek. Ponadto prowadząc postępowanie dowodowe organ winien jako dowód dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Orzekając w sprawie po raz wtóry, Sąd wyrokiem z 31 maja 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 141/10 uchylając zaskarżoną oraz poprzedzającą ją decyzję (odpowiednio z [...] stycznia 2010 r. i [...] października 2009 r.) podał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy, w kontekście już dokonanych ustaleń oraz z uwzględnieniem twierdzeń skarżącego, organy winny ustalić jaka jest powierzchnia działki którą faktycznie porasta zwarty drzewostan w postaci wieloletnich drzew, a jaka ewentualnie jest powierzchnia o charakterze plantacyjnym. W razie niemożności dokonania ww. ustaleń we własnym zakresie organy powinny skorzystać z możliwości zasięgnięcia opinii biegłego specjalisty z zakresu leśnictwa i gospodarki leśnej dla poprawnego zakwalifikowania statusu nieruchomości pod względem klasyfikacji gleboznawczej. Ponadto, w zależności od wynikłych potrzeb i okoliczności, organy powinny dopuścić jako dowód wszystko co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. Zgodnie z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażona w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Analizując zaskarżoną i poprzedzającą ją decyzję Sąd stwierdza, iż w postępowaniu prowadzonym po ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 31 maja 2010 r. organy wyjaśniły wszystkie okoliczności sprawy, podjęły także zakreślone przez Sąd czynności w celu jej prawidłowego rozstrzygnięcia. W myśl art. 20 ust. 1 pkt 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, ewidencja gruntów obejmuje informacje dotyczące ich położenia, granic, powierzchni, rodzaju użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oraz oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty. Grunty rolne i leśne obejmuje się gleboznawczą klasyfikacją gruntów, przeprowadzaną w sposób jednolity dla całego kraju, na podstawie urzędowej tabeli klas gruntów (ust. 3). Na podstawie art. 22 ust. 1 i 2 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie (ust. 1). Osoby, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1 i art. 51 (właściciel, a w odniesieniu do gruntów państwowych i samorządowych - inne osoby fizyczne lub prawne, w których władaniu znajdują się grunty i budynki lub ich części), są obowiązane zgłaszać właściwemu staroście wszelkie zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni licząc od dnia powstania tych zmian. Obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z decyzji właściwych organów (ust. 2). Natomiast zgodnie z zawartą w art. 2 pkt 12 Prawa geodezyjnego i kartograficznego definicją, przez gleboznawczą klasyfikację gruntów rozumie się podział gleb na klasy bonitacyjne ze względu na ich jakość produkcyjną, ustaloną na podstawie cech genetycznych gleb. Takie określenie gleboznawczej klasyfikacji gruntów ma moc obowiązującą w stosunku do spraw regulowanych ustawą Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz przepisów wykonawczych do tej ustawy. W razie wątpliwości co do wykładni przepisów szczegółowych, należy w pierwszej kolejności dokonać ich wyjaśnienia na podstawie objaśnień zawartych w przepisach ogólnych ustawy, do których należy jej art. 2, definiujący niektóre pojęcia zastosowane przez ustawodawcę. Fakt zamieszczenia w ustawie wyjaśnienia pewnych pojęć lub definicji powoduje, iż przepisy tego rodzaju stają się przepisami prawa, ponieważ ustalają rozumienie przepisów, mocą których z określonymi faktami wiążą się skutki prawne. Podstawę przeprowadzania gleboznawczej klasyfikacji gruntów stanowi rozporządzenie z 1956 r. Zgodnie z § 1 ust. 1 powołanego aktu, gleboznawczą klasyfikacją obejmuje się grunty rolne oraz grunty pod lasami, a także pod wodozbiorami (wodami zamkniętymi) o powierzchni do 10 ha. Klasyfikację przeprowadza się w sposób jednolity dla całego kraju na zasadach określonych w rozporządzeniu i na podstawie tabeli klas gruntów, stanowiącej załącznik do niniejszego rozporządzenia (ust. 2). Wedle regulacji zawartej w § 4 ust. 1 i 3, § 6 - 9 rozporządzenia z 1956 r., projekt klasyfikacji gruntów opracowuje klasyfikator, do obowiązków którego należy określenie typów i klasy gleby oraz ustalenie na gruncie konturów poszczególnych typów gleby i konturów klas gleby wraz ze sporządzeniem potrzebnej dokumentacji. Klasyfikator obowiązany jest sporządzić protokół z dokonanych czynności. Protokół podpisują klasyfikator oraz osoby biorące udział w klasyfikacji. Wyniki klasyfikacji powinny być wniesione na mapę i do rejestru klasyfikacyjnego. Ww. dokumenty powinny być wyłożone do publicznego wglądu przez okres 7 dni. O terminie wyłożenia powiadamia się osoby zainteresowane, które mogą w tym czasie zgłaszać zastrzeżenia. Sporządzony przez klasyfikatora protokół z dokonanych czynności po upływie 7 dni podlega sprawdzeniu przez upoważnionego inspektora, który dokonuje kontroli na gruncie, bada złożone zastrzeżenia i w razie potrzeby wprowadza do projektu klasyfikacji niezbędne poprawki. Wszystkie podjęte przez inspektora czynności dokumentowane są w formie protokołu. Po rozpatrzeniu projektu klasyfikacji gruntów i zgłoszonych doń zastrzeżeń właściwy organ wydaje orzeczenie o ustaleniu klasyfikacji gruntów. Prawomocne orzeczenie w tym zakresie stanowi podstawę do wniesienia wyników klasyfikacji do ewidencji budynków i gruntów. Podkreślić w tym miejscu należy, że rozróżnienie rodzajów użytków gruntowych odbywa się na podstawie przypisania cech, właściwości, czy też sposobu zagospodarowania, charakterystycznych dla danego rodzaju użytków, określonych w załączniku nr 6 do rozporządzenia z 2001 r. Zgodnie z pkt 2.1 ww. załącznika zatytułowanego: "Zaliczanie gruntów do poszczególnych użytków gruntowych", do lasów zalicza się grunty określone jako "las" w ustawie o lasach. Zgodnie z art. 3 ustawy o lasach, lasem jest grunt: 1. o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) - drzewami i krzewami oraz runem leśnym - lub przejściowo jej pozbawiony: a) przeznaczony do produkcji leśnej lub b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo c) wpisany do rejestru zabytków; 2. związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne. Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy zasadność podjętej przez organ I instancji decyzji i utrzymującej ją decyzji WINGiK. Organy te prawidłowo wykonały zalecenia wynikające z wydanych w przedmiotowej sprawie wyroków sądowych i prowadziły postępowanie dążąc do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego sprawy, dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy w celu jej załatwienia. W szczególności zgodnie z wytycznymi drugiego orzeczenia Starosta zwrócił się do specjalisty ds. urządzania lasów o wydanie opinii dotyczącej zakwalifikowania działki nr [...] jako lasu bądź jako plantacji choinek. Ze złożonej na ww. okoliczność opinii, wydanej po przeprowadzeniu oględzin nieruchomości wynika, że na spornej działce występuje drzewostan z dominującym gatunkiem świerka pospolitego z pochodzenia sztucznego oraz pojedynczo i grupowo brzoza, osika, sosna pochodzenia naturalnego. Drzewostan ten jest zróżnicowany wiekowo i wysokościowo. Stan zdrowotny i jakościowy drzew jest bardzo dobry, zwarcie pełne. Wiek około 20 lat, przeciętna wysokość świerka 8 m, kwalifikuje ten gatunek wg krzywych wysokości "Tablic zasobności i przyrostu drzewostanu" do I klasy bonitacji. Drzewostan wykazuje zapas grubizny wg szacunku około 30 m3 na 1 ha i graniczy bezpośrednio z innymi powierzchniami leśnymi tworząc zwarty kompleks leśny. Podkreślić należy, że opiniujący uznał dalej, że stan przedmiotowej działki spełnia kryteria definicji lasu w rozumieniu ustawy o lasach, zarówno w aspekcie powierzchniowym (powierzchnia działki wynosi [...] ha, a zatem powyżej 0,1 ha), jak i w zakresie pokrycia roślinnością leśną. Stwierdził także, że fakt zaniechania prowadzenia plantacji choinkowej oraz naturalny proces sukcesji w postaci pojawienia się gatunków pionierskich sosny, brzozy oraz osiki doprowadził do wytworzenia się de facto zróżnicowanego wiekowo i gatunkowo drzewostanu. Po wydaniu ww. opinii dotyczącej zakwalifikowania spornej działki nr [...] jako lasu, organ I instancji po raz kolejny przeprowadził procedurę klasyfikacji ww. nieruchomości. Ze złożonego na tę okoliczność operatu klasyfikacyjnego wynika, że sporna działka ma charakter leśny. Z treści operatu wynika, iż w czynnościach uczestniczył uprawniony geodeta. Powyższe potwierdziła opinia inspektora sprawdzającego dokonaną klasyfikację. Ww. opinia, o czym skarżący był poinformowany, podlegała wyłożeniu do publicznego wglądu w budynku Starostwa. Wniesione przez skarżącego zastrzeżenia nie zostały uwzględnione, w konsekwencji czego organ I instancji wydał decyzję zatwierdzająca gleboznawczą klasyfikację gruntu. Jednocześnie Sąd w składzie orzekającym przychyla się do stanowiska Sądu Najwyższego wyrażonego w wyroku z dnia 28 stycznia 2009 r. w sprawie IV CSK 353/08, w którym wyrażono pogląd, że w świetle art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, za las należy także uznać grunt o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi), drzewami i krzewami oraz runem leśnym, który nie spełnia żadnego dodatkowego kryterium z art. 3 pkt 1 lit. a, b i c (nie jest przeznaczony do produkcji leśnej, nie stanowi rezerwatu przyrody ani nie został wpisany do rejestru zabytków). Należy również zaakcentować stanowisko WSA w Warszawie wyrażone w wyroku z dnia 18 maja 2011 r. w sprawie IV SA/Wa 541/11, w którym sąd ten uznał : że przeznaczenia do produkcji leśnej nie wyklucza zaliczenie do lasów również takich gruntów, o których mowa w art. 3 pkt 1 ustawy o lasach, dla których inwentaryzacja stanu lasów nie została jeszcze wykonana i decyzja określająca zadania z zakresu gospodarki leśnej nie została jeszcze wydana. Nie ma znaczenia przeznaczenie gruntów w planie miejscowym, nie stanowi to o pozbawieniu tych gruntów dotychczasowego charakteru leśnego. Nawet czasowy brak roślinności leśnej nie jest podstawą do przeklasyfikowania gruntu leśnego w nieleśny. Analizując przedmiotową sprawę Sąd nie dopatrzył się innych naruszeń przepisów prawa materialnego oraz przepisów postępowania, które miałyby wpływ na wynik sprawy. Ustosunkowując się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że skarżący w żadnym razie nie wykazali uprawy plantacji choinek, czy też okoliczności czerpania środków finansowych z "plantacji" jak również przeznaczenia drzew na biomasę. Mając na uwadze powołane okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł o oddaleniu skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło