II SA/Ol 1194/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Lipiński Sędziowie Sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędzia WSA Hanna Raszkowska Protokolant st. sekretarz sądowy Jakub Borowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 listopada 2012r. sprawy ze skargi J. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]" , nr "[...]" w przedmiocie zatrzymania prawa jazdy oddala skargę. Decyzją z dnia "[...]" wydaną przez Starostę P. orzeczono o zatrzymaniu J. M. prawa jazdy kat. B. W uzasadnieniu podano, iż w dniu 25 maja 2012r. wpłynął wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. o sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, z którego wynika, iż w okresie od dnia 25 listopada 2011r. do dnia 18 maja 2012r. dopuścił się wielokrotnie naruszenia przepisów i zasad ruchu drogowego, za co łącznie otrzymał 25 punktów. Wskazano, iż J. M. nadesłał zaświadczenie z Wojewódzkiego Ośrodka Ruchu Drogowego w P. T., z którego wynika, iż w dniu 25 maja 2012r. odbył szkolenie, o którym mowa w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Wskazano, iż zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu prawa jazdy w przypadku przekroczenia przez kierującego 24 punktów. Od powyższej decyzji odwołanie złożył J. M. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania. Zarzucił naruszenie przepisów ustawy – Prawo o ruchu drogowym i Kodeksu postępowania administracyjnego. Podniósł, iż złożył do organu zaświadczenie o odbyciu w dniu 25 maja 2012r. szkolenia, w wyniku którego zredukował posiadana liczbę punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego do 19 punktów, lecz okoliczność ta została pominięta przez organ wydający decyzję. W ocenie odwołującego się w dacie orzekania przez organ I instancji posiadał jako kierowca 19 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, co winno skutkować umorzeniem przedmiotowego postępowania. Zarzucił ponadto, iż organ błędnie wskazał w podstawie prawnej decyzji art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. d) Prawa o ruchu drogowym, gdyż przepis ten określa przypadek, w którym kierowca podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i nie dotyczy zatrzymania prawa jazdy. Podniósł, iż brak odniesienia się organu do okoliczności zredukowania punktów pozwala mu przypuszczać, iż organ miał na uwadze przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Przytaczając przepis art. 130 ust. 4 ustawy Prawo o ruchu drogowym, określający delegację ustawową oraz powołany przepis rozporządzenia wskazał, iż zestawienie normy ustawowej i podustawowej dotyczącej możliwości zmniejszenia przez kierowcę liczby punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego przez odbycie szkolenia prowadzi do wniosku, iż norma zawarta w § 8 ust. 6 powołanego rozporządzenia poszerza zakres wyłączenia określony w art. 130 ust. 3 ustawy - Prawo o ruchu drogowym, co jest niedopuszczalne. Ponadto przepis rozporządzenia wykracza poza ramy ustawowego upoważnienia i jest sprzeczny z przepisami Prawa o ruchu drogowym. Na potwierdzenie swojej tezy przywołał orzeczenia sądów administracyjnych. Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazano, iż organ I instancji prawidłowo ocenił przesłanki obligujące do zatrzymania J.M. prawa jazdy do czasu wykazania się posiadaniem kwalifikacji do kierowania pojazdami mechanicznymi, bowiem w okresie 1 roku wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, za które przypisano mu łącznie ponad 24 punkty. Wskazano, iż przepisy art. 135 ust. 1 lit. g oraz art. 138 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym mają charakter bezwzględnie obowiązujący co oznacza, iż w razie wystąpienia przesłanek w nich określonych organ jest zobowiązany do wydania decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy. Wyjaśniono, iż organy rozstrzygające w niniejszej sprawie nie są uprawnione do weryfikacji punktów przypisanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, lecz zobowiązane są rozstrzygać na podstawie okoliczności wskazanych we wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji. Wskazano, iż J. M. uzyskał w przeciągu roku 25 punktów i faktu tego nie zmienia okoliczność, iż w chwili wydania decyzji o zatrzymaniu czy wszczęcia postępowania liczba punktów mogła ulec zmniejszeniu wskutek odbycia szkolenia, bowiem warunkiem zatrzymania prawa jazdy nie jest posiadanie ponad 24 punktów w chwili wydania decyzji, lecz ich uzyskanie w okresie roku. Powołując się na orzecznictwo sądowoadministracyjne wskazano, iż zmniejszenie liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko wówczas, gdy przypisana liczba punktów nie przekroczyła 24. Skoro zaś J. M. odbył szkolenie po przekroczeniu liczby punktów 24, to nie spowodowało to zmniejszenia liczby punktów. Na decyzję tą skargę wniósł J. M., wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji jako naruszających przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Podniósł, iż nie zgadza się z twierdzeniem organu, iż zmniejszenie liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko wówczas, gdy przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła 24, wskazując iż na poparcie swojej tezy przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych. Zarzucił, iż takiego twierdzenia nie można wywieść z żadnego przepisu ustawy - Prawo o ruchu drogowym, a zwłaszcza z art. 130 ust. 3 tej ustawy, które takiego ograniczenia nie zawiera. Wyjaśnił, iż w dniu 25 maja 2012r. uczestniczył w szkoleniu w wyniku którego zredukował liczbę przypisanych mu punktów, a zatem w dacie wszczęcia postępowania w przedmiotowej sprawie posiadał jako kierowca tylko 19 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, czego organy nie uwzględniły. Ponownie przytoczył zawartą w odwołaniu argumentację odnośnie niezgodności przepisów rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego z przepisami ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Podniósł ponadto, iż Kolegium w swojej decyzji nie odniosło się do zarzutu wskazania przez organ I instancji niewłaściwej podstawy prawnej. W ocenie skarżącego utrzymanie w mocy decyzji z nieprawidłową podstawą prawną stanowi naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację. Dodatkowo wskazano, iż organy administracji nie są uprawnione do oceny zgodności aktów podstawowych z ustawą. Odnosząc się do zarzutu błędnego powołania przez organ I instancji podstawy prawnej wyjaśniono, iż uchybienie polegające na przywołaniu art. 114 Prawo o ruchu drogowym zostało konwalidowane przez Kolegium, które w podstawie prawnej decyzji wskazało właściwe przepisy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Podnieść należy, iż w myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. nr 153, poz.1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę wykonywania administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zatem rozpoznając skargę na decyzję Sąd dokonuje jedynie oceny, czy przy jej wydaniu nie zostały naruszone przepisy prawa materialnego bądź też procesowego, nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz podstawą prawną. Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie. Należy przede wszystkim wskazać, iż zgodnie z art. 135 ust.1 pkt 1 lit. g) ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r., nr 108, poz. 908 ze zm.) policjant zatrzyma prawo jazdy za pokwitowaniem w razie przekroczenia przez kierującego pojazdem liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Przy czym decyzje o zatrzymaniu prawa jazdy w takim wypadku wydaje starosta (art. 138 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym). Z treści powołanych przepisów wynika, iż wydanie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy kierowcy w razie przekroczenia 24 punktów ma charakter obligatoryjny. Przy czym wskazać należy, iż w myśl art. 130 Prawa o ruchu drogowym ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi Policja, przypisując określonemu naruszeniu odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10. Punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego wpisane do ewidencji usuwa się po upływie jednego roku od dnia naruszenia, chyba że przed upływem tego okresu kierowca dopuścił się naruszeń, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty. Szczegółowe uregulowania w tym zakresie zawiera rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. z 2002r. nr 236, poz.1998 ze zm.). W niniejszej sprawie orzeczono o zatrzymaniu prawa jazdy skarżącemu na skutek wniosku Komendanta Wojewódzkiego Policji w O. z dnia 25 maja 2012r., z którego wynikało, iż skarżący w okresie od dnia 25 listopada 2011r. do 18 maja 2012r. wielokrotnie dopuścił się naruszenia przepisów prawa ruchu drogowego, otrzymując łącznie 25 punktów. W ocenie Sądu powyższe uzasadniało wydanie zaskarżonej decyzji. Wskazać należy, iż bezspornym jest fakt, iż za naruszenie przepisów ruchu drogowego we wskazanym wyżej okresie, nie przekraczającym jednego roku, skarżącemu przypisano liczbę 25 punktów. Jednakże zdaniem skarżącego liczba ta winna być zmniejszona o 6 punktów z uwagi na fakt odbycia przez niego szkolenia, o którym mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym. Należy jednak wskazać, iż szkolenie to skarżący odbył dopiero w dniu 25 maja 2012r., a zatem po przekroczeniu 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, co nastąpiło w dniu 18 maja 2012r. W takim wypadku liczba punktów nie może być pomniejszona z uwagi na odbyte szkolenie. Z treści wyżej powołanego przepisu art. 135 ust. 1 pkt 1 lit g) Prawa o ruchu drogowym wyraźnie wynika, iż przekroczenie przez kierującego 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego skutkuje obligatoryjnym zatrzymaniem prawa jazdy. Takie stanowisko wyrażono w wielu orzeczeniach Naczelnego Sądu Administracyjnego (dostępnych w Internecie), m.in. w wyrokach z dnia 16 grudnia 2010r. (sygn. akt I OSK 275/10), z dnia 31 marca 2011r. (sygn. akt I OSK 1013/10), z dnia 15 marca 2012r. (sygn. akt I OSK 413/11), z dnia 22 marca 2011r. (sygn. akt 723/10), w których jednoznacznie stwierdzono, iż z analizy systemowej przepisów ustawy o ruchu drogowym wynika, iż zmniejszenie liczby punktów w wyniku odbytego szkolenia może nastąpić tylko wówczas, gdy przypisana kierowcy liczba punktów nie przekroczyła 24. W przypadku przekroczenia tej liczby kierowca jest bowiem poddawany obowiązkowemu sprawdzeniu kwalifikacji i nie może skorzystać z dobrodziejstwa zmniejszenia liczby punktów karnych w drodze odbycia szkolenia na własny koszt. Przy czym wskazać należy, iż w powołanych wyrokach Naczelny Sąd Administracyjny analizował przede wszystkim przepisy ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a nie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, wskazując jedynie, iż przepisy rozporządzenia ustawy tej nie naruszają. W związku z tym skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela stanowiska zawartego w wyrokach sądów administracyjnych przywołanych przez skarżącego. Dodatkowo należy wskazać, iż art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym jednoznacznie określa, iż organem prowadzącym ewidencję kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym jest policja. Tylko ten organ zatem jest uprawniony zarówno do dokonywania wpisu przypisanych kierowcy punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak i do ich usuwania. Przy czym czynności ewidencyjne mają charakter czynności materialno-technicznych, które mogą być przedmiotem odrębnej skargi do sądu administracyjnego. Zgodnie bowiem ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego zawartym w wyroku z dnia 13 lipca 2006 roku (Sygn. akt I OSK 1087/05, LEX nr 275433) strona zainteresowana wykreśleniem punktów z ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego może zwrócić się do organu o podjęcie określonego aktu i czynności, a w razie milczenia organu skorzystać ze skargi w oparciu o art. 3 § 2 pkt 8 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast organ prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie nie jest uprawniony do korygowania wpisów dokonanych przez organ prowadzący ewidencję (Policję) i – jak słusznie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji – podejmuje rozstrzygnięcie w oparciu o dane z ewidencji kierowców naruszających przepisy o ruchu drogowym. Nie zasługuje także na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, która wskazywała niewłaściwą podstawę prawną decyzji. Należy bowiem wyjaśnić, iż postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, co oznacza iż organ odwoławczy ponownie rozpoznaje sprawę merytorycznie, a nie ogranicza się jedynie do badania legalności decyzji I instancji. W związku z tym wskazanie przez organ odwoławczy właściwej podstawy prawnej decyzji sanowało uchybienie I instancji. W świetle powyższych okoliczności należy zatem stwierdzić, iż zarówno zaskarżona decyzja, jak i utrzymana nią w mocy decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami. W związku z tym skargę jako niezasadną należało oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012r. poz. 270 ze zm.).