II SAB/Kr 163/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Jakimowicz po rozpoznaniu w dniu 26 listopada 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. W. K. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej postanawia I. umorzyć postępowanie sądowe II. zasądzić od Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat [...] na rzecz skarżącego M. W. K. zwrot kosztów postępowania w wysokości 100 zł (sto złotych) M. W. K. w piśmie z dnia 4 września 2012 r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat [...] zawarł wniosek dotyczący udzielenia informacji publicznej polegającej na przesłaniu na wskazany adres e-mail: 1. imion i nazwisk pracowników PINB w K., którzy podjęli jakiekolwiek czynności urzędowe w sprawie znak: [...], 2. imion i nazwisk pracowników PINB w K., którzy podjęli jakiekolwiek czynności urzędowe w sprawie znak: [...], 3. imion i nazwisk pracowników PINB w K., którzy podjęli jakiekolwiek czynności urzędowe w sprawie znak: [...], 4. imion i nazwisk pracowników PINB w K., którzy podjęli jakiekolwiek czynności urzędowe w sprawie znak: [...], 5. imion i nazwisk pracowników PINB w K., którzy podjęli jakiekolwiek czynności urzędowe w sprawie znak: [...], 6. informacji jakie obowiązki spoczywały na kierownik B. J. w związku ze sprawami wymienionymi w pkt 1,2,3,4,5; 7. informacji jakie obowiązki spoczywały na inspektor M. R. w związku ze sprawami wymienionymi w pkt 1,2,3,4,5. W odpowiedzi na przedmiotowy wniosek, działając na podstawie art. 14 ust. 2 w związku z art. 3 ust 1 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej organ poinformował M. K. pismem z dnia 17 września 2012 r., znak: [...] oraz za pomocą poczty elektronicznej, że żądana informacja ma charakter informacji publicznej przetworzonej, wzywając jednocześnie do uzupełnienia wniosku, celem wykazania istnienia szczególnie ważnego interesu publicznego przemawiającego za udzieleniem żądanych informacji. Zgodnie z brzmieniem art. 14 ust 2 wskazanej wyżej ustawy organ poinformował wnioskodawcę o 14 dniowym ustawowym terminie uzupełnienia wniosku. Przedmiotowe pismo zostało doręczone wnioskodawcy pocztą dniu 21 września 2012 r. M. K. w piśmie z dnia 19 września 2012 r., wniósł "o usunięcie naruszenia prawa poprzez bezczynność i przewlekłość tutejszego organu w przedmiocie mojego wniosku o udostępnienie informacji publicznej...". Podniósł również, że odmowa udostępnienia informacji publicznej powinna mieć formę decyzji administracyjnej. W związku z powyższym Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K.-Powiat [...] w dniu 28 września 2012 r. wydał decyzję znak: [...] odmawiającą wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej żądanej wnioskiem z dnia 4 września 2012 r. w zakresie wskazanym w przedmiotowym wniosku. W dniu 21 września 2012 r. M. W. K. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. - Powiat [...] w przedmiocie nieprawidłowego rozpoznania jego wniosku z dnia 4 września 2012 r. o udzielenie informacji publicznej. Skarżący wniósł o: - stwierdzenie, iż informacje i ich zakres podane we wniosku stanowią informację publiczną nieprzetworzoną, - stwierdzenie bezczynności organu i nakazanie mu zgodnego z prawem rozpatrzenia wniosku poprzez przesłanie w terminie 3 dni pełnej informacji objętej wnioskiem, - zasądzenie od organu kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi wskazano, że w dniu 4 września 2012 r. skarżący złożył wniosek o udostepnienie informacji publicznej i pomimo upływu 14 dni od dnia złożenia wniosku nie otrzymał całej wnioskowanej informacji publicznej, ani też odpowiedniego aktu administracyjnego dotyczącego całej wnioskowanej informacji publicznej. Skarżący podniósł, że informacja publiczna udostępniana jest w formie i w sposób zgodny z wnioskiem (art. 14 ust 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej) chyba, że organ nie ma możliwości technicznych udostępnienia jej we wskazany we wniosku sposób. W takim przypadku zobowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy o innym sposobie udostępnienia informacji publicznej. Organ nie powołał się na tę przesłankę (techniczną) oraz nie poinformował o innej możliwości udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej. Wskazano, że organ może odmówić udostępnienia informacji publicznej tylko w przypadku określonym ustawą. Winien tego dokonać w formie decyzji administracyjnej. O czynnościach tych w podanym terminie winien być powiadomiony wnioskujący. Skarżący podał, że w dniu 19 września 2012 r. wezwał organ do usunięcia naruszenia prawa polegającego na nieprzesłaniu skarżącemu wnioskowanej informacji publicznej. W odpowiedzi na skargę Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. wniósł o jej oddalenie. Organ przedstawił przebieg sprawy. Podał także, że w dniu 28 września 2012 r. wydał decyzję znak: [...] odmawiającą wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej żądanej wnioskiem z dnia 4 września 2012 r. Organ wyjaśnił, że określenia "informacja przetworzona" i "interes publiczny" użyte przez ustawodawcę w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie posiadają we wskazanej ustawie swojej definicji, są to zwroty niedookreślone. Orzecznictwo oraz doktryna podejmują próby definiowania i dookreślania wzmiankowanych pojęć. Organ, na podstawie powołanych w odpowiedzi orzeczeń podał, że informacja przetworzona, to "taka informacja, na którą składa się pewna suma tak zwanej informacji publicznej prostej, dostępnej bez wskazywania przesłanki interesu publicznego. Ze względu jednak na treść żądania, udostępnienie wnioskodawcy konkretnej informacji publicznej nawet o prostym charakterze, wiązać się może z potrzebą przeprowadzania odpowiednich analiz, zestawień, wyciągów, usuwania danych chronionych prawem. Takie zabiegi czynią zatem takie informacje proste, informacją przetworzoną, której udzielenie skorelowane jest z potrzebą wskazania przesłanki interesu publicznego". Organ nadmienił także, że M. W. K. do dnia sporządzenia niniejszej odpowiedzi na skargę złożył już kilkanaście pism zawierających po kilka wniosków dotyczących udzielenia informacji publicznej. Żądane przez wnioskodawcę ww. pismami informacje publiczne stanowią w znacznej większości informację publiczną przetworzoną. Udzielenie dostępu do informacji publicznej zgodnie z wnioskami określonym przez wnioskodawcę wymaga od organu zaangażowania znacznych środków zmierzających do przeanalizowania ogromnej ilości akt w celu ich weryfikacji pod kątem znajdowania się w nich dokumentów żądanych przez wnioskodawcę. W związku z tym przytoczono stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że zadośćuczynienie żądaniu udzielenia informacji publicznej nie może paraliżować zwykłego toku pracy urzędu, gdyż nie było to zamiarem ustawodawcy. W ocenie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.-Powiat [...] w przedmiotowym postępowaniu nie zachodziła i nadal nie zachodzi bezczynność organu wobec czego wniesiono o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem (art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2002 r., nr 153, poz. 1269)), a kontrola ta obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów w zakresie wydawania przez nie decyzji administracyjnych, postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończących postępowanie, postanowień rozstrzygających sprawę co do istoty, postanowień wydanych w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, a także podejmowania innych niż wskazane wyżej aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa (art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270). Podkreślić należy, że zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z ugruntowanym orzecznictwem sądowym w sprawach na bezczynność organu administracji publicznej sąd rozpoznaje skargę z uwzględnieniem stanu faktycznego i prawnego na dzień wydania orzeczenia. Kryterium ocennym zasadności skargi na bezczynność organu jest ustalenie, czy nakazanie organowi w trybie art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wydania aktu administracyjnego lub podjęcia czynności będzie dopuszczalne, uzasadnione i celowe w świetle ewentualnych zmian stanu faktycznego i prawnego. Bezczynność organu administracji ma miejsce wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub prowadził postępowanie w sprawie, ale mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, albo nie podjął stosownej czynności. Decyzją z dnia 28 września 2012 r. wydaną już po wniesieniu przedmiotowej skargi na bezczynność Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K.-Powiat [...] odmówił wnioskodawcy udostępnienia informacji publicznej żądanej wnioskiem z dnia 4 września 2012 r. Skoro w chwili rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K.-Powiat [...] sprawa z wniosku skarżącego z dnia 4 września 2012 r. została już rozstrzygnięta w formie przewidzianej prawem, to postępowanie sądowe w sprawie bezczynności stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Sąd bowiem, skoro organ w bezczynności nie pozostaje, nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), tzn. nie może zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie aktu administracyjnego lub dokonania czynności. Nie oznacza to, że Sąd wypowiada się w kwestii motywów odmownej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.-Powiat [...] z dniu 28 września 2012 r., znak: [...]. Ocena legalności tej decyzji pozostaje poza granicami niniejszej sprawy, a sama ta decyzja podlega odrębnej skardze do sądu administracyjnego. Jak wyżej wskazano Sąd zgodnie z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie może wyjść poza granice sprawy, którą w niniejszym postępowaniu była wyłącznie bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K.-Powiat [...]. Z tego też względu w tym postępowaniu Sąd nie miał podstaw do uwzględnienia wniosków skarżącego o stwierdzenie, że informacje i ich zakres podane we wniosku stanowią informację publiczną nieprzetworzoną oraz o stwierdzenie bezczynności organu i nakazanie mu zgodnego z prawem rozpatrzenia wniosku poprzez przesłanie w terminie 3 dni pełnej informacji objętej wnioskiem. Stosownie do treści art. 161 § 1 pkt 3 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Określenie, że umorzenie postępowania ma miejsce wówczas, gdy postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe wskazuje zarazem, że ujawnienie istnienia przyczyny umorzenia postępowania dotyczy okresu od wniesienia skargi, aż do rozstrzygania sprawy przez sąd. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, w której wyżej wskazana przyczyna umorzenia postępowania nie istniała w chwili wniesienia przez M. W. K., ale powstała w trakcie postępowania, przed datą wydania w tej sprawie orzeczenia sądowego. Również w orzecznictwie sądowym przyjęto pogląd, że w przypadku skargi na zwłokę w załatwieniu sprawy, gdy sprawa została merytorycznie rozpoznana przez organ po wniesieniu skargi, ale przed jej rozpatrzeniem przez sąd, postępowanie sądowe podlega umorzeniu jako bezprzedmiotowe (tak: postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 9 grudnia 2004 r., sygn. akt II SAB/Gd 46/03, LEX nr 203323; postanowienie WSA w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2004 r., sygn. akt II SAB/Gd 153/02, LEX nr 220349, postanowienie WSA w Olsztynie z dnia 31 sierpnia 2006 r., sygn. akt I SAB/0l 3/06, LEX nr 237485). W tej sytuacji należało postępowanie sądowe umorzyć, zgodnie z art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wedle którego sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie z innych przyczyn niż określone w art. 161 § 1 pkt 1 i 2 cytowanej ustawy stało się bezprzedmiotowe (tak: postanowienie NSA w Warszawie z dnia 6 lipca 2006 r., I OSK 480/06, LEX nr 188512; postanowienie WSA w Białymstoku z dnia 29 czerwca 2006 r., II SAB/Bk37/06, niepublikowane). Zgodnie z uchwałą 7 sędziów NSA z dnia 26 listopada 2008 r., I OPS 6/08, przepis art. 161 § 1 pkt 3 z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a tej ustawy - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Należy zauważyć, że zgodnie z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2001 r., nr 112, poz. 1198 ze zm.) udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Reakcja organu na wniosek skarżącego złożonego w dniu 4 września 2012 r. – niezależnie od oceny jej zasadności – nie nastąpiła niezwłocznie, a organ nie wyjaśnił motywów analizowania jasnego i czytelnego wniosku skarżącego przez okres 13 dni. Podkreślić trzeba, że zgodnie z art. 14 ust. 2 cyt. ustawy na organie ciąży obowiązek pisemnego powiadomienia wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem, co oznacza, że takie pisemne zawiadomienie powinno być doręczone przed upływem maksymalnego terminu do załatwienia sprawy. Zawiadomienie z dnia 17 września 2012 r. zostało doręczone skarżącemu w dniu 21 września 2012 r. Mając powyższe na uwadze o kosztach orzeczono na podstawie art. 201 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym zwrot kosztów przysługuje skarżącemu od organu także w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3. Zgodnie zaś z treścią art. 54 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono, może w zakresie swojej właściwości uwzględnić skargę w całości do dnia rozpoczęcia rozprawy. W orzecznictwie sądowym ugruntowany jest pogląd, zgodnie z którym wydanie przez organ, którego bezczynność zaskarżono decyzji merytorycznej po wniesieniu przez stronę skargi na bezczynność tegoż organu, a przed wydaniem przez sąd orzeczenia traktowane jest analogicznie jak uwzględnienie przez organ skargi we własnym zakresie. Oznacza to, że działanie organu dokonane po wniesieniu skargi na jego bezczynność, które ową zarzucaną przez skarżącego bezczynność usuwa - jak w niniejszej sprawie - należy oceniać i kwalifikować jako działanie samokontrolne skutkujące zaistnieniem przesłanki bezprzedmiotowości postępowania, ale jednocześnie gwarantującej stronie skarżącej zwrot poniesionych kosztów postępowania (por. glosa P. Brzozowskiego do wyroku WSA w Opolu z 7 listopada 2005 r. o sygn. II SAB/Op 13/05, System Informacji Prawnej "Lex" nr 190290, postanowienie WSA w Poznaniu z dnia 16 grudnia 2010 r., IV SAB/Po 64/10, LEX nr 664251).