I OSK 1541/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) sędzia del. WSA Wojciech Jakimowicz Protokolant starszy asystent sędziego Joanna Ukalska po rozpoznaniu w dniu 9 stycznia 2015 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej S. T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 19 marca 2013 r. sygn. akt IV SA/Wr 709/12 w sprawie ze skargi S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 19 marca 2013 r., sygn. akt IV SA/Wr 709/12 oddalił skargę S. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego. Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy. W dniu 6 lipca 2012 r. do Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej w C. wpłynął wniosek S.T. o przyznanie zasiłku okresowego oraz zasiłku celowego na żywność. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] działający z upoważnienia Burmistrza Miasta i Gminy C. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej w C. odmówił wnioskodawcy przyznania pomocy w formie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego na zakup żywności. Organ wskazał, że na podstawie przeprowadzonego wywiadu środowiskowego ustalono, iż skarżący prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe. Jest zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w P. jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Poszukuje zatrudnienia. Podał, że nie posiada żadnego dochodu oraz wyjaśnił, że nie otrzymuje dochodu z prowadzenia i wydawania gazety "[...]". Do miesiąca czerwca 2012 r. wynajmował mieszkanie w C., przy ul. [...]. Natomiast od dnia 2 lipca 2012 r. wynajął mieszkanie w C., przy ul. [...] na okres jednego roku i podał, że miesięczne wydatki w okresie obowiązywania umowy wynoszą: 700 zł (czynsz i koszty najmu) oraz pozostałe opłaty eksploatacyjne. Podał, że koszty wynajmu i czynszu wskazanego lokalu w kwocie 700 zł miesięcznie będą opłacali jego znajomi do czasu podjęcia przez niego zatrudnienia (oświadczenie skarżącego z dnia 13 lipca 2012 r.). Natomiast pozostałe koszty związane z utrzymaniem mieszkania, tj. wodę, energię elektryczną, gaz, wywóz nieczystości i odprowadzanie ścieków będą ponoszone przez skarżącego. Dodał, że przed wprowadzeniem się do mieszkania jego znajomi wpłacili kaucję w kwocie 800 zł. W oświadczeniu z dnia 18 lipca 2012 r., podał, że czynsz w czerwcu 2012 r. w kwocie 768 zł oraz lipcu 2012 r. w kwocie 700 zł zapłacili jego znajomi. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy, organ pierwszej instancji stwierdził, że otrzymana pożyczka długoterminowa w czerwcu 2012 r. w kwocie 768 zł i w lipcu 2012 r. w kwocie 700 zł stanowi dochód skarżącego w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. nr 175, poz. 1362 ze zm.), powoływanej dalej, jako ustawa. Dochód w tej wysokości przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, które w myśl art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy wynosi 477 zł. Tym samym skarżący nie spełnił przesłanki dochodowej do otrzymania pomocy w formie zasiłku celowego. Organ wskazał ponadto, że skoro dochód skarżącego przekracza kryterium dochodowe osoby samotnie gospodarującej, to zgodnie z art. 41 pkt 1 ustawy, rozpoznał niniejszą sprawę również w kategorii przypadku szczególnie uzasadnionego. Podał, że w sytuacji skarżącego nie zachodzą okoliczności, które wskazywałyby na istnienie szczególnie uzasadnionych sytuacji (zdarzeń), uprawniających do przyznania świadczenia w tej formie. Wyjaśnił, że skarżący pomimo, że nie posiada żadnych własnych źródeł utrzymania wynajmuje "drogie" mieszkanie, natomiast pomoc finansową otrzymaną od znajomych przeznaczył na czynsz i wynajem mieszkania i podał, że owa pomoc będzie świadczona do momentu podjęcia przez niego zatrudnienia. Odwołanie od powyższej decyzji wniósł S.T., zarzucając bezpodstawne wliczenie do dochodu pożyczki udzielonej mu przez znajomych. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję, podzielając stanowisko organu pierwszej instancji, że skarżący nie spełnia przesłanek warunkujących przyznanie zasiłku celowego, o których mowa w ustawie o pomocy społecznej. Organ odwoławczy wskazał ponadto, że decyzje w przedmiocie zasiłku celowego są przyznawane w ramach uznania administracyjnego. Natomiast organ orzekający podejmuje rozstrzygnięcie w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy, po dokonaniu jego oceny, z uwzględnieniem możliwości ośrodka pomocy społecznej. Wysokość zasiłku celowego jest zaś uzależniona z jednej strony od sytuacji materialnej wnioskodawcy i zakresu jego potrzeb, a z drugiej strony od możliwości finansowych ośrodka. Kolegium podniosło, że do organu pierwszej instancji w lipcu 2012 r. wpłynęło 10 wniosków o udzielenie wsparcia w formie specjalnych zasiłków celowych. Wszyscy wnioskodawcy otrzymali świadczenie w wymienionej formie. Najniższy specjalny zasiłek celowy został przyznany w kwocie 200 zł, zaś najwyższy w kwocie 350 zł i były przyznawane na zakup leków i leczenie, z uwzględnieniem między innymi wysokości wydatków związanych z utrzymaniem osób/rodzin, ich sytuacji zdrowotnej oraz wysokości wydatków ponoszonych na leczenie. W ocenie Kolegium z akt sprawy nie wynika, że skarżący jest osobą schorowaną i ponoszącą wydatki na leczenie. Odnosząc się do zarzutu skarżącego, dotyczącego bezpodstawnego wliczenia do dochodu pożyczki udzielonej przez znajomych, Kolegium wskazało, że art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej stanowi zamknięty katalog świadczeń, których nie wlicza się do dochodu. W katalogu tym nie znajduje się pożyczka, stąd też należało ją uwzględnić przy obliczaniu dochodu skarżącego na potrzeby ustalenia prawa do zasiłku celowego. W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu S. T. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji jako naruszających art. 8 ust. 3 i 4 ustawy poprzez błędne ustalenie dochodu oraz art. 2 ust. 1, art. 3 ust. 1 i 2 ustawy poprzez działanie na szkodę skarżącego uniemożliwiając mu przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu uznał, że skarga nie mogła zostać uwzględniona, bowiem wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa. Sąd wskazał, że kryteria uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zostały ściśle określone w przepisie art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Przepis ten ogranicza dostęp do świadczeń społecznych, wprowadzając tzw. kryterium dochodowe. Zgodnie ze wskazanym przepisem, prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej, z zastrzeżeniem art. 40, 41, 53a, 78 i 91, przysługuje: osobie samotnie gospodarującej, której dochód nie przekracza kwoty 477 zł, zwanej dalej "kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej", (...) - przy jednoczesnym wystąpieniu co najmniej jednego z powodów wymienionych w art. 7 pkt 2-15 lub innych okoliczności uzasadniających udzielenie pomocy społecznej. Z powyższego wynika, że pomoc społeczna nie została oparta na zasadzie powszechności. Sąd podniósł, że z treści art. 8 ust. 3 i 4 ustawy o pomocy społecznej wynika, iż katalog obciążeń pomniejszających dochód, jak i katalog przychodów odliczanych od dochodu są zamknięte na gruncie ustawy o pomocy społecznej. Zarówno katalog odliczeń, jak i katalog pomniejszeń nie obejmują kwot uzyskanych z tytułu pożyczki. W żadnym przepisie ustawy nie postanowiono, że kwota pożyczki nie polega zaliczeniu do dochodu bądź, że kwota ta podlega odliczeniu od dochodu. Sąd podkreślił, że pomoc społeczna jest instytucją publiczną mającą na celu zapewnienie niezbędnych środków utrzymania osobom znajdującym się w trudnej sytuacji materialnej, które nie dysponują środkami finansowymi na poziomie ustalonego kryterium dochodowego. Dlatego też nie ma znaczenia tytuł i źródło uzyskiwania tych środków, albowiem pożyczka, podobnie jak kredyt, jest przychodem mogącym stanowić źródło utrzymania w okresie dysponowania kwotą pożyczki (kredytu). Należy zatem uznać, że kwoty uzyskane z tytułu pożyczek kreują dochód, nie zmniejszając go, a więc kwoty te organ administracji publicznej winien uwzględniać przy ustalaniu dochodu osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku z pomocy społecznej. Sąd wywodził dalej, że w okolicznościach niniejszej sprawy, trafnie organy rozpatrzyły złożony wniosek także przez pryzmat przesłanek określonych w art. 41 pkt 1 ustawy, to jest rozważyły możliwość przyznania skarżącemu pomocy w formie specjalnego zasiłku celowego. Powołany przepis prawa, określając przesłanki przyznania świadczenia w postaci specjalnego zasiłku celowego, odwołuje się do pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku". Pojęcie to nie zostało zdefiniowane w przepisach ustawy o pomocy społecznej. Należy je więc interpretować, mając na uwadze jego znaczenie językowe. Tym samym o "szczególnie uzasadnionym przypadku" można mówić, gdy osoba lub rodzina domagająca się przyznania świadczenia z pomocy społecznej znajduje się w bardzo trudnej sytuacji osobistej, rodzinnej, życiowej lub majątkowej, zwykle niezawinionej przez siebie, uzasadniającej przyznanie pomocy, pomimo przekroczenia ustawowego kryterium dochodowego. Przypadek powodujący przyznanie świadczenia z art. 41 ustawy o pomocy społecznej nie może należeć do przypadków zwykłych, powszechnych, zazwyczaj występujących. Szczególnie uzasadniony przypadek to wyjątkowa sytuacja życiowa osoby lub rodziny, która ma charakter nadzwyczajny, charakter losowy. Ocena, czy w danej sprawie zachodzą takie nadzwyczajne okoliczności bądź też, czy brak jest podstaw do ich stwierdzenia, powinna uwzględniać wszystkie uwarunkowania sprawy i jak w przypadku zasiłku celowego, również w pierwszej kolejności wymaga odwołania się do zasad ogólnych zawartych w ustawie o pomocy społecznej. W ocenie Sądu, rozpatrując wniosek skarżącego pod względem istnienia przesłanek z art. 39 ust. 1 i 2 oraz art. 41 ustawy, organy administracji nie uchybiły powyższym zasadom, a wydane przez nie decyzje w niczym nie naruszają zarówno przepisów prawa materialnego będącego podstawą rozstrzygnięcia wniosku, jak również przepisów procedury administracyjnej. Organy w sposób prawidłowy wyjaśniły stan faktyczny sprawy i trafnie oceniły sytuację życiową skarżącego. W wydanych decyzjach wyczerpująco uzasadniły wybór rozstrzygnięcia, podając że okoliczności faktyczne sprawy nie dają postawy do przyznania pomocy w formie zasiłku celowego i specjalnego zasiłku celowego. Niezasadny w ocenie Sądu jest także zarzut błędnego ustalenia wysokości dochodu skarżącego poprzez niepomniejszenie dochodu o kwotę alimentów. Z przepisu art. 8 ust. 3 pkt 3 ustawy wynika, że kwota alimentów świadczonych na rzecz innych osób pomniejsza dochód w rozumieniu tego przepisu a zatem "sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na źródło i tytuł ich uzyskania". Taka treść wskazuje na to, że chodzi o alimenty, co do których świadczenia osoba była zobowiązana w analizowanym miesiącu, które rzeczywiście świadczyła w danym miesiącu, w związku z obowiązkiem alimentacyjnym dotyczącym tego miesiąca. Skarżący zaś nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających wysokość zapłaconych alimentów. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku w zakresie pkt 1 wniósł S.T., zarzucając zaskarżonemu orzeczeniu naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez ich błędną wykładnię oraz niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie: 1) art. 8 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej poprzez błędne ustalenie dochodu; 2) art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy poprzez z działanie na szkodę skarżącego uniemożliwiające mu przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej. Zarzucając powyższe, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt 1 oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, zasądzenie zwrotu kosztów postępowania za obie instancje według norm przepisanych oraz zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz pełnomocnika z urzędu kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, w tym wydatków i wynagrodzenia w wysokości 150% stawki minimalnej. Skarżący kasacyjnie podniósł, iż nie godzi się ze stanowiskiem reprezentowanym przez organa pomocy społecznej oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, że otrzymana przez niego pożyczka długoterminowa stanowi dochód w rozumieniu art. 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, a co za tym idzie dochód w tej wysokości przekracza kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej, o którym mowa art. 8 ust. 1 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej. Skarżący podkreślił, że art. 8 ust. 4 ustawy o pomocy społecznej wśród wymienionych w nim świadczeń, do których nie wlicza się dochodu, nie wskazuje expressis verbis pożyczki. Ponadto w żadnym z przepisów ustawy o pomocy społecznej nie zawarto regulacji, że kwota pożyczki nie podlega zaliczeniu do dochodu bądź, że kwota ta podlega odliczeniu od dochodu. Taki stan rzeczy uprawnia organ odwoławczy jedynie do potwierdzenia braku odniesień do kwestii pożyczki w ustawie o pomocy społecznej. Przyjąć zatem należy, że ustawa ta stwierdza jedynie co, w ujęciu ustawy o pomocy społecznej, z pewnością dochodem nie jest oraz co ujmować jako dochód. W tym zakresie posługuje się jednak również stwierdzeniem, że winna to być "suma przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku". Kluczowe w tym zakresie jest zatem stwierdzenie, czy zasadnym jest ujmowanie pożyczki jako przychodu składającego się na dochód. Z uwagi zaś na to, że ustawa o pomocy społecznej nie precyzuje tej kwestii, zasadnym jest odwołanie się w tym przedmiocie do regulacji zawartej w ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. nr 80, poz. 350 ze zm.), która kompleksowo ujmuje te zagadnienia. Dla celów podatkowych przyjmuje się, że nieodpłatne świadczenie obejmuje każde działanie lub zaniechanie na, rzecz innej osoby oraz wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu lub te wszystkie zdarzenia prawne i zdarzenia gospodarcze w działalności tych podmiotów, których skutkiem jest przysporzenie majątku innej osobie, mające konkretny wymiar finansowy. Jednakże dopełnieniem tych przepisów winno być odwołanie się dodatkowo do cywilnoprawnego ujęcia pożyczki. W skardze kasacyjnej podniesiono, że skoro przepisy kodeksu cywilnego dopuszczają możliwość zawarcia umowy nieoprocentowanej pożyczki, to powinno to oznaczać również brak skutków na gruncie podatkowym. Gdy strony w umowie zastrzegły brak odpłatności w postaci odsetek lub też ustaliły odsetki mniejsze aniżeli stosowane przez instytucje bankowe, to fakt ten nie rodzi skutków podatkowych w postaci uzyskania przez pożyczkobiorcę nieodpłatnego świadczenia. Autor skargi kasacyjnej wywodził, że o nieodpłatnym świadczeniu można mówić wyłącznie w sytuacji, gdy otrzymujący to świadczenie nie jest z tego tytułu obowiązany do żadnego ekwiwalentu. Istotne jest zatem, że otrzymujący świadczenie nie jest obowiązany do świadczenia wzajemnego; świadczenie musi być wyłącznie jednostronnym przysporzeniem. Sama kwota udzielonej pożyczki nie stanowi przychodu z tytułu nieodpłatnego świadczenia. Przychód z tytułu nieodpłatnego świadczenia, w tym przypadku otrzymania nieoprocentowanej pożyczki, sprowadza się do wysokości odsetek, jakie musiałby zapłacić pożyczkobiorca za czas, w którym korzystał z pożyczki. Zdaniem skarżącego z ustawowej definicji dochodu zawartej w ust. 3 art. 8 ustawy wynika, że za dochód należy uznawać jedynie takie jego składniki, które powodują przysporzenie majątkowe. Natomiast pożyczka czy kredyt są przychodami podlegającymi co do zasady zwrotowi. Interpretację taką potwierdza wyrok NSA z dnia 20 listopada 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 460/01. Skarżący zauważył, że orzecznictwo NSA nie jest w tej kwestii jednolite, co potwierdza przywołany przez Sąd pierwszej instancji wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. akt I OSK 700/06, wskazujący na przeciwne do zaprezentowanego powyżej stanowisko. Tym samym wobec tak rozbieżnych stanowisk NSA winno się przyjąć interpretację korzystniejszą dla klientów ośrodków pomocy społecznej zakładającą, że kwota pożyczki nie jest wliczana do dochodu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art.183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tj.: Dz.U. 2012 r., poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej, jako " p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu badając jedynie, czy zachodzą przesłanki nieważności postępowania, które w niniejszej sprawie nie występują. Wynikająca z art.183 p.p.s.a. zasada związania granicami skargi kasacyjnej oznacza, że Sąd ten jest związany wnioskiem skarżącego, wynikającym ze skargi kasacyjnej, określającym przedmiot zaskarżenia oraz podstawy zaskarżenia z art.174 p.p.s.a. W skardze kasacyjnej będącej przedmiotem rozpoznania Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołując się na podstawę kasacyjną określoną w art.174 pkt 1 p.p.s.a., podniesiono wyłącznie zarzuty naruszenia przepisów prawa materialnego. Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do rozstrzygnięcia, czy prawidłowo został określony dochód skarżącego przez wliczenie do tego dochodu pożyczki. Wliczenie do dochodu pożyczki udzielonej skarżącemu przez jego znajomych spowodowało bowiem przekroczenie kryterium dochodowego strony i tym samym odmowę przyznania świadczenia z pomocy społecznej. Zacząć należy od wskazania, że wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, przepisy ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej określają sposób obliczenia dochodu osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej. Według art.8 ust.3 ustawy, w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania decyzji, za dochód uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: 1) miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych; 2) składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach; 3) kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Natomiast zgodnie z art.8 ust.4 wymienionej ustawy do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 nie wlicza się: 1) jednorazowego pieniężnego świadczenia socjalnego; 2) zasiłku celowego; 3) pomocy materialnej mającej charakter socjalny albo motywacyjny, przyznawanej na podstawie przepisów o systemie oświaty; 4) wartości świadczenia w naturze; 5) świadczenia przysługującego osobie bezrobotnej na podstawie przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy z tytułu wykonywania prac społecznie użytecznych. Z powyższych regulacji wynika, że wskazane przepisy zawierają katalog przychodów odliczanych od dochodu, jak również katalog obciążeń pomniejszających dochód. Zarówno w katalogu przychodów odliczanych od dochodu, jak też w katalogu obciążeń pomniejszających dochód ustawodawca nie wymienił pożyczki. Ponadto w żadnym innym przepisie ustawy o pomocy społecznej nie zawarto postanowienia, że kwota pożyczki nie podlega wliczeniu do dochodu. Z tych względów Sąd I instancji nie naruszył przepisu art.8 ust.3 i 4 ustawy o pomocy społecznej i trafnie wywiódł, że nie ma znaczenia tytuł i źródło uzyskiwania tych środków, albowiem pożyczka, podobnie jak kredyt, jest przychodem mogącym stanowić źródło utrzymania w okresie dysponowania kwotą pożyczki (kredytu). Należy zatem uznać, że kwoty uzyskane z tytułu pożyczek kreują dochód, nie zmniejszając go, a więc kwoty te organ administracji publicznej powinien uwzględniać przy ustalaniu dochodu osoby ubiegającej się o przyznanie zasiłku z pomocy społecznej. Wobec powyższej regulacji nie można zgodzić się ze stanowiskiem przedstawionym w uzasadnieniu skargi kasacyjnej według którego należało w niniejszej sprawie stosować przepisy prawa podatkowego i pojęcie przychodu ujmować w rozumieniu ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych. Trzeba mieć na uwadze, że ustawa o pomocy społecznej służy realizacji odmiennych zadań publicznych aniżeli ustawy podatkowe. Wobec regulacji zawartej w ustawie o pomocy społecznej, a dotyczącej pojęcia dochodu i sposobu jego obliczania, nie ma żadnych podstaw prawnych by przepisy podatkowe stosować w sprawach z zakresu pomocy społecznej, czy też poszukiwać rozwiązań zawartych w przepisach prawa cywilnego dla potrzeby prawidłowego stosowania art.8 ust.3 i 4 ustawy o pomocy społecznej. Odnośnie do zarzutu naruszenia art. 2 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 i 2 ustawy poprzez działanie na szkodę skarżącego uniemożliwiające mu przezwyciężenie trudnej sytuacji życiowej, nie został on rozwinięty w uzasadnieniu skargi kasacyjnej. Oceniając zasadność tego zarzutu trzeba mieć na uwadze, że organy pomocy społecznej działają na podstawie uchwalonego przez ustawodawcę prawa, a skoro kryteria uprawniające do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej zostały ściśle określone w przepisie art. 8 ustawy o pomocy społecznej i zgodnie z tymi kryteriami procedowano, to nie można podzielić podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano na rozbieżne orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego dotyczące możliwości zaliczenia pożyczki do dochodu, przywołując wyrok NSA z dnia 20 listopada 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 460/01. W tej kwestii stwierdzić trzeba, że wyrok ten pochodzi z okresu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej. W orzeczeniach wydanych na gruncie obecnie obowiązującej ustawy Naczelny Sąd Administracyjny zgodnie przyjmuje, że w myśl przepisów ustawy o pomocy społecznej pożyczka jest wliczana do dochodu, zaś katalog odliczeń i pomniejszeń dochodu wymieniony w art.8 ust.3 i 4 jest zamknięty ( wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2006 r., sygn. I OSK 700/06, publ. Lex nr 320923, wyroki NSA z dnia 23 czerwca 2009, sygn. I OSK 1249/08 i z dnia 3 stycznia 2013 r., sygn. I OSK 1117/12, publ.www.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art.184 p.p.s.a. orzekł, jak w wyroku. Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a. Zatem pełnomocnik strony skarżącej ze stosownym oświadczeniem powinien wystąpić do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu .