III SA/Wa 2401/10
WyrokWSA w Warszawie2011-09-15
Skład orzekający: Małgorzata Jarecka, Dariusz Kurkiewicz, Anna Wesołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odliczenie podatku naliczonego od nabycia praw marketingowych, które są powiązane ze sprzedażą zwolnioną z VAT (udzielenie licencji na prawa medialne), powinno być proporcjonalne, czy pełne?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prawa marketingowe, nabyte w celu ich odsprzedaży podmiotowi kupującemu prawa medialne, są funkcjonalnie powiązane ze sprzedażą zwolnioną z VAT. W związku z tym, odliczenie podatku naliczonego od nabycia tych praw powinno być proporcjonalne, a nie pełne. Sąd stwierdził również, że organy podatkowe nie mogą zaniechać uwzględnienia wniosku podatnika o odliczenie podatku naliczonego od kosztów ogólnych, nawet jeśli podatnik nie złożył odpowiedniej deklaracji lub korekty.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. Skarżący kwestionował decyzję Dyrektora Izby Skarbowej, która utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Kluczowe zarzuty dotyczyły odmowy pełnego odliczenia podatku naliczonego od zakupu praw marketingowych, które zdaniem organów były powiązane ze sprzedażą zwolnioną z VAT (udzielenie licencji na prawa medialne), a także nieuwzględnienia przez organy podatkowe wniosku o odliczenie podatku naliczonego od kosztów ogólnych. Skarżący podniósł również zarzut przedawnienia zobowiązania za sierpień 2004 r. oraz kwestie dotyczące miejsca świadczenia usług.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości. Zasądził również od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz P. kwotę 11 281 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Małgorzata Jarecka (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz, Sędzia WSA Anna Wesołowska, Protokolant Specjalista Alicja Bogusz, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 września 2011 r. sprawy ze skargi P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2010 r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 2004 r. 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie może być wykonana w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz P. kwotę 11 281 zł (słownie: jedenaście tysięcy dwieście osiemdziesiąt jeden złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 21 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił
decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2008 r. nr [...] określającą P. - dalej: P. lub Skarżący, zobowiązania z tytułu podatku od towarów i usług za okresy od marca do maja 2004 r. oraz od lipca do grudnia 2004 r.
W następstwie powyższego Dyrektor Izby Skarbowej w W. decyzją
nr [...] z dnia [...] września 2009 r. uchylił w całości decyzję
organu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez
ten organ.
Po uzupełnieniu materiału dowodowego i ponownym rozpatrzeniu sprawy,
powołując się na wskazania Dyrektora Izby Skarbowej w W., Dyrektor
Urzędu Kontroli Skarbowej dnia [...] marca 2010 r. wydał decyzję nr [...] i określił zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i
usług za miesiące od marca do maja 2004 r. i od lipca do grudnia 2004 r. a także
kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym tj. kwotę o której mowa w art.
21 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz
podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), dalej ustawa o VAT z 1993
oraz w art. 87 § 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług
(Dz.U. Nr 54, poz. 535 ze zm.), dalej: ustawa o VAT z 2004 r., obniżającą
podatek należny na następne okresy, w miesiącach kwiecień, sierpień,
październik 2004 na kwotę 0 zł.
Zgodnie z ustaleniami Urzędu Kontroli Skarbowej, P. zaniżył podatek
należny za miesiąc wrzesień 2004 r. o kwotę 79,00 zł z tytułu nie wykazania w
prowadzonym rejestrze sprzedaży ani w deklaracji VAT-7 za ten miesiąc
zwiększonej kwoty podatku należnego wynikającej z wystawionej przez P.
faktury VAT korygującej nr [...].
Organ I instancji na podstawie zgromadzonej dokumentacji ustalił, że P.
wystawił w dniu 30 sierpnia 2004 r. fakturę VAT nr [...] dla M. SSA dokumentującą sprzedaż biletów na mecz P.-A.. Podatek należny wynikający z wyżej wymienionej faktury został wykazany w deklaracji VAT-7 za miesiąc sierpień 2004 r. Następnie w dniu 27 września 2004r. została wystawiona faktura VAT korygująca nr [...]. Określając przyczynę jej wydania, wskazano błędne wyliczenie w treści pierwotnej faktury sprzedaży wartości sprzedanych biletów. Przedmiotowa faktura nie została ujęta w rejestrze sprzedaży za miesiąc wrzesień 2004 r. a podatek należny wynikający z tej faktury nie został wykazany w deklaracji VAT-7 za miesiąc wrzesień 2004 r., ani odprowadzony na rachunek właściwego urzędu skarbowego.
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej stwierdził, że obowiązek podatkowy z
tego tytułu powstał we wrześniu 2004 r. i należało go uwzględnić w rozliczeniu
podatku VAT za ten miesiąc.
Według ustaleń Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej, w zakresie
podatku naliczonego do odliczenia doszło do zawyżenia tego podatku przez
P. za:
1) miesiąc marzec i kwiecień 2004 r. z uwagi na odliczenie w tych
miesiącach całego podatku naliczonego wynikającego z faktur VAT zakupu
wystawionych przez P. Sp. z o.o. (dalej: P.) w sytuacji, gdy zakup
towarów (odzieży i obuwia sportowego oraz piłek) udokumentowanych fakturami
związany był zarówno ze sprzedażą opodatkowaną jak i zwolnioną dokonaną
przez P. w tych miesiącach.
Skarżący powiązał wymienione zakupy jedynie z opodatkowanymi usługami
reklamy, jakie świadczył na rzecz spółki P. w związku z zakupionymi od tego
podmiotu artykułami sportowymi. W miesiącach marzec i kwiecień P. dokonał
sprzedaży zwolnionej, to jest sprzedaży biletów na mecze z udziałem
reprezentacji narodowych. W ocenie organu podatkowego zakup artykułów
piłkarskich od P. P. Sp. z o.o. w nierozerwalny sposób wiązał się ze
sprzedażą biletów na imprezy sportowe, gdyż piłkarze, trenerzy, opiekunowie w
trakcie przygotowań jak i samego meczu musieli być wyposażeni w odpowiednią
odzież, buty i sprzęt sportowy.
Organ I instancji przy zastosowaniu art. 20 ust. 3 ustawy o VAT z 1993r.,
który to określa metodę odliczenia proporcjonalnego oraz w związku ze zmianą
ustaleń, która nastąpiła na etapie postępowania odwoławczego, tj. uznaniem
przez Dyrektora Izby Skarbowej w W. umowy ze spółką T. za umowę związaną z udzieleniem licencji i usług z niej wynikających jako niepodlegających opodatkowaniu na gruncie ustawy o VAT z 1993 r. Organ kontroli skarbowej uznał przedmiotową sprzedaż za neutralną dla ustalenia proporcji odliczeń.
2) miesiąc sierpień 2004 r. na skutek nieuwzględnienia w prowadzonym
rejestrze zakupu i deklaracji dla podatku od towarów i usług N/AT-7 założonej za
ten miesiąc faktury korygującej VAT nr [...] z 2 sierpnia 2004 r. wystawionej
przez "S." SSA (dalej: S.).
Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej ustalił, że w miesiącu grudniu 2004 r.
P. dokonał korekty zapisów księgowych na koncie. W badanym okresie
Skarżący nie dokonał korekty kwoty podatku N/AT naliczonego do odliczenia w
prowadzonych rejestrach zakupu ani w deklaracjach N/AT-7. Organ I instancji
powołując art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT z 2004 r. określił, że w sytuacji gdy
wydatek za zakup praw marketingowych - IV rata wynikająca z bezpodstawnie
wystawionej faktury nie stanowił kosztów uzyskania przychodów (kontrolowany
podmiot dokonał korekty kosztów uzyskania przychodów), P. winien również
dokonać stosownej korekty kwoty podatku VAT naliczonego do odliczenia.
3) miesiąc listopad - na skutek nie uwzględnienia w prowadzonym rejestrze
zakupu i deklaracji dla podatku od towarów i usług N/AT-7 złożonej za ten miesiąc
faktury korygującej N/AT wystawionej przez "O. Spółka z o.o."
Organ kontroli skarbowej w wyniku analizy dokumentów źródłowych ustalił,
że P. w miesiącu październiku 2004 r. dokonał obniżenia kwoty podatku
należnego o podatek naliczony z pierwotnej faktury a w momencie otrzymania
faktury korygującej zmniejszającej powyższy podatek naliczony, nie dokonał jego
zmniejszenia w deklaracji N/AT-7 w miesiącu otrzymania przedmiotowej faktury
korygującej tj. w miesiącu listopadzie.
W wyniku postępowania, organ kontroli skarbowej ustalił, iż w okresie od
maja do grudnia 2004 r. Skarżący odliczał w całości podatek naliczony wynikający
z faktur VAT dokumentujących nabycie praw marketingowych od klubów l i II ligi
piłki nożnej. Organ I instancji wykazał, iż przedmiotowe zakupy służyły realizacji
postanowień umowy z dnia 27 lipca 2000 r., w której to P. zobowiązał się od
sprzedaży tych praw na rzecz C. Sp. z o.o. (następca prawny
P. Sp. z o.o.), dalej C..
Ponadto organ kontroli skarbowej stwierdził, że zakupione prawa
marketingowe, które następnie zostały przeniesione na rzecz C. należy
zakwalifikować do wydatków wykorzystywanych w celu udzielenia licencji na
prawa medialne. Udzielając na rzecz C. przedmiotowej licencji, P.
dokonał również na rzecz tego podmiotu sprzedaży praw marketingowych. Z art.
2 umowy z dnia 27 lipca 2000 r. wynika ścisły związek tych praw z prawami
medialnymi. Zakresem umowy objęte zostały wszelkie prawa do udostępniania
dowolnej widowni przebiegu każdego z meczów piłkarskich, jak również
wyłączność na tak zwany dostęp do informacji oraz imprez towarzyszących na
następujących polach eksploatacji z wykorzystaniem technik i środków
masowego przekazu.
Po dokonaniu analizy umowy z dnia 27 lipca 2000 r., Dyrektor Urzędu
Kontroli Skarbowej uznał, że adresatem praw marketingowych mających na celu
promocje C. są nie tylko zgromadzeni na danym stadionie kibice ale także
widzowie śledzący przebieg widowiska sportowego przed ekranami telewizyjnymi,
którzy zapamiętają znak C. widoczny na strojach piłkarzy, czy reklamach
rozmieszczonych wokół boiska. Nabywane, zatem od klubów prawa
marketingowe nabierają dodatkowego waloru dla kontrahentów takich, jak C.
dzięki emisji rozgrywek w telewizji, czemu służy przeniesienie praw medialnych,
czyli sprzedaż zwolniona. W opinii organu kontroli skarbowej, zakupu praw
marketingowych nie da się oddzielić od sprzedaży zwolnionej. W związku z tym
P. w okresie od maja do grudnia 2004 r. zawyżył kwotę podatku naliczonego,
gdyż odliczył podatek naliczony w pełnej wysokości, podczas gdy zakupione
prawa marketingowe związane były zarówno ze sprzedażą opodatkowaną jak i
zwolnioną.
Organ wskazał, że w odniesieniu do zakupów praw marketingowych
dokonanych od klubów I i II ligi piłki nożnej, P. powinien rozliczyć podatek w
sposób określony w art. 90 ustawy o VAT z 2004 r. Zgodnie z ust. 1. w/wym
przepisem w stosunku do towarów i usług, które są wykorzystywane przez
podatnika do wykonywania czynności, w związku z którymi przysługuje prawo do
obniżenia kwoty podatku należnego, jak i czynności, w związku z którymi takie
prawo nie przysługuje, podatnik jest obowiązany do odrębnego określenia kwot
podatku naliczonego związanych z czynnościami, w stosunku do których
podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego.
Natomiast, jak stanowi ust. 2. przepisu jeżeli nie jest możliwe wyodrębnienie
całości lub części kwot, o których mowa w ust. 1., podatnik może pomniejszyć
kwotę podatku należnego o taką część kwoty podatku naliczonego, którą można
proporcjonalnie przypisać czynnościom, w stosunku do których podatnikowi
przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, z zastrzeżeniem ust.
10.
Mając na uwadze ustalenia dokonane w toku postępowania kontrolnego
oraz treść korespondencji pomiędzy organem i pełnomocnikiem strony uznano,
że nie jest możliwe wyodrębnienie całości lub części kwot podatku naliczonego
związanych z czynnościami, w stosunku do których przysługuje podatnikowi
prawo do obniżenia kwoty podatku należnego, co oznacza, iż w sprawie winna
znaleźć zastosowanie metoda odliczenia proporcjonalnego.
W piśmie z dnia 27 listopada 2009 r. Pełnomocnik P. wyliczył proporcję,
o której mowa w art. 163 ust. 1 zd. 1 ustawy o VAT z 2004 r. Zgodnie z
wyliczeniem pełnomocnika organ przyjął proporcję, która dla 2004 r. wyniosła
41%.
Od powyższej decyzji Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej [...] kwietnia
2010 r. P. wniósł odwołanie podnosząc zarzuty:
- naruszenie art. 122, art. 187 § 1, art. 199 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r.
Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 8, poz. 60 ze zm.), dalej: Ordynacja podatkowa,
poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o błędne ustalenia faktyczne
polegające na niewłaściwej ocenie umowy zawartej w dniu 20 lipca 2000 r. z
C. oraz pominięciu innych zebranych w sprawie dowodów,
-naruszenie art. 86 ust. 1 oraz art. 90 ustawy o VAT z 2004 r. poprzez
odmowę P. prawa do dokonania pełnego odliczenia podatku naliczonego w
cenie zakupów wykorzystywanych bezpośrednio do wykonywania czynności
opodatkowanych podatkiem od towarów i usług,
-naruszenie art. 86 ust. 1 ustawy o VAT z 2004 r. poprzez nieuwzględnienie
w zaskarżonej decyzji prawa do dokonania odliczenia podatku z tytułu ogólnych
kosztów, jakie ponosił Skarżący w 2004 r.
Skarżący korzystając z prawa wypowiedzenia się w sprawie, na
podstawie materiału dowodowego, podniósł, iż na żadnym etapie postępowania
organ I instancji nie zwrócił się z zapytaniem, czy P. zamierza skorzystać z
przysługującego mu uprawnienia do dokonania odliczenia podatku naliczonego
wynikającego z zakupów związanych z ponoszonymi przez P. kosztami
ogólnymi. Według Skarżącego podatek, który nie został ujęty przez podatnika w
deklaracji podatkowej powinien zostać uwzględniony z urzędu przez organ
podatkowy. Takie zaniechanie organu stanowi naruszenie zasady neutralności
podatku od towarów i usług. Ponadto według skarżącego doszło do zawyżenia
podatku należnego za grudzień 2004 r. z wynagrodzenia uzyskanego od P. GmbH w związku ze sprzedażą praw na podstawie umowy z dnia
30 grudnia 2000 r., gdyż miejscem świadczenia i opodatkowania usługi było
terytorium Austrii. Z kolei w maju 2004 r. Skarżący uzyskał wynagrodzenie z tytułu
sprzedaży na rzecz C. prawa do powierzchni reklamowych podczas meczy Pucharu Polski. W tym przypadku miejscem świadczenia i opodatkowania usługi było terytorium Anglii.
Dyrektor Izby Skarbowej W. nie zgodził się ze stanowiskiem
P. i decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2010 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W odpowiedzi na zarzuty stawiane w odwołaniu, organu II instancji
stwierdził, iż prawa marketingowe mają ścisły związek z udzielonymi licencjami.
Umowa z dnia 27 lipca 2000r. przewidywała, iż C. będzie wyłącznym
sponsorem medialnym rozgrywek piłkarskich i uzyskała wyłączne prawo do
używania tego określenia w odniesieniu do tych rozgrywek. Prawa marketingowe
są związane ze sprzedażą licencji poprzez zaistnienie tych praw w ramach
wykonywania praw medialnych. Udzielenie licencji zawiera w sobie elementy
praw marketingowych, co oznacza, że przedmiotowe prawa wykorzystywane są
do wykonywania czynności zwolnionych, nie wpływa na to fakt, że licencja może
być udzielona innemu podmiotowi niż nabywca praw marketingowych. W związku
z tym w rozpatrywanej sprawie zachodziły przesłanki do zastosowania
proporcjonalnego odliczenia podatku naliczonego z tytułu zakupu praw
marketingowych. Nie ma przy tym znaczenia, iż niewyłączna licencja na
wykonywanie praw do meczów II ligi nie została przez nabywcę spożytkowana.
Dyrektor Izby Skarbowej odniósł się także do zarzutu odliczenia podatku
naliczonego z tytułu tzw. kosztów ogólnych, wskazując, iż możliwość odliczenia
podatku naliczonego jest uprawnieniem podatnika i nie ma on obowiązku z
korzystania z niego. Obniżenie podatku należnego o podatek naliczony pozostaje
w sferze uprawnień podatnika, skorzystanie, z którego jest jego wolnym wyborem.
W związku z tym organy podatkowe nie mogą, co do zasady, same z urzędu
uwzględniać podatku naliczonego występującego u podatnika i dokonywać jego
odliczenia od podatku należnego, zwłaszcza jeśli podatnik sam nie zadeklarował
woli odliczenia tego podatku.
Na podstawie art. 86 ust 1 ustawy o VAT z 2004 r. organ II instancji wskazał,
że dla możliwości dokonania odliczenia wystarczającym jest, że z okoliczności
towarzyszących nabyciu towaru (usługi) przy uwzględnieniu rodzaju prowadzonej
działalności gospodarczej wynika, że zakup ten dokonany został w celu jego
wykorzystania w ramach działalności opodatkowanej podatnika.
W stosunku do usługi wykonanej na rzecz firmy C. organ odwoławczy zważył, iż sprzedaż praw do powierzchni reklamowych nie stanowi usługi reklamowej tylko wynajem tych powierzchni, dlatego też podlega opodatkowaniu w Polsce.
Odnośnie usługi wykonanej na rzecz P. GmbH organ
odwoławczy zauważył, że Skarżący nie przedstawił żadnych dowodów
potwierdzających charakter tej usługi.
Dnia 16 sierpnia 2010 r. do Dyrektora Izby Skarbowej wpłynęła skarga
P. na decyzję organu II instancji. Skarżący zarzucił, że ww. decyzja została
wydana z naruszeniem:
1) art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 ordynacji podatkowej w zw. z art. 31 ust. 1
ustawy z dnia 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (Dz. U. Nr 8, poz. 65 ze
zm.) poprzez wydanie zaskarżonej decyzji w oparciu o błędne ustalenia faktyczne
dokonane przez organ polegające na niewłaściwej ocenie umowy, jaką Skarżący
zawarł w dniu 27 lipca 2000 r. z C., niedokonaniu wszechstronnej analizy
ww. umowy oraz pominięciu innych zebranych w sprawie dowodów;
2) art. 86 ust. 1 oraz art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o VAT z 2004 r. poprzez
odmowę zastosowania art. 86 ust. 1 ustawy o VAT z 2004 r. i jednoczesne
zastosowanie w sprawie art. 90 ust. 2 i 3 tej ustawy, a więc przepisu, który nie
powinien być zastosowany. W związku z dopuszczeniem się przez organy
skarbowe omawianego naruszenia odmówiły one skarżącemu prawa do
dokonania pełnego odliczenia podatku VAT naliczonego w cenie zakupów
wykorzystywanych przez skarżącego bezpośrednio do wykonywania czynności
opodatkowanych podatkiem VAT, tj. od zakupów praw marketingowych od klubów
I i II ligi i zastosowanie odliczenia proporcjonalnego w tym zakresie;
3) art. 86 ust. 1 ustawy o VAT z 2004 r. poprzez nie uwzględnienie w
zaskarżonej decyzji prawa skarżącego do dokonania odliczenia podatku VAT od
kosztów ogólnych jakie ponosił on w 2004 r.;
4) art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez określenie Skarżącemu
zobowiązania podatkowego w podatku VAT za sierpień 2004 r. pomimo jego
przedawnienia z dniem 31 grudnia 2009 r.;
5) art. 27 ust. 3 pkt 2 w zw. z art. 27 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy o VAT z 2004 r.
w zakresie określenia miejsca świadczenia przy sprzedaży praw do powierzchni
reklamowych na rzecz firmy C. oraz sprzedaży praw na rzecz P. GmbH;
6) art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez
niewyjaśnienie stanu faktycznego oraz pominięcie zgromadzonego w sprawie
materiału dowodowego w zakresie jakim organ II instancji ustalił, że świadczenie
skarżącego na rzecz C. polegały na wynajmie trwale połączonych ze stadionem powierzchni, że świadczenie na rzecz P. GmbH w postaci sprzedaży praw w ogóle nie zostało wykonane.
W oparciu o powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i
decyzji organu I instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym
kosztów zastępstwa procesowego.
Skarżący w obszernym uzasadnieniu skargi, wywiódł w szczególności, że
umowa z dnia 27 lipca 2000 r. zawarta z C. miała za przedmiot
dysponowanie dwoma odrębnymi prawami - medialnymi i marketingowymi.
Skarżący wskazał, że zakup praw marketingowych od klubów I i II ligi następował
w bezpośrednim i bezspornym związku ich sprzedażą opodatkowaną w 100%
podatkiem od towarów i usług, a tym samym miał on prawo odliczenia całego
podatku VAT zawartego w cenie ich zakupu. W ocenie Skarżącego zakup praw
marketingowych przez P. nie służył do przeprowadzania sprzedaży
zwolnionej z podatku VAT polegającej na udzielaniu licencji na wykonanie praw
medialnych. Wbrew stanowisku organów, prawa marketingowe stanowią odrębny
i samodzielny w stosunku do praw medialnych przedmiot obrotu. Jednocześnie
skarżący wskazuje, że możliwa jest komercyjna eksploatacja każdego z tych praw
z osobna - dowodem na niewystępowanie związku pomiędzy prawami
marketingowymi a medialnymi jest fakt, że od 8 sierpnia 2002 r. C. kupował i
eksploatował prawa marketingowe w stosunku do klubów II ligi oraz jednocześnie
zaprzestał wykonywania praw medialnych, co potwierdza, że prawa
marketingowe stanowiły odrębny produkt, który mógł być samodzielnie
wykorzystywany.
Ponadto P. podniósł w skardze, że organ I instancji nie uwzględnił z
urzędu podatku naliczonego, którego wcześniej jako Skarżący nie odliczył z tytułu
zwrotu kosztów ogólnych. Skarżący powołując się na wyrok NSA z dnia 14
grudnia 2007 r. FSK 480/06 wskazał, iż organ skarbowy, który przyjmuje bierną
postawę i ignoruje fakt wystąpienia podatku naliczonego, którego podatnik nie
zdążył odliczyć terminie określonym w art. 86 ust. 13 u.p.t.u. z 2004 r., a po
rozpoczęciu kontroli nie mógł już samodzielnie odliczyć, łamie zasadę
neutralności podatku VAT oraz zasadę prawdy obiektywnej. Takie zaniechanie
organu w przedmiocie niezwrócenia się do podatnika z zapytaniem czy ten
zamierza skorzystać z przysługującego mu prawa, stanowi również naruszenie
zasady zawartej w art. 121 Ordynacji podatkowej.
W uzasadnieniu zarzutów skargi P. wskazał ponadto, że organ skarbowy
powinien obniżyć podatek należny, ponieważ usługa była świadczona na rzecz
podmiotu z Anglii polegała na sprzedaży praw do powierzchni reklamowej na
terenie boiska. Skarżący nie wynajmował firmie praw do powierzchni reklamowej
a jedynie sprzedał jej uprawnienie do zamieszczenia reklamy. Dodatkowo
wynagrodzenie obejmowało wyprodukowanie przez Skarżącego tablic
reklamowych, które zamontowane były na stadionach w trakcie dwóch meczy
pucharowych.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej podtrzymał swoje
stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Dodatkowo odnośnie zarzutu przedawnienia zobowiązania z tytułu podatku
o towarów i usług określonego za sierpień 2004 r. wskazał, iż przedmiotem
zaskarżenia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie była
decyzja, którą organ odwoławczy między innymi utrzymał w mocy dokonane
przez organ kontroli skarbowej rozliczenie za sierpień 2004 r. Mając na uwadze,
że Sąd w uchylił całości rozstrzygnięcie Dyrektora Izby Skarbowej
nieuzasadnione jest twierdzenie, iż postępowanie sądowe nie dotyczyło
omawianego miesiąca. W związku z tym, w odniesieniu do tego okresu
rozliczeniowego, nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia. W kwestii
usługi sprzedanej na rzecz podmiotu z Anglii Dyrektor Izby Skarbowej wskazał
natomiast, iż P. na etapie postępowania odwoławczego nie wykazał, iż część
wynagrodzenia obejmowała wyprodukowanie tablic reklamowych a przedstawił
jedynie, że przedmiotowa usługa dotyczyła sprzedaży prawa do powierzchni
reklamowej na terenie boiska. W ocenie organu rzeczą ruchoma mogą być
tablice, ale nie powierzchnia wydzielona na terenie boiska, dlatego usługę tę
należało określić jako wynajem tych powierzchni. W konsekwencji miejsce
świadczenia usługi wynika z art. 27 ust 1 u.p.t.u. z 2004 r., zgodnie z którym w
przypadku świadczenia usług miejscem świadczenia jest miejsce, gdzie
świadczący usługę posiada siedzibę, a w przypadku posiadania stałego miejsca
prowadzenia działalności, z którego świadczy usługi - miejsce, gdzie świadczący
usługę posiada stałe miejsce prowadzenia działalności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga zasługuje na uwzględnienie, jednak nie wszystkie z podniesionych w
niej zarzutów okazały się trafne.
Najpoważniejszym zarzutem stawianym zaskarżonej decyzji jest
niedokonanie właściwych ustaleń faktycznych poprzez przyjęcie, iż sprzedaż
zwolniona, tj udzielenie licencji na prawa medialne, była powiązana ze sprzedażą
opodatkowaną, tj. sprzedażą praw marketingowych.
Przypomnieć należy, że niniejsza sprawa był a już przedmiotem rozpoznania
Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W wyroku z dnia 21 maja
2009r.sygn. III SA/Wa 3368/08 WSA w Warszawie przesądził, iż umowa z dnia
27 lipca 2000 r. zawarta pomiędzy Skarżącym, a P. Sp. z o.o. była umową licencyjną, inną niż wymienione w art. 4 pkt. 2 lit.c i lit. e ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym z 1993r. Świadczona przez Skarżąca usługa licencji w 2004 r. z uwagi na spełnienie wymogu wskazanego w art. 147 ust. 2 ustawy o VAT - tj. rejestracji w/wym umowy licencyjnej w urzędzie skarbowym, była zwolniona z podatku VAT. Na gruncie ustawy o VAT z 1993r. usługa ta w ogóle nie podlegała opodatkowaniu podatkiem VAT
Wobec uznania, że świadczenie licencji na podstawie umowy z
27.07.2000 r.(wraz z aneksami) jest zwolnione z podatku N/AT, koniecznym stało
się ustalenie, czy skarżąca nabywała towary bądź usługi wykorzystywane do
w/wym- zwolnionej z podatku czynności.
Pełnomocnik P. poinformował organ, że Związek przeanalizował wydatki
poniesione w okresie maj - grudzień 2004 r. pod kątem ich związku ze
świadczeniem usługi udzielania licencji na rzecz C. i ustalił, że w wyżej
wymienionym okresie nie zostały poniesione jakiekolwiek wydatki, które byłyby
wykorzystywane następnie przy świadczeniu usługi udzielania licencji. Wszelkie
koszty związane z zawarciem w /wym umowy, takie jak np. wartość usług
doradczych, były poniesione w okresie przed zawarciem umowy.
Mając na uwadze powyższe wyjaśnienia pełnomocnika organ podatkowy
dokonał własnej analizy wydatków P. w badanym okresie i ustalił, iż sprzedaż
licencji na rzecz C. łączyła się z zakupem praw marketingowych, co
oznacza, że P. nie miała prawa do odliczenia 100% podatku naliczonego z
faktur VAT dokumentujących nabycie tych praw od klubów I i II -ej ligi. Podatek
naliczony z faktur VAT zakup praw marketingowych od klubów I i II ej ligi w
okresie od maja do grudnia 2004r. winien być rozliczany metodą odliczenia
proporcjonalnego, na podstawie art.90 ust.2 ustawy o VAT. Wielkość proporcji
organ przyjął zgodnie z wyliczeniem pełnomocnika P..
Kwestią sporną w rozpatrywanej sprawie jest interpretacja przepisów prawa
dotyczących metody rozliczenia podatku VAT, lecz ocena materiału dowodowego
prowadząca, do konkluzji, iż nabycie praw marketingowych miało związek ze
sprzedażą praw medialnych.
Skarżąca w skardze wywodzi, iż ocena ta jest błędna.
Skarżący wskazuje, że organ wywodzi, iż " skoro eksploatacja praw
marketingowych jest w jakimś zakresie elementem widocznym w trakcie
transmisji telewizyjnej, to automatycznie występuje związek między prawami
marketingowymi a odpłatnym udzieleniem licencji.
Zarzut ten, w ocenie Sądu jest nieusprawiedliwiony. Organ podatkowy
obszernie i analitycznie rozważył zarówno warunki Umowy sprzedaży licencji
praw medialnych oraz praw marketingowych oraz związanego z nią aneksu i w
sposób logiczny i zborny dokonał oceny ich wzajemnego oddziaływania.
Nie jest także uprawniony zawarty w skardze zarzut "zmarginalizowania
związku" pomiędzy zakupem praw marketingowych, a ich późniejszą sprzedażą
na rzecz C..
Zdaniem skarżącego organ przede wszystkim winien rozważyć sposób
wykorzystania prawa marketingowych przez skarżącego, mając na uwadze cel,
jaki miał przy ich nabyciu.
W ocenie P., celem zakupu praw marketingowych od klubów była
"realizacja celu umowy z 27 lipca 2000r. " w części dotyczącej tych praw" Nie
występował żaden faktyczny związek pomiędzy sprzedażą praw marketingowych,
a udzieleniem licencji. Skarżący nie badał, w jakim celu C. kupuje prawa
marketingowe. Okoliczność, że eksploatacja praw marketingowych wiązała się z
ich wizualizacją za pomocą transmisji telewizyjnych nie oznacza, że intencją
skarżącego była sprzedaż praw marketingowych w celu powiązania ich z prawami
medialnymi. Sprzedaż praw marketingowych była autonomiczną transakcją. Tym
samym, spełnione, zdaniem P. zostały warunki z art. 86 ustawy o VAT do
odliczenia w całości kwoty podatku naliczonego. Skarżący nie wykorzystał praw
marketingowych w żadnym stopniu przy wykonywaniu czynności zwolnionych z
podatku VAT.
W ocenie Sądu, także wyżej wskazane stanowisko wyrażone przez
pełnomocnika skarżącego nie zasługuje na aprobatę. Ma rację Dyrektor Izby
Skarbowej, wskazując w odpowiedzi na skargę, że z postanowień Umowy wynika,
że udzielenie licencji wiązało się ze sprzedażą usługi zawierającej w sobie inną
usługę. Usługi te są ze sobą funkcjonalnie powiązane. Prawa medialne są
bowiem nośnikiem praw marketingowych.
Nie jest także przekonywujące przez skarżącą odwołanie się w skardze do
umów zawartych przez P. w 2005 r. - z P. "C.", która to nabyła pakiet praw marketingowych nie nabywając licencji w zakresie praw medialnych oraz umowy z C., na mocy której C. udzielona została licencja na dalsze sezony piłkarskie, na wykonywanie praw medialnych, w której zredukowano prawa marketingowe do przekazywania biletów na każdy mecz.
W ocenie Sądu, opisane zdarzenia, dotyczą innych sytuacji i nie mogą
stanowić o zmianie oceny stanu faktycznego ustalonego w oparciu o warunki
umowy zawartej z C. 27 lipca 2000r.
Jest oczywistą rzeczą, że prawa marketingowe (są one przecież
różnorodne) mogą funkcjonować oddzielnie od praw medialnych, jednak w
zaistniałym stanie faktycznym, w ocenie Sądu, organ należycie ocenił, iż prawa
marketingowe były powiązane z udzieleniem licencji na wykonywanie praw
medialnych. Wynikało to nie tylko z okoliczności zawarcia umowy (jedności czasu,
jedności podmiotu), ale także z postanowień umownych. Ze wstępu analizowanej
Umowy wynikało, że C. był zainteresowany uzyskaniem zarówno licencji
na wykonywanie wszystkich praw i uzyskaniem pewnych praw marketingowych.
Ich zapewnienie, wypełniało cel umowy. Uznanie przez organ, że posiadanie
praw marketingowych czyniło umowę dotyczącą licencji atrakcyjną dla C.
- jedynego sponsora medialnego Rozgrywek i umożliwiało za pomocą przekazu
telewizyjnego realizację własnej promocji a także miało wpływ na realizację
widowiska jakim jest mecz piłkarski, jest logiczne. Zakup praw marketingowych w
celu ich odsprzedaży kupującemu prawa medialne, w ocenie Sądu, miał także
znaczenie dla P.. Zabezpieczał on realnie interesy marketingowe klubów i
P., albowiem właśnie przekaz telewizyjny, jak słusznie podkreślił Dyrektor
Izby Skarbowej, jest tym, który dociera do najszerszego grona odbiorców. We
współczesnym świecie zakup praw marketingowych (zdefiniowanych, tak jak w
Umowie) bez możliwości ich realizacji poprzez środki masowego przekazu, byłby
nieracjonalny.
Reasumując należy stwierdzić, że dokonana przez organ ocena
zgromadzonego materiału dowodowego nie narusza art. 122, 187 § 1 i art. 191
Ordynacji podatkowej, jest logiczna, znajduje uzasadnienie w zgromadzonym
materiale dowodowym i prowadzi do wniosku, że zakup praw marketingowy był
zakupem związanym ze sprzedażą zwolnioną jaką było udzielenie licencji na
prawa medialne.
Tym samym nie znajduje w sprawie uzasadnienia zarzut naruszenia art. 86
ust. 1 oraz art. 90 ust. 2 i 3 ustawy o VAT.
Odnosząc się do zarzutu przedawnienia zobowiązania podatkowego w
podatku od towarów i usług za miesiąc sierpień 2004 r. Sąd uznał, iż jest to zarzut
niezasadny.
Zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług powstaje z mocy
prawa, a jego ustalenie następuje w drodze samoobliczenia podatkowego
dokonanego przez podatnika. Podatek od towarów i usług rozliczany jest w cyklu
miesięcznym (kwartalnym). Z upływem ostatniego dnia każdego miesiąca
(kwartału) niewątpliwa jest wielkość podatku należnego, która - w przypadku
nieskorzystania przez podatnika z prawa do odliczenia podatku naliczonego - z
25 dniem następnego miesiąca (kwartału) staje się za dany miesiąc
zobowiązaniem podatkowym w wielkości podatku należnego (por. art. 26 u.p.t.u.).
Modyfikacja tak określonego zobowiązania podatkowego może nastąpić jedynie
poprzez skorzystanie przez podatnika z danego mu uprawnienia do obniżenia
podatku należnego o podatek naliczony.
Przepis art. 70 Ordynacji podatkowej wskazuje, że zobowiązanie podatkowe
przedawnia się z upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym
upłynął termin płatności podatku. Bieg terminu przedawnienia nie rozpoczyna się,
a rozpoczęty ulega zawieszeniu z dniem wniesienia skargi do sądu
administracyjnego na decyzję dotyczącą tego zobowiązania. Bieg terminu
przedawnienia po zawieszeniu biegnie dalej, od dnia następującego po dniu
doręczenia organowi podatkowemu odpisu orzeczenia sądu administracyjnego,
ze stwierdzeniem jego prawomocności.
W rozpatrywanej sprawie Skarżący zarzuca, że doszło do przedawnienia
zobowiązania podatkowego za miesiąc sierpień 2004r., albowiem przed 31
grudnia 2009r. (upływ 5-letniego okresu przedawnienia ) skarżący nie deklarował
zobowiązania podatkowego, jak również takiego zobowiązania nie określono w
formie decyzji administracyjnej. Dopiero w decyzji z dnia [...] marca 2010
określono takie zobowiązanie.
W ocenie Sądu rację ma organ podatkowy uznając stanowisko skarżącego
za nieprawidłowe. W rozpatrywanej sprawie zapadła w dniu [...] kwietnia 2008 r.
decyzja administracyjna, która określała skarżącemu kwotę podatku do
przeniesienia na następny okres rozliczeniowy, co oznacza w ocenie Sądu, że
organ podatkowy wydał decyzję w przedmiocie zobowiązania podatkowego za
ten okres, tj decyzję, która zawiesiła bieg terminu przedawnienia.
Powyższe rozumowanie Sądu ma uzasadnienie w uchwale Naczelnego
Sądu Administracyjnego z 29 czerwca 2009 r. (sygn. I FSK 9/08) Naczelny Sąd
Administracyjny wskazał, że w Ordynacji podatkowej nie określono expressis
verbis instytucji przedawnienia zwrotu różnicy podatku lub prawa zaliczenia go na
następny okres rozliczeniowy, poprzestając na instytucji przedawnienia
odnoszącej się dalej tylko do pojęcia zobowiązania podatkowego. Jednakże
wykładnia prawa prowadzi do wniosku, że "przepis art. 70 § 1 Ordynacji
podatkowej ma zastosowanie również do rozliczeń, w których obowiązek
podatkowy w podatku od towarów i usług przekształcił się w kwotę zwrotu różnicy
podatku, kwotę zwrotu podatku naliczonego lub różnicy podatku, o której mowa w
art. 21 ust. 1 u.p.t.u (....) Przyjęcie wykładni art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej,
zgodnie z którą taka pewność w podatku od towarów i usług poprzez instytucję
przedawnienia byłaby stwarzana jedynie dla zobowiązań podatkowych, a nie
miałaby ona miejsca dla zwrotu podatku (różnicy podatku lub kwoty zwrotu
podatku naliczonego), z uwagi na niestosowanie do tegoż zwrotu przedawnienia -
naruszyłoby jednoznacznie zasadę demokratycznego państwa prawa."
Taka wykładnia nakazuje, w ocenie Sądu uznać, że w sytuacji, gdy organ
wydał decyzję o elemencie konstrukcyjnym podatku VAT (kwocie do
przeniesienia, kwocie do zwrotu) i na decyzję o takim przedmiocie wniesiono
skargę do sądu administracyjnego, to także na podstawie art. 70 § 6 pkt 2
Ordynacji podatkowej, dochodzi do zawieszenia biegu przedawnienia w sprawie.
W ocenie Sądu taka właśnie sytuacja miała miejsce w rozpatrywanej
sprawie, albowiem decyzją z [...] kwietnia 2008 r. organ orzekł o kwocie podatku
naliczonego do przeniesienia na następny okres rozliczeniowy tj. sierpień 2004 r.
Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i w
całości poddana kontroli Sądu. Oznacza to, że w sprawie dotyczącej
zobowiązania w podatku VAT, które ujawnione zostało dopiero w decyzji organu I
-ej instancji poprzedzającej zaskarżoną decyzję, nie doszło do przedawnienia
zobowiązania.
Za zasadny należy uznać zarzut strony dotyczący nieuwzględnienia wniosku
skarżącej o odliczenie podatku VAT naliczonego zawartego cenie kosztów
ogólnych ponoszonych w poszczególnych miesiącach 2004r.
Rację ma strona skarżąca twierdząc, żaden przepis ustawy nie stanowi, iż
podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony w
przypadku niezłożenia deklaracji podatkowej. Nie ma również w ustawie mowy o
tym, że podatnik traci takie uprawnienie w przypadku przekroczenia terminów lub
niezłożenia korekty deklaracji.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 14 grudnia 2007 r.
sygn. akt I FSK 480/06 z uwagi na rangę prawa do odliczenia, wynikającego z
ustawy i stanowiącego o istocie podatku VAT - nie można utraty prawa do
odliczenia domniemywać, (por. wyroki NSA z 24 kwietnia 2007 r., sygn. akt I FSK
582/06, oraz z 28 listopada 2007 r" sygn. akt I FSK 1468/06) Organy podatkowe
(wyrok NSA z 24 kwietnia 2007 r. (I FSK 582/06) - "nie mogą wybiórczo,
zasłaniając się niezrealizowanymi uprawnieniami podatnika, dobierać sobie te
elementy, które w rozstrzygnięciu będą uwzględniać, gdyż kłóciłoby się to
obowiązkiem wynikającym z art. 10 ust. 2 ustawy VAT z 1993 r. oraz art. 21 § 3 i
art. 122 ordynacji podatkowej" oraz, "że orzekając (...) o wysokości podatku
organy podatkowe obowiązane są bezpośrednio uwzględniać polegający
odliczeniu podatek naliczony. Co najmniej zaś winny umożliwić podatnikowi
oświadczenie się czy w tym zakresie korzysta ze swego podmiotowego prawa z
wyjaśnieniem mu wszelkich konsekwencji prawnych decyzji jaką podejmie. Ten
ostatni wymóg da się, bowiem wyprowadzić z treści art. 121 Ordynacji
podatkowej".
Warto również zauważyć, że "zarówno w art. 19 ust. 3 ustawy VAT z 1993 r.
jak i w art. 86 ust. 10 ustawy VAT z 2004 r. jest mowa o obniżeniu podatku
należnego w rozliczeniu za miesiąc, a nie w deklaracji podatkowej; deklarację
podatkową sporządzają wyłącznie podatnicy, natomiast rozliczenia dokonuje i
podatnik (w deklaracji podatkowej), i organ podatkowy (w decyzji wydanej na
podstawie art. 10 ust. 2 ustawy VAT z 1993 r. oraz art. 99 ust. 12 ustawy N/AT z
2004r.)" (wyrok NSA z 28 listopada 2007 r, sygn. akt I FSK 1468/06).
Mając powyższe na uwadze, przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ
podatkowy winien kwestię wniosku skarżącej o odliczenie podatku N/AT
naliczonego zawartego cenie kosztów ogólnych ponoszonych w poszczególnych
miesiącach 2004r. rozważyć ponownie, mając na uwadze, iż strona wyraziła wolę
odliczenia podatku.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi sformułowanych także na
etapie postępowania odwoławczego należy stwierdzić, co następuje.
Pełnomocnik skarżącego wniósł o uwzględnienie w decyzji o obniżenie
podatku VAT należnego za maj 2004 r., albowiem, zidentyfikował dokonaną na
rzecz firmy C. posiadającą siedzibę na terytorium Anglii, sprzedaż praw do powierzchni reklamowej podczas meczy pucharowych pomiędzy zespołami L. i P., która winna być opodatkowana w Anglii.
Organ odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego uznając, że nie doszło
do sprzedaży praw lecz wynajmu powierzchni reklamowych. W konsekwencji
uznał, że miejsce świadczenia tej usługi należy oceniać na podstawie art. 27 ust.
1 ustawy o VAT, tj według miejsc siedziby podatnika. Skoro podatnik ma siedzibę
w Polsce, to także miejsce świadczenia usługi jest w Polsce. Brak jest, zatem
podstaw do weryfikacji podatku należnego od tej usługi.
W skardze skierowanej do Sądu skarżący podaje, że organ nie dokonał
prawidłowych ustaleń faktycznych, albowiem skarżący nie wynajmował
powierzchni boiska, lecz sprzedawał uprawnienie do zamieszczenia reklamy na
tablicach przez siebie wyprodukowanych i umieszczonych na boisku.
W ocenie Sądu w sprawie nie zostały w sposób jednoznaczny dokonane
ustalenia faktyczne, które pozwoliłby ustosunkować się do kwalifikacji
prawnopodatkowej tego zdarzenia.
Analogiczna sytuacja występuje w odniesieniu do opodatkowania świadczeń
na rzecz P. mbH, które w ocenie Skarżącego zostało bezzasadnie opodatkowane w Polsce. W sprawie tej także, w ocenie Sądu, nie poczyniono ustaleń ( nie wezwano skarżącej do złożenia dokumentów niezbędnych dla oceny świadczenia), co uniemożliwiło Sądowi zajęcie merytorycznego stanowiska.
Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, że zaskarżona decyzja narusza
przepisy postępowania w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy i na
podstawie art. 145§ 1 pkt. 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o
postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz. 1270 z zm.)
orzekł jak w sentencji.
Postanowienie o kosztach sądowych wobec uwzględnienia skargi, Sąd
oparł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 i § 4 wyżej wymienionej ustawy
oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 2 grudnia
2003 r. w sprawie wynagrodzenia za czynności doradcy podatkowego w
postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz szczegółowych zasad
ponoszenia kosztów pomocy z urzędu (Dz.U. Nr 212, poz. 2075).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło