I SA/Wa 1023/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-04
Skład orzekający: Iwona Maciejuk, Jolanta Dargas, Marta Kołtun-Kulik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osoba, która częściowo zrealizowała prawo do rekompensaty za mienie zabużańskie, może ubiegać się o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji tego prawa na podstawie art. 7 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty?Ratio decidendi
Osoba, która częściowo zrealizowała prawo do rekompensaty za mienie zabużańskie, nie może ubiegać się o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji tego prawa na podstawie art. 7 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Przepisy te dotyczą wyłącznie osób, które prawa do rekompensaty w ogóle nie zrealizowały. W przypadku częściowej realizacji prawa, strona mogła złożyć jedynie wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 5 tej ustawy.Stan faktyczny
Wnioskodawczyni W. M. (spadkobierczyni H. Z.) ubiegała się o potwierdzenie prawa do rekompensaty za mienie zabużańskie. Jej poprzedniczka prawna, H. Z., uzyskała prawo użytkowania wieczystego działki budowlanej w ramach ekwiwalentu za mienie zabużańskie, które następnie zostało przekształcone w prawo własności. Starosta wydał zaświadczenie potwierdzające prawo do rekompensaty, a Wojewoda dokonał na nim adnotacji określającej wysokość rekompensaty. Następnie Wojewoda odmówił ujawnienia w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty, wskazując, że dotyczy to tylko osób, które prawa w ogóle nie zrealizowały. Po uchyleniu tej decyzji przez Ministra Skarbu Państwa i ponownym rozpatrzeniu sprawy, Wojewoda odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty w pozostałej części, uznając, że nie udowodniono posiadania prawa własności mienia zabużańskiego przez H. Z. Minister Skarbu Państwa utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym zasady równości wobec prawa.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.) Sędziowie: WSA Jolanta Dargas WSA Marta Kołtun-Kulik Protokolant starszy sekretarz sądowy Aleksandra Borkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy potwierdzenia prawa do rekompensaty za nieruchomość pozostawioną poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej oddala skargę.
Wnioskiem z dnia [...] lutego 1988 r. H. Z. zwróciła się do Urzędu Miasta i Gminy w W. o przyznanie ekwiwalentu za mienie pozostawione
w B., poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
Na podstawie decyzji Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu Miasta i Gminy w W. z dnia [...] października 1988 r., znak: [...] i aktu notarialnego z dnia [...] listopada 1988 r. Rep. [...], H. Z. nabyła w ramach ekwiwalentu za mienie zabużańskie prawo użytkowania wieczystego działki budowlanej położonej w W. Prawo to zostało przekształcone odpłatnie w prawo własności ww. nieruchomości decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] maja
2008 r., znak: [...] na rzecz W. M. - córki i spadkobierczyni H. Z. (postanowienie Sądu Rejonowego w W. z dnia [...] grudnia
2001 r., sygn. akt [...]).
W dniu [...] marca 2001 r. H. Z. zwróciła się do Starosty [...]
o wydanie zaświadczenia potwierdzającego jej prawo do rekompensaty za mienie nieruchome pozostawione na byłym terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Starosta [...] zaświadczeniem z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...] znak: [...], wydanym na podstawie art. 212 ustawy o gospodarce nieruchomościami i § 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 13 stycznia 1998 r.
w sprawie zaliczenia wartości nieruchomości pozostawionych za granicą na pokrycie ceny sprzedaży nieruchomości i opłat za użytkowanie wieczyste oraz sposobu ustalenia wartości tych nieruchomości (Dz. U. Nr 9, poz. 32) stwierdził, że H. Z. jest uprawniona do otrzymania rekompensaty za mienie pozostawione za granicą.
W zaświadczeniu tym Starosta biorąc pod uwagę, że w przedmiotowej sprawie nastąpiła częściowa realizacja prawa do rekompensaty, ustalił kwotę świadczenia należnego H. Z. na kwotę [...] PLN. Starosta stwierdził, że uprawnienia do ekwiwalentu zostały ustalone na podstawie dokumentów przyjętych przez Kierownika byłego Urzędu Rejonowego w W. oraz 1) oświadczenia świadka B. D. z dnia [...] marca 2001 r. i 2) oświadczenia wnioskodawczyni H. Z. z dnia [...] marca 2001 r.
Wnioskiem z dnia [...] czerwca 2006 r. W. M. zwróciła się do Wojewody [...] z wnioskiem o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty - potwierdzonej zaświadczeniem Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r.
Dnia [...] września 2006 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., dokonał adnotacji na zaświadczeniu Starosty [...], określając wysokość rekompensaty na kwotę [...] PLN i stwierdzając, że realizacja tego prawa nastąpi w formie sprzedaży nieruchomości Skarbu Państwa.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], na podstawie art. 7 ust. 3 ustawy, odmówił W. M. ujawnienia
w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty wynikającej z zaświadczenia Starosty [...]. W uzasadnieniu ww. decyzji organ wojewódzki stwierdził, że zawarty w art. 7 ust. 3 ustawy zabużańskiej obowiązek ujawnienia w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty dotyczy wyłącznie osób, które tego prawa w ogóle nie zrealizowały.
Po rozpatrzeniu odwołania, Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. nr [...], uchylił decyzję Wojewody z dnia [...] czerwca 2007 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Minister wskazał, że brak było możliwości dokonania adnotacji na zaświadczeniu w odniesieniu do wnioskodawcy, który częściowo zrealizował prawo do rekompensaty. Wniosek strony
o wpis do rejestru należało potraktować jako wniosek o potwierdzenie prawa do rekompensaty złożony na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z 8 lipca 2005 r.
Pismem z dnia [...] października 2008 r. Wojewoda [...], działając
na podstawie art. 6 ust. 6 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., wezwał W. M. do uzupełnienia materiału dowodowego, informując w szczególności jakie dokumenty mogą być uznane w świetle ww. ustawy za dowody świadczące o posiadaniu prawa własności mienia zabużańskiego. Wskazał, że w razie braku urzędowego opisu mienia lub orzeczenia wydanego przez były Państwowy Urząd Repatriacyjny dowodami mogą być oświadczenia dwóch świadków złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej
za złożenie fałszywego oświadczenia przed notariuszem w Polsce, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka, którzy zamieszkiwali w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami RP lub w miejscowości pobliskiej,
nie są osobami bliskimi w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami właścicieli lub spadkobierców ubiegających się o potwierdzenie prawa do rekompensaty. Wezwanie to doręczone zostało stronie w dniu [...] października 2008 r.
Pismem z dnia [...] lutego 2011 r. organ wezwał stronę do wskazania,
czy wniosek z [...] czerwca 2006 r. traktować należy, jako wniosek o ujawnienie
w rejestrze wojewódzkim zaświadczenia Starosty [...], czy jako wniosek
o ustalenie pozostałej części prawa do rekompensaty za nieruchomości pozostawione w miejscowości B. w trybie ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Organ wskazał przy tym, iż zaświadczenie Starosty nie podlega ujawnieniu [...] z uwagi na częściową realizację prawa do rekompensaty (art. 7 ust. 3 ustawy).
W. M. w piśmie z [...] marca 2011 r. wskazała, że wnosi o wydanie decyzji w sprawie pozostałej części rekompensaty za nieruchomości pozostawione
w miejscowości B.
Dnia [...] stycznia 2012 r. Wojewoda [...] anulował adnotację
na zaświadczeniu Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2001 r.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2011 r. Wojewoda [...] odmówił W. M. potwierdzenia prawa do rekompensaty w pozostałej części z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej.
W uzasadnieniu wskazał, że dokumentem potwierdzającym posiadanie przez właścicielkę nieruchomości, obywatelstwa polskiego w dniu 1 września 1939 r. jest poświadczenie obywatelstwa H. B. wydane przez Starostę Powiatowego [...] z dnia [...] października 1949 r., Nr [...] oraz ewakuacyjny arkusz wydany dla H. B. przez Pełnomocnika [...] z dnia [...] lipca 1945 r. H. B. jest tożsama z H. Z., co potwierdza odpis skrócony aktu małżeństwa Nr [...] wydany w dniu [...] grudnia 2008 r. przez Urząd Stanu Cywilnego w R. Dowodem potwierdzającym okoliczności opuszczenia przez H. Z. byłego terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z wojną rozpoczętą w 1939 r. jest ewakuacyjny arkusz wydany dla H. B. przez Pełnomocnika [...] z dnia [..] lipca 1945 r.
Jako materiał dowodowy świadczący o rodzaju i powierzchni nieruchomości należących do H. Z., strona postępowania przedłożyła: oświadczenie T. P. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej w dniu [...] lipca 2009 r., której własnoręczność podpisu została potwierdzona przez notariusza w Z. – P. S., oświadczenie J. P. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej w dniu [...] marca 2009 r., którego własnoręczność podpisu została potwierdzona przez notariusza w K. – N. N. oraz oświadczenie B. D. złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej w dniu [...] marca 2001 r., której własnoręczność podpisu została potwierdzona w Urzędzie Miejskim
w G.
Z oświadczeń świadka T. P. i J. P. wynika, iż H. B. - po mężu Z., była właścicielką domu mieszkalnego składającego
się z [...] oraz ]...]. Z treści oświadczeń nie wynikało, jaką powierzchnię miała działka ziemi, zabudowana domem mieszkalnym i budynkiem gospodarczym, jakiego rodzaju
i powierzchni był wspomniany budynek gospodarczy, oraz jaką powierzchnię miał dom mieszkalny oraz ogród. Wojewoda [...] wystąpił do Archiwum Państwowego
w K., Archiwum Akt Nowych w W. oraz archiwów zagranicznych [...] z prośbą o odszukanie dokumentów, które potwierdziłyby rodzaj i powierzchnię nieruchomości pozostawionych w B. Poszukiwania wspomnianych dokumentów przyniosły negatywny skutek.
Wojewoda [...] zwrócił się z prośbą o pomoc prawną do [...]
i [...] Urzędu Wojewódzkiego w celu ponownego przesłuchania świadków na okoliczność ustalenia rodzaju i powierzchni nieruchomości pozostawionych przez H. Z. w B.
Organ stwierdził, że oświadczenie J. P. i oświadczenie T. P. nie mogą być uznane za dowód w sprawie, z uwagi na bliskie pokrewieństwo z właścicielką nieruchomości. Świadkowie przesłuchani do protokołu zeznali, iż H. Z. była siostrą ich matki, a zatem w stosunku do właścicielki
są osobami bliskimi w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Z tego względu organ wskazał, że w sprawie nie zostało udowodnione posiadanie prawa własności przez H. Z. nieruchomości pozostawionej
w B.
W odwołaniu od tej decyzji W. M. podniosła, że wniosła
o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty, a organ przystąpił do ustalania prawa do rekompensaty, zamiast ustalić stopień realizacji tego prawa w stosunku do limitu określonego w art. 13 ust. 2 ustawy. Podała, że Starosta [...] zaświadczeniem z dnia [...] kwietnia 2001 r. przyznał jej matce prawo do rekompensaty za mienie pozostawione w B., a Wojewoda dokonał adnotacji na zaświadczeniu. Zarzuciła, iż organ pominął w postępowaniu
m.in. zeznanie S. N., operaty szacunkowe i fakt wydania przez Starostę zaświadczenia.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] kwietnia 2012 r. nr [...] utrzymał w mocy wymienioną wyżej decyzję.
W uzasadnieniu, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania, Minister wskazał, że w celu potwierdzenia prawa do rekompensaty wnioskodawca musi udowodnić fakt dysponowania przez siebie lub spadkodawcę prawem własności mienia zabużańskiego. W przypadku braku dokumentów, o których mowa w art. 6 ust. 4 ustawy, za dowody świadczące o posiadaniu prawa własności nieruchomości pozostawionej na Kresach można przyjąć oświadczenia dwóch świadków złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej w kraju zamieszkania świadka. Składający oświadczenia muszą być osobami zamieszkującymi w miejscowości, w której znajduje się nieruchomość pozostawiona lub w miejscowości sąsiedniej oraz nie mogą być osobami bliskimi (w rozumieniu przepisów ustawy
o gospodarce nieruchomościami) właścicieli lub spadkobierców ubiegających
się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.
Za dowód posiadania prawa własności nieruchomości pozostawionej poza obecnymi granicami Polski uznać należy w pierwszej kolejności dokument urzędowy lub sądowy, a dopiero gdy w trakcie prowadzonego postępowania okaże się, że pozyskanie takiego dokumentu jest niemożliwe, za dowód świadczący o prawie własności nieruchomości pozostawionych można przyjąć oświadczenia co najmniej dwóch świadków, ale tylko wtedy, gdy spełniają one wszystkie przesłanki zawarte w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Oświadczenia nie spełniające wymogów formalnych określonych w ww. przepisie, nie mogą być uznane za wyłączny dowód na posiadanie prawa własności mienia zabużańskiego.
W ocenie organu, materiał dowodowy zgromadzony w przedmiotowej sprawie świadczy o tym, że strona nie przedłożyła w trakcie prowadzonego postępowania dokumentów, które w świetle przepisów ustawy o realizacji prawa do rekompensaty można by uznać za dowody świadczące o posiadaniu przez H. Z. prawa własności nieruchomości położonej w miejscowości B. W aktach sprawy znajdują się oświadczenia: S. N., B. D., J. P. i T. P., z których wynika, że H. Z. była właścicielką
[...] domu mieszkalnego w B. oraz zabudowań gospodarczych
i ogrodu. Oświadczenia te nie mogą być jednak uznane za dowody świadczące
o własności mienia zabużańskiego, gdyż nie spełniają one warunków określonych
w art. 6 ust. 5 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. Z oświadczeń S. N.
i B. D. nie wynika, czy wyżej wymienieni zamieszkiwali
w miejscowości, w której znajdowała się nieruchomość pozostawiona lub
w miejscowości sąsiedniej i czy nie byli oni osobami bliskimi w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami H. Z. lub W. M..
Jak wynika z treści pisma W. M. z dnia [...] marca 2009 r. świadkowie
Ci zmarli, a zatem ich zeznania nie mogą być konwalidowane. Wymogów ustawowych nie spełniają także oświadczenia J. P. i T. P., gdyż świadkowie Ci zeznali do protokołu, że H. Z. była siostrą ich matki, a zatem są oni w stosunku do H. Z. osobami bliskimi w rozumieniu przepisów ustawy
o gospodarce nieruchomościami. Organ wskazał, że pismem z dnia [...] października 2008 r. Wojewoda [...] wezwał W. M. do uzupełnienia materiału dowodowego, informując w szczególności jakie dokumenty mogą być uznane
w świetle przepisów ww. ustawy za dowody świadczące o posiadaniu prawa własności mienia zabużańskiego. Strona nie przedstawiła takich dokumentów. Minister wskazał, że Wojewoda [...] wystąpił do Archiwum Państwowego w K.
i Archiwum Akt Nowych w W. oraz do Konsulatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w [...]. Odpowiedzi nadesłane z tych instytucji przyniosły negatywny skutek. W odniesieniu do zarzutów podniesionych w odwołaniu, organ stwierdził, że znajdujące się w aktach sprawy operaty szacunkowe nie mogą być uznane za dowody świadczące o posiadaniu prawa własności mienia nieruchomego pozostawionego poza obecnymi granicami Polski, gdyż operaty te opierają się na zeznaniach świadków, które nie spełniają wymogów zawartych w przepisach obowiązującej ustawy zabużańskiej. Minister stwierdził, że w prowadzonym postępowaniu nie udowodniono, iż H. Z. dysponowała prawem własności nieruchomości pozostawionej na byłym terytorium RP, a zatem potwierdzenie prawa do rekompensaty jej następczyni prawnej – W. M. jest niemożliwe.
Decyzja ta stała się przedmiotem skargi W. M. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca zwracając się o uchylenie tej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania wniosła o uznanie, że odmowa ujawnienia w rejestrze wojewódzkim, o którym mowa w art. 19 ustawy z 8 lipca 2005 r. jest bezzasadna. Zarzuciła naruszenie art. 7, 8, 11, 12, 35, 36 k.p.a. oraz art. 2, 4, 7 ust. 4 ustawy z 8 lipca 2005 r. poprzez błędną wykładnię
i niewłaściwe zastosowanie, a także art. 2, 21 ust. 1, 31 ust. 3, 32 ust. 1, 37 ust. 1
i art. 64 ust. 1 Konstytucji RP.
W uzasadnieniu skarżąca przedstawiła okoliczności dotyczące postępowania
o ujawnienie w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty, powołała się na udzielenie jej w dniu [...] kwietnia 2007 r. przez urzędniczkę [...] Urzędu Wojewódzkiego ustnej informacji, że dokumenty dotyczące wybranej formy realizacji rekompensaty wysyłane są do ministerstwa raz na kwartał i dotyczące jej sprawy przekazane będą w [...]. Podniosła, że nie otrzymała wyjaśnień w sprawie obliczenia rekompensaty, nie zwrócono również oryginału zaświadczenia Starosty.
W dalszej części skargi zarzuciła, że Minister nie odniósł się do zarzutów odwołania
i pominął fakt wydania zaświadczenia, jak również zaakceptował prowadzenie postępowania w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty, w sytuacji, gdy to prawo potwierdzono już zaświadczeniem. W ocenie strony Minister błędnie przyjął,
że adnotacja na zaświadczeniu jest możliwa jedynie w przypadku, gdy nie nastąpiła częściowa realizacja prawa do rekompensaty. W ocenie strony częściowa realizacja prawa do rekompensaty oznacza, że prawo to nie zostało zrealizowane. Zdaniem skarżącej błędna interpretacja art. 7 ust. 3 dzieląca osoby, które posiadają zaświadczenia lub decyzje potwierdzające prawo do rekompensaty, wydane na podstawie odrębnych przepisów, na tych którzy nie rozpoczęli realizacji prawa i mogą ubiegać się o ujawnienie w rejestrze i na tych, którzy częściowo zrealizowali prawo do rekompensaty, a zatem nie mogą ubiegać się o ujawnienie w rejestrze, stanowi naruszenie zasady równości wobec prawa. Skarżąca podniosła również, iż Minister nie odniósł się do naruszenia art. 35 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, powołując się na dotychczasowe ustalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
Na wstępie wskazania wymaga, że w sytuacji, gdy poprzednik prawny wnioskodawcy częściowo zrealizował prawo do rekompensaty, jak miało to miejsce
w niniejszej sprawie, brak jest podstaw do zastosowania art. 7 ust. 3 i 4 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 169, poz. 1418 ze zm.). Prawo do rekompensaty służy osobom, które spełniają warunki określone w art. 2 i art. 3 powołanej ustawy, jednakże przepisy tego aktu prawnego, wśród tak określonych podmiotów wyróżniają ubiegających się po raz pierwszy
o prawo do rekompensaty (art. 5 ust. 1) i posiadających już prawo do rekompensaty (art. 6 ust. 3, art. 7 ust. 3), przy czym w tej drugiej grupie ujawnia się jeszcze podział na tych, którzy częściowo zrealizowali służące im prawo oraz tych, którzy nie zrealizowali go w ogóle. Te grupy podmiotów da się wyróżnić z przepisów dotyczących procedury realizacji prawa. Z przepisu art. 5 ust. 1, art. 6 ust. 3 i art. 7 ust. 3 wynika,
że do jednej grupy zaliczono zarówno ubiegających się po raz pierwszy, jak
i legitymujących się częściową realizacją prawa, zaś do drugiej tylko posiadających potwierdzenie prawa bez jego realizacji. Pogląd ten jest ugruntowany w orzecznictwie sądowoadministracyjnym i Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę pogląd ten podziela
(v. wyrok NSA z dnia 23 października 2009 r. sygn. akt I OSK 60/09; wyrok WSA
w Warszawie z dnia 13 marca 2012 r. sygn. akt I SA/Wa 2451/11, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przepisy art. 7 ust. 3 i 4 powołanej ustawy normują sytuację osób, które legitymują się m.in. zaświadczeniem potwierdzającym prawo do rekompensaty wydanym na podstawie poprzednio obowiązujących przepisów, a prawo to w ogóle
nie zostało zrealizowane. Tylko te osoby uprawnione są zatem do złożenia wniosku
o ujawnienie w rejestrze wojewódzkim wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty. Uprawnieniu tych osób odpowiada zaś obowiązek organu ujawnienia
w rejestrze wybranej formy realizacji prawa do rekompensaty.
W sprawie niniejszej jest zaś bezsporne, że H. Z. nabyła w ramach ekwiwalentu za mienie zabużańskie prawo użytkowania wieczystego działki budowlanej położonej w W., które to prawo zostało przekształcone odpłatnie w prawo własności nieruchomości decyzją Burmistrza [...] z dnia [...] maja 2008 r. Poprzedniczka prawna wnioskodawczyni prawo do rekompensaty częściowo zatem zrealizowała.
W takim zaś przypadku strona mogła złożyć jedynie wniosek o wydanie decyzji w trybie art. 5 powołanej ustawy. Organ w toku postępowania, wypełniając w tym zakresie – wyrażony w art. 9 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej k.p.a. – obowiązek należytego i wyczerpującego informowania o okolicznościach faktycznych
i prawnych, które mogą mieć wpływ na ustalenie praw, wyraźnie wskazał na to stronie w piśmie z dnia [...] lutego 2011 r. Prawidłowo również Wojewoda zwrócił się wówczas do wnioskodawczyni o doprecyzowanie wniosku z dnia [...] czerwca 2006 r.
Wbrew twierdzeniom skargi, nie ulega wątpliwości, że doprecyzowując wniosek W. M. wniosła o wydanie decyzji potwierdzającej prawo do rekompensaty w pozostałej części. Zasadnie zatem organy prowadziły postępowanie administracyjne w sprawie potwierdzenia prawa do rekompensaty w pozostałej części.
W ocenie Sądu, organy prawidłowo zastosowały w niniejszej sprawie przepisy prawa materialnego oraz procesowego. Prawo do rekompensaty na gruncie przepisów obowiązującej ustawy przysługuje właścicielowi nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, jeżeli spełnia łącznie przesłanki określone w art. 2 pkt 1 i 2 ustawy o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej. Stosownie zaś do art. 3 ust. 2 zdanie pierwsze tej ustawy, w przypadku śmierci właściciela nieruchomości pozostawionych poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej, prawo do rekompensaty przysługuje wszystkim spadkobiercom albo niektórym z nich, wskazanym przez pozostałych spadkobierców, jeżeli spełniają wymóg określony w art. 2 pkt 2 (posiadają obywatelstwo polskie). Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy,
do wniosku, o którym mowa w art. 5 ust. 1, należy dołączyć dowody, które świadczą
o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej
z przyczyn, o których mowa w art. 1, oraz o rodzaju i powierzchni tych nieruchomości. Ustawodawca wskazał jednocześnie, że dowodami tymi mogą być w szczególności:
1) urzędowy opis mienia; 2) orzeczenie wydane przez Państwowy Urząd Repatriacyjny; 3) dokumenty urzędowe, w tym sądowe, a także dokumenty pozyskane z archiwów państwowych Republiki Białoruś, Republiki Litewskiej, Federacji Rosyjskiej, Ukrainy lub innych państw; 4) wydane przez władze polskie dokumenty, które świadczą
o posiadaniu obywatelstwa polskiego. W przypadku braku dokumentów, o których mowa w ust. 4 pkt 1 i 2, ustawodawca jako dowód świadczący o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami RP oraz o rodzaju i powierzchni nieruchomości dopuścił, zgodnie z art. 6 ust. 5 ustawy, oświadczenia dwóch świadków złożone pod rygorem odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia, przed notariuszem, organem prowadzącym postępowanie lub w polskiej placówce konsularnej kraju zamieszkania świadka, którzy: 1) zamieszkiwali, w miejscowości
w której znajduje się nieruchomość pozostawiona poza obecnymi granicami RP, lub
w miejscowości sąsiedniej; 2) nie są osobami bliskimi – w rozumieniu przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami – właścicieli lub spadkobierców ubiegających
się o potwierdzenie prawa do rekompensaty.
W świetle powyższego, jedną z przesłanek warunkujących potwierdzenie prawa do rekompensaty jest przedłożenie dowodu świadczącego o pozostawieniu nieruchomości poza obecnymi granicami RP z przyczyn określonych w art. 1 oraz o ich rodzaju i powierzchni. Niespełnienie tej przesłanki, niezależnie od spełnienia innych,
nie pozwala na wydanie pozytywnej decyzji.
W ocenie Sądu, w sprawie niniejszej organ nie dysponując takim dowodem, prawidłowo odmówił potwierdzenia prawa do rekompensaty w pozostałej części z tytułu pozostawienia nieruchomości poza obecnymi granicami RP. Z akt postępowania administracyjnego wynika, że nie wykazano w tym postępowaniu, aby H. Z. dysponowała prawem własności nieruchomości, co do której skarżąca domaga
się potwierdzenia prawa do rekompensaty. W aktach brak jest dokumentów potwierdzających tę okoliczność. Oświadczenia dwóch świadków S. N.
i B. D. – jak prawidłowo wskazał organ – nie mogą być uznane za dowody, albowiem nie spełniają warunków określonych w art. 6 ust. 5 powołanej wyżej ustawy, zaś J. P. i T. P., którzy również złożyli oświadczenia
są osobami bliskimi w stosunku do H. Z. i W. M., a zatem i ich oświadczenia nie mogą stanowić dowodu wymaganego przepisem art. 6 ust. 1 pkt 1 ustawy.
Mimo podjęcia przez organ działań w celu uzyskania dokumentów, nie udało
się ich odnaleźć. Sama strona żadnego dokumentu zaś w tym zakresie nie przedłożyła. Sąd za trafne uznał stwierdzenie organu, że dowodem na pozostawienie nieruchomości nie jest treść operatów szacunkowych, na które strona powoływała
się w odwołaniu.
W ocenie Sądu niezasadne są zarzuty skargi, w tym dotyczące naruszenia zasady prawdy obiektywnej, jak również pogłębiania zaufania do organów władzy. Strona była w toku postępowania, po wydaniu przez Ministra Skarbu Państwa decyzji
z dnia [...] listopada 2007 r., informowana o wszelkich okolicznościach faktycznych
i prawnych, które mogły mieć wpływ na ustalenie prawa. W ocenie Sądu, na wynik sprawy w niniejszym postępowaniu nie wpływa okoliczność błędnego dokonania
w 2006 r. adnotacji na zaświadczeniu Starosty, a następnie jej anulowania, albowiem
z akt sprawy nie wynika, aby dokonano rejestracji. Nadto, jak wskazano już na wstępie, w przypadku częściowej realizacji prawa do rekompensaty, nie znajduje zastosowania art. 7 ust. 3 ustawy. Organ wprawdzie w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do zarzutów odwołania w tym zakresie, jednakże to uchybienie przepisowi art. 107 § 3 k.p.a. nie miało wpływu na wynik sprawy. Zasadnie strona podnosi, iż sprawa załatwiona została z naruszeniem art. 35 k.p.a., jednakże przekroczenie terminu załatwienia sprawy nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi. Nieuzasadnione
są natomiast zarzuty naruszenia prawa materialnego, tj. art. 2, czy art. 4, który stanowi, że prawo do rekompensaty potwierdzone na podstawie niniejszej ustawy albo odrębnych przepisów jest niezbywalne. Strona w żaden sposób nie wskazuje w jaki sposób organ miałby ten przepis naruszyć. Sąd nie stwierdził także w niniejszej sprawie naruszenia powołanych przez skarżącą przepisów Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Z treści skargi wynika, że strona naruszenia przepisów Konstytucji RP, w tym w szczególności zasady równości wobec prawa, upatruje w błędnej wykładni przez organy art. 7 ust. 3 ustawy z dnia 8 lipca 2005 r., jednakże przepis ten nie znajdował
w niniejszej sprawie zastosowania. Nadto, Trybunał Konstytucyjny w swoich orzeczeniach wielokrotnie podkreślał, że zasada równości wobec prawa (art. 32 ust. 1) polega na równym traktowaniu podmiotów charakteryzujących się daną cechą istotną
w równym stopniu. Sytuacja osób, które częściowo zrealizowały prawo do rekompensaty i osób, które w ogóle nie zrealizowały prawa do rekompensaty,
nie jest jednakowa i nie wymaga stosowania jednakowych rozwiązań prawnych.
Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) orzekł, jak w wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło