I SA/Rz 1040/12

WyrokWSA w Rzeszowie2012-12-06

Skład orzekający: Tomasz Smoleń, Małgorzata Niedobylska, Kazimierz Włoch

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest związany danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego, nawet jeśli podatnik kwestionuje ich prawidłowość i powołuje się na orzeczenia sądów powszechnych dotyczące rozgraniczenia nieruchomości?
Ratio decidendi
Organy podatkowe są związane danymi wynikającymi z ewidencji gruntów i budynków przy ustalaniu wysokości zobowiązania podatkowego. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, organ podatkowy jest zobowiązany uwzględniać je. Podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów może wszcząć procedurę ich zmiany w organie właściwym w sprawach ewidencyjnych, a nie w postępowaniu podatkowym.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 rok dla I.K. Organ I instancji ustalił podatek rolny od gruntów ornych i podatek od nieruchomości od gruntu sklasyfikowanego jako droga, opierając się na danych z ewidencji gruntów po modernizacji. Podatnik kwestionował te dane, wskazując na prawomocne postanowienie sądu o rozgraniczeniu nieruchomości i wcześniejsze decyzje podatkowe. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji, argumentując, że organy podatkowe są związane danymi z ewidencji gruntów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. WSA Tomasz Smoleń Sędziowie WSA Małgorzata Niedobylska /spr./ WSA Kazimierz Włoch Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 6 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi I. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011 rok - oddala skargę - Decyzją z dnia [...] listopada 2011r. nr [...] Prezydent Miasta R. ustalił I.K. (dalej: Podatnik) wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2011r. w kwocie 68,00zł. Organ I instancji wskazał, iż na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków ustalono, że I.K. jest właścicielem niezabudowanego gruntu położonego w obrębie 223 Z. II oznaczonego jako działka nr [...] o pow. 0,15 ha. Na dzień 1 stycznia 2008r. tj. na dzień przyłączenia miejscowości Z. do obrębu ewidencyjnego Miasta R. działka ta sklasyfikowana była następująco: droga (dr) 0,0200ha i grunty orne (RIIIa) 0,13 ha. Jednak na skutek modernizacji gruntów, ogłoszonej w Dzienniku Urzędowym Województwa Podkarpackiego nr 78 z dnia 23 sierpnia 2010r., działka nr [...] o pow.0,15 ha została sklasyfikowana jako droga (dr) o pow. 0,0229ha i grunty orne (RIIIa) o pow. 0,127 ha. Wydana decyzja uwzględnia aktualny stan ewidencyjny odnośnie powierzchni i klas gruntów, dlatego na wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego składa się podatek rolny od 0,1271ha powierzchni gruntów ornych oraz podatek od nieruchomości od 0,0229ha powierzchni gruntu sklasyfikowanego jako droga. Od tej decyzji odwołanie złożył I.K., kwestionując sposób wymiaru podatku. Uznał, że jego działka nie została objęta modernizacją gruntów, ponieważ była rozgraniczona przez Sąd Rejonowy w R. prawomocnym postanowieniem z dnia [...] lutego 2004r., wydanym na podstawie opinii geodezyjnej i szkicu rozgraniczeniowego. Dodał, że w przypadku sądowego rozgraniczenia nie dokonuje się modernizacji - takiego wyjaśnienia udzielono jego matce, która ma działkę "w jednym ciągu" z nim, na dowód czego przedłożył kopię pisma z dnia [...] listopada 2009r. nr [...]. W decyzjach za 2009r. i 2010r. podatek naliczany był od drogi o pow. 0,0200ha i gruntów ornych 0,1300ha. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] lipca 2012r. nr [...], po rozpoznaniu odwołania Podatnika, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Organ uzasadnił, iż podstawą wymiaru podatków zgodnie z art.21 ust.1 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. Nr 240 z 2005r. poz.2027 ze zm.) są dane wynikające z ewidencji gruntów, a organy muszą je respektować mimo ewentualnych różnic pomiędzy ewidencją, a stanem faktycznym. Organy podatkowe nie mogą więc dokonywać samodzielnej kwalifikacji przedmiotu opodatkowania, a wypis z ewidencji gruntów stanowi dokument urzędowy, o którym mowa w art.194 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy dodał, że podatnik kwestionujący prawidłowość danych zawartych w ewidencji gruntów może wszcząć procedurę ich zmiany w organie prowadzącym ewidencję. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie na powyższą decyzję złożył I.K., wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji i ustalenie od nowa wysokości podatku. Jego zdaniem decyzje zostały wydane z naruszeniem przepisów, a stan faktyczny ustalono nieprawidłowo. Na jego działce ustanowiona jest służebność, a granice służebności zostały wyznaczone podczas rozgraniczenia. Mimo tego, organ administracji samowolnie dokonał poszerzenia granicy służebności o 1m na całej długości działki tj. o 29m2, nazywając to "modernizacją". Skarżący uważa, że zabrano mu bezprawnie 29 m2 i mimo jego licznych pism i wyjaśnień urzędnicy zbywają go, że tak ma być. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie. W piśmie procesowym z dnia [...] grudnia 2012r. I.K. stwierdził, że w przypadku jego działki nie zachodziła potrzeba modernizacji, ponieważ działka była rozgraniczona przez Sąd Rejonowy (postanowienie I NS 495/02 z dnia [...] lutego 2004r. – prawomocne i wykonalne na podstawie szkicu rozgraniczeniowego i dokumentacji geodezyjnej). Zgodnie z wyjaśnieniem kierownika działu ewidencji gruntów i budynków z dnia [...] listopada 2009r. skierowanym do jego matki , geodeci nie informowali jej o czynnościach prowadzonych na zlecenie Gminy Miasto R., bo działka została rozgraniczona na podstawie istniejącej dokumentacji i postanowienia sądu. Wyjaśnienie to dotyczy to również jego działki, która jest przedmiotem zaskarżonych decyzji. Skarżący dołączył do akt sprawy szkic rozgraniczenia, kopie pism z dnia [...] listopada 2009r. i z dnia [...] listopada 2009r. oraz kopię mapy ewidencyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych /Dz.U. Nr 153, poz. 1269/ sąd kontroluje zaskarżone decyzje w zakresie ich legalności, rozumianej jako zgodność tych aktów z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, zaś na podstawie art. 134 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm./, dalej: ustawa p.p.s.a., nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez działalność kontrolną nad wykonywaniem administracji publicznej. Kontrolę tę wykonują pod względem zgodności z prawem, jednakże nie posiadają uprawnień do dokonywania ustaleń faktycznych, stanowiących podstawy rozstrzygnięcia administracyjnego. Tak więc w następstwie wniesienia skargi Sąd nie rozpatruje sprawy na nowo, jest natomiast związany ustaleniami organu administracyjnego, badając jedynie czy zostały one poczynione w sposób prawidłowy, z zachowaniem wszystkich wymogów, przewidzianych przez przepisy prawa procesowego. Sąd podziela w tym zakresie pogląd Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawarty w wyroku z dnia 28 stycznia 2005 roku, FSK 1457/2004 (niepubl.), iż sądy administracyjne nie zastępują organów administracyjnych w rozpoznawaniu spraw. W ocenie Sądu, zarzuty skargi są nieuzasadnione. Dokonując ustaleń odnośnie powierzchni nieruchomości gruntowej organy orzekające w sprawie prawidłowo oparły się na danych wynikających z ewidencji gruntów. Zgodnie z art. 21 ustawy z dnia 17 maja 1989r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2005r. Nr 240, poz. 2027 ze zm.), podstawą planowania gospodarczego, planowania przestrzennego, wymiaru podatków i świadczeń, oznaczania nieruchomości w księgach wieczystych, statystyki państwowej i gospodarki gruntami powinny być dane wynikające z ewidencji gruntów i budynków. Z przepisu tego wynika, że ewidencja gruntów i budynków jest urzędowym źródłem informacji faktycznych wykorzystywanych w postępowaniach administracyjnych, w tym i w postępowaniu podatkowym. Od tej reguły nie zostały przewidziane żadne wyjątki, a zatem organy ustalające wysokość zobowiązań w podatku od nieruchomości nie są uprawnione do przyjęcia innej podstawy wymiaru podatku niż dane wskazane w ewidencji gruntów (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 1995r., sygn. akt SA/Wr 1703/94, Wspólnota 1995/42/24). Zatem z mocy powyższego przepisu organ podatkowy ustalając wymiar podatku jest zobowiązany uwzględniać dane wynikające z tej ewidencji. Dopóki dane te nie zostaną zmienione w stosownym trybie, dopóty organ podatkowy będzie zobowiązany uwzględniać je przy ustalaniu wymiaru podatku. To właśnie przeciwne zachowanie organu, a więc przyjęcie danych innych, niż wynikające z ewidencji gruntów i budynków, byłoby działaniem sprzecznym z prawem, gdyż naruszałoby wskazany wyżej przepis art. 21 ust. 1 ustawy - Prawo geodezyjne i kartograficzne. Pogląd o wiążącej mocy powyższego przepisu dla ustalenia wysokości podatku ukształtowany jest zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych, jak i w literaturze przedmiotu (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 27 stycznia 2010r. I SA/Lu 684/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 21 stycznia 2010r. III SA/Po363/09, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2010r. II FSK 1243/08) i Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę w pełni go podziela. Słusznie zatem stwierdziło Kolegium, że dokument w postaci wypisu z rejestru gruntów jest dla organów podatkowych wiążący zarówno co do wielkości gruntów danego podatnika, jak i sposobu ich klasyfikacji. Dodać należy, że ma on moc dokumentu urzędowego i zgodnie z art. 194 § 1 Ordynacji podatkowej stanowi dowód tego, co zostało w nim urzędowo stwierdzone. Dane w nim ujawnione nie mogą być skutecznie podważone przez powoływanie się na mapy, wyjaśnienia urzędników, dokumenty rozgraniczeniowe czy nawet orzeczenia sądów powszechnych w przedmiocie rozgraniczenia nieruchomości. Odnosząc się do treści tych dokumentów oraz zarzutów z nimi związanych, podnoszonych także w odwołaniu, zasadnie Kolegium stwierdziło, że kwestie dotyczące nieprawidłowo - zdaniem skarżącego - ujawnionej wielkości powierzchni gruntów i ich klasyfikacji mogą być rozpatrzone w odrębnym postępowaniu, przed organem właściwym w sprawach ewidencyjnych (w niniejszym przypadku jest to Prezydent Miasta R.), natomiast nie mogą być przedmiotem postępowania, w którym ustalany jest wymiar podatku. Stanowisko to należy podzielić. Sąd podkreśla, iż kwestionowanie danych zawartych w ewidencji gruntów i budynków należy do podatnika. Stanowisko takie zgodne jest z linią orzeczniczą Naczelnego Sądu Administracyjnego, z której jednoznacznie wynika, iż to podatnik powinien doprowadzić do zgodności zapisów w ewidencji gruntów i budynków z rzeczywistym stanem dotyczącym posiadanych przez siebie nieruchomości, o ile takie różnice zachodzą. Taki obowiązek nie spoczywa na organach podatkowych, które są związane danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków (np. wyrok NSA z dnia 8 maja 2002 r. sygn. akt III SA 2466/01, w: System Informacji Prawnej LEX Nr 77806). Zatem organy prawidłowo uznały, stosownie do treści zalegającego w aktach wypisu z rejestru gruntów z dnia 9 stycznia 2012r., iż część działki nr [...] to droga (dr) o powierzchni 0,0229 ha, a pozostała część działki nr 1849 to grunty orne (RIIIa) - o powierzchni 0,1271ha. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991r., o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2010r. Nr 95, poz.613 ze zm.) - dalej: u.p.o.l., opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają: grunty; budynki lub ich części; budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Opodatkowaniu tym podatkiem nie podlegają użytki rolne, grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych lub lasy, z wyjątkiem zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej. W art. 1a ust. 3 u.p.o.l. wskazano, że przez użyte w tej ustawie określenia, m.in. w zakresie pojęcia "użytek rolny" rozumie się grunty sklasyfikowane w ten sposób w ewidencji gruntów i budynków. Z kolei w myśl art. 1 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz.U. Nr 136 z 2006r., poz.969 ze zm.) – dalej: u.p.r., opodatkowaniu podatkiem rolnym podlegają grunty sklasyfikowane w ewidencji gruntów i budynków jako użytki rolne lub jako grunty zadrzewione i zakrzewione na użytkach rolnych, z wyjątkiem gruntów zajętych na prowadzenie działalności gospodarczej innej niż działalność rolnicza. Pojęcie "użytek rolny" zostało bliżej sprecyzowane w § 68 ust. 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego z dnia 29 marca 2001r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U. Nr 38 poz. 454 ze zm.) i obejmuje ono m.in. grunty orne, oznaczone symbolem "R". Zatem prawidłowo część działki nr 1849 o powierzchni 0,1271ha opodatkowano podatkiem rolnym, jako właściwym dla tego rodzaju gruntu ujawnionego w ewidencji. Pozostała część działki nr 1849 tj. droga (dr) - o powierzchni 0,0229ha została w należyty sposób opodatkowana stawką właściwą dla gruntów pozostałych. W powyższym zakresie Sąd uznał postępowania organów podatkowych i wydane rozstrzygnięcia za zgodne z prawem, dlatego na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło