I OSK 489/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-03-28

Skład orzekający: Monika Nowicka, Małgorzata Pocztarek, Ewa Kwiecińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ zatrudnienia, rozpatrując wniosek o umorzenie zadłużenia z tytułu refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy dla bezrobotnego, może przyjmować fikcję dochodu z 1 ha przeliczeniowego, stosowaną dla potrzeb ustalania świadczeń z pomocy społecznej, zamiast oceniać rzeczywiste dochody wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzje organów obu instancji. Sąd administracyjny nie mógł przyjmować fikcji dochodu z 1 ha przeliczeniowego do oceny sytuacji majątkowej wnioskodawcy, gdyż przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nakazują ocenę rzeczywistych dochodów. Ponadto, organy nie rozważyły możliwości częściowego umorzenia zadłużenia, co również stanowiło podstawę do uchylenia decyzji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku J. H. o umorzenie zadłużenia z tytułu refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy dla bezrobotnego. Starosta odmówił umorzenia, uznając, że wnioskodawca posiada stałe źródło dochodu z działalności rolniczej oraz inne dochody, które przekraczają kryteria dochodowe. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił obie decyzje, wskazując na brak wystarczających ustaleń faktycznych i niewłaściwą ocenę sytuacji majątkowej wnioskodawcy. Wojewoda wniósł skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Wojewody P.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Monika Nowicka (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Pocztarek, Sędzia del. WSA Ewa Kwiecińska, Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Latocha, po rozpoznaniu w dniu 28 marca 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 grudnia 2012 r. sygn. akt III SA/Gd 600/12 w sprawie ze skargi J. H. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zadłużenia z tytułu refundacji kosztów wyposażenia stanowisk pracy dla bezrobotnych oddala skargę kasacyjną. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 6 grudnia 2012 r. (sygn. akt III SA/Gd 600/12) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, po rozpoznaniu skargi J. H., uchylił decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] oraz - utrzymaną przez nią w mocy - decyzję Starosty S. z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zadłużenia z tytułu refundacji kosztów wyposażenia stanowisk pracy dla bezrobotnych. Z ustaleń zawartych w powyższym wyroku wynikało, że - działając w ramach związania wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2010 r. (sygn. akt III SA/Gd 43/10) i z dnia 15 grudnia 2011 r. (sygn. akt III SA/Gd 434/11) oraz na podstawie art. 76 ust. 7 pkt 1, 2 i 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy a także § 3 ust. 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu dokonywania refundacji ze środków Funduszu Pracy kosztów wyposażenia lub doposażenia środków na podjęcie działalności gospodarczej oraz form zabezpieczenia zwrotu otrzymanych środków - Starosta S. decyzją z dnia [...] maja 2012 r. odmówił umorzenia J. H. zadłużenia w kwocie [...] zł z ustawowymi odsetkami z tytułu udzielonej refundacji ze środków Funduszu Pracy, kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla bezrobotnego. Organ bowiem, po raz kolejny rozpoznając sprawę z wniosku J. H., stwierdził, że nie zachodziły, w stosunku do wnioskodawcy, przesłanki, określone w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zdaniem organu, zainteresowany posiadał bowiem stałe źródło dochodu z tytułu działalności rolniczej. Według J. H., dochód ten wynosił ok. [...] zł rocznie, jednakże według organu, przy zastosowaniu w tej mierze przepisów rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie weryfikacji kryteriów dochodowych oraz kwot świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej oraz biorąc pod uwagę posiadany przez J. H. areał, dochód z ten wynosił [...] zł miesięcznie. Ponadto ustalono, że zainteresowany pobierał też dopłaty unijne w kwocie [...] zł rocznie a także świadczenie pielęgnacyjne, z tytułu sprawowania opieki nad matką - w kwocie [...] zł miesięcznie. Małżonka wnioskodawcy pobierała przy tym świadczenie chorobowe w wysokości [...] zł stawki dziennej. Zatem dochód 2-osobowej rodziny wnioskodawcy – zdaniem organu - wynosił rocznie, co najmniej [...] zł a wiec – jak podkreślił to Starosta S., była to wartość przekraczająca kwotę, upoważniającą do uzyskania świadczenia z pomocy społecznej. Zaakcentowano również, że ani J. H., ani jego żona nie byli zarejestrowani jako bezrobotni a ponadto zainteresowany nie przedłożył żadnych dokumentów, dotyczących jego stanu zdrowia. Poza tym wskazano, że zainteresowany był również właścicielem samochodu o wartości około [...] zł, zakupionego już wtedy, gdy miał nieuregulowane zobowiązania wobec Urzędu Pracy a nadto znajdował on także środki płatnicze na wydatki takie, jak zakup nowych okularów za [...] zł i odpłatne badania lekarskie. W rezultacie, organ podniósł, iż dokonując tego rodzaju wydatków, wnioskodawca powinien mieć na uwadze konieczność regulowania własnych zobowiązań, w tym tych, które dotyczą zwrotu środków publicznych. Wnioskodawca miał bowiem zadłużenia kredytowe, które regularnie spłacał. W tej sytuacji, zdaniem Starosty skuteczną powinna zatem okazać się egzekucja z dochodów zainteresowanego, osiąganych z działalności rolniczej. Rozpatrując sprawę w trybie instancji odwoławczej, na skutek odwołania wniesionego przez J. H., Wojewoda P. decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia, organ odwoławczy w pełni podzielił stanowisko zajęte przez Starostę S., podkreślając, że przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 2 cytowanej ustawy sprowadza się do braku niezbędnych, a nie tylko niewystarczających środków na utrzymanie. Ponadto Wojewoda akcentował, ze zainteresowany własną postawą pogarsza swą sytuację, gdyż zaciąga nowe kredyty w bankach. Takie działanie na niekorzyść wierzyciela nie korzysta zaś z ochrony prawnej. Poza tym, w ocenie organu odwoławczego, miały w tym przypadku zastosowanie przepisy art. 1 ust.1 lit. h) rozporządzenia Komisji (WE) w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis, zgodnie z którymi nie dotyczy ono podmiotów gospodarczych znajdujących się w trudnej sytuacji. Na wyżej przedstawioną decyzję Wojewody P. z dnia [...] lipca 2012 r., J. H. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku, w której zarzucił organowi naruszenie art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy a także art. 7, 77 § 1 i art. 138 § 2 k.p.a. oraz przepisów rozporządzenia Komisji (WE) w sprawie stosowania art. 87 i 88 Traktatu do pomocy de minimis (Dz. U. UEL Nr 379, poz. 5). Odpowiadając na skargę, Wojewoda P. wnosiło jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko. Uchylając – na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej: "P.p.s.a." – zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] maja 2012 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie. Na wstępie Sąd przytoczył treść art.76 ust.7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 ze zm.) a następnie zauważył, że organy przeprowadziły wprawdzie szereg czynności dowodowych, ale nie doprowadziły one ich jednak do dokonania niezbędnych ustaleń faktycznych. W tym miejscu Sąd zwrócił uwagę, że brak było podstaw, by dla określania rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, istotnej z punktu widzenia przesłanek umorzenia zadłużenia, brać pod uwagę swego rodzaju fikcję dochodu uzyskiwanego z 1 ha przeliczeniowego, przyjmowaną dla potrzeb ustalania świadczeń z pomocy społecznej - na podstawie art. 9 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej. Do tego rodzaju wyliczeń nie upoważniał bowiem organu zatrudnienia żaden przepis ustawy. Przeciwnie, jak wywodził Sąd, art.76 ust. 7 ustawy nakazywał organowi ocenić rzeczywiste środki utrzymania, jakimi dysponowała osoba ubiegająca się o częściowe lub całkowite umorzenie zobowiązań. Rzeczą organu było zatem ustalenie rzeczywistych, choćby przybliżonych, dochodów skarżącego z posiadanego gospodarstwa. Sąd zaznaczył przy tym, iż środki utrzymania osoby, wykonującej pracę na gospodarstwie rolnym, pochodzą z działalności produkcyjnej, która wymaga nakładów (np. nawozy, materiał nasienny, paliwo do maszyn) a zatem rzeczywisty dochód z gospodarstwa rolnego, pozwalający na utrzymanie się jego właściciela, musi być szacowany przy uwzględnieniu niezbędnych nakładów. Ponadto, Sąd podkreślił, że oceniając kwestię kredytów, zaciągniętych przez skarżącego, organ powinien rozważyć także i to, czy kredyty te nie były przeznaczane na potrzeby bieżącej produkcji w gospodarstwie rolnym, czyli nie służyły dostarczaniu niezbędnych środków utrzymania skarżącemu i jego rodzinie. Zdaniem Sądu, organy powinny także mieć na względzie, że art. 76 ust. 7 omawianej ustawy przewiduje nie tylko całkowite, lecz i częściowe umorzenie zadłużenia. W każdym przypadku, stwierdzając więc brak podstaw do całkowitego umorzenia zobowiązania, winny one rozważyć zasadności umorzenia częściowego – adekwatnego do sytuacji majątkowej wnioskodawcy. W niniejszej sprawie rozważenia zatem wymagać będzie to, czy sytuacja materialna skarżącego nie uzasadniała częściowego umorzenia należności, na przykład w zakresie części należności głównej, odsetek lub ich części. Sąd zwrócił bowiem w tym miejscu uwagę, że organy administracji - stosując przepis art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia (...) winny mieć na uwadze, że pomoc przedsiębiorcy tworzącemu miejsca pracy dla bezrobotnych nie powinna, w przypadku niepowodzenia prowadzonej działalności, przeradzać się w instrument czyniący z beneficjenta tej pomocy klienta instytucji pomocy społecznej. Przywołany przepis daje organom zatrudnienia możliwość uwzględnienia interesu publicznego polegającego nie tylko na tym, by Skarb Państwa uzyskał należne mu należności, ale i na tym, by przedsiębiorca mógł w racjonalnym terminie należności te spłacić - nie tracąc możliwości utrzymania siebie i swej rodziny z dochodów uzyskiwanych z wykonywanej pracy zarobkowej. Odnosząc się do kwestii prawa wspólnotowego, Sąd Wojewódzki uznał, że przepis art.1 lit. h) rozporządzenia, powołanego w zaskarżonej decyzji, wyklucza zastosowanie rozporządzenia do pomocy przyznawanej podmiotom gospodarczym znajdującym się w trudnej sytuacji, co nie oznaczało bynajmniej, że sprzeczne z jakimkolwiek przepisem prawa wspólnotowego było zastosowanie art. 76 ust. 7 omawianej ustawy wobec rolnika nie mającego środków na utrzymanie. Tego rodzaju pomoc, podobnie jak świadczenia z pomocy społecznej, miała bowiem charakter socjalny i zgodnie z powołanym przez organ przepisem nie podlegała wymogom formalnym, przewidzianym rozporządzeniem. W rezultacie, Sąd Wojewódzki stwierdził, że organy obu instancji nie dokonały wystarczających, zgodnie z art. 7 i 77 k.p.a., ustaleń faktycznych, które dawałyby podstawę do przyjęcia twierdzeń, z powołaniem się na które wydano oba orzeczenia. Rozpatrując zatem sprawę po raz kolejny, organy administracji powinny rozstrzygnąć wniosek skarżącego, przy uwzględnieniu całości, przedstawionej przez Sąd, oceny prawnej. W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Wojewoda P. zarzucił Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku naruszenie: 1. przepisów postępowania, które to uchybienie mogło mieć wpływ na wynik sprawy, to jest art. 153 P.p.s.a., ponieważ wyrok sądu I instancji zawiera ocenę prawną i wskazania co do dalszego postępowania niezgodne z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), 2. prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm. ) - przez przyjęcie, że ma on zastosowanie w przypadku umorzenia należności wynikającej że zwrotu należności z tytułu refundacji wyposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego. Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący kasacyjnie organ wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania wraz zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podnoszono, że Sąd I instancji wskazał na konieczność dokonania przez organy administracji publicznej dodatkowych ustaleń, zmierzających - de facto - do ustalenia zaistnienia przesłanek z art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, co prowadzi do wniosku, iż Sąd ten rozpoznał sprawę z uwzględnieniem innych kryteriów, niż kryterium legalności, a przez to naruszył unormowania art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych. Powołany bowiem art. 76 ust. 7 pkt 2 w/w ustawy nie ma zastosowania do podmiotów zobowiązanych do zwrotu, otrzymanej refundacji, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 1 tej ustawy. Ma on zastosowanie tylko do osób bezrobotnych zobowiązanych do zwrotu dofinansowania na podjęcie działalności gospodarczej, tj. tych, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy. Zalecając więc takie działanie organom administracji publicznej, Sąd Wojewódzki działał z naruszeniem przepisów prawa. Odwołując się do orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący organ akcentował, że skoro zadaniem państwa jest zapobieganie bezrobociu, to przy żądaniu zwrotu przyznanej pomocy lub umorzeniu należności, okoliczności powodujące żądanie zwrotu i wysokości odsetek od powyższej kwoty nie mogą nie rzutować na ocenę zasadności umorzenia. Nie może być też nie wzięte pod uwagę wywiązywanie się z innych obowiązków wobec państwa - podatki, składki na ZUS. Jakkolwiek zatem art.76 ust.7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy mówi o pozbawieniu środków utrzymania, jako przesłance umorzenia, to inne okoliczności nie powinny być pomijane. Ponadto podnoszono, że bezpodstawnie Sąd Wojewódzki twierdził, iż organ powinien rozważać, czy sytuacja materialna wnioskodawcy nie uzasadnia czasem częściowego umorzenia należności na przykład w części należności głównej, odsetek lub ich części, gdyż zarówno organ I jak i II instancji rozpatrywał sprawę w zakresie złożonego przez skarżącego wniosku i brak było podstaw do rozważania czy zachodzą przesłanki do umorzenia częściowego tego świadczenia. Skarżący żądał całkowitego umorzenia należności i nie interesowała go możliwość umorzenia należności tylko w części. Twierdzono również, że Sąd Wojewódzki naruszył art. 153 P.p.s.a. w zw. z art. 1 § 2 Prawa o ustroju sądów administracyjnych bo rozpatrzył sprawę na podstawie innego kryterium niż legalność działania organów administracji. W odpowiedzi na skargą kasacyjną, J. H. wnosił o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc, postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej, a które to podstawy okazały się nieuzasadnione. Podstawy te sprowadzały się do zarzutów procesowych oraz materialnoprawnych. Odnosząc się w pierwszej kolejności do zarzutu naruszenia przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, należy wyjaśnić, że zarzut ten był zupełnie niezrozumiały. Wprawdzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku orzekał w analizowanej sprawie po raz trzeci a w związku z tym, zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a. – co do zasady - mógł by znaleźć uzasadnienie, ale dotyczyłoby to tylko takiej sytuacji, w której dokonana w poprzednich wyrokach ocena prawna, w obecnie zaskarżonym wyroku, zostałaby zmieniona a stan prawny byłby niezmienny. Zgodnie bowiem z treścią w/w przepisu, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Naruszenia art. 153 P.p.s.a. nie można natomiast rozumieć w ten sposób jak przyjmuje to skarżący kasacyjnie, to jest że Sąd pierwszej instancji dokonał w zaskarżonym wyroku wiążącej organ wykładni prawa, a która to wykładnia – zdaniem autora skargi kasacyjnej - była wadliwa. Nie można również zgodzić się z zarzutem naruszenia przez Sąd Wojewódzki art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych. W myśl tego przepisu, kontrola wykonywana przez sądy administracyjne, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Wedle takiego też kryterium orzekał Sąd Wojewódzki. Wskazywanie zaś na ewentualne wzięcie pod uwagę przez organ możliwości umorzenia w części zaległości J. H., nie było, po pierwsze, dla organu wiążące a po drugie, było zgodne z żądaniem strony. Błędnie bowiem twierdzi autor skargi kasacyjnej, że (cyt.): "Skarżący żądał całkowitego umorzenia należności i nie interesowała go możliwość umorzenia należności tylko w części". W treści wniosku J. H. z dnia [...] lipca 2009 r. czytamy bowiem wyraźnie, że zainteresowany również tego rodzaju żądnie sformułował. Na wstępie wnioskodawca istotnie domagał się umorzenia zaległości w całości, ale w dalszej części pisma stwierdził (cyt.): " Względnie wnoszę o częściowe umorzenie (w znacznej części) zadłużenia z tego tytułu". Przechodząc do kwestii obrazy prawa materialnego w postaci art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz. 415 z późn. zm.), należy również uznać, że zarzut ten nie był usprawiedliwiony. Zgodnie z treścią art.76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy Starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek: 1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności; 2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania; 3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności; 4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne. Nie można przy tym rozumieć art. 76 ust. 7 pkt 2 omawianej ustawy w ten sposób, jak chce tego skarżący kasacyjnie, to znaczy, że unormowanie zawarte w w/w jednostce redakcyjnej odnosi się w całości tylko do osoby bezrobotnego. Przepis ten bowiem dotyczy zarówno osoby bezrobotnej, która otrzymała jednorazowo środki na podjęcie działalności gospodarczej (art. 46 ust. 1 pkt 2 ustawy), jak i podmiotów wymienionych w art. 46 ust. 2 i 3 w/w ustawy. Wskazuje na to wyraźnie treść art. 76 ust. 7 ab initio: "Starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3". Do takiej treści unormowania odnoszą się zaś wszystkie przypadki, uregulowane w punktach od 1 do 4. Ponadto, zwrócić też trzeba uwagę, że tego rodzaju wykładnia była już w tej sprawie stosowana przez Sąd Wojewódzki, co z mocy przepisu art. 153 P.p.s.a., wiązało w tej sprawie organ i Sąd. W wyroku z dnia 22 kwietnia 2010 r. (sygn. akt III SA/Gd 43/10) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził bowiem, że (cyt.): "Zeznania podatkowe złożone w aktach dotyczą czasu zawarcia umowy z dnia [...] marca 2009 roku i jakkolwiek w ocenie Sądu już wówczas mało precyzyjne, to przede wszystkim zupełnie nieaktualne na dzień rozstrzygania wniosku o umorzenie. Ustalenie powyższego jest niezbędne zważywszy, że skarżący jako podstawę umorzenia wskazał przesłankę z pkt 2 art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Zdaniem Sądu, podnoszona przez wnioskodawcę jego zła sytuacja zdrowotna z uwagi na wypadek samochodowy również wymagałaby oceny organu (...)". W wyroku natomiast z dnia 15 grudnia 2011 r. (sygn. akt III SA/Gd 434/11) Sąd Wojewódzki w Gdańsku uznał (cyt.) " Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że co najmniej przedwcześnie organy obu instancji doszły do przekonania, że w przypadku skarżącego nie występuje przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy, to jest możliwość pozbawienia skarżącego lub jego żony niezbędnych środków utrzymania na skutek dochodzenia przedmiotowych należności. Organy nie dokonały rzetelnych ustaleń stanu faktycznego w tym zakresie, a co za tym idzie nie dokonały właściwej oceny istnienia tej przesłanki". Jak z powyższego zatem wynika, brak wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, w kontekście wymogów przewidzianych art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, był m. in. powodem dwukrotnego uchylania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, poprzednio wydanych w tej sprawie decyzji. Nie sposób więc nie przyjąć, że orzekając po raz trzeci, Sąd ten był związany określoną wykładnią tego przepisu. Z tych powodów, biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny – z mocy art. 184 P.p.s.a. - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło