III SA/Gd 434/11
WyrokWSA w Gdańsku2011-12-15
Skład orzekający: Jolanta Sudoł, Alina Dominiak, Felicja Kajut
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej prawidłowo oceniły przesłankę umorzenia zadłużenia z tytułu refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy dla bezrobotnego, wynikającą z art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, poprzez stwierdzenie, że dochodzenie należności nie pozbawi strony niezbędnych środków utrzymania?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy nie dokonały prawidłowej i wyczerpującej oceny przesłanki umorzenia zadłużenia z art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Organy ogólnikowo wskazywały na możliwość egzekucji z uwzględnieniem jej ograniczeń, nie dokonując porównania wysokości należności z wartością majątku, miesięcznymi dochodami i koniecznymi wydatkami strony. Ponadto, organ odwoławczy błędnie powołał się na negatywną opinię Powiatowej Rady Zatrudnienia, podczas gdy opinia ta była pozytywna.Stan faktyczny
J. H. wnioskował o umorzenie zadłużenia z tytułu refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy dla bezrobotnego. Organy obu instancji odmówiły umorzenia, uznając, że nie zaszły przesłanki określone w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, w szczególności przesłanka pozbawienia niezbędnych środków utrzymania. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów postępowania, w tym brak dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nieprawidłowe uzasadnienie decyzji. Skarga została uwzględniona.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Wojewody z dnia 16 sierpnia 2011 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty z dnia 28 czerwca 2011 r. Zasądza od Wojewody na rzecz skarżącego kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Sudoł, Sędziowie Sędzia WSA Alina Dominiak (spr.), Sędzia WSA Felicja Kajut, Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Kinga Czernis, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2011 r. sprawy ze skargi J. H. na decyzję Wojewody [...] z dnia 16 sierpnia 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zadłużenia z tytułu refundacji kosztów wyposażenia stanowiska pracy dla bezrobotnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia 28 czerwca 2011 r. nr [...], 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego J. H. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W dniu 8 lipca 2009 r. J. H. wniósł o umorzenie w całości lub w części zadłużenia wraz z odsetkami ustawowymi z tytułu otrzymanej refundacji kosztów wyposażenia stanowisk pracy dla bezrobotnych ze środków Funduszu Pracy.
Wojewoda decyzją z dnia 22 grudnia 2009 r. utrzymał w mocy decyzję Starosty z dnia 6 listopada 2009 r., odmawiającą umorzenia zadłużenia z tytułu refundacji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 22 kwietnia 2010 r. sygn. akt III SA/Gd 43/10 uchylił w/w decyzje. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że organy nie wykazały inicjatywy w zakresie gromadzenia dowodów , w szczególności ustalających sytuację materialną strony na dzień złożenia wniosku o umorzenie. Sąd podkreślił, że decyzja podejmowana w sprawie winna zawierać ocenę sytuacji majątkowej, rodzinnej i zdrowotnej strony. W uzasadnieniu decyzji organy powinny odnieść się do każdej przesłanki określonej w art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.
W dniu 28 grudnia 2010 r. Starosta wydał decyzję o odmowie umorzenia przedmiotowego zadłużenia, która została uchylona decyzją Wojewody z dnia 26 stycznia 2011 r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia 28 czerwca 2011 r. Starosta odmówił umorzenia zadłużenia w kwocie 10.621,14 zł wraz z naliczonymi odsetkami ustawowymi z tytułu udzielonej refundacji ze środków Funduszu Pracy kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano art. 76 ust. 7 pkt 1, pkt 2 i pkt 4 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz § 3 ust. 5 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu dokonywania refundacji ze środków Funduszu Pracy kosztów wyposażenia lub doposażenia środków na podjęcie działalności gospodarczej oraz form zabezpieczenia zwrotu otrzymanych środków.
W uzasadnieniu organ podał, że w dniu 20 marca 2009 r. Urząd Pracy zawarł z J. H. umowę nr [...] w sprawie refundacji ze środków Funduszu Pracy kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego. Z uwagi na naruszenie postanowień tej umowy Urząd Pracy wypowiedział umowę, a następnie J. H. zwrócił się o rozłożenie zadłużenia na raty. Organ przychylił się do tego wniosku. Następnie w dniu 8 lipca 2009 r. J. H. wystąpił z przedmiotowym wnioskiem o umorzenie zadłużenia w całości lub znacznej części, uzasadniając go wypadkiem samochodowym, co wiązało się z pobytem w szpitalu, niewielkimi dochodami rodziny wystarczającymi jedynie na wydatki związane z eksploatacją zajmowanego mieszkania i związanych z tym obciążeń.
Organ wskazał, że wynikająca z art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy możliwość umorzenia należności jest uznaniowa, choć nie oznacza to dowolności. Organ wydając decyzję musi mieć też na uwadze fakt, że chodzi o należność publicznoprawną i ważyć i interes dłużnika, i Skarbu Państwa.
Zdaniem organu strona nie wykazała zaistnienia jakiejkolwiek przesłanki z przywołanego przepisu, uzasadniającą umorzenie zadłużenia z tytułu otrzymanej refundacji. Strona posiada stałe źródło dochodu z tytułu działalności rolniczej. Dochód miesięczny dwuosobowej rodziny wynosi około 1.000 zł, co daje wysokość dochodu na osobę w rodzinie powyżej kryterium dochodowego uprawniającego do pomocy socjalnej. J. H. i jego żona nie pracują, ale też nie zarejestrowali się jako osoby bezrobotne. Nadto wnioskodawca jest właścicielem samochodu o wartości około 4.000 zł, który został zakupiony w czasie, kiedy wnioskował o umorzenie zadłużenia. Wnioskodawca nie przedłożył żadnych dokumentów czy zaświadczeń dotyczących stanu jego zdrowia, a zgodnie z art. 6 kodeksu cywilnego ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu wywodzi skutki prawne.
Nie zaistniała przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 1 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, gdyż strona otrzymuje stałe dochody oraz posiada majątek dający możliwość spłaty zadłużenia. Nie wystąpiła również przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 2 tej ustawy. Kwoty zadłużenia z tytułu umów refundacji kosztów wyposażenia lub doposażenia stanowiska pracy dla skierowanego bezrobotnego podlegają ściągnięciu w trybie przepisów o sądowym postępowaniu egzekucyjnym. W myśl przepisów Kodeksu postępowania cywilnego dochody z działalności gospodarczej podlegają egzekucji w zakresie określonym w przepisach k.p.c. Przepisy k.p.c. określają również, jaka część świadczenia może być potrącona tak, aby nie pozbawiać dłużnika niezbędnych środków utrzymania. Z akt sprawy wynika, że strona ma zaległość w KRUS na kwotę około 2.000 zł, którą reguluje w miarę posiadanych środków. Raty kredytów (miesięcznie około 1.000 zł) są regulowane terminowo. Rodzina strony nie korzysta z pomocy społecznej w zakresie dodatków mieszkaniowych lub innych zasiłków.
Organ wskazał, że nie zachodzi też przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 3 w/w ustawy. Nie zachodzi też przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 4 ustawy – strona ma dochody z działalności rolniczej , z których może być prowadzona egzekucja i brak podstaw do uznania, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne. Sytuacja materialna i rodzinna umożliwia stronie spłatę zadłużenia. Negatywną przesłanką w zakresie umorzenia należności był również fakt, iż strona sprzedała ruchomości zakupione ze środków Fundusz Pracy, ale otrzymane środki przeznaczyła na realizację innych zobowiązań.
J. H. odwołał się od tej decyzji twierdząc, że nie posiada środków utrzymania, które pozwalałyby mu na uregulowanie należności, a ponadto uległ wypadkowi samochodowemu. Dochodzenie przedmiotowych należności pozbawi jego rodzinę niezbędnych środków do życia.
Po rozpatrzeniu odwołania Wojewoda decyzją z dnia 16 sierpnia 2011 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w sprawie niniejszej Powiatowa Rada Zatrudnienia wydała negatywną opinię w dniu 14 czerwca 2011 r. Następnie przytoczył treść art. 76 ust. 7 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy , na podstawie którego starosta może po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć zwrot refundacji w całości albo w części, jeżeli wystąpi jedna z czterech określonych w tym przepisie przesłanek. W ocenie organu żadna z tych przesłanek nie występuje.
Z wykazu majątku sporządzonego przez stronę wynika, iż posiada samochód marki Seat Ibiza 1,4 o wartości rynkowej 4.000 zł oraz jest posiadaczem gruntów ornych o powierzchni 3.782 ha przeliczeniowych, które są obsiewane na powierzchni 5,17 ha. Wyposażenie sklepu, na które strona otrzymała refundację zostało przez nią sprzedane, a uzyskane środki przeznaczone na opłacenie zaległości w hurtowniach i w ZUS. Strona prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną w wieku 53 lat, która nigdzie nie pracuje i nie otrzymuje renty ze względu na swój stan zdrowia oraz matką, która otrzymuje rentę wojskową po mężu w wysokości 1.700 zł netto miesięcznie i bratem w wieku 60 lat, który nigdzie nie pracuje i nie uzyskuje żadnych dochodów. Wnioskodawca osiąga dochód z gospodarstwa rolnego przeciętnie w wysokości ok. 1.000 zł miesięcznie. W tych okolicznościach dochodzenie zaspokojenia należności, z uwzględnieniem ograniczeń egzekucji, nie pozbawiłoby strony niezbędnych środków utrzymania. Strona jest w wieku produkcyjnym i nie wykazała, by jej stan zdrowia uniemożliwiał jej pracę. Wykazuje jednak bierną postawę w znalezieniu legalnej pracy, a ponadto doprowadza do pogarszania się jej sytuacji, gdyż zaciąga nowe pożyczki w bankach. W sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 2 w/w ustawy. Zważywszy na posiadany majątek oraz uzyskiwane dochody brak jest podstaw do przyjęcia, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty przewyższającej wydatki egzekucyjne.
W ocenie organu odwoławczego ustawowe przesłanki umorzenia zobowiązań winny być oceniane również przez pryzmat zabezpieczenia interesów Skarbu Państwa, który poprzez fundusz celowy wypłacił środki finansowe na określony cel społeczny. Jako niezasadne organ uznał pozostałe zarzuty odwołania.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku na decyzję Wojewody z dnia 16 sierpnia 2011 r. J. H. domagał się jej uchylenia.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. przez niepodjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, wydanie jej z naruszeniem obowiązku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, art. 10 § 1 k.p.a. poprzez nie zapewnienie stronie czynnego udziału w każdym stadium postępowania oraz uniemożliwienie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uzasadnienie decyzji, w zakresie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia oraz art. 138 § 2 k.p.a. poprzez zaniechanie uchylenia decyzji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji w sytuacji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w znacznej części.
Skarżący podniósł, że podstawę umorzenia należności upatruje w art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. W toku postępowania wskazywał, że doznał wypadku samochodowego, co wiązało się z pobytem w szpitalu. Dodatkowo jego żona ma kłopoty zdrowotne związane ze schorzeniem kręgosłupa. Organ drugiej instancji okoliczności tych nie kwestionował, jednak nie ocenił, jaki ma to wpływ na możliwości zarobkowe oraz możliwości spłaty zadłużenia z tytułu refundacji. Obecnie skarżący nie posiada stałego źródła dochodów, natomiast posiadane gospodarstwo rolne nie zapewnia utrzymania rodziny w niezbędnym zakresie. Dopłaty bezpośrednie dają kwotę ledwie ok. 460 zł. miesięcznie. Oznacza to, że dochody rodziny wystarczają jedynie na wydatki związane z eksploatacją zajmowanego mieszkania. Stwierdził, że nie jest w stanie dokonać spłaty zadłużenia bez wpływu na utrzymanie rodziny, a dochodzenie należności pozbawi jego i jego rodzinę środków do życia. Wskazał również, że organ odwoławczy pominął kwestię istniejącego zadłużenia w KRUS i bankach, które dodatkowo obciąża domowy budżet. Organ odwoławczy wydał decyzję bez rzetelnego ustalenia stanu faktycznego i w żaden sposób nie uzasadnił podjętego sposobu rozstrzygnięcia. Co ważne to organ winien wykazać brak istnienia przesłanek wymienionych w art. 76 ust. 7 cytowanej ustawy.
Zdaniem skarżącego organ odwoławczy nie ocenił, czy uzyskiwane przez jego rodzinę dochody, w kontekście ponoszonych wydatków, pozwalają na spłatę pobranego świadczenia.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga jest zasadna.
Zgodnie z art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy ( tj. Dz. U. z 2008 r. Nr 69, poz.415 ze zm.), zwanej dalej ustawą, starosta może odroczyć termin płatności lub rozłożyć na raty nienależnie pobrane świadczenie, zwrot refundacji oraz jednorazowo przyznanych środków w przypadkach, o których mowa w art. 46 ust. 2 i 3, albo po zasięgnięciu opinii powiatowej rady zatrudnienia umorzyć te należności w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek:
1) w postępowaniu egzekucyjnym lub na podstawie innych okoliczności lub dokumentów stwierdzono, że osoba lub inny podmiot, które pobrały nienależne świadczenie, refundację lub otrzymały jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1, nie posiadają majątku, z którego można dochodzić należności;
2) dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania;
3) osoba, która pobrała nienależne świadczenie lub otrzymała jednorazowo środki, o których mowa w art. 46 ust. 1 pkt 2, zmarła, nie pozostawiając majątku, z którego można dochodzić należności;
4) zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty nienależnie pobranego świadczenia, refundacji lub jednorazowo przyznanych środków, o których mowa w art. 46 ust. 1, przewyższającej wydatki egzekucyjne.
W niniejszej sprawie nie budziło wątpliwości, że nie zachodzą przesłanki wymienione w przepisie art. 76 ust. 7 pkt 1, 3 i 4 ustawy.
Sporne było natomiast, czy zachodzi przesłanka wymieniona w art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy, tj. czy dochodzenie należności mogłoby pozbawić osobę , która otrzymała refundację albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu niezbędnych środków utrzymania.
Skarżący na tej właśnie przesłance opierał swój wniosek o umorzenie należności. Organy obu instancji uznały, że przesłanka ta nie została spełniona.
Umorzenie należności może nastąpić wówczas, gdy ich dochodzenie może pozbawić osobę , która je pobrała, albo osobę pozostającą na jej utrzymaniu, niezbędnych środków utrzymania.
Zgodzić się należy z twierdzeniami skargi, że organy nie dokonały prawidłowej i wyczerpującej oceny tej przesłanki. Organ pierwszej instancji stwierdził tylko ogólnikowo, że ewentualna egzekucja należności odbyłaby się na zasadach określonych przepisami kodeksu postępowania cywilnego, które określają, jaka część świadczenia może być potrącona tak, by nie pozbawiać dłużnika niezbędnych środków utrzymania, że skarżący ma zaległość w KRUS na kwotę ok. 2000 zł , którą reguluje w miarę posiadanych środków oraz że raty kredytów ok.1000 zł miesięcznie reguluje terminowo, nie korzysta też z pomocy społecznej.
Organ odwoławczy po wskazaniu, że skarżący jest właścicielem samochodu osobowego o wartości 4000 zł , dochód w jego rodzinie wynosi 690 zł miesięcznie na osobę stwierdził, że dochodzenie zaspokojenia przedmiotowej należności z uwzględnieniem ograniczeń egzekucji nie pozbawiłoby strony niezbędnych środków utrzymania. Ponadto wnioskodawca jest w wieku produkcyjnym, nie wykazał, by stan jego zdrowia uniemożliwiał mu pracę , pogarsza swą sytuację zaciągając pożyczki w bankach, działa na niekorzyść wierzyciela, wobec czego w sprawie nie zachodzi przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy.
W istocie rzeczy stanowiska w powyższy sposób zaprezentowane przez organy obu instancji są nieweryfikowalne. Organy ogólnikowo wskazują na fakt, że prowadzenie egzekucji z uwzględnieniem jej ograniczeń nie pozbawiłoby strony niezbędnych środków utrzymania.
Ograniczenia egzekucji normowane są przepisami art. 829 - 839 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. Kodeks postępowania cywilnego( Dz. U. Nr 43, poz.296 ze zm.).
Najistotniejszym z tych przepisów dla niniejszej sprawy jest art. 829 k.p.c. , który stanowi, że nie podlegają egzekucji:
1) przedmioty urządzenia domowego, pościel, bielizna i ubranie codzienne, niezbędne dla dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków jego rodziny, a także ubranie niezbędne do pełnienia służby lub wykonywania zawodu;
2) zapasy żywności i opału niezbędne dla dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków jego rodziny na okres jednego miesiąca;
3) jedna krowa lub dwie kozy albo trzy owce potrzebne do wyżywienia dłużnika i będących na jego utrzymaniu członków jego rodziny wraz z zapasem paszy i ściółki do najbliższych zbiorów;
4) narzędzia i inne przedmioty niezbędne do osobistej pracy zarobkowej dłużnika oraz surowce niezbędne dla niego do produkcji na okres jednego tygodnia, z wyłączeniem jednak pojazdów mechanicznych;
5) u dłużnika pobierającego periodyczną stałą płacę - pieniądze w kwocie, która odpowiada nie podlegającej egzekucji części płacy za czas do najbliższego terminu wypłaty, a u dłużnika nie otrzymującego stałej płacy - pieniądze niezbędne dla niego i jego rodziny na utrzymanie przez dwa tygodnie;
6) przedmioty niezbędne do nauki, papiery osobiste, odznaczenia i przedmioty służące do wykonywania praktyk religijnych oraz przedmioty codziennego użytku, które mogą być sprzedane tylko znacznie poniżej ich wartości, a dla dłużnika mają znaczną wartość użytkową;
7) środki pieniężne zgromadzone na rachunku bankowym, o którym mowa w art. 36 ust. 4a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o organizacji rynku mleka i przetworów mlecznych
8) produkty lecznicze w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. - Prawo farmaceutyczne (Dz. U. z 2008 r. Nr 45, poz. 271, ze zm.) niezbędne do funkcjonowania podmiotu leczniczego w rozumieniu przepisów o działalności leczniczej przez okres trzech miesięcy oraz niezbędne do jego funkcjonowania wyroby medyczne w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 20 maja 2010 r. o wyrobach medycznych.
Wydaje się, że pojęcie "niezbędne środki utrzymania", użyte w art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy ma szerszy zakres niż ograniczenia egzekucji. Organy nie wskazały zresztą, z których to przepisów dotyczących ograniczenia egzekucji wywiodły swe przekonanie, że dochodzenie należności nie pozbawiłoby skarżącego niezbędnych środków utrzymania.
Aby można było wykluczyć istnienie przesłanki z art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy należałoby - w ocenie Sądu - przynajmniej w sposób przybliżony dokonać porównania wysokości całej należności z wartością majątku skarżącego, z którego można zaspokoić dochodzoną należność, jego miesięcznymi dochodami i koniecznymi wydatkami, posiłkując się w razie potrzeby porównaniem poczynionych ustaleń z wnioskami płynącymi z treści przepisów dotyczących ograniczeń egzekucji.
Dopiero wówczas można byłoby dokonać oceny, czy została spełniona , czy też nie, przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy.
Wskazać też należy, że przy ocenie spełnienia przesłanki z omawianego przepisu nie można kierować się przekonaniem np. o działaniu dłużnika na szkodę wierzyciela, jak uczynił to organ, bowiem prawidłowa wykładnia tego przepisu nakazuje brać pod uwagę jedynie kwestie majątkowe.
Rację mają - co do zasady - organy, że to skarżący, w którego interesie jest wykazanie okoliczności mających wpływ na ocenę jego kondycji finansowej, bowiem stara się o umorzenie należności, powinien przedstawić dokumenty związane ze stanem zdrowia jego, jego żony i ewentualnie kosztami leczenia. Organy administracji nie mają w istocie rzeczy możliwości zgromadzenia we własnym zakresie dokumentów czy danych dotyczących przebiegu leczenia czy ponoszonych z tego tytułu wydatków. Organ pierwszej instancji niezasadnie jednak powołał się na treść art. 6 kodeksu cywilnego, bowiem ten w postępowaniu administracyjnym nie ma zastosowania. Ponadto organy, choć stwierdziły , że skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów dotyczących w/w kwestii, nie żądały od skarżącego ich przedstawienia.
Mając na uwadze powyższe stwierdzić trzeba, że co najmniej przedwcześnie organy obu instancji doszły do przekonania, że w przypadku skarżącego nie występuje przesłanka z art. 76 ust. 7 pkt 2 ustawy, to jest możliwość pozbawienia skarżącego lub jego żony niezbędnych środków utrzymania na skutek dochodzenia przedmiotowych należności. Organy nie dokonały rzetelnych ustaleń stanu faktycznego w tym zakresie, a co za tym idzie nie dokonały właściwej oceny istnienia tej przesłanki.
Następną kwestią jest wskazanie przez organ odwoławczy , iż organ I instancji wydał decyzję po uzyskaniu w dniu 14 czerwca 2011 r. negatywnej opinii Powiatowej Rady Zatrudnienia.
Z treści uchwały nr [...] Powiatowej Rady Zatrudnienia w S. z dnia 14 czerwca 2011 r. , znajdującej się w aktach administracyjnych wynika jednak, że wniosek J. H. Rada zaopiniowała pozytywnie (§ 2 ) , a negatywnie zaopiniowała częściowo wniosek innej osoby, której dotyczył § 1 tej samej uchwały.
Oczywiście opinia powiatowej rady zatrudnienia nie jest dla organów wiążąca, jednak gdy organ wskazuje , że była ona negatywna , mimo że w rzeczywistości była pozytywna można mieć wątpliwości, czy rozstrzygnięcie organu miałoby taką samą treść, gdyby błędnie nie przyjął , że Rada wniosek skarżącego zaopiniowała negatywnie.
Jest sprawą niewątpliwą, że starosta może umorzyć zwrot refundacji w całości albo w części, jeżeli wystąpiła jedna z przesłanek wymienionych w art. 76 ust. 7 ustawy, ale też i nie musi tego uczynić, nawet gdy przesłanka ta wystąpi.
"Decyzje wydawane na podstawie art. 76 ust. 7 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy należą do instytucji uznania administracyjnego charakteryzującego się tym, iż po ustaleniu przez organ spełnienia przez wnioskodawcę przesłanek normatywnych warunkujących wydanie decyzji, po stronie organu administracji brak jest obowiązku orzeczenia zgodnie z wnioskiem. Występuje natomiast możliwość wyboru konsekwencji stosowanej przezeń normy prawnej. W przypadku uznania administracyjnego decyzja zgodna z prawem powinna być poprzedzona rzetelnym przeprowadzeniem postępowania dowodowego, poprawną oceną zgromadzonych dowodów oraz wyjaśnieniem powodów podjętego rozstrzygnięcia. Wyposażenie organu w luz decyzyjny oznacza, iż Sąd administracyjny, badając zgodność z prawem, nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego" ( tak Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 27 lutego 2007 r. , sygn. akt I OSK 579/06 , publ. LEX nr 341251).
Z poglądem tym należy się w pełni zgodzić. Należy jednak podkreślić, że decyzja uznaniowa podlega, jak każda decyzja poddana ocenie sądu administracyjnego, kontroli zgodności z prawem.
W niniejszej sprawie kontrola ta wykazała, że organy wadliwie ustaliły brak istnienia przesłanek z art. 76 ust. 7 ustawy oraz przyjęły ( przynajmniej organ odwoławczy), że
opinia powiatowej rady zatrudnienia była negatywna. W tej sytuacji doszło do naruszenia art. 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a.
Błędne ustalenie stanu faktycznego mogło być przyczyną wydania decyzji niekorzystnych dla skarżącego. Sama możliwość nie uwzględnienia przez organ wniosku o umorzenie refundacji nawet w przypadku wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 76 ust. 7 ustawy nie może skutkować oddaleniem skargi w niniejszej sprawie. W takim przypadku organy musiałyby inaczej uzasadnić swoje stanowisko.
Wobec powyższego spełnione zostały przesłanki z art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. , który stanowi, że sąd uwzględniając skargę na decyzję uchyla ją, jeżeli stwierdzi naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Mając to na uwadze Sąd na mocy art. 145 § 1 pkt 1 c) p.p.s.a. w zw. z art. 135 p.p.s.a. uchylił decyzje organów obu instancji.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organy będą miały na uwadze powyższe wskazania jak również fakt, że nadal aktualne są - co do zasady - wytyczne zawarte w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 22 kwietnia 2010 r., sygn. akt III SA/Gd 43/10 .
O kosztach Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło