I OW 176/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Jolanta Rajewska Sędziowie sędzia NSA Marek Stojanowski (spr.) sędzia del. NSA Jerzy Stankowski Protokolant asystent sędziego Katarzyna Myślińska po rozpoznaniu w dniu 7 grudnia 2012r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie a Starostą Powiatu Świdnickiego w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku R.S. w sprawie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie z drogi oraz dozór pojazdu marki Chevrolet Alero V6 nr rej. [...] postanawia: wskazać Starostę Powiatu Świdnickiego jako organ właściwy do rozpoznania wniosku Pismem z dnia 8 października 2012 r. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie wniósł o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie, a Starostą Powiatowym w Świdniku, w sprawie przyznania zwrotu wydatków wynagrodzenia za usunięcie z drogi pojazdu marki Chevrolet Alero V6 o nr rej. [...]oraz za jego dozór w okresie od daty usunięcia do daty odbioru z parkingu, poprzez wskazanie Starosty Powiatowego w Świdniku jako organu właściwego. W uzasadnieniu wniosku Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie wskazał, że w dniu 30 sierpnia 2012 r. Starosta Powiatowy w Świdniku, uznając się za organ niewłaściwy w sprawie, na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2000 r., Nr 98, poz.1071 ze zm.), przekazał Naczelnikowi wniosek z dnia 10 sierpnia 2012 r., Pana R.S. właściciela firmy "[...]", dot. przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie z drogi pojazdu marki Chevrolet Alero V6 o nr rej. [...]oraz za jego dozór w okresie od daty usunięcia do daty odbioru z parkingu. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie stwierdził, że zgodnie z art. 130a ust 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 roku Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2005r., Nr 108, poz. 908 ze zm.) w wersji obowiązującej do dnia 12 czerwca 2009 r. pojazd usunięty w trybie określonym w ust. 1 i 2 i nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy. Zgodnie natomiast § 7 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007 roku (Dz.U. z 2007r., Nr 191, poz. 1377 ze zm.) w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu w terminie określonym w art. 130a ust. 10 ustawy, jednostka prowadząca parking strzeżony, powiadamia o tym nie później niż trzeciego dnia od dnia upływu tego terminu, właściwy miejscowo urząd skarbowy oraz podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu. Podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, po otrzymaniu powiadomienia, o którym mowa w ust. 2, przesyła niezwłocznie do właściwego urzędu skarbowego kopię powiadomienia, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 2, wraz z potwierdzeniem jego doręczenia. Zgodnie z przepisem § 8 ust. 1 o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa orzeka naczelnik właściwego miejscowo urzędu skarbowego. W przedmiotowej sprawie pojazd marki Chevrolet Alero V6 o nr rej. [...] został odholowany z drogi w dniu 30.11.2008 r., czyli w chwili, gdy art. 130a ustawy nie utracił jeszcze mocy obowiązującej. Jednostka prowadząca parking dopełniła obowiązku wynikającego z § 7 ust. 2 w/w rozporządzenia o powiadomieniu właściwego urzędu skarbowego o upływie terminu do odbioru pojazdu. Natomiast podmiot, który wydał dyspozycję usunięcia pojazdu, nie przesłał powiadomienia, o którym mowa w § 5 ust. 1 pkt 2 wraz z potwierdzeniem odbioru, tym samym nie wywiązał się z obowiązku wynikającego z § 7 ust. 3 w/w rozporządzenia. Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie podkreślił, iż nie mógł wydać decyzji o przejęciu na rzecz Skarbu Państwa pojazdu marki Chevrolet Alero V6 o nr rej. [...], z uwagi na to, że przepis prawny na podstawie którego mógł przejąć na rzecz Skarbu Państwa, został uchylony, wprawdzie w chwili odholowania pojazdu na parking strzeżony art. 130a ust. 10 obowiązywał, ale jednostka prowadząca parking powiadomiła Urząd dopiero 27 sierpnia 2009 r., czyli po utracie mocy art. 130a ust. 10. Organ wyjaśnił, iż Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie nie prowadził postępowania w sprawie przejęcia na rzecz Skarbu Państwa pojazdu marki Chevrolet Alero V6 o nr rej. [...], a wniosek został złożony do Starosty Powiatowego w Świdniku w dniu 13 sierpnia 2012 r., czyli w okresie obowiązywania art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który to przepis, jako organ właściwy do załatwienia tego rodzaju wniosku, wskazuje starostę. Zatem w opinii Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie organem właściwym do przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia za usunięcie z drogi pojazdu marki Chevrolet Alero V6 o nr rej. [...]oraz za jego dozór w okresie od daty usunięcia do daty odbioru z parkingu jest Starosta Powiatowy w Świdniku. W odpowiedzi na powyższy wniosek Starosta Świdnicki domagał się wskazania Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie jako organu właściwego do rozpoznania sprawy. Podniósł, że w chwili odholowania pojazdu z drogi (30 listopada 2008 r.), jak i w chwili gdy upłynął 6 miesięczny termin do jego obioru obowiązywał art. 130a ust 10 ustawy Prawo o ruchu drogowym, który stanowił, że "pojazd (...) nieodebrany przez uprawnioną osobę w terminie 6 miesięcy od dnia usunięcia uznaje się za porzucony z zamiarem wyzbycia się. Pojazd ten przechodzi na rzecz Skarbu Państwa z mocy ustawy." Zgodnie z § 8 ust 1 Rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 października 2007r. (Dz.U z 2007r. Nr 191 poz 1377 z późn. zm.)o przejęcie pojazdu na rzecz Skarbu Państwa orzeka Naczelnik Wydziału Skarbowego. Starosta podkreślił, iż Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego został powiadomiony przez Pana S. o przechowywaniu pojazdu na parkingu w dniu 27 sierpnia 2009 r., miał więc obowiązek wszcząć postępowanie i przejąć pojazd na rzecz Skarbu Państwa. Wówczas obowiązywał bowiem art. 130a ust. 10 ustawy. Na skutek zaniedbania Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego doszło do sytuacji, że koszty przechowywania z kilkuset złotych wzrosły do kilkudziesięciu tysięcy złotych. W ustawie z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy- Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, w art. 13 ustawodawca mówi, kto ponosi koszty powstałe w sytuacji, gdy okres 6 miesięcy upłynął w okresie od dnia 11 czerwca 2009 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy ( chociaż nie wskazuje, kto w imieniu Skarbu Państwa miałby je ponosić ). Natomiast żaden przepis nie stanowi, kto ponosi koszty przechowywania samochodów, które z mocy prawa miały przejść na rzecz Skarbu Państwa, ale na skutek nie wykonania prawa przez Naczelników, nie doszło do ich faktycznego przejęcia. Organ dodał, że ponieważ żaden przepis nie wskazuje Starosty, jako organu właściwego do ponoszenia tych kosztów, to nie ma również podstaw, aby Starosta był organem właściwym do orzekania o tych kosztach. Skutki finansowe zaniedbań popełnionych przez inny organ nie mogą obciążać Starosty. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sądy administracyjne rozpoznają, na podstawie art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), spory o właściwość oraz spory kompetencyjne. Przez takie spory należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny). Spór o właściwość może toczyć się między organami jednostek samorządu terytorialnego i samorządowymi kolegiami odwoławczymi (art. 22 § 1 K.p.a.), natomiast spór kompetencyjny między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej (art. 22 § 2 K.p.a.). Spór między organami jednostek samorządu terytorialnego, niemającymi wspólnego dla nich organu wyższego stopnia, jest sporem o właściwość, rozstrzyganym przez sąd administracyjny (art. 22 § 1 pkt 1 K.p.a.). Rozstrzyganie sporów o właściwość, należących do sądów administracyjnych, objęte jest właściwością Naczelnego Sądu Administracyjnego (art. 15 § 1 pkt 4 ustawy). Przez spór kompetencyjny, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej uważają się za właściwe w sprawie (spór pozytywny) lub też każdy z organów uważa się za niewłaściwy (spór negatywny). W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia ze sporem negatywnym, który powstał pomiędzy Naczelnikiem Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie a Starostą Powiatowym w Świdniku. Do sporu doszło w sprawie z wniosku R.S. prowadzącego działalność gospodarczą pod firmą "[...]" dotyczącego przyznania zwrotu wydatków i wynagrodzenia związanych z usunięciem z drogi i dozorem pojazdu marki Chevrolet Alero. Zgodnie z art.130 a ust.10 h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2008 r., Nr 108, poz.908 ze zm.) koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od momentu wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu, z zastrzeżeniem ust. 10 d i 10 i ustawy. Decyzję o zapłacie tych kosztów wydaje starosta. Przepis ten został dodany przez art.1 pkt.10 lit. k) ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy- Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2010 r., Nr 152, poz. 1018), zmieniającej z dniem 4 września 2010 r. ustawę Prawo o ruchu drogowym. W tej ostatnio powołanej ustawie zmieniającej zamieszczone zostały również regulacje międzyczasowe. Nowela ta w art.13 rozstrzygnęła o kosztach przechowywania pojazdów, które powstały po upływie terminu, o którym mowa w art.130 a ust.10 Prawa o ruchu drogowym w brzmieniu dotychczasowym. Podkreślić przy tym należy, że rozstrzygając o kosztach, ustawodawca wskazał ogólnie na Skarb Państwa, bez wskazania statio fisci. Jednocześnie jednak nie rozstrzygnięto w sposób odmienny, niż wskazany w znowelizowanym przepisie art.130 a ust.10 h Prawa o ruchu drogowym, o organie orzekającym w tego rodzaju przypadkach (por. postanowienia NSA: z dnia 17 lipca 2012 r., sygn. akt I OW 95/12, z dnia 13 lipca 2012 r., sygn. akt I OW 93/12 oraz sygn. akt I OW 94/12, z dnia 25 sierpnia 2011 r. dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Uwzględniając powyższe regulacje, stwierdzić należy, że organem właściwym w rozpoznawanej sprawie jest Starosta Powiatowy w Świdniku. W sprawie jest niesporne, że wniosek R.S. w sprawie przyznania zwrotu kosztów usunięcia i dozoru pojazdu marki Chevrolet Alero V6 o nr rej. [...]został złożony w dniu 13 sierpnia 2012 r. Oznacza to, że postępowanie w tej sprawie zostało wszczęte już w dacie obowiązywania art. 10 a ust. 10 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu określonym w art. 1 ust. 10 pkt j ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy- Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, zgodnie z którym starosta w stosunku do pojazdu usuniętego z drogi, w przypadkach określonych w ust. 1 lub 2, występuje do sądu z wnioskiem o orzeczenie jego przepadku na rzecz powiatu, jeżeli prawidłowo powiadomiony właściciel lub osoba uprawniona nie odebrała pojazdu w terminie 3 miesięcy od dnia jego usunięcia, a powiadomienie zawiera pouczenie o skutkach nieodebrania pojazdu. Do wykonania orzeczenia sądu o przepadku pojazdu zobowiązany jest starosta. Z powyższych przepisów bezspornie wynika, że w dacie otrzymania przez Starostę Powiatowego w Świdniku wniosku o przyznanie zwrotu wydatków związanych z usunięciem z drogi i dozorem pojazdu to jest w dniu 13 sierpnia 2012 r. organem właściwym do jego rozpoznania, zgodnie z wyżej wymienionymi przepisami był Starosta Powiatowy w Świdniku. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w postanowieniu na podstawie na podstawie art. 15 § 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Naczelny Sąd Administracyjny nie uwzględnił natomiast wniosku Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego w Lublinie o zwrot kosztów postępowania. W postępowaniu sądowoadministracyjnym obowiązuje bowiem zasada, że strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej, o czym stanowi art. 199 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wyjątki od tej zasady zostały określone w art. 200, 201, 203 i 204 tej ustawy i tylko w tych przypadkach sąd może orzekać o zwrocie kosztów postępowania między stronami, co wynika z art. 209 ustawy. Żaden ze wskazanych przepisów nie przewiduje możliwości zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym z wniosku o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego poniesionych przez organ biorący udział w tym postępowaniu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OW 94/08 LEX nr 575377).