II FZ 941/12

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Antoni Hanusz po rozpoznaniu w dniu 11 grudnia 2012 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia Dyrektora Izby Skarbowej w S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 800/12 w zakresie zawieszenia postępowania sądowego w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 6 lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów postanawia uchylić zaskarżone postanowienie. Postanowieniem z dnia 27 września 2012 r., sygn. akt I SA/Sz 800/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi P. W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w S. z dnia 6 lipca 2012 r. w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 2004 r. od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. W uzasadnieniu sąd pierwszej instancji odwołując się do treści art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) zwanej dalej: u.p.p.s.a. wskazał, że z urzędu jest mu wiadome, że przed Trybunałem Konstytucyjnym zawisła sprawa o sygn. akt SK 18/09 ze skargi konstytucyjnej R. K. o zbadanie zgodności przepisów dotyczących ustalania podstawy podatku dochodowego od osób fizycznych od dochodów nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Dlatego sąd uznał, że w sprawie wystąpiła fakultatywna przesłanka zawieszenia postępowania sądowego, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego w sprawie SK 18/09 będzie miało wpływ na ocenę legalności zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji. W zażaleniu na powyższe postanowienie Dyrektor Izby Skarbowej w S. zaskarżył je w całości zarzucając mu naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 u.p.s.a. poprzez uznanie, że rozstrzygnięcie sprawy jest uzależnione od wyniku postępowania toczącego się przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. akt 18/09, podczas gdy w rozpatrywanej przez WSA sprawie przesłanka z art. 125 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. nie występuje oraz naruszenie art. 141 § 4 w zw. z art. 166 u.p.p.s.a. poprzez brak należytego uzasadnienia rozstrzygnięcia w przedmiocie zawieszenia postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. W związku z tym organ wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do art. 125 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Związek pomiędzy sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego musi cechować się tym, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego stanowi podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej. W judykaturze (por. uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 listopada 2008 r., II FPS 4/08, publ. w ONSAiWSA z 2009 r., nr 4, poz. 62) podkreśla się, że przepis ten ma zastosowanie wówczas, gdy sąd orzekający nie jest władny samodzielnie rozstrzygnąć zagadnienia wstępnego, jakie wyłoniło się lub powstało w toku postępowania sądowego. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego rozstrzygnięcie tego zagadnienia musi być istotne z punktu widzenia realizacji celu postępowania sądowoadministracyjnego oraz powinno mieć bezpośredni wpływ na wynik tego postępowania. Zawieszenie postępowania powinno być również uzasadnione ze względów celowości, sprawiedliwości, jak i ekonomiki procesowej. Powyższe okoliczności sąd podejmujący rozstrzygnięcie oparte o art. 125 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. powinien oceniać w kontekście konieczności rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, co ma niebagatelne znaczenie w świetle konstytucyjnego nakazu rozpoznawania spraw bez zbędnej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP) oraz zasady szybkości postępowania sądowoadministracyjnego (art. 7 u.p.p.s.a.). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w niniejszej sprawie powyższe warunki nie zostały spełnione. Choć wskazane we wniosku przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych rzeczywiście były podstawą prawną zaskarżonej do sądu pierwszej instancji decyzji, Naczelny Sąd Administracyjny nie znalazł wystarczającej potrzeby do zawieszenia postępowania. Przyczyną jest tu przede wszystkim treść wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 kwietnia 2011 r., sygn. akt P 90/08 (publ. LEX nr 824128), gdzie Trybunał szczegółowo zajmował się kwestią charakteru konstrukcji opodatkowania dochodów nieujawnionych. Trybunał wprost stwierdził w tym wyroku, że artykułowi 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie można przypisać charakteru sankcji podatkowej. Powyższa ocena Trybunału pozwala uznać, że rozstrzygnięcie w sprawie skargi o sygn. akt SK 18/09 najpewniej nie wpłynie na postępowanie przed sądem zainicjowane skargą podatnika. Na marginesie stwierdzić należy, że nawet gdyby Trybunał Konstytucyjny zmienił w tym przedmiocie zdanie, interes prawny podatnika jest należycie chroniony. Po korzystnym dlań wyroku Trybunału skarżący będzie mógł skorzystać z instytucji wznowienia postępowania sądowoadministracyjnego czy też postępowania przed organami podatkowymi (por. postanowienie NSA z dnia 17 października 2011 r., sygn. akt II FSK 1442/11, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl/). Powyższe prowadzi do wniosku, że zawieszenie postępowania w tej sprawie nie jest celowe, a zatem stosownie do treści art. 185 §1 w związku art. 197 § 2 u.p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.