IV SA/Wr 652/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-12-11
Skład orzekający: Julia Szczygielska, Tadeusz Kuczyński, Jolanta Sikorska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w sytuacji, gdy ojciec dziecka pozamałżeńskiego uznał je i zgodnie z matką oświadczył, że dziecko będzie nosić nazwisko matki, możliwe jest późniejsze nadanie dziecku nazwiska ojca na podstawie art. 90 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, po zawarciu przez ojca nowego związku małżeńskiego?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organy administracyjne prawidłowo odmówiły nadania dziecku nazwiska ojca na podstawie art. 90 k.r.o. W momencie uznania dziecka, rodzice zgodnie oświadczyli, że będzie ono nosić nazwisko matki. Zgodnie z art. 90 § 2 k.r.o., niedopuszczalna jest zmiana nazwiska dziecka, jeżeli nosi ono nazwisko drugiego rodzica. W sytuacji, gdy dziecko nosi nazwisko matki, a ojciec zawarł nowy związek małżeński, nie można nadać mu nazwiska ojca na podstawie art. 90 § 3 k.r.o.Stan faktyczny
Skarżący, będący ojcem pozamałżeńskiego dziecka, wraz ze swoją obecną żoną (niebędącą matką dziecka), wystąpili o nadanie dziecku nazwiska ojca na podstawie art. 90 k.r.o. Dziecko urodziło się w 2006 r., a w 2007 r. ojciec uznał je za zgodą matki, która wyraziła zgodę na to, aby dziecko nosiło jej nazwisko. Organy administracji odmówiły nadania dziecku nazwiska ojca, wskazując, że pierwotne oświadczenie rodziców o nazwisku dziecka jest wiążące, a późniejsza zmiana nazwiska matki po rozwodzie nie wpływa na możliwość nadania dziecku nazwiska ojca w trybie art. 90 k.r.o. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżących.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Julia Szczygielska Sędziowie Sędzia NSA Tadeusz Kuczyński Sędzia NSA Jolanta Sikorska (spr.) Protokolant Jolanta Pociejowska po rozpoznaniu w wydziale IV na rozprawie w dniu 11 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A. Z.-W. i P. W. na decyzję Wojewody D. z dnia [...] 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia od małżonków oświadczeń o nadaniu na podstawie art. 90 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego dziecku nazwiska oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] wydaną z powołaniem się na art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w związku z art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 29 września 1986 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (t.j. Dz. U. z 2011 r., nr 212, poz.1264), dalej p.a.s.c., w związku z art. 88, art. 89 § 1 i art. 90 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. nr 9, poz. 59 ze zm.), dalej k.r.o. - po rozpatrzeniu odwołania P. W. i A. Z. – W., dalej skarżący, od decyzji Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w J. G. z dnia [...] 2012 r. nr [...] o odmowie przyjęcia od w/w małżonków oświadczeń o nadaniu na podstawie art. 90 k.r.o. dziecku skarżącego P. W. – K. P. L., rod. L., urodzonej [...] 2006 r. w J. G. - nazwiska, jakie zgodnie z art. 88 k.r.o. nosi lub nosiłoby ich wspólne dziecko – Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu wskazał, że w dniu 4 kwietnia 2012 r. obydwoje skarżący będący małżeństwem (dowód - odpis skrócony aktu małżeństwa nr [...]) wystąpili do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w J. G. o przyjęcie ich oświadczeń o nadaniu K., P. L. - dziecku skarżącego z poprzedniego związku, którego matką nie jest będąca także skarżącą – żona skarżącego, nazwiska takiego, jakie nosiłyby wspólne dzieci wnioskodawców.
Powyższe żądanie zostało odnotowane w protokole dotyczącym nadania dziecku nazwiska ojca po zawarciu przez niego związku małżeńskiego z kobietą niebędącą matką tego dziecka.
W aktach sprawy znalazło się pisemne zgłoszenie urodzenia dziecka, którego postępowanie dotyczy, z dnia 23 grudnia 2006 r., z którego wynika, że w chwili jego narodzin, jego rodzice – A. L. i skarżący nie byli małżeństwem.
Organ wskazał, że protokół przyjęcia oświadczenia o uznaniu dziecka podpisany został przez obojga rodziców małoletniego w dniu 8 stycznia 2007 r. Z protokołu wynika, że matka dziecka wyraziła zgodę na uznanie go przez ojca, tj. skarżącego oraz to, że oboje rodzice potwierdzili własnymi podpisami, że zgodnie z ich wolą dziecko nosić będzie nazwisko matki: L.
Powyższe oświadczenia rodziców znalazły odzwierciedlenie w akcie urodzenia, którego odpis zupełny z dnia 8 stycznia 2007 r., nr [...] zawierający uwagę o uznaniu w/w przez wnioskodawcę dołączony został do akt sprawy.
W dniu 15 maja 2012 r. wyjaśnień w przedmiotowej sprawie udzieliła matka dziecka oświadczając, że po kilkuletnim związku ze skarżącym, którego owocem była córka – K., rozstała się z ojcem dziecka. Dziecko obojga byłych partnerów cały czas przebywało z matką i tak jest do chwili obecnej. Zgodnie z orzeczeniem sądu, skarżący będący ojcem dziecka ma możliwość decydowania o jego ważnych sprawach oraz prawo odwiedzania go.
Matka dziecka podkreśliła, że jej relacje ze skarżącym są napięte. Intencje postępowania ojca dziecka wobec niej i ich małoletniego dziecka można ocenić na podstawie tego, że mimo dobrych zarobków wystąpił on już skutecznie do sądu o obniżenie alimentów płaconych na rzecz dziecka z kwoty 300 zł do kwoty 200 zł, a następnie, zgodnie z kilkukrotnymi zapowiedziami, wystąpił o zmianę nazwiska dziecka, mimo że sprawy życiowe dziecka koncentrują się w gospodarstwie domowym prowadzonym przez jego matkę.
Matka dziecka oświadczyła, że próbowała założyć nową rodzinę, zawierając małżeństwo z P. K. w dniu [...] 2010 r. Po zawarciu związku małżeńskiego zmieniła nazwisko na "K.", ale nie zmieniła nazwiska małoletniej córki z poprzedniego związku, choć miała taką możliwość na mocy art. 90 k.r.o. Małżeństwo matki dziecka zakończyło się z dniem [...] 2012 r. rozwodem (dowód - odpis skrócony aktu małżeństwa P. K. i A. L. z dnia [...] 2012 r., nr [...] ). Po rozwodzie matka dziecka powróciła do nazwiska panieńskiego – L. Obecnie więc nosi takie nazwisko jak jej małoletnia córka, której postępowanie dotyczy.
Po rozpatrzeniu powyższego wniosku, decyzją z dnia [...] 2012 r. nr [...] Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w J. G. odmówił przyjęcia od skarżących oświadczeń o nadaniu na podstawie art. 90 k.r.o. dziecku skarżącego – K. P.L., rod. L., urodzonej [...] 2006 r. w J. G., nazwiska, jakie zgodnie z art. 88 k.r.o. nosi lub nosiłoby wspólne dziecko wnioskodawców.
Od w/w decyzji skarżący wnieśli odwołanie, domagając się wydania decyzji zgodnie ze zgłoszonym wnioskiem.
W odwołaniu zarzucili organowi I instancji, że błędnie założył, iż uznając w dniu 8 stycznia 2007 r. dziecko – K. skarżący wyraził jednocześnie zgodę na to, by nosiła ona nazwisko swojej matki. Wyjaśnili, że małoletnia K. jest dzieckiem pochodzącym ze związku pozamałżeńskiego, urodzonym [...] 2007 r. Matka dziecka nie wyraziła zgody na to, by jej małoletnia córka nosiła nazwisko ojca. Wobec powyższego skarżący podniósł, że nie miał w ówczesnym stanie prawnym możliwości wpłynąć na to, żeby jego nazwisko miało odzwierciedlenie w nazwisku jego córki, której postępowanie dotyczy.
Odwołujący się zarzucili, że organ I instancji nie dokonał pełnej wykładni art. 90 k.r.o. z uwzględnieniem stanowiska ojca dziecka i realiów związanych z przedmiotową sprawą.
Podnieśli również, że w momencie składania przez nich wniosku o zmianę nazwiska małoletniej córki skarżącego, której postępowanie dotyczy, nosiła ona inne nazwisko niż jej matka (po mężu K.).
Rozpatrując odwołanie organ II instancji ustalił i zważył co następuje.
K. P. L. urodziła się [...] 2006 r. w J. G., jako pozamałżeńskie dziecko A. L. i skarżącego. Z akt sprawy wynika, że uznanie dziecka przez skarżącego nastąpiło w dniu [...] 2007 r. za zgodą matki dziecka – A. L., a oboje rodzice zgodnie oświadczyli, że dziecko nosić będzie nazwisko matki: L.
Organ wskazał, że wbrew twierdzeniom odwołania, w stanie prawnym obowiązującym w chwili uznania dziecka przez skarżącego, miał on możliwość wpływu na brzmienie nazwiska dziecka. Miał bowiem wtedy zastosowanie przepis art. 89 k.r.o. w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r., nr 220, poz. 1431), który stanowił, że jeżeli ojcostwo zostało ustalone przez uznanie dziecka, dziecko nosi nazwisko ojca, chyba, że ten za zgodą osób, których zgoda jest potrzebna do ważności uznania, złożył przy uznaniu dziecka oświadczenie, że nosić ono będzie nazwisko matki.
Należy zdaniem organu odwoławczego jednoznacznie stwierdzić, że akta sprawy odzwierciedlają sytuację, w której rodzice porozumieli się, co do brzmienia nazwiska dziecka (dowód - protokół przyjęcia oświadczenia o uznaniu dziecka z dnia [...] 2007 r.). Organ wskazał, że nie przedstawiono w sprawie żadnej dokumentacji, która mogłaby świadczyć, że skarżący podejmował po narodzeniu dziecka jakiekolwiek kroki faktyczne lub prawne zmierzające do tego, aby dziecko nosiło jego nazwisko.
Organ zauważył, że nawet gdyby matka dziecka wyrażenie swojej zgody na uznanie jej dziecka przez skarżącego uzależniała od tego, aby złożył on z nią zgodne oświadczenie, że ich dziecko nosić będzie nazwisko matki, skarżący nie próbował w żaden sposób temu przeciwdziałać. Nie podjął np. działań zmierzających do sądowego ustalenia ojcostwa, dzięki któremu mógłby uniezależnić swój wpływ na brzmienie nazwiska dziecka od relacji z jego matką.
Z dniem 13 czerwca 2009 r. wprowadzono w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym zmiany mające na celu zapewnienie jednakowego statusu matki i ojca dziecka przy kształtowaniu jego nazwiska. Treść art. 90 k.r.o. ewoluowała w ten sposób, że wprowadzono możliwość nadania małoletniemu dziecku nazwiska jakie nosi, albo nosiłoby dziecko pochodzące z małżeństwa jego rodziców. Wcześniej istniało ograniczenie do nadania małoletniemu dziecku jedynie nazwiska męża matki. Celem w/w przepisu w obecnym jego brzmieniu jest zapewnienie możliwości asymilacji dziecka w nowej rodzinie, którą jeden z jego rodziców założył przez zawarcie małżeństwa. Temu właśnie oraz zatarciu pozamałżeńskiego pochodzenia dziecka bez potrzeby ustalenia ojcostwa ma służyć zrównanie zasady nadawania nazwiska pasierbowi/pasierbicy z zasadami nadania nazwisk dzieciom, w stosunku do których działa domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki.
Analizując okoliczności niniejszej sprawy organ zauważył, że rodzice dziecka, którego postępowanie dotyczy, rozstali się i zawarli związki małżeńskie z nowymi partnerami, jednakże małoletnia K. od urodzenia pozostawała pod opieką swojej matki i nie istnieją żadne przesłanki, żeby sądzić, że ta sytuacja miałaby ulec zmianie.
Organ podkreślił, że w istniejącym w tej sprawie stanie faktycznym, występowanie o zmianę nazwiska dziecka przez ojca, po zawarciu przez niego związku małżeńskiego z kobietą, która nie jest matką dziecka, przy jednoczesnym niezamieszkiwaniu tej pary we wspólnym z dzieckiem gospodarstwie domowym, pozostaje w sprzeczności z zasadą ułatwienia asymilacji dziecka w rodzinie.
Żeby zapobiec nadużyciom mogącym wystąpić w praktyce w związku z zastosowaniem zasady pełnej asymilacji pasierba w nowej rodzinie, określonej w art. 90 k.r.o., przewidziano dwa racjonalne wyjątki. Pierwszy ma na celu ochronę nazwiska drugiego rodzica (art. 90 § 2 k.r.o.), a drugi wiąże się z koniecznością wyrażenia przez małoletniego, który ukończył 13 lat, zgody na zmianę nazwiska.
Dla przedmiotowej sprawy najistotniejsze jest, że zgodnie z regułą ustanowioną w art. 90 § 2 k.r.o. niedopuszczalna jest zmiana nazwiska dziecka, jeżeli nosi ono nazwisko drugiego rodzica, albo nazwisko utworzone na podstawie zgodnych oświadczeń rodziców dziecka przez połączenie nazwisk obojga rodziców.
Zgodnie z art. 90 § 3 k.r.o. powyższe zasady znajdują zastosowanie odpowiednio do sytuacji, gdy ojciec dziecka zawarł małżeństwo z kobietą niebędącą matką dziecka. Wobec czego w zaistniałym w przedmiotowej sprawie stanie faktycznym nadanie dziecku nazwiska na podstawie art. 90 § 1 k.r.o. nie jest dopuszczalne, ponieważ po uznaniu dziecko nosi nazwisko matki.
Nie zmienia tego również fakt, że matka dziecka wyszła później za mąż i zmieniła swoje nazwisko, a nazwisko dziecka pozostało wówczas bez zmian. Organ podkreślił, że dyspozycje art. 90 k.r.o. są prawem, a nie obowiązkiem rodziców.
Ponadto organ odwoławczy zauważył, że jeszcze przed wydaniem decyzji w I instancji matka dziecka na podstawie art. 59 k.r.o. powróciła po rozwodzie z mężem do nazwiska noszonego przed zawarciem małżeństwa, które to nazwisko jest tożsame z nazwiskiem jej małoletniej córki, której postępowanie dotyczy, i z którą pozostaje w jednym gospodarstwie domowym.
Mając powyższe na uwadze organ odwoławczy uznał, że brak jest w sprawie podstaw do zmiany bądź uchylenia decyzji wydanej przez organ I instancji. W ocenie tego organu nie wystąpiły w sprawie przesłanki, które zgodnie z art. 90 k.r.o. dawałyby podstawę do przyjęcia oświadczeń od odwołujących się o zmianie nazwiska małoletniej córki skarżącego – K.
Skarżący będący wnioskodawcami w niniejszej sprawie wnieśli skargę na wydane w sprawie decyzje zarzucając, że są one wadliwe i sprzeczne z obowiązującymi przepisami prawa. W skardze domagali się odmiennego co do istoty orzeczenia poprzez uznanie za skuteczne i czyniące zadość wymogom stawianym przez przepisy k.r.o. oświadczeń woli skarżących odnośnie nadania dziecku skarżącego nazwiska noszonego przez skarżącego.
W uzasadnieniu skargi zarzucili, że zaskarżona decyzja opiera się na błędnych założeniach prawnych i faktycznych, gdyż organ II instancji:
przyjął za udowodnione, że skarżący uznając dziecko – K. P. w dniu [...] 2007 r. wyraził jednocześnie dobrowolnie zgodę, by nosiło ono nazwisko swojej matki;
nie dokonał pełnej, zgodnej z oczekiwaniami skarżącego wykładni przepisu art. 90 § 3 k.r.o., co zdaniem skarżącego potwierdza tezę, że organ odwoławczy zupełnie wykluczył możliwość zastosowania normy prawnej tego przepisu przez ojca dziecka w jakiejkolwiek sytuacji;
wyszedł z błędnego założenia, że dziecko nosiło nazwisko matki w chwili składania przez skarżących oświadczeń o nadaniu mu na podstawie art. 90 k.r.o. nazwiska, jakie zgodnie z art. 88 k.r.o. nosi lub nosiłoby wspólne dziecko jej ojca i jego żony, która nie jest matką tego dziecka;
nietrafnie ocenił sytuację rodzinną stron postępowania, opierając się na wypowiedzi matki dziecka z dnia 15 maja 2012 r., że skarżący ma możliwość decydowania o ważnych sprawach dziecka oraz prawo jego odwiedzania, podczas gdy skarżący uważa, że na równi z matką dziecka zajmuje się jego wychowaniem i pozostaje z nim we wspólnym gospodarstwie domowym.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Będąca uczestnikiem postępowania matka małoletniej K. także wniosła o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasowe twierdzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Granicę sądowoadministracyjnej kontroli decyzji administracyjnej wyznacza wyłącznie kryterium legalności rozumianej jako zgodność z powszechnie obowiązującym prawem, o czym stanowi art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1296 ze zm.). Z przepisu art. 145 § pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2012 r. nr 270), zwanej dalej p.p.s.a. wynika, że sąd uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie i uchyla zaskarżony akt w całości albo w części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Mając na uwadze powyższy zakres kontroli sądowoadministracyjnej i oceniając pod tym względem zaskarżoną decyzję, jak również poprzedzającą ją decyzję wydaną w I instancji, Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w niczym nie naruszają one prawa.
Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja Wojewody D. z dnia [...] 2012 r., którą to decyzją organ ten - po rozpatrzeniu odwołania skarżących od decyzji wydanej w I instancji przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w J. G. z dnia [...] 2012 r. o odmowie przyjęcia od skarżących oświadczeń o nadaniu na podstawie art. 90 k.r.o. dziecku skarżącego – K. P. L., rod. L., urodzonej [...] 2006 r. w J. G. - nazwiska, jakie zgodnie z art. 88 k.r.o. nosi lub nosiłoby ich wspólne dziecko – Wojewoda D. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Z prawidłowych ustaleń faktycznych poczynionych przez organy rozpatrujące sprawę wynika, że dziecko, którego postępowanie dotyczy, to jest K. P. L. urodziła się [...] 2006 r. w J.G., jako pozamałżeńskie dziecko A. L., zwanej dalej uczestniczką postępowania i skarżącego.
Z akt sprawy wynika, że uznanie dziecka przez skarżącego nastąpiło w dniu [...] 2007 r. za zgodą matki dziecka - uczestniczki postępowania, a oboje rodzice zgodnie oświadczyli, że dziecko nosić będzie nazwisko matki: L. W aktach sprawy znajduje się protokół przyjęcia oświadczenia o uznaniu dziecka podpisany przez obojga rodziców małoletniego w dniu [...] 2007 r. Z protokołu tego wynika, że matka dziecka wyraziła zgodę na uznanie dziecka przez ojca, tj. skarżącego oraz to, że oboje rodzice potwierdzili własnymi podpisami, że zgodnie z ich wolą dziecko nosić będzie nazwisko matki: L. Powyższe oświadczenia rodziców znalazły odzwierciedlenie w akcie urodzenia, którego odpis zupełny z dnia [...] 2007 r., nr [...] zawierający uwagę o uznaniu dziecka przez skarżącego dołączony został do akt sprawy. Po kilkuletnim związku ze skarżącym uczestniczka postępowania rozstała się z nim.
Rodzice dziecka zawarli związki małżeńskie z nowymi partnerami, jednakże małoletnia K. od chwili urodzenia do chwili obecnej pozostaje pod opieką matki. Matka dziecka próbowała założyć nową rodzinę, zawierając małżeństwo z P. K. w dniu [...] 2010 r. Po zawarciu małżeństwa zmieniła nazwisko na "K.", ale nie zmieniła nazwiska małoletniej K. z poprzedniego związku, choć miała taką możliwość na mocy art. 90 k.r.o. Małżeństwo matki dziecka zakończyło się z dniem [...] 2012 r. rozwodem (dowód - odpis skrócony aktu małżeństwa P. K. i A. L. z dnia [...] 2012 r., nr [...] ). Po rozwodzie matka dziecka powróciła do nazwiska panieńskiego – L. Obecnie więc nosi takie nazwisko jak jej małoletnia córka, której postępowanie dotyczy.
Z akt sprawy wynika, że będący ojcem dziecka – skarżący zawarł w dniu [...] 2012 r. związek małżeński ze skarżącą (dowód: odpis skrócony aktu małżeństwa USC w J. G. nr [...]). W dniu 4 kwietnia 2012 r. będący małżeństwem skarżący wystąpili do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w J. G. o przyjęcie ich oświadczeń o nadaniu K., P. L. - dziecku skarżącego z poprzedniego związku, którego matką nie jest będąca także skarżącą – żona skarżącego, nazwiska takiego, jakie nosiłyby wspólne dzieci skarżących.
Mając na względzie powyższe prawidłowe ustalenia faktyczne trafnie organy rozpatrujące sprawę przyjęły, że podstawę jej rozstrzygnięcia stanowią przepisy powołane w podstawie prawnej decyzji administracyjnej, to jest przepisy k.r.o.
Zgodnie z art. 89 k.r.o. w brzmieniu obowiązującym w chwili uznania dziecka przez skarżącego, to jest w brzmieniu sprzed wejścia w życie ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2008 r., nr 220, poz. 1431), to jest przed 13 czerwca 2009 r., jeżeli ojcostwo zostało ustalone przez uznanie dziecka, dziecko nosi nazwisko ojca, chyba, że ten za zgodą osób, których zgoda jest potrzebna do ważności uznania, złożył przy uznaniu dziecka oświadczenie, że nosić ono będzie nazwisko matki.
Trafnie, mając na względzie zebrane w sprawie dowody, w tym protokół przyjęcia oświadczenia o uznaniu dziecka z dnia [...] 2007 r., organ decyzyjny uznał, że z materiału tego wynika, że rodzice dziecka porozumieli się co do brzmienia nazwiska dziecka. Trafnie także wskazał, że nie przedstawiono w sprawie żadnych dowodów mogących świadczyć o podjęciu przez skarżącego po narodzeniu dziecka jakichkolwiek kroków zmierzające do tego, aby dziecko nosiło jego nazwisko. Dotychczasowa treść aktu urodzenia małoletniej K. nie została w tej części w jakikolwiek sposób zakwestionowana. Jest zatem wiążąca.
Zgodnie z art. 90 k.r.o. w brzemieniu obowiązującym w dacie rozstrzygania sprawy w związku z art. 9 wyżej powołanej ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o zmianie ustawy Kodeks rodzinny i opiekuńczy oraz niektórych innych ustaw: "§ 1. Jeżeli matka małoletniego dziecka zawarła małżeństwo z mężczyzną, który nie jest ojcem tego dziecka, małżonkowie mogą złożyć przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego zgodne oświadczenia, że dziecko będzie nosić takie samo nazwisko, jakie zgodnie z art. 88 nosi albo nosiłoby ich wspólne dziecko. Do zmiany nazwiska dziecka, które ukończyło trzynaście lat, jest potrzebna jego zgoda.
§ 2. Nadanie dziecku nazwiska, o którym mowa w § 1, nie jest dopuszczalne, jeżeli nosi ono nazwisko ojca albo nazwisko utworzone na podstawie zgodnych oświadczeń rodziców dziecka przez połączenie nazwiska matki z nazwiskiem ojca dziecka.
§ 3. Przepisy § 1 i 2 stosuje się odpowiednio, gdy ojciec małoletniego dziecka zawarł małżeństwo z kobietą, która nie jest matką tego dziecka."
Przepis ten, jak to trafnie zauważa organ odwoławczy, ma na celu zapewnienie jednakowego statusu matki i ojca dziecka przy kształtowaniu jego nazwiska oraz zapewnienie możliwości asymilacji dziecka w nowej rodzinie, którą jeden z jego rodziców założył przez zawarcie małżeństwa. Wprowadza on możliwość nadania małoletniemu dziecku nazwiska jakie nosi, albo nosiłoby dziecko pochodzące z małżeństwa jego rodziców. Wcześniej istniało ograniczenie do nadania małoletniemu dziecku jedynie nazwiska męża matki. Zmiana ta ma także na celu zatarcie pozamałżeńskiego pochodzenia dziecka bez potrzeby ustalenia ojcostwa i ma służyć zrównaniu zasady nadawania nazwiska pasierbowi/pasierbicy z zasadami nadania nazwisk dzieciom, w stosunku do których działa domniemanie pochodzenia dziecka od męża matki.
Od ustanowionej w § 1 w/w przepisu prawa ustawodawca przewidział dwa wyjątki w celu zapobieżenia nadużyciom mogącym wystąpić w praktyce w związku z zastosowaniem ustanowionej w nim zasady pełnej asymilacji pasierba w nowej rodzinie. Pierwszy ma na celu ochronę nazwiska drugiego rodzica (art. 90 § 2 k.r.o.), a drugi wiąże się z koniecznością wyrażenia przez małoletniego, który ukończył 13 lat, zgody na zmianę nazwiska (zdanie drugie § 1 art. 90).
Zgodnie z art. 90 § 2 k.r.o. niedopuszczalna jest zmiana nazwiska dziecka, jeżeli nosi ono nazwisko drugiego rodzica, albo nazwisko utworzone na podstawie zgodnych oświadczeń rodziców dziecka przez połączenie nazwisk obojga rodziców.
Zgodnie z art. 90 § 3 k.r.o. powyższe zasady stosuje się odpowiednio, gdy ojciec dziecka zawarł małżeństwo z kobietą niebędącą matką dziecka, jak to ma miejsce w niniejszej sprawie.
W tej sytuacji w stanie faktycznym niniejszej sprawy nadanie dziecku nazwiska na podstawie art. 90 § 1 k.r.o. nie jest dopuszczalne albowiem po uznaniu dziecka nosi ono nazwisko matki.
W związku z zarzutami skargi wskazać należy, że bez znaczenia w sprawie – jak to trafnie ocenił organ odwoławczy - pozostaje okoliczność, że przez pewien czas, to jest przez okres pozostawania przez matkę dziecka w związku małżeńskim z mężczyzną niebędącym ojcem dziecka, matka dziecka nosiła nazwisko męża. Dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie ma stan faktyczny i prawny istniejący w chwili podjęcia zaskarżonej decyzji. Z prawidłowych ustaleń poczynionych w sprawie wynika, że matka dziecka po zawarciu małżeństwa w dniu [...] 2010 r. z mężczyzną niebędącym ojcem dziecka zmieniła swoje nazwisko na nazwisko męża. Nie zmieniła nazwiska dziecka, którego postępowanie dotyczy, a które od urodzenia pozostaje pod jej opieką i z nią mieszka. Rozwiodła się w dniu [...] 2012 r. i powróciła do nazwiska panieńskiego, które jest tożsame z nazwiskiem dziecka. Okoliczność ta miała miejsce, jak to wynika z niekwestionowanych ustaleń organu odwoławczego, jeszcze przed wydaniem decyzji przez organ I instancji.
W świetle powyższego decyzje zaskarżonej treści uznać należy za prawidłowe. W niczym bowiem, wbrew zarzutom skargi, nie naruszają prawa. Skarga zatem jako pozbawiona uzasadnionych podstaw podlegała oddaleniu, co orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło