I SAB/Wa 258/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Joanna Skiba Sędziowie: WSA Marek Leszczyński WSA Przemysław Żmich (spr.) Protokolant Kinga Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi K. S. na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku o wykup lokalu mieszkalnego przez najemcę postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić z kasy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na rzecz skarżącej K. S. kwotę 100 (sto) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego. K. S. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku K. S. z dnia [...] listopada 2011 r. skierowanego do Zarządu Mienia Skarbu Państwa o podjęcie zawieszonego z urzędu postępowania w sprawie sprzedaży lokalu mieszkalnego nr [...] znajdującego się w budynku przy ul. [...] w W. W skardze wniosła o zobowiązanie Prezydenta W. do rozpatrzenia powyższego wniosku i podjęcia zawieszonego postępowania w sprawie zbycia lokali od nr [...] do [...], położonych przy ul. [...]. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że w czerwcu 1998 r. Gospodarstwo Pomocnicze Urzędu Rejonowego w W. rozpoczęło procedurę sprzedaży mieszkań przy ul. [...] ich dotychczasowym najemcom. W dniu [...] marca 2004 r. Prezydent W., zgodnie z przepisem art. 97 § 1 pkt 4 Kpa, zawiesił postępowanie w sprawie, do czasu zakończenia postępowania z wniosku byłych właścicieli o zwrot części nieruchomości. Postępowanie o zwrot zostało zakończone decyzją z dnia [...] maja 2009 r., a więc odpadła przesłanka zawieszenia postępowania. Pismem z dnia 28 listopada 2011 r. K. S. wystąpiła o podjęcie zawieszonego postępowania, a sprawa do dnia wniesienia skargi nie została rozpatrzona. Skarżąca nie otrzymała informacji o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy, ani o przekazaniu wniosku innemu organowi właściwemu w sprawie. Wojewoda [...] jako organ wyższego stopnia nad Prezydentem W. nie ustosunkował się do zarzutów zażalenia na niezałatwienie sprawy w terminie wniesionego w dniu 31 stycznia 2012 r. Zdaniem skarżącej, Prezydent W. w 2009 r. winien podjąć z urzędu postępowanie w sprawie albo odmówić jego podjęcia w formie postanowienia. W odpowiedzi na skargę Prezydent W. wskazał, że na wniosek skarżącej o podjęcie postępowania o wykup lokalu odpowiedział pisemnie dnia 4 stycznia 2012 r., gdzie poinformował o braku możliwości zbycia na rzecz najemcy lokalu i przyczynach takiego stanowiska. Organ wskazał, że skarga na bezczynność jest nieuzasadniona. Zdaniem Prezydenta W. postępowanie zmierzające do wyodrębnienia lokali mieszkalnych i ich sprzedaży na rzecz najemców nie zostało zawieszone w rozumieniu Kpa. Działania właściciela w tym zakresie podejmowane były stosownie do zmieniającego się stanu prawnego nieruchomości. W piśmie z dnia 4 grudnia 2012 r. K. S. sprecyzowała skargę wskazując, że wszczęcie procedury sprzedaży mieszkań było wszczęciem postępowania administracyjnego. Zarówno organ jaki i strony podjęły czynności zmierzające do wydania ostatecznego aktu administracyjnego – decyzji, zarządzenia o sprzedaży lokali, w której wskazane zostałyby warunki i zasady sprzedaży lokalu. Skarżąca uważa, że postępowanie prowadzone przed wydaniem decyzji, zarządzenia, czy też uchwały, co do ostatecznych warunków sprzedaży lokali jest postępowaniem administracyjnym, do którego stosuje się przepisy Kpa, w tym przepisy o zawieszeniu postępowania administracyjnego. Decyzja organu, czy uchwała rady gminy ustalająca warunki zbycia lokalu jest skarżona w trybie administracyjnym. Zdaniem skarżącej, nie może być tak, że organ wszczyna postępowanie, następnie je zawiesza, a po odpadnięciu przesłanki zawieszenia nie podejmuje żadnych czynności. Takie działanie jest sprzeczne z zasadą praworządności, czy zasadą zaufania stron postępowania administracyjnego do władzy publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest niedopuszczalna. Przed merytoryczną oceną zasadności skargi Sąd zobowiązany był do ustalenia, czy wskazana w skardze K. S. bezczynność Prezydenta W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 28 listopada 2011 r. o podjęcie postępowania o wykup lokalu mieszkalnego nr [...] przy ul. [...] w W. podlega kontroli sądowoadministracyjnej. Zgodnie z art. 3 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270) – zwanej dalej "Ppsa". Kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Jeżeli chodzi o przepisy szczególne trzeba też wskazać, że ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) – zwana dalej "ugn" nie zawiera w Dziale II dotyczącym gospodarowania nieruchomościami przepisów z zakresu sądowej kontroli administracji publicznej. Z powyższych przepisów wynika, że kontroli sądowoadministracyjnej – jeżeli chodzi o sprawy z zakresu nieruchomości - podlega tylko taka bezczynność, która polega na tym, że organ nie wydaje w sprawie decyzji administracyjnej, jednego z postanowień, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 2 i 3 Ppsa bądź innego aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Z akt niniejszej sprawy wynika natomiast, że K. S. jako najemca lokalu nr [...] przy ul. [...] w W. domaga się nabycia na własność nieruchomości lokalowej przeznaczonej już w 1998 r. do sprzedaży. Uszło uwadze skarżącej, że sprzedaż nieruchomości albo oddanie nieruchomości gruntowej w użytkowanie wieczyste na rzecz najemców lokali mieszkalnych następuje w drodze bezprzetargowej, a warunki jej zbycia ustala się w rokowaniach przeprowadzanych z nabywcą. Protokół z rokowań stanowi zaś podstawę do zawarcia umowy w formie aktu notarialnego (art. 27, art. 28, art. 34 ust. 1 pkt 3, art. 37 ust. 2 pkt 1 ugn). Z przepisów Działu II ugn wynika, że sprawy o nabycie lokalu mieszkalnego nie załatwia się poprzez wydanie decyzji administracyjnej, postanowienia, innego aktu administracyjnego (np. zarządzenia właściwego starosty). Tego typu sprawy nie kończą się poprzez dokonanie czynności z zakresu administracji publicznej, z której wynikają dla najemcy lokalu mieszkalnego konkretne skutki o charakterze materialnoprawnym (określone prawa, czy obowiązki materialnoprawne). Sprawa o nabycie publicznego lokalu mieszkalnego przez najemcę kończy się poprzez zawarcie umowy cywilnoprawnej o ustanowieniu odrębnej własności lokalu (art. 7 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali – Dz. U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903 ze zm.). Skoro zatem sądy administracyjne nie orzekają w sprawach, w których zawierane są umowy cywilnoprawne, to i kontroli sądowoadministracyjnej nie podlega bezczynność polegająca na nie zawarciu umowy cywilnoprawnej, a zatem nie wchodzi w grę również i bezczynność polegająca na niepodejmowaniu przez organ wstrzymanego postępowania o zbycie lokalu mieszkalnego. W tego typu sprawach nie może być mowy o zawieszaniu postępowania w trybie przepisu 97 § 1 pkt 4 Kpa. Wbrew temu co twierdzi skarżąca niniejsza sprawa ma charakter cywilnoprawny i w związku z tym nie należy do właściwości sądu administracyjnego. Sąd zauważa, w kwestii niedopuszczalności skarg w sprawach o wykup lokali mieszkalnych wypowiadał się Naczelny Sąd Administracyjny. NSA stanął na stanowisku, że w sprawach o wykup lokali mieszkalnych z publicznych zasobów nie występuje element władczy, administracyjny, ponieważ sprawy tego rodzaju mają charakter cywilnoprawny. NSA uważa, że najemca lokalu nie może wymusić na publicznym właścicielu nieruchomości, aby ten zbył na jego rzecz lokal mieszkalny, ponieważ podmiot publicznoprawny ma swobodę w zakresie gospodarowania swym mieniem (por. np. postanowienie NSA z dnia 23 marca 2010 r., sygn. akt I OSK 442/10; postanowienie NSA z dnia 25 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1644/12). Biorąc powyższe pod uwagę Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 oraz art. 232 § 1 pkt 1 Ppsa orzekł, jak w sentencji wyroku.