II GZ 231/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Robotowska po rozpoznaniu w dniu 24 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia H.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 21 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Go 823/12 w zakresie odmowy przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w sprawie ze skargi H.S. na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy finansowej z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania postanawia oddalić zażalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 21 marca 2013 r., II SA/Go 823/12, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 12 grudnia 2012 r., II SA/Go 823/12, oddalającego skargę H.S. na decyzję Dyrektora Lubuskiego Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w Zielonej Górze z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...]. Powyższy wyrok stał się prawomocny z dniem 12 stycznia 2013 r. W dniu 8 lutego 2013 r. H.S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia powyższego wyroku oraz wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku. W uzasadnieniu wniosku skarżący wskazał, że był przekonany o tym, że niezależnie od tego, w którym sądzie toczy się sprawa, każda ze stron otrzyma wyrok wraz z uzasadnieniem. Skarżący podał, że miał zamiar stawić się na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 r., jednak z powodu złych warunków atmosferycznych, jak i dość dużej odległości między jego miejscem zamieszkania a siedzibą sądu nie był w stanie dojechać na miejsce. Ponadto w nawale codziennych obowiązków w gospodarstwie rolnym i przygotowań związanych z planowaną przez pracowników Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kontrolą w gospodarstwie, która została wyznaczona w tym samym miesiącu co termin rozprawy, umknęło jego uwadze, że nie otrzymał żadnej informacji dotyczącej jego skargi. Jednocześnie skarżący zaznaczył, że nie zna się na prawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim postanowieniem z dnia 21 marca 2013 r., II SA/Go 823/12, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że wnioskodawca nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej. W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że – jak wynika z akt sprawy – w prawidłowo doręczonym stronie skarżącej zawiadomieniem o terminie rozprawy z dnia 19 listopada 2012 r. pouczono ją o tym, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie 7 dni od daty ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku, oraz że złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną. Jak wskazał Sąd, skarżący został również poinformowany, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku stanowi warunek zaskarżenia orzeczenia Sądu I instancji. W tym świetle Sąd I instancji uznał za bezpodstawne twierdzenia skarżącego – odnoszące się do nieznajomości przez niego prawa – zmierzające do uzasadnienia braku winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o uzasadnienie wyroku. Jednocześnie Sąd I instancji podobnie ocenił pozostałe argumenty skarżącego. Zdaniem Sądu warunki pogodowe, o których wspomina skarżący, nie miały charakteru klęski żywiołowej, a zatem nie stanowiły przeszkody nie do przezwyciężenia. Odnosząc się zaś do stanowiska skarżącego, że liczba obowiązków w gospodarstwie rolnym nie pozwoliła mu na należyte zajęcie się sprawą, Sąd I instancji zwrócił uwagę, że ten mógł w związku z konieczną jego obecnością w gospodarstwie ustanowić, zgodnie z art. 36 pkt 1 i 3 p.p.s.a, pełnomocnika do prowadzenia niniejszej sprawy przed sądem. Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł H.S., powtarzając w jego uzasadnieniu argumentację przedstawioną we wniosku o przywrócenie terminu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne i jako takie podlega oddaleniu. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r., poz. 270; dalej: p.p.s.a.) jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei zgodnie z art. 87 § 2 p.p.s.a. w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminu. Jak przyjmuje się w orzecznictwie instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i jej zastosowanie nie jest możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć miejsce wyłącznie wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 18 grudnia 2012 r., II OZ 1104/12 oraz z dnia 2 października 2012 r., II OZ 829/12). W szczególności zaś przywrócenia uchybionego terminu nie uzasadniają niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw ani nieznajomość prawa (zob. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 27 czerwca 2012 r., I OZ 450/12 oraz z dnia 18 grudnia 2012 r., II OZ 1104/12). Odnosząc te rozważania do okoliczności niniejszej sprawy, należy wskazać, że wśród powołanych przez skarżącego we wniosku o przywrócenie terminu okoliczności nie występują żadne, które mogłyby być kwalifikowane jako przeszkody, których strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego wysiłku. W istocie bowiem należy je traktować jako niedostateczną staranność w prowadzeniu własnych spraw. Należy bowiem przyjąć, że można oczekiwać od każdej rozsądnej i należycie dbającej o swoje interesy osoby, by umiała pogodzić prowadzenie swojej codziennej aktywności z udziałem w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w szczególności, jeśli – jak miało to miejsce w niniejszej sprawie – została ona prawidłowo pouczona o swoich prawa i obowiązkach z nim związanych. W konsekwencji więc należy przyjąć, że Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że w niniejszej sprawie nadmiar obowiązków związanych z prowadzeniem gospodarstwa rolnego, jak również trudne warunki pogodowe oraz brak znajomości prawa nie mogą stanowić podstawy do przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. i art. 197 § 1 i 2 orzekł jak w sentencji.