II SA/Bd 1044/12

WyrokWSA w Bydgoszczy2012-12-12

Skład orzekający: Grzegorz Saniewski, Wojciech Jarzembski, Joanna Brzezińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał sprawę, utrzymując w mocy decyzję o skierowaniu na badania psychologiczne, mimo zarzutów strony dotyczących anulowania punktów karnych po upływie terminu oraz braku podstaw do naliczenia punktów za konkretne zdarzenie?
Ratio decidendi
Organ odwoławczy naruszył zasadę dwuinstancyjności postępowania administracyjnego, nie rozpoznając ponownie sprawy merytorycznie i nie odnosząc się szczegółowo do zarzutów odwołania. Decyzja organu pierwszej instancji była wadliwa proceduralnie, nie zawierając wystarczającego uzasadnienia faktycznego i prawnego. W związku z tym, sąd uchylił obie decyzje, nakazując ponowne merytoryczne rozpoznanie sprawy z poszanowaniem reguł proceduralnych.
Stan faktyczny
Kierowca K. P. został skierowany na badania psychologiczne z powodu przekroczenia limitu 24 punktów karnych. W odwołaniu zarzucił, że punkty karne za starsze wykroczenia powinny zostać anulowane z powodu upływu czasu, a punkty za zdarzenie z grudnia 2011 r. zostały naliczone bezpodstawnie, mimo że sąd ukarał go jedynie symboliczną grzywną. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję pierwszej instancji. Kierowca zaskarżył decyzję do WSA, podtrzymując swoje zarzuty dotyczące niewyjaśnienia przez organy kwestii anulowania punktów i podstaw naliczenia punktów za ostatnie zdarzenie.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 12 grudnia 2012 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie: sędzia WSA Wojciech Jarzembski sędzia WSA Joanna Brzezińska (spr.) Protokolant: Krzysztof Cisewski po rozpoznaniu w II Wydziale na rozprawie w dniu 12 grudnia 2012 roku sprawy ze skargi K. P. na decyzję Komendanta [...] Policji w [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] r., nr[...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] Komendant Powiatowy Policji w [...], na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn.zm.), § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dna 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy, skierował K. P. na badania psychologiczne z powodu przekroczenia dozwolonego limitu 24 punktów karnych. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w okresie od [...].02.2011r. do [...].12.2011r. wielokrotnie naruszono przepisy ruchu drogowego, co w konsekwencji spowodowało przekroczenie limitu 24 punktów (27 punktów) oraz wskazał daty, miejsca i liczby przyznanych punktów. W odwołaniu od powyższej decyzji K. P. wniósł o jej uchylenie jako bezpodstawnej zarzucając, że od momentu popełnienia trzech pierwszych wykroczeń z dnia [...].02, [...].06 i [...].06.2011 r. do chwili wydania decyzji w dniu [...] lipca 2012r. upłynęło ponad 12 miesięcy, a zatem punkty karne wymierzone za te wykroczenia w łącznej wysokości 11 winny być anulowane. Ponadto odwołujący się podniósł, że bez jakiegokolwiek uzasadnienia i w niewyjaśnionych okolicznościach nałożono na niego 6 punktów karnych za zdarzenie, które miało miejsce w dniu [...].12.2011 r. w [...]. Uczestniczył w tym zdarzeniu, ale nie przyjął proponowanego mandatu karnego i punktów karnych, ponieważ uważał, że do zaistnienia kolizji w znacznym stopniu przyczyniła się osoba pokrzywdzona. Sąd Rejonowy w [...] przyznał rację, że nie byłoby kolizji, gdyby osoba pokrzywdzona nie wtargnęła na jezdnię bezpośrednio przed jego samochodem i ostatecznie wyrokiem z [...] czerwca 2012r. ukarał stronę jedynie symboliczną karą grzywny [...] zł. Wobec tego odwołujący się zarzucił, że nie było żadnych podstaw do ukarania go dodatkową karą w postaci punktów karnych. Decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Komendant Wojewódzki Policji w [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego, w związku z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dna 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz.U. Nr 69, poz. 622 z późn.zm.) oraz art. 6a ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2011r., Nr 287, poz. 1687), utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że w okresie od [...] lutego 2011r. do [...] grudnia 2011r. K. P. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, co w konsekwencji spowodowało przekroczenie limitu 24 punktów. Komendant Wojewódzki Policji skierował wniosek do Starosty [...] o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami, a organ pierwszej instancji zobligowany był do wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu na badania psychologiczne. Organ stwierdził, że wymieniona w odwołaniu data [...] lipca 2012r. jest terminem wydania decyzji Komendanta Powiatowego Policji w [...]. Organ odwoławczy nie podzielił zarzut odwołującego się dotyczącego braku podstaw do ukarania go "dodatkową karą w postaci punktów karnych". W tym zakresie przywołał treść przepisu art. 130 ust. 1 i 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym wskazując, że fakt popełnienia naruszenia przepisów ruchu drogowego podmiot prowadzący ewidencję ustala na podstawie wyroku sądowego, postanowienia o warunkowym umorzeniu postępowania, nakazu lub mandatu karnego, bądź orzeczenia dyscyplinarnego, stwierdzających to naruszenie i posiadających wymiar prawomocności. Sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego określono w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz. 1998 z późn.zm.) i jego załączniku nr 1. Organ stwierdził, że wskazane powyżej orzeczenia zawierają określenie rodzaju i kwalifikacji prawnej czynu wynikających z przepisów prawa co umożliwia podmiotowi prowadzącemu ewidencję dokonanie porównania ich z zapisami w tabeli w celu przyporządkowania odpowiedniego jej zapisu do konkretnego naruszenia. W oparciu o te ustalenia podmiot prowadzący ewidencję stwierdza, jaka liczba punktów odpowiada danemu naruszeniu, którą następnie wprowadza do ewidencji. Zgodnie natomiast z § 4 ust. 1 ww. rozporządzenia, wpisu ostatecznego do ewidencji dokonuje się, jeżeli naruszenie zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu, mandatem karnym albo orzeczeniem dyscyplinarnym w sprawie o naruszenie rozpatrywane w postępowaniu dyscyplinarnym. Organ odwoławczy wskazał, że zgodnie z powyższym wpis do ewidencji za wykroczenie z dnia [...] grudnia 2011 r. został dokonany na podstawie prawomocnego wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia [...] czerwca 2012r. W ocenie organu drugiej instancji nie budzi wątpliwości, że we wskazanym okresie strona wielokrotnie naruszyła przepisy ruchu drogowego, co w konsekwencji spowodowało przekroczenie limitu 24 punktów. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję K. P. zarzucił naruszenie art. 2 w zw. z art. 8 ust. 2 Konstytucji RP z dnia 2 kwietnia 1997 r. oraz przepisów procedury administracyjnej mówiących o wnikliwym rozpatrzeniu sprawy obywatela w następstwie niewyjaśnienia zarzutu zawartego w odwołaniu, a odnoszącego się do problemu anulowania z mocy prawa punktów karnych po upływie określonego czasu od popełnienia wykroczenia, a także niewyjaśnienia dlaczego doliczono punkty karne za zdarzenie z dnia [...] grudnia 2011 r. pomimo nie przyjęcia mandatu karnego i wobec wykazania w postępowaniu przez SR w [...], że osoba poszkodowana w znacznym stopniu przyczyniła się do zaistnienia kolizji w rejonie przejścia dla pieszych. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz wstrzymanie jej wykonania. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że jako niewykształcony człowiek chciał się dowiedzieć jak się sumuje punkty karne skoro zaskarżoną decyzją objęto okres od dnia [...].02.2011 r. czyli okres [...] miesięcy poprzedzających wydanie decyzji o przekroczeniu limitu 24 punktów. Organ odwoławczy nie wyjaśnił mu natomiast i nie przekonał, że punkty karne naliczone za pierwsze 3 wykroczenia wymienione w decyzji nie mogły zostać anulowane. Skarżący nie został również przekonany co do decyzji "przyznania" 6 punktów karnych za zdarzenie z dnia [...] grudnia 2011 r. Podkreślił, że jego skarga dotyczy przede wszystkim prawnego mechanizmu naliczania punktów karnych i ich samoistnego anulowania wskutek upływu czasu od momentu popełnienia wykroczenia drogowego. Jako obywatel i kierowca chciałby bowiem znać obowiązujące prawo w tym zakresie i jednocześnie zostać przekonanym, że organ działał w jego sprawie w sposób legalny. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Komendant Policji w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację. Organ stwierdził, że rozstrzygnięcie merytoryczne decyzji jest prawidłowe, a zarzuty skargi uznał za bezzasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - zwana dalej w skrócie: "P.p.s.a."), zgodnie z którym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. W myśl art. 145 P.p.s.a., Sąd uchyla zaskarżoną decyzję (postanowienie) lub stwierdzenia nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięta jest ona naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji wymienione w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach. Zarzuty skargi i mające je wesprzeć argumenty w zasadniczej części okazały się zasadne, co doprowadziło do wzruszenia decyzji organów administracji, gdyż kwestionowane przez stronę rozstrzygnięcia zostały wydane z naruszeniem reguł proceduralnych, a naruszenia te mogą mieć wpływ na wynik sprawy. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie była decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w [...] z dnia [...] września 2012r. nr [...], utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji z dnia [...] lipca 2012 r. o skierowaniu skarżącego na badanie psychologiczne, w związku z przekroczeniem dozwolonego limitu punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzje te zostały wydane przez właściwe organy Policji w postępowaniu administracyjnym toczącym się na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organy - tekst jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 z późn.zm.) oraz aktów wykonawczych, w tym rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 1 kwietnia 2005 r. w sprawie badań psychologicznych kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami oraz wykonujących pracę na stanowisku kierowcy (Dz.U. Nr 69, poz. 622 z późn.zm.). Podkreślenia wymaga, iż decyzja administracyjna stanowi władcze działanie organu administracji skierowane na wywołanie konkretnych, indywidualnie oznaczonych skutków prawnych. Podejmując indywidualny akt administracyjny, organ administracyjny dokonuje konkretyzacji prawa materialnego, które inaczej nie mogłoby stanowić podstawy do korzystania przez jednostkę z należnych jej praw lub nałożenia obowiązków. W przedmiotowym postępowaniu prowadzonym w sprawie administracyjnej dotyczącej nałożenia na skarżącego określonego w normach prawa materialnego obowiązku, organy zobowiązane były także do stosowania zasad i reguł określonych w przepisach ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), zwanej dalej "K.p.a.". W myśl art. 15 K.p.a., postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne. Powyższe rodzi taki skutek, że wydanie decyzji przez każdy z organów administracji publicznej musi być poprzedzone samodzielnym przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, ustalenia stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa. Sprawa administracyjna rozpoznana i rozstrzygnięta przez organ pierwszej instancji podlega, w wyniku wniesienia odwołania przez legitymowany podmiot, ponownemu rozpoznaniu i rozstrzygnięciu przez organ drugiej instancji. Zasada dwuinstancyjności tworzy obowiązek merytorycznego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, który nie może ograniczyć się do kontroli zaskarżonej decyzji. Niezbędnym wymogiem merytorycznego orzekania przez organ drugiej instancji jest dostateczne i wszechstronne rozpatrzenie okoliczności sprawy. Postępowanie odwoławcze nie może polegać tylko na kontroli postępowania organu pierwszej instancji, lecz powinno mieć miejsce ponowne merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy niejako "od nowa", bowiem organ odwoławczy nie jest związany poczynionymi przez organ I instancji ustaleniami i dokonaną oceną dowodów. Do uznania, że zasada dwuinstancyjności postępowania została zrealizowana, nie wystarcza stwierdzenie, że w sprawie zapadły dwa rozstrzygnięcia dwóch organów różnych stopni. Konieczne jest też, by rozstrzygnięcia te zostały poprzedzone przeprowadzeniem przez każdy z organów, który wydał decyzję, postępowania umożliwiającego osiągnięcie celów, dla których postępowanie to jest prowadzone (vide wyrok Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 12 listopada 1992 r. sygn. akt V SA 721/92, ONSA 1992, Nr 3-4, poz. 95). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organ odwoławczy, wbrew nakazowi wypływającemu z zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego - art. 15 K.p.a. oraz przepisów art. 7 (w tym zasady kontroli i nadzoru nad przestrzeganiem prawa w postępowaniu) i art. 8, art. 11, art. 77 § 1 i art. 138 K.p.a. nie rozpoznał ponownie sprawy merytorycznie co do istoty w jej całokształcie, lecz ograniczył się do lakonicznej oceny zgodności z prawem decyzji organu pierwszej instancji oraz ogólnikowego i "zbiorczego" odniesienia się do zarzutów odwołania. Należy zwrócić uwagę, iż integralnym elementem wydanej przez organ administracji publicznej decyzji jest również jej uzasadnienie, o czym stanowi wprost art. 107 § 1 K.p.a. Kontroli sądu administracyjnego podlega decyzja administracyjna jako całość, a więc łącznie z jej uzasadnieniem. Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji zostały zawarte w art. 107 § 3 k.p.a., który stanowi, iż uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Dopiero przy spełnieniu tych wymogów uzasadnienie w dostatecznym stopniu motywuje rozstrzygnięcie i pozwala na poznanie i ocenę rozumowania organu poprzedzającego konkluzję (stanowisko organu) znajdującą swój wyraz w rozstrzygnięciu. Obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest zatem jak najstaranniejsze wyjaśnienie podstawy faktycznej i prawnej decyzji, co wynika także z zasad ogólnych postępowania administracyjnego wyrażonych w art. 9 (zasada pogłębiania zaufania do władzy publicznej) i art. 11. K.p.a. (zasada przekonywania) – czyli wyjaśnienie stronie zasadności kierowanego do niej rozstrzygnięcia w indywidualnej sprawie. Chodzi zatem o wytłumaczenie dlaczego organ zastosował dany przepis do konkretnych ustaleń lub uznał go za niewłaściwy. Przepis art. 7 K.p.a. stanowi, iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Stwierdzić należy, iż zasady ogólne postępowania administracyjnego stanowią integralną część przepisów regulujących procedurę administracyjną i są dla organów wiążące na równi z innymi przepisami tej procedury, przy czym wymieniony art. 7 K.p.a. jest nie tylko zasadą dotyczącą sposobu prowadzenia postępowania, lecz w równym stopniu wskazówką interpretacyjną prawa materialnego, na co wskazuje zwrot zobowiązujący organy do "załatwienia sprawy" zgodnie z tą zasadą. Z kolei art. 77 § 1 K.p.a. nakłada na organ administracji publicznej prowadzący postępowanie, obowiązek zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący. Przenosząc powyższe wymogi proceduralne na grunt niniejszej sprawy należy stwierdzić, iż Komendant Wojewódzki Policji wydając zaskarżoną decyzję nie odniósł się do kluczowych kwestii stanowiących o istocie rozpoznawanej sprawy administracyjnej a niezbędnych do końcowego jej załatwienia, w sposób wymagany przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego. W kontekście ww. zasad procedury administracyjnej organ odwoławczy winien był ponownie przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i dokonać oceny zgromadzonych w sprawie dowodów, bądź ewentualnie uzupełnić, w oparciu o normę art. 136 K.p.a., materiał dowodowy w sprawie. Rolą organu odwoławczego w tym postępowaniu nie było jedynie przytoczenie treści przepisów prawa i ocena rozstrzygnięcia pierwszoinstancyjnego, ale również prawidłowe ustalenie stanu faktycznego oraz przedstawienie własnej oceny prawnej rozpoznawanej sprawy, a dodatkowo szczegółowe odniesienie się do zarzutów odwołania kwestionującego ustalenia faktyczne i ocenę prawną okoliczności istotnych dla prawidłowego rozstrzygnięcia. W okolicznościach rozpoznawanej sprawy podkreślania wymaga, iż decyzja Komendanta Powiatowego Policji w [...] z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] nakładająca na skarżącego obowiązek poddania się badaniom psychologicznym "z powodu przekroczenia dozwolonego limitu 24 punktów karnych" w sposób rażący i jednoznaczny godzi we wskazane wyżej przepisy procedury. W istocie bowiem nie zawiera ona uzasadnienia ani faktycznego ani prawnego, o których mowa w art. 107 § 3 K.p.a. Ponadto przywołane w podstawie prawnej przepisy prawa także nie są w wystarczającym stopniu precyzyjne. Przykładowo organ pierwszej instancji powołał jako podstawę prawną rozstrzygnięcia art. 124 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym badaniu psychologicznemu przeprowadzanemu w celu orzeczenia istnienia lub braku przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdem podlega: kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli: a) kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości lub po użyciu środka działającego podobnie do alkoholu, b) przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1. Powyższa norma sankcjonuje zatem w analogiczny sposób różne stany faktyczne, określone w odrębnych jednostkach systematyzacyjnych tekstu prawnego, tj. w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. a i lit. b. Dodatkowo wskazać przyjdzie, iż aby dokonać właściwej wykładni normy zawartej w art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. ustawy, na co pośrednio wskazuje organ pierwszej instancji, uzasadniając nałożenie przedmiotowego obowiązku przekroczeniem przez skarżącego "dozwolonego limitu 24 punktów karnych", należy uwzględnić także przepis, do którego odsyła czyli art. 130 ust. 1. Organ pierwszej instancji nie przytoczył ani treści przepisów prawa mających zastosowanie w sprawie, ani też nie wyjaśnił stronie w jaki sposób dokonał po pierwsze ustalenia stanu faktycznego, a następnie jego subsumcji do zastosowanej normy prawnej. Komendant Powiatowy Policji ograniczył motywy swego rozstrzygnięcia do autorytarnego stwierdzenia, że: "w okresie od [...].02.2011r. do [...].12.2011 r. wielokrotnie naruszył przepisy ruchu drogowego, co w konsekwencji spowodowało przekroczenie limitu 24 punktów (27 punktów)" oraz wskazał daty, miejsca i przyznaną liczbę punktów. Nie zostało wyjaśnione co oznaczają podane daty, miejsca i liczba punktów, w szczególności z uzasadnienia decyzji nie wynika, że podano daty zdarzeń związanych z naruszeniem przez skarżącego przepisów ruchu drogowego, za które skarżący otrzymał punkty wpisane do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego, na podstawie art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Organ nie przywołał przy tym jakichkolwiek dowodów, na podstawie których ustalenia takie poczynił, brak takich dowodów również w aktach administracyjnych sprawy np. w postaci informacji z właściwej ewidencji zawierającej dane stanowiące podstawę dokonania ustaleń faktycznych. Wobec tego, w ocenie Sądu, obowiązujące przepisy prawa obligowały organ odwoławczy aby, kwestionowany przez adresata, wadliwy w tak istotnym stopniu indywidualny akt administracyjny, wyeliminował z obrotu prawnego w trybie odwoławczym. Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, w okolicznościach tej sprawy, stanowiło naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z dnia[...] września 2012 r., utrzymując w mocy powyższe rozstrzygnięcie, Komendant Wojewódzki Policji w [...] poza wskazaniem treści decyzji organu pierwszej instancji oraz przytoczeniem przepisów art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b (który nie miał w sprawie zastosowania dotyczy bowiem skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami) oraz art. 130 ust. 1 i 1a ustawy Prawo o ruchu drogowym ograniczył swe rozważania do opisania trybu postępowania i sposobu ustalania punktów za naruszenie przez kierowców przepisów ruchu drogowego, w tym wskazania ogólnie rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego wraz z załącznikiem. Jednocześnie jednak organ nie odniósł wskazanych zasad do konkretnych okoliczności rozstrzyganej sprawy, także tych kwestionowanych w odwołaniu, w tym zarzutu nieprzekroczenia przez skarżącego limitu 24 punktów z uwagi na konieczność anulowania punktów nałożonych za naruszenie przepisów o ruchu drogowym w dniach [...].02, [...].06 i [...].06.2011 r. (upływ czasu) oraz brak podstawy do nałożenia 6 punktów za zdarzenie z dnia [...] grudnia 2011 r. Do pierwszego z zarzutów organ odwoławczy w ogóle się nie ustosunkował i nie rozważył sprawy w tym zakresie, z kolei o ile podał ogólne motywy dotyczące wpisywania do ewidencji punktów w związku z prawomocnymi wyrokami sądu, w jakikolwiek sposób nie uzasadnił na jakiej konkretnie podstawie w związku z kwestionowanym zdarzeniem, nieprzyjęciem mandatu karnego i prawomocnym wyrokiem SR w [...] z dnia [...] czerwca 2012 r. przypisano skarżącemu konkretną liczbę punktów. Organ nie wyjaśnił także kwestionowanego przez stronę sposobu sumowania liczby otrzymanych punktów oraz ich anulowania z mocy prawa, ani też tego czy i jaki wpływ mają na to odpowiednio - data zdarzenia (naruszenia przepisów ruchu drogowego), data wpisania punktów do ewidencji oraz data wydania decyzji w sprawie. Organ odwoławczy nie dokonał niezbędnego ustalenia i analizy konkretnych warunków i okoliczności istotnych dla przedmiotowej sprawy administracyjnej. Nie dokonał również w zasadzie oceny dowodów, ani też w jakimkolwiek zakresie weryfikacji przyjętych przez organ pierwszej instancji ustaleń. Takie działanie organu odwoławczego stanowi nie tylko naruszenie zasady dwuinstancyjnego postępowania administracyjnego, ale również naruszenie zasady prawdy obiektywnej w toku całego postępowania w tej sprawie i skutkować musi uchyleniem wadliwych decyzji organów administracji publicznej, celem ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy w jej całokształcie z poszanowaniem reguł i procedury administracyjnej. W ocenie Sądu, stwierdzone wyżej naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy nie mogą zostać ocenione jako naruszające art. 2 oraz art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dodać należy, że skarżący nie wskazał w czym upatruje w tej sprawie naruszenie powyższych norm Konstytucji, w szczególności na obecnym etapie postępowania trudno stwierdzić do czego skarżący odnosi zarzut naruszenia zasady bezpośredniego stosowania Konstytucji, która odnosi się ogólnie do regulacji w zakresie wolności, praw i obowiązków człowieka i obywatela. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien objąć oceną i rozstrzygnięciem te kwestie, które zostały dotychczas pominięte, co w efekcie sprawiło, że stan faktyczny sprawy nie był należycie ustalony i uniemożliwił dokonanie pełnej sądowej oceny zgodności decyzji z prawem materialnym. Nadto organ winien uzasadnić decyzję administracyjna zgodnie ze wskazanymi przepisami. W związku z powyższymi uchybieniami natury proceduralnej oraz faktem, że sprawa wraca do stadium postępowania administracyjnego i podlegać będzie ponownemu merytorycznemu rozpoznaniu, odnoszenie się do podnoszonych przez skarżącego w toku postępowania oraz w odwołaniu zarzutów materialnopranych pozostałych byłoby przedwczesne i nieuprawnione. Sąd administracyjny nie posiada bowiem kompetencji do zastąpienia organu administracji publicznej w załatwieniu indywidualnej sprawy administracyjnej, kontroluje jedynie zgodność z prawem decyzji wydanej w dwuinstancyjnym postępowaniu administracyjnym. Na marginesie należy jedynie zauważyć, że sugerowana w skardze interpretacja przepisów prawa materialnego, nie jest zasadna. W szczególności za nietrafną należy uznać argumentacje skarżącego, iż odmowa przyjęcia mandatu karnego i orzeczenie w sprawie naruszenia przez kierującego przepisów o ruchu drogowym wyrokiem sądu, stanowi o braku podstawy do przypisania za naruszenie tych przepisów punktów, o których mowa w art. 130 ust. 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym. Prawomocnym wyrokiem z dnia [...] czerwca 2012 r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w [...] uznał bowiem skarżącego winnym popełnienia zarzuconego mu wykroczenia z art. 86 § 1 kodeksu wykroczeń i za to, na podstawie tego przepisu, wymierzył skarżącemu karę grzywny. Bez wątpienia Sąd uznał zatem, że skarżący popełnił w dniu [...] grudnia 2011 r. wykroczenie, o które został obwiniony (w stosunku do którego odmówił przyjęcia mandatu karnego), które stanowi jednocześnie naruszenie przepisów ruchu drogowego. Podkreślenia wymaga, że sąd orzekający w sprawie przestępstw lub wykroczeń nie jest organem uprawnionym przez ustawodawcę do przypisywana punktów za stwierdzone naruszenia przez kierujących przepisów o ruchu drogowym. Punkty te nie są bowiem środkiem karnym. Organem uprawnionym w tym zakresie jest Policja, w trybie określonym przepisami ww. ustawy oraz aktu wykonawczego rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. Nr 236, poz 1998; ze zm.), a od dnia 9 czerwca 2012 r. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz.U. poz. 488). Powyższe akty prawne w dacie ich obowiązywały regulowały zgodnie z delegacją ustawową między innymi sposób punktowania i liczbę punktów odpowiadających naruszeniu przepisów ruchu drogowego, jak również warunki i tryb prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Do ewidencji tej wpisuje się naruszenia przepisów ruchu drogowego wraz z odpowiadającą im liczbą punktów, zgodnie z wykazem określonym w załączniku do rozporządzenia. Wpisowi do ewidencji podlegają zarówno te naruszenia, które zostały stwierdzone mandatem karnym, jak i te stwierdzone wyrokiem sądu, postanowieniem o warunkowym umorzeniu postępowania, orzeczeniem organu orzekającego w sprawie o naruszenie w postępowaniu dyscyplinarnym. Chyba, że przepis szczególny stanowi inaczej np. § 2 ust. 6 rozporządzenia z 20 grudnia 2002 r., odpowiednio § 2 ust. 8 rozporządzenia z 25 kwietnia 2012 r. – jednakże skarżący został obwiniony o popełnienie wykroczenia drogowego określonego w art. 86 § 1 kw, zatem wskazane wyłączenia nie mają w tym przypadku zastosowania. Mając na uwadze powyższe, wywieść należy, iż w świetle obowiązujących przepisów właściwe do prowadzenia ewidencji organy Policji uprawnione były do wpisania, na podstawie powyższego prawomocnego wyroku, do ewidencji liczby punktów, odpowiadających stwierdzonemu przez sąd naruszeniu przepisów o ruchu drogowym – określoną w załączniku do rozporządzenia wykonawczego. W tym zakresie wskazania wymaga również, że ze znajdującej się w aktach kopii wyroku SR w [...] wynika, że uprawomocnił się on z dniem [...] czerwca 2012r. W tym dniu obowiązywało już rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, które z dniem 9 czerwca 2012 r. uchyliło uprzednio obowiązujące rozporządzenie MSWiA z dnia 20 grudnia 2002 r. (§ 14 i 15). Zasadą jest, iż organy orzekają na podstawie stanu prawnego obowiązującego w dacie wydania decyzji. Uwzględnić należy jednakże normy intertemporalne, a takowa została w tym przypadku ustanowiona w §12 nowego aktu wykonawczego, zgodnie z którym naruszeniom popełnionym przed dniem wejścia w życie rozporządzenia przypisuje się punkty w liczbie przewidzianej w dniu ich popełnienia. Oznacza to, że za naruszenie przez skarżącego przepisów ruchu drogowego w dniu [...] grudnia 2011 r. właściwy organ winien przypisać w przedmiotowej ewidencji kierowców liczbę punktów przewidzianą dla danego naruszenia w tym dniu, czyli przewidzianą w załączniku do rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002 r., w brzmieniu obowiązującym w dniu [...] grudnia 2011 r. Ponadto z treści przepisu art. 130 ust. 2 ustawy Prawo o ruchu drogowym, jednoznacznie wynika, że warunkiem usunięcia wpisanych do ewidencji punktów po upływie 1 roku od dnia naruszenia przepisów ruchu drogowego – jest by w ciągu tego okresu (a więc jednego roku), kierowca nie dopuścił się takich naruszeń przepisów ruchu drogowego, za które na podstawie prawomocnych rozstrzygnięć przypisana liczba punktów przekroczyłaby 24 punkty. Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną przez nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Rozstrzygnięcie w pkt 2 wyroku znajduje oparcie w przepisie art. 152 P.p.s.a. Wobec braku wniosku strony skarżącej o zwrot kosztów postępowania nie orzeczono w tym zakresie (art. 199, art. 200 w zw. z art. 210 § 1 P.p.s.a.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło