II SA/Wa 1701/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-13
Skład orzekający: Stanisław Marek Pietras, Ewa Pisula – Dąbrowska, Andrzej Kołodziej
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, określający mianowanie na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych, może być zastosowany do funkcjonariusza, który zajmował stanowisko związane z podporządkowaniem służbowym kilka lat przed wejściem w życie ustawy, a nie bezpośrednio przed tym terminem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, dotyczący mianowania na stopień służbowy w korpusie oficerów młodszych, odnosi się wyłącznie do sytuacji prawnej funkcjonariusza istniejącej bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy. Skoro skarżący zajmował stanowisko eksperta celnego, które nie było stanowiskiem kierowniczym, a poprzednie stanowisko kierownicze zajmował kilka lat wcześniej, nie spełnił on wymogów tego przepisu. W związku z tym, prawidłowe było mianowanie go na stopień służbowy w korpusie aspirantów na podstawie art. 223 ust. 4 ustawy.Stan faktyczny
Skarżący R. P. został mianowany na stopień aspiranta celnego. Złożył odwołanie, kwestionując mianowanie i domagając się mianowania na stopień oficera młodszego, powołując się na zajmowanie w przeszłości stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym. Szef Służby Celnej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. WSA stwierdził nieważność decyzji Szefa Służby Celnej z powodu nierozpoznania wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Po przywróceniu terminu, Szef Służby Celnej ponownie utrzymał w mocy akt mianowania. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając błędną wykładnię przepisów dotyczących mianowania oraz naruszenie Konstytucji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras, Sędziowie WSA Ewa Pisula – Dąbrowska, Andrzej Kołodziej (sprawozdawca), Protokolant spec. Marek Kozłowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie mianowania na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej – oddala skargę –
Dyrektor Izby Celnej w K. aktem mianowania z [...] listopada 2009 r., na podstawie art. 223 ust. 1, 4, 7, 10 i art. 115 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. Nr 168, poz. 1323), mianował R. P. na stopień aspiranta celnego w korpusie aspirantów Służby Celnej.
Pismem z [...] lutego 2011 r. R. P. złożył odwołanie od ww. aktu mianowania (decyzji) do Szefa Służby Celnej, zarzucając mu rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – art. 7 k.p.a. poprzez wydanie decyzji administracyjnej bez uprzedniego wyjaśnienia stanu faktycznego w kwestii zajmowania przez odwołującego stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników oraz rażące naruszenie norm prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 223 ust. 3 ustawy o Służbie Celnej co do pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" i jego niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy. Funkcjonariusz wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez mianowanie go na odpowiedni stopień w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej, ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej instancji ze wskazaniem, że przy jej rozpoznaniu należy wziąć pod uwagę dyspozycję art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej. Odwołujący wniósł ponadto o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy o sygn. [...] Sądu Rejonowego [...] oraz o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania.
Szef Służby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania decyzją nr [...] z [...] października 2011 r., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję w zakresie określenia korpusu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu skargi R. P. na powyższą decyzję, wyrokiem z 19 kwietnia 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 2752/11, stwierdził jej nieważność. W uzasadnieniu zaś wskazał, że organ winien w pierwszej kolejności zbadać zasadność wniosku odwołującego o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. W ocenie Sądu w sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa, gdyż Szef Służby Celnej rozpoznał środek odwoławczy wniesiony z uchybieniem terminu, który nie został przywrócony, a tym samym dokonał weryfikacji w zwykłym postępowaniu odwoławczym decyzji ostatecznej, od której nie przysługiwał już środek zaskarżenia. Takie działanie godzi w przewidzianą w art. 16 § 1 k.p.a. zasadę trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
Mając na uwadze treść art. 153 ustawy – Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi, zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia, Szef Służby Celnej postanowieniem nr [...] z [...] lipca 2012 r. przywrócił odwołującemu termin do wniesienia odwołania.
Natomiast decyzją nr [...] z [...] lipca 2012 r. Szef Służby Celnej, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.), utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję (akt mianowania).
W uzasadnieniu podał, że obowiązek nadania nowych stopni służbowych funkcjonariuszowi Służby Celnej w terminie do 30 listopada 2009 r. wynikał z przepisu art. 223 ust. 1 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej stanowiącego, że w terminie miesiąca od dnia wejścia w życie ustawy kierownik urzędu dokona mianowań funkcjonariuszy na stopnie służbowe. Regulacja ta była wyrazem wpływu nowej ustawy o Służbie Celnej w zakresie stopnia służbowego na stosunek służbowy funkcjonariusza celnego powstały pod rządami dotychczasowej ustawy. Mechanizm przypisywania funkcjonariuszom stopni w poszczególnych korpusach został uregulowany w art. 223 ust. 2-6 ustawy. W świetle ww. przepisów, zadaniem organu było umieszczenie danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska bądź pełnionych obowiązków. Zgodnie natomiast z art. 223 ust. 7 powołanej ustawy, określenie stopni służbowych, o których mowa w ust. 2-6, uzależnione było od okresu służby w Służbie Celnej albo zatrudnienia w administracji celnej lub skarbowej oraz posiadanego doświadczenia i wykształcenia w sprawach z zakresu zadań Służby Celnej.
Szef Służby Celnej stwierdził, iż powołany przez odwołującego przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej nie mógł mieć w sprawie zastosowania, albowiem dotyczy funkcjonariusza, który spełniał wskazane w nim wymogi w okresie bezpośrednio poprzedzającym dzień wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, tj. na dzień 30 października 2009 r. Z dokumentów znajdujących się w aktach sprawy wynika zaś jednoznacznie, że w dacie tej odwołujący zajmował stanowisko eksperta celnego i posiadał stopień służbowy młodszego aspiranta celnego. Stanowisko eksperta celnego nie zostało zaliczone do kategorii stanowisk kierowniczych, o których mowa w art. 17 ust. 1 i ust. 13 poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Również posiadany przez odwołującego stopień służbowy nie upoważniał do określenia stopnia w korpusie oficerów młodszych Służby Celnej.
W związku z tym, w ocenie organu, obowiązkiem Dyrektora Izby Celnej w K. było mianowanie funkcjonariusza na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej w myśl art. 223 ust. 4 ustawy.
Szef Służby Celnej przyznał, że odwołujący w przeszłości, tj. od [...] listopada 2002 r. do [...] maja 2004 r. zajmował stanowisko kierownika referatu, lecz nie miało to miejsca bezpośrednio przed dniem wejścia w życie ustawy. Wskazał ponadto, że przepis art. 223 ustawy został umieszczony w rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe", co oznacza, że jest to przepis regulujący wyłącznie takie sytuacje, które mogą pojawiać się na tle wprowadzania w życie nowych uregulowań. Zgodnie bowiem z § 30 załącznika do rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", w przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki powstałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych (...).
Zatem, zdaniem organu, skoro przepis art. 223 został zamieszczony w przepisach przejściowych, a w analizowanej ustawie wprowadzono nowy katalog stopni służbowych o częściowo zmienionej nomenklaturze, to ustawodawca tym przepisem dostosował stan zastany do gradacji stopni służbowych wprowadzonych nową ustawą. Nie chodziło bowiem w tym przypadku o odniesienie się do sytuacji mającej miejsce kilka lat wcześniej, gdyż oznaczałoby to nie dostosowanie czy transponowanie stopni na zasadzie równoważności, lecz w istocie awansowanie. Tylko wyjątkowo w ściśle określonych przypadkach wskazanych w art. 223 ust. 3 pkt 2, wiązało się to z awansem.
Szef Służby Celnej podniósł, że na tle rozumienia wyrażenia "przed dniem wejścia w życie ustawy" wskazuje również wykładnia językowa. Gdyby bowiem uznać, że przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 odnosi się do stanu istniejącego w dowolnym czasie przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, doszłoby do wypaczenia sensu tej regulacji i prowadziłoby do rozwiązań sprzecznych z zasadami logiki i założeniem racjonalności ustawodawcy. W powyższej kwestii powołał się na orzecznictwo Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie oraz Naczelnego Sądu Administracyjnego. Organ stwierdził ponadto, że określenie stopni służbowych, o których mowa w ust. 2-6, zgodnie z art. 223 ust. 7 ustawy o Służbie Celnej, uzależnione jest od okresu służby w Służbie Celnej albo zatrudnienia w administracji celnej lub skarbowej oraz posiadanego doświadczenia i wykształcenia w sprawach z zakresu Służby Celnej, a powyższe okoliczności wziął pod uwagę w odniesieniu do odwołującego.
W skardze na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie R. P. zarzucił jej:
1) naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej w odniesieniu do pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" oraz jego niezastosowanie przy rozstrzygnięciu sprawy,
2) naruszenie art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez dokonanie wykładni pojęcia " przed dniem wejścia w życie ustawy" zawartego w art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy, w sposób godzący w zasadę demokratycznego państwa prawa i wynikające z niej zasady zaufania obywateli do państwa i ochrony praw nabytych,
3) naruszenie art. 32 ust. 2 Konstytucji poprzez dokonanie wykładni przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy w odniesieniu do pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" wbrew zakazowi dyskryminacji,
4) naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 6, 7 i 77 § 1 k.p.a., mające wpływ na wynik sprawy, poprzez wydanie decyzji bez uprzedniego wyjaśnienia stanu faktycznego odnoszącego się m.in. do zajmowania przez skarżącego stanowiska związanego z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników oraz wbrew obowiązkowi wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, jak również w sprzeczności z zasadą prawdy obiektywnej. Powołując się na powyższe zarzuty, wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu pierwszej instancji, a nadto o zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.
W obszernym uzasadnieniu odniósł się przede wszystkim do wykładni pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy".
Nie kwestionując słuszności regulacji zawartej w § 30 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie zasad techniki prawodawczej zauważył, że nie może być ona rozpatrywana w oderwaniu od pozostałych reguł rządzących tworzeniem aktów prawych, tj. zasadą komunikatywności określoną w § 8 cyt. rozporządzenia, zasada precyzji i jasności przepisów (§ 6) oraz zasadą konsekwencji terminologicznej (§ 10).
Tymczasem w ustawie z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej w rozdziale 14 "Przepisy przejściowe" zamieszczono 21 przepisów, z czego aż w 11 z nich pojawia się zwrot "przed dniem wejścia w życie ustawy". Przyjmując zawężające rozumienie znaczenia tego zwrotu, jak to czyni organ poprzez uznanie, że chodzi o 24 godziny bezpośrednio poprzedzające datę początkową obowiązywania ustawy, należałoby zaakceptować rozwiązania nielogiczne czy wręcz absurdalne (art. 227, art. 228, art. 226 i art. 230 ustawy).
Powyższe argumenty, zdaniem skarżącego, uzasadniają przekonanie, że używając określenia "przed dniem wejścia w życie ustawy", ustawodawca miał na myśli okres czasu poprzedzający wejście w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej wyznaczony okresem obowiązywania poprzedniej regulacji, tj. ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej. Gdyby bowiem racjonalnemu ustawodawcy chodziło o takie rozumienie przedmiotowego zwrotu, na jakie wskazuje organ, użyłby zwrotu "w dniu wejścia w życie ustawy", jak np. w art. 222 ust. 1 ustawy.
Skarżący podniósł też, że użyte przez Szefa Służby Celnej wyrażenie "awansowanie" w przypadku zastosowania przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy wobec funkcjonariuszy, którzy kilka lat wcześniej zajmowali stanowiska związane z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, jest nieprawidłowe i stanowi swego rodzaju nadużycie. Zabieg dokonywany na gruncie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. nie ma bowiem charakteru "awansowania", lecz stanowi wyłącznie wyraz przyporządkowania "starych" stopni do "nowych" stopni służbowych przyporządkowanych do odpowiednich korpusów. Ponadto, w ocenie skarżącego, nie było przeszkód, by w przypadku funkcjonariusza w stopniu eksperta celnego, które zajmował skarżący, mając w zakresie obowiązków służbowych zapis o podporządkowaniu służbowym funkcjonariuszy celnych, zastosować przepis art. 223 ust. 3 pkt 2 ustawy. Przepis art. 17 ust. 13 poprzednio obowiązującej ustawy, określający stanowiska, o których mowa w art. 223 ust. 2 pkt 3, nie zawiera katalogu zamkniętego, gdyż posługuje się zwrotem "w szczególności".
W odpowiedzi na skargę Szef Służby Celnej wniósł o jej oddalenie i podtrzymał w całości swoje dotychczasowe stanowisko faktyczne oraz prawne.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
Ustawa z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (Dz. U. nr 168, poz. 1323 ze zm.) wprowadziła m.in. zmianę nazw stopni służbowych funkcjonariuszy i pogrupowała je w określone korpusy, odpowiednio: oficerów starszych, oficerów młodszych, aspirantów, podoficerów i szeregowych Służby Celnej, ustalając dla każdego korpusu nowe stopnie służbowe (art. 115 ustawy).
We wskazanej ustawie zawarty został przepis art. 223, umiejscowiony w rozdziale 14 zatytułowanym "Przepisy przejściowe", umożliwiający dokonanie przez kierownika urzędu w drodze aktu mianowania, transformacji funkcjonariuszy celnych z rygoru poprzednio obowiązującej ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. nr 156, poz. 1641 ze zm.) pod rygor nowej pragmatyki służbowej.
Akt mianowania na podstawie powyższego przepisu różni się zasadniczo od innych aktów mianowania, np. mianowania na pierwszy, czy kolejny stopień służbowy (art. 82). Te tzw. typowe akty mianowania, oparte np. o przepis art. 82, podobnie jak na gruncie poprzedniej ustawy, wynikają z dyskrecjonalnej władzy przełożonego, która uprawnia go do kształtowania sytuacji prawnej podwładnego. To przełożony decydował poprzednio i decyduje obecnie, czy podwładny funkcjonariusz spełnia przesłanki do mianowania na kolejny stopień służbowy, stając się w ten sposób kreatorem typowego aktu mianowania.
Natomiast w odniesieniu do aktu mianowania na podstawie art. 223 ustawy o Służbie Celnej, obowiązek dokonania mianowania nie zależy od dyskrecjonalnej władzy przełożonego, lecz wynika wprost z mocy prawa. W przepisie art. 223 ust. 1 przewidziano miesięczny termin do dokonania mianowania na stopnie służbowe według reguł zawartych w ust. 7 tego przepisu, przy czym określony stopień co do zasady determinuje przydział do danego korpusu, a nadto pierwszy przydział do korpusu miał być dokonany w oparciu o przepisy przejściowe, a więc w oparciu o regulację szczególną i ściśle określone zasady wymieniane w ust. 2-6 omawianego przepisu.
Zatem mianowanie funkcjonariusza celnego na dany stopień służbowy przesądza o przynależności do korpusu jednoznacznie wskazanego przez ustawodawcę.
Stąd też brak jest podstaw do przyjęcia, że obowiązkiem kierowników urzędów było poszukiwanie w służbie funkcjonariuszy okresów uprawniających do zaliczenia do określonego korpusu.
Mając na względzie precyzyjne uregulowanie tej kwestii w ust. 2-6 art. 223 (za wyjątkiem ust. 3 pkt 2), należy stwierdzić, że ustawodawca nie pozostawił organowi żadnego tzw. "luzu decyzyjnego" w procesie przypisywania do określonego korpusu funkcjonariusza pełniącego dotychczas służbę na danym stanowisku.
Mechanizm przypisywania funkcjonariuszom celnym określonych korpusów został wskazany we wspomnianym przepisie art. 223 ust. 2-6. Katalog piętnastu stopni służbowych wymienianych w art. 8 poprzednio obowiązującej ustawy z 1999 r., został w przepisie art. 223 ust. 2-6 ustawy z 2009 r. pogrupowany w pięć korpusów i zadaniem organu było, w myśl tego przepisu, umieszczenie danego funkcjonariusza w odpowiednim korpusie, precyzyjnie wskazanym w ustawie, w zależności od dotychczasowego stopnia lub zajmowanego stanowiska albo pełnionych obowiązków.
Natomiast podporządkowanie służbowe, o którym mowa w art. 223 ustawy o Służbie Celnej, dotyczy stanowisk kierowniczych należących do wyższych stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej (art. 17 ust. 1 poprzednio obowiązującej ustawy) oraz stanowisk kierowniczych w jednostkach organizacyjnych Służby Celnej, w szczególności: kierownika zmiany, referatu, oddziału i naczelnika wydziału w Izbie Celnej (art. 17 ust. 13 poprzednio obowiązującej ustawy). Niewątpliwie katalog stanowisk wiązanych z podporządkowaniem służbowym funkcjonariuszy celnych lub pracowników, o którym mowa w art. 17 ust. 13 nie był katalogiem zamkniętym, o czym świadczy użyty w nim zwrot "w szczególności", zaś powołanie na nie należało do kompetencji dyrektora Izby Celnej, co wynika z treści art. 17 ust. 14 poprzednio obowiązującej ustawy.
Z akt niniejszej spawy wynika, że skarżący w dacie wejścia w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej zajmował stanowisko eksperta celnego i posiadał stopień służbowy młodszego aspiranta celnego, a nadto na powyższe stanowisko nie został powołany przez dyrektora Izby Celnej na podstawie art. 17 ust. 4 poprzednio obowiązującej ustawy, co oznacza, że stanowisko to nie było stanowiskiem kierowniczym. Zatem przepis art. 223 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy nie mógł mieć zastosowania w przypadku skarżącego i stąd wywiedziony zarzut naruszenia ar. 6, 7 i 77 § 1 k.p.a. jest chybiony.
W takiej sytuacji zasadne było mianowanie skarżącego na stopień służbowy w korpusie aspirantów Służby Celnej na podstawie art. 223 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się przede wszystkim do wykładni pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy" użytego w przepisie art. 223 ust. 3 pkt 2 obecnie obowiązującej ustawy. Dokonując wykładni ww. przepisu należy mieć na uwadze okoliczność, jak trafnie wskazał organ, że zamieszczony on został w rozdziale 14 "Przepisy przejściowe". Specyfika tego rodzaju przepisów polega na tym, że odnoszą się one do stosunków prawnych zastanych po momencie wprowadzania w życie nowej regulacji prawnej i mają na celu ich uregulowanie w świetle wchodzących w życie nowych przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 27 lutego 2007 r., I OSK 544/06, niepubl.). Zawierają one reguły intertemporalne, czyli reguły prawne służące rozgraniczeniu czasowych zakresów zastosowania przepisów do sytuacji powstałych pod rządami dawnego i nowego prawa oraz określeniu wpływu nowej regulacji na stany faktyczne, stosunki prawne oraz skutki powstałe i trwające pod rządami dotychczasowej regulacji (M. Kamiński w: Prawo administracyjne intertemporalne, Warszawa 2011, str. 563).
W myśl § 30 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (Dz. U. nr 100, poz. 908), w przepisach przejściowych reguluje się wpływ nowej ustawy na stosunki powstałe pod działaniem ustawy albo ustaw dotychczasowych. Oznacza to, że rolą przepisów, o których mowa, jest uporządkowanie stosunków prawnych istniejących w dniu wejścia w życie nowej ustawy i wprowadzenie ich pod rządy nowego aktu prawnego, w szczególności określenie sposobu i trybu załatwienia spraw dotąd niezakończonych, ewentualnie utrzymanie dotychczasowych instytucji prawnych zniesionych przez nowe przepisy, zachowanie uprawnień i obowiązków oraz utrzymanie w mocy dotychczasowych przepisów wykonawczych, przy czym interpretacja przepisu zależna jest od każdorazowej specyfiki konkretnej regulacji.
Należy w szczególności wskazać, że pierwszym z przepisów zawartych w rozdziale "Przepisy przejściowe" ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej jest przepis art. 222 ust. 1, który przymiot funkcjonariuszy w rozumieniu nowej ustawy nadaje funkcjonariuszom celnym pełniącym służbę w Służbie Celnej w dniu wejścia w życie ustawy. W tym zakresie jest to przepis nadrzędny, jeżeli chodzi o tę cześć ustawy, zaś dalsze przepisy są jego konsekwencją i mają na celu uszczegółowienie treści nowych stosunków służbowych funkcjonariuszy. W ocenie Sądu jego wykładnia gramatyczna nie nasuwa żadnych wątpliwości.
Natomiast pojęcie "przed dniem wejścia w życie ustawy", o którym mowa w przepisie art. 223 ust. 3 pkt 2 oznacza, że określone sytuacje prawne podmiotów powstałe pod rządami poprzednio obowiązującego prawa trwają nadal po wejściu w życie nowego prawa. To zaś wskazuje, że stosunek służbowy funkcjonariusza, który posiadał określony stopień służbowy w chwili bezpośrednio poprzedzającej zmianę prawa, przekształca się w zakresie nazewnictwa stopnia służbowego oraz przypisania do odpowiedzialnego korpusu.
Dodatkową wskazówkę przy interpretacji przedmiotowego pojęcia może stanowić uzasadnienie projektu ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej, w którym zaakcentowano konieczność uregulowania w przepisach przejściowych problematyki dostosowania dotychczasowych stosunków służbowych funkcjonariuszy celnych do nowych rozwiązań prawnych. Zatem przepisy tak art. 222, jak i 223 ustawy, miały pełnić rolę dostosowaną. Ich zadaniem było przeniesienie dotychczasowych stanów dotyczących poszczególnych funkcjonariuszy celnych pod odmiennie od nich nowe uregulowania. Dlatego dokonując wykładni użytych w nich zwrotów, należy odwołać się do powyższego celu, jak też reguł wykładni systemowej.
W związku z tym uzasadnione jest przyjęcie, że intencją racjonalnego ustawodawcy było, by akty mianowania porządkowały stan faktyczny istniejący w dniu wejścia w życie nowej regulacji.
Wskazana wyżej wykładnia przepisu art. 223 ust. 3 pkt 2 w zakresie pojęcia "przed dniem wejścia w życie ustawy", którą Sąd w niniejszej sprawie w pełni podziela, jest dominująca w orzecznictwie tak Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tej sytuacji jako bezpodstawny należy ocenić zarzut naruszenia ww. przepisu poprzez jego błędną wykładnię. W konsekwencji również zarzut naruszenia art. 2 i art. 32 ust. 2 Konstytucji RP, wyprowadzony z prawidłowej wykładni omawianego przepisu dokonanej przez organ, nie jest usprawiedliwiony. Natomiast zarzut naruszenia konstytucyjnej zasady ochrony praw nabytych jest zupełnie niezrozumiały, albowiem nie sposób dopatrzeć się jakiegokolwiek prawa nabytego przez skarżącego pod rządami poprzednio obowiązującej ustawy, które utracił w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej.
Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło