IV SAB/Gl 128/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia NSA Adam Mikusiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 17 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi M. C. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. w przedmiocie zasiłku rodzinnego i dodatków do zasiłku rodzinnego postanawia: odrzucić skargę; W dniu [...] września 2012 r. M. C., reprezentowana przez radcę prawnego M. K. (pełnomocnictwo stanowi kartę nr 5 akt sprawy) wniosła skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. zarzucając mu nierozpoznanie w ustawowym terminie zażalenia złożonego na bezczynność Wójta Gminy P., polegającą na braku wydania decyzji rozstrzygającej jej wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku. Ponieważ szereg zarzutów podniesionych w tej skardze dotyczył bezczynności drugiego z wyżej wymienionych organów, pismem z dnia [...] listopada 2012 r. wystosowanym na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału IV z dnia 15 listopada 2012 r. zwrócono się do pełnomocnika skarżącej o jednoznaczne sprecyzowanie przedmiotu skargi. W odpowiedzi reprezentujący stronę radca prawny nadesłał pismo procesowe datowane na [...] listopada 2012 r., w którym określił, że jego intencją było zaskarżenie zarówno bezczynności organu pierwszej instancji (Wójta Gminy P.) w związku z niewydaniem decyzji merytorycznej w kwestii spornych świadczeń jak i bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. W tym stanie rzeczy, zarządzeniem z dnia 4 grudnia 2012 r. przedmiotowa skarga została rozdzielona, w następstwie czego skarga na bezczynność Wójta Gminy P. podlegać będzie rozpoznaniu w zakresie odrębnej sprawy, zarejestrowanej pod sygn. akt IV SAB/Gl 145/12, z kolei skarga na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. stanowi przedmiot niniejszego postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje. W pierwszej kolejności należy podnieść, iż stosownie do treści art. 1 §1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej. Z art. 3 §2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) - zwanej dalej p.p.s.a. wynika natomiast, że kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1. decyzje administracyjne; 2. postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3. postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym na które służy zażalenie; 4. inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a. pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5. akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6. akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7. akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8. bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach wymienionych w art. 3 § 2 pkt 1-4a. Treść przywołanego wyżej unormowania nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że złożenie skargi na bezczynność jest dopuszczalne wyłącznie w przypadku, gdy polega ona na braku wydania jednego z aktów lub na braku podjęcia jednej z czynności, które zostały w tym przepisie wymienione. Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C., które zdaniem pełnomocnika skarżącej nie ustosunkowało się w należyty sposób do zażalenia na bezczynność Wójta Gminy P., polegającą na niewydaniu decyzji rozstrzygającej jej wniosek o przyznanie zasiłku rodzinnego oraz dodatków do tego zasiłku. Należy odnotować, że zarzuty w tym zakresie podniesione zostały przez M. C. w skierowanym do Kolegium piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r., które zatytułowane zostało wprawdzie jako "odwołanie" od pisma organu pierwszej instancji pozostawiającego jej wniosek bez rozpoznania, jednak którego treść wskazuje jednoznacznie, że stanowiło ono w swojej istocie zażalenie na bezczynność tego organu wniesione na podstawie art. 37 §1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Trzeba w tym miejscu zaakcentować, iż zażalenie takie powinno zostać rozstrzygnięte postanowieniem, o którym mowa w art. 123 K.p.a. Zgodnie jednak z utrwalonym poglądem judykatury, stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w formie takiego postanowienia ma charakter wpadkowy i nie jest aktem kończącym samodzielne postępowanie administracyjne, lecz stanowi swoistego rodzaju czynność nadzorczą, na którą nie przysługuje środek zaskarżenia (zażalenie). Stanowisko organu wyższego stopnia wyrażone w tym zakresie, jako środek dyscyplinujący organ stopnia podstawowego, ma charakter incydentalny i jakkolwiek powinno mieć formę postanowienia, to jednak odnosi się wyłącznie do kwestii zażalenia na bezczynność organu pierwszej instancji. Nie może ono więc zostać uznane za postanowienie kończące postępowanie w sprawie lub rozstrzygające sprawę co do istoty. W świetle powyższego należy stwierdzić, że akt wydany na podstawie art. 37 §2 K.p.a. nie mieści się w żadnej z kategorii, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a., wobec czego na taki akt - a co za tym idzie również na bezczynność polegającą na jego niewydaniu - skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje (vide: postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 17 stycznia 2006 r., sygn. akt l OSK 306/05, publ.: LEX nr 196463 i z dnia 26 lipca 2012 r., sygn. akt I OSK 1680/12, a także postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 2 marca 2012 r., sygn. akt II SA/Bd 4/12 - dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Mając na względzie zaprezentowane wyżej rozważania prawne skargę należało odrzucić jako niedopuszczalną, działając na podstawie art. 58 §1 pkt 1 i §3 p.p.s.a. W tej sytuacji przepisy obowiązującego prawa nie przewidują możliwości zasądzenia zwrotu kosztów postępowania na rzecz skarżącej.