II FZ 1544/13

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Maciej Jaśniewicz po rozpoznaniu w dniu 24 stycznia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia M. W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 21 października 2013 r. , sygn. akt I SA/Wr 975/12 w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia 18 kwietnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2009 r. postanawia: oddalić zażalenie Postanowieniem z dnia 21 października 2013 r., sygn. akt I SA/Wr 975/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w sprawie z wniosku M. W. odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, iż wyrokiem z dnia 10 kwietnia 2013 r., WSA we Wrocławiu oddalił skargę podatnika. W dniu 17 kwietnia 2013 r. skarżący wniósł o doręczenie odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem, a także o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym ustanowienie adwokata. Wyrok wraz z uzasadnieniem został doręczony skarżącemu w dniu 13 maja 2013 r. Pismem z dnia 13 sierpnia 2013 r. Okręgowa Rada Adwokacka we W. wyznaczyła adwokata W. S. jako pełnomocnika skarżącego. W dniu 26 września 2013 r. (data stempla pocztowego) pełnomocnik skarżącego wniósł o przywrócenie terminu do złożenia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 10 kwietnia 2013 r., dopełniając czynności wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik wskazał, że o fakcie wyznaczenia go w sprawie, jako pełnomocnika skarżącego, dowiedział się w dniu 19 sierpnia 2013 r., tj. w dniu odebrania zawiadomienia z Okręgowej Rady Adwokackiej we W. Jednak ze względu na zaplanowany wcześniej urlop oraz inne czynności zawodowe pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy dopiero w dniu 27 sierpnia 2013 r. Rozpatrując wniosek Sąd I instancji uznał, iż nie zasługiwał on na uwzględnienie. WSA we Wrocławiu dokonując analizy przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz 270, zwana dalej: "p.p.s.a.") stwierdził, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika w trybie art. 244 p.p.s.a., dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie. W rozpatrywanej sprawie pełnomocnik został zawiadomiony o wyznaczeniu go w dniu 19 sierpnia 2013 r. W związku z powyższym za dzień w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, Sąd I instancji uznał 18 września 2013 r. Pełnomocnik wniósł w dniu 26 września 2013 r. skargę kasacyjną wraz z wnioskiem o przywróceniem terminu do jej wniesienia, czyli po upływie siedmiodniowego terminu wynikającego z art. 87 § 1 p.p.s.a. Na powyższe rozstrzygnięcie wniesione zostało zażalenie, którym zaskarżono w całości postanowienie z dnia 21 października 2013 r. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie prawa procesowego, tj. art. 86 § 1, art. 87 § 1 i 2, art. 87 § 4, art. 177 § 1 a także art. 244 p.p.s.a. poprzez błędną ich interpretację i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że pełnomocnik skarżącego uchybił terminowi do wniesienia skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu podniesiono, iż pełnomocnik zapoznał się z aktami sprawy w dniu 27 sierpnia 2013 r. i w rezultacie jest to pierwszy dzień w którym pełnomocnik wyznaczony z urzędu ma możliwość zapoznania się ze stanem sprawy, orzeczeniem oraz jego pisemnym uzasadnieniem. W ocenie pełnomocnika interpretacja Sądu I instancji dotycząca przepisów regulujących termin do wniesienia skargi kasacyjnej jest dowolna i odosobniona. W efekcie prowadzi do skrócenia stronie i pełnomocnikowi 30 dniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Pełnomocnik podkreślił, w sprawie I SA/Wr 963/11 znalazł się w identycznej sytuacji procesowej i w dniu 8 stycznia 2013 r. na mocy postanowienia WSA we Wrocławiu uzyskał korzystne rozstrzygnięcie, tj. przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie. Stanowisko zajęte przez Sąd I instancji w zaskarżonym postanowieniu uznać należy za zgodne nie tylko z utrwalonym już orzecznictwem sadów administracyjnych, ale i też zgodne ze standardami konstytucyjnymi. Termin do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu liczy się od momentu ustania przyczyny uchybienia terminu. Pomimo że art. 87 § 1 p.p.s.a. zastrzega, że żądanie przywrócenia terminu należy zgłosić w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, to uwzględnienia wymaga fakt, iż zgodnie z art. 87 § 4 p.p.s.a. równocześnie z wnioskiem strona jest zobowiązana dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. W konsekwencji uznaje się, że w wypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu w trybie art. 244 p.p.s.a. dniem, w którym ustała przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi kasacyjnej jest dzień, w którym pełnomocnik z urzędu miał rzeczywistą możliwość wniesienia skargi kasacyjnej po zapoznaniu się z aktami sprawy, jednak nie później niż dzień upływu trzydziestu dni od dnia zawiadomienia go o wyznaczeniu do występowania w sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2006 r., sygn. akt I FZ 198/06, postanowienie NSA z dnia 15 marca 2007 r., sygn. akt II FZ 47/07, postanowienie NSA z dnia 11 października 2011 r., sygn. akt II FZ 570/11, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Koncepcja ta gwarantuje stronie i jej pełnomocnikowi czas niezbędny do sporządzenia i wniesienia środka zaskarżenia wraz z żądaniem przywrócenia terminu, a ponadto nie pozwala na nieograniczoną w czasie możliwość składania wniosku w trybie art. 86 p.p.s.a. Zgodnie zaś ze stanowiskiem pełnomocnika skarżącego bieg terminu uzależniony byłby od dnia wyznaczonego przez samego pełnomocnika, niezależnie od jakichkolwiek obiektywnych mierników staranności. Skoro w rozpatrywanej sprawie adwokat o ustanowieniu w jego osobie pełnomocnika z urzędu dla M. W. dowiedział się w dniu 19 sierpnia 2013 r., to przyczyna uchybienia terminu ustała najpóźniej w dniu 18 września 2013 r., a zatem siedmiodniowy termin do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 87 § 1 p.p.s.a. upłynął bezskutecznie 25 września 2013 r. Pełnomocnik skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi kasacyjnej złożył zaś w dniu 26 września 2013 r., a więc z jednodniowym naruszeniem terminu. Co do zasady wniosek ten zatem powinien w trybie art. 88 p.p.s.a. zostać przez WSA we Wrocławiu odrzucony jako spóźniony. Takie rozumienie wskazanych powyżej przepisów jest także akceptowane na gruncie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 25 lipca 2013 r. w sprawie SK 17/12 (publ. OTK-A 2013/6/86 oraz Dz. U. z 2013 r. poz. 1004). Wskazano w nim m.in., że czas, jaki pozostaje pełnomocnikowi na złożenie skargi kasacyjnej, zostaje w takim przypadku uzależniony od długości trwania procedury wyznaczenia pełnomocnika z urzędu i wyłącznie ta okoliczność różnicuje sytuację pełnomocników z wyboru i ustanawianych z urzędu. Podkreślono w nim, że na skutek powyższej interpretacji przepisów dotyczących przywrócenia terminu zarówno osoba reprezentowana przez pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, która uchybiła terminowi, jak i osoba reprezentowana przez pełnomocnika z wyboru, która bez swojej winy nie dochowała terminu do wniesienia skargi kasacyjnej, dysponują siedmioma dniami od dnia ustania przyczyny uchybienia terminowi, na wystąpienie z wnioskiem o jego przywrócenie (art. 87 § 1 p.p.s.a.) i jednoczesne złożenie skargi kasacyjnej (art. 87 § 4 p.p.s.a.). W przeciwnym razie początkowy bieg terminu wyznaczany byłby wyłącznie przez działania podjęte przez ustanowionego z urzędu pełnomocnika. Odmienna wykładnia przepisów przyjęta we wskazanym w zażaleniu postanowieniu, nie może wpływać na prawidłowość rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie. Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.