II SA/Lu 797/12

WyrokWSA w Lublinie2012-12-18

Skład orzekający: Bogusław Wiśniewski, Wiesława Achrymowicz, Iwona Tchórzewska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona na cele publiczne, która nie została wykorzystana zgodnie z tym celem, podlega zwrotowi na rzecz poprzedniego właściciela lub jego spadkobierców, nawet jeśli obecnie stanowi teren zamknięty lub jest wykorzystywana jako zaplecze dla instytucji publicznej?
Ratio decidendi
Nieruchomość wywłaszczona na cele publiczne podlega zwrotowi, jeżeli cel ten nie został zrealizowany w określonych ustawowo terminach (7 lub 10 lat od ostateczności decyzji o wywłaszczeniu). Fakt, że nieruchomość stanowi teren zamknięty lub jest wykorzystywana jako zaplecze dla instytucji publicznej, nie wyklucza zwrotu, jeśli nie jest to zgodne z pierwotnym celem wywłaszczenia. Zasada zwrotu ma rangę konstytucyjną i wynika z art. 21 ust. 2 Konstytucji RP.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o zwrot nieruchomości wywłaszczonej w 1955 r. na cele budowy szpitala wojskowego. Organy administracji orzekły o zwrocie jednej działki (nr 30/14), uznając ją za zbędną, ale odmówiły zwrotu drugiej działki (nr 30/16), twierdząc, że jest niezbędna dla funkcjonowania szpitala i stanowi zaplecze. Wojewoda uchylił decyzję w części dotyczącej działki nr 30/16, orzekając o jej zwrocie. Rejonowy Zarząd Infrastruktury zaskarżył decyzję Wojewody, argumentując, że działka nr 30/16 jest niezbędna dla celów obronności państwa, ćwiczeń mobilizacyjnych i funkcjonowania szpitala. Sąd administracyjny oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Wiesława Achrymowicz, Sędzia SO del. Iwona Tchórzewska, Protokolant Starszy asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 5 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Rejonowego Zarządu Infrastruktury w L. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oraz zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania oddala skargę. Decyzją z dnia [...] Prezydent Miasta orzekł o zwrocie na rzecz B. R., M. R. i W. R. nieruchomości połozonej w L. przy ulicy K. J. P., oznaczonej jako działka o numerze ewidencyjnym 30/14 o powierzchni 482m2 i odmówił zwrotu nieruchomości położonej w L. przy przy tej samej ulicy oznaczonej jako działka nr ewid. 30/16 o powierzchni 400 m2. Decyzja ta zapadla w następujących okolicznościach. W dniu 12 maja 1955r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w L. zezwoliło Wojskowemu Zarządowi Kwaterunkowemu w L. na objęcie nieruchomości położonej przy ulicy Przodowników Pracy w L. o powierzchni 6414 m2. W jej sklad wchodzila także nieruchomość o powierzchni 5166 m2, stanowiąca wlasność E. M. z L. L. Następnie protokołem zdawczo – odbiorczym z dnia 19 maja 1955r. Prezydium przekazało powyższą nieruchomość w zarząd i użytkowanie Wojskowemu Zarządowi Kwaterunkowemu w L. Z kolei orzeczeniem z dnia 26 września 1955 r. Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej na podstawie art. 1 i art. 36 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31) omawianą nieruchomość wywłaszczono na rzecz Prezydium Miejskiej Rady Narodowej, jako niezbędną dla realizacji narodowych planów gospodarczych, bez wskazania celu wywłaszczenia. Wśród wywłaszczonych działek stanowiących własność E. M. z L. L. znalazla się działka nr 2 ( dawniej 29 ) o powierzchni 881 m2, którą w dniu 28 czerwca 1948 r. sprzedała F. R. Ta jednak nie została ujawniona w księdze wieczystej, a jej wpis jako właścicielki działki został dokonany dopiero na wniosek z dnia 18 lipca 1957r. Na podstawie wniosku z dnia 1 sierpnia 1963r. oraz orzeczenia o wywłaszczeniu działkę tę przeniesiono do kolejnej księgi wieczystej, w której jako właściciela wpisano Skarb Państwa, pozostającą w zarządzie i korzystaniu Wojskowego Rejonowego Zarządu Kwaterunkowo – Budowlanego. Obecnie działka pozostaje w zarządzie Rejonowego Zarządu Infrastruktury. Wskutek podziałów tej działki wydzielono z niej działki nr ewid. 30/6 o powierzchni 481 m2 i działkę nr ewid. 30/8 o powierzchni 400 m2, którym obecnie w ewidencji gruntów odpowiadają działki nr 30/14 o powierzchni 482 m2 i nr 30/16 o powierzchni 400 m2. Z wnioskiem o zwrot tych działek wystąpił S. P. R., syn F. R., dowodząc, że powyższe nieruchomosci stały się zbędne na cel wywłaszczenia, jakim była rozbudowa szpitala wojskowego. Obecnie pozostają one pod zarządem Ministra Obrony Narodowej i są niezagospodarowane, a zostały jedynie ogrodzone. Po śmierci wnioskodawcy w dniu 28 października 2008r. za strony postępowania uznano jego żonę B. R. oraz synów M. S. R. i W. P. R. Prezydent Miasta stwierdził, że na działce 30/14 został wygaszony trwały zarząd, jest ona zachwaszczona, nierówna, z pojedynczymi krzaczkami samosiejki i nieczynnym słupem oświetleniowym. Działka ta zostala objęta decyzją o ustaleniu warunków zabudowy i zagospodarowania terenu, co oznacza, że jest zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Działka 30/16 znajduje się natomiast w posiadaniu Pierwszego Szpitala Wojskowego i wykorzystywana jest jako zaplecze w celu zapewnienia prawidłowego jego funkcjonowania. Służy komunikacji między obiektami szpitalnymi, dla ewentualnego postoju samochodów i spacerów pensjonariuszy szpitala. Stąd też, mimo, że rownież jest to teren nierówny, zachwaszczony i niezagospodarowany, jest niezbędna dla szpitala i nie moze zostac zwrócona. Według organu zagospodarowanie zgodne z celem wywłaszczenia nie oznacza jedynie zabudowania gruntu. Szpital to również parkingi, place, tereny zielone i zaplecze. Ponadto z pisma Rejonowego Zarządu Infrastruktury z dnia 8 września 2010 r. wynika, że zgodnie z przepisami resortowymi Ministerstwa Obrony Narodowej nieruchomość oznaczona jako działka nr ewid. 30/16 stanowi teren zamknięty, co uniemożlwia inne jej wykorzystanie i przeznaczenie, aniżeli tylko na potrzeby wojska. Po rozpatrzeniu odwołania B. R. Wojewoda decyzją z dnia [...], uchylił decyzję organu I instancji w części odmawiającej zwrotu działki 30/16 i orzekł o jej zwrocie na rzecz B. R., M. R. i W. R. po 1/3 części, zobowiązał wnioskodawców do zwrotu na rzecz Skarbu Państwa wypłaconego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w kwocie 120,74 złotych, natomiast w pozostałej części decyzję utrzymał w mocy. Wojewoda podzielił stanowisko Prezydenta co do zwrotu działki 30/14, natomiast odnośnie działki 30/16 stwierdził, że odmowa jej zwrotu nastąpiła z uchybieniem art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 kpa. Akta sprawy nie zawierają bowiem dowodów na podstawie których można stwierdzić, czy inwestycja na tej działce, nawet w postaci ewentualnego zagospodarowania zielenią, była rozpoczęta w ciągu 7 lat, a następnie, czy została zakończona przed upływem 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego nie można ustalić, kiedy orzeczenie o wywłaszczeniu stało się ostateczne i jaka część szpitala wojskowego, czyli inwestycji stanowiącej cel wywłaszczenia, miała być wzniesiona na przedmiotowej działce. Zdaniem Wojewody działka 30/16 pozostaje w stanie niezmienionym od czasu wywłaszczenia. Nie rozpoczęto na niej jakichkolwiek prac związanych z robotami budowlanymi w rozumieniu przepisów prawa budowlanego, a zatem zachodzi przesłanka z art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zdaniem Wojewody o wykorzystaniu nieruchomości na cele określone w decyzji wywłaszczeniowej nie świadczy pozostawanie działki w trwałym zarządzie Ministra Obrony Narodowej. W myśl bowiem art. 138 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeżeli nieruchomość lub jej część podlegająca zwrotowi została oddana w trwały zarząd lub została obciążona prawem użytkowania, prawa te wygasają z dniem, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stała się ostateczna. Ze względu na obecny stan działki stanowisko Prezydenta, według którego działka ta pełni rolę zaplecza szpitala, co realizuje cel jej wywłaszczenia, nie znajduje uzasadnienia. Z ustaleń postępowania dowodowego wynika bowiem, że brak jest na niej jakichkolwiek śladów zagospodarowania w postaci parkingu, pielęgnacji terenu lub ogrodzenia. Okoliczności te jednoznacznie wskazują, zdaniem Wojewody, że zachodzą przesłanki do zwrotu, unormowane w art. 137 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wyjaśniając przesłanki rozstrzygnięcia dotyczącego wysokości odszkodowania otrzymanego za wywłaszczenie działki nr ewid. 30/16, podlegającego zwrotowi w związku ze zwrotem wywłaszczonej nieruchomości, organ odwoławczy wskazał podstawę prawną oraz wyjaśnił sposób jego obliczenia. Na decyzję powyższą skargę wniósł Rejonowy Zarząd Infrastruktury. Żądając jej uchylenia w całości skarżący zarzucił, że została wydana z naruszeniem: 1) decyzji Ministra Obrony Narodowej z dnia [...], Nr [...] poprzez niewuzględnienie tego, iż działka nr 30/16 ustanowiona została tą decyzją terenem zamkniętym; 2) art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 kpa poprzez błędną ocenę materiału dowodowego oraz niezebranie pełnego materiału dowodowego; 3) art. 1 i art. 18 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego, poprzez nieuwzględnienie zasad przekazywania nieruchomości Skarbu Państwa określonych w ustawie będących w trwałym zarządzie; 4) art. 1 i art. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym poprzez zaburzenie ładu przestrzennego; z naruszeniem art. 45, art. 46 ust. 2 i art. 47 ustawy o gospodarcie nieruchomościami poprzez spowodowanie faktycznego wygaszenia trwałego zarządu bez porozumienia z Ministrem Obrony Narodowej i 5) art. 34 ustawy o państowowym ratownictwie medycznym poprzez ograniczenie dostępu i możliwości poruszania się na terenie jednostki leczniczej. Zdaniem skarzącego orzekając o zwrocie działki nr ewid. 30/16 Wojewoda spowodował zagrożenie dla obronności i bezpieczeństwa Państwa poprzez odebranie terenu przeznaczonego do ćwiczeń mobilizacyjnych na wypadek sytuacji kryzysowych, klęsk żywiołowych, epidemiologicznych i zagrożenia życia ludzi. W ocenie skarżącego rozstrzygnięcie o zwrocie tej działki podjęte zostało w wyniku błędnej interpretacji realizacji celu wywłaszczenia, opartej o założenie, że cel ten realizuje jedynie budowa budynków i sieci uzbrojenia terenu, bez uwzględnienia znaczenia części działki dla funkcjonowania całego obiektu szpitala oraz bez uwzględnienia innych elementów infrastruktury terenu, jak jego ukształtowanie, nasadzenia i możliwość prowadzenia ćwiczeń polowych. Tymczasem obszar działki wraz z terenami przyległymi wykorzystywany jest na cele bezpieczeństwa państwa, jako imitujący surowe warunki terenowe na potrzeby świczeń Sekcji Mobilizacyjnej Szpitala Wojskowego, która w tym terenie prowadzi ćwiczenia rozwinięcia szpitala polowego, polegające na rozbiciu namiotów szpitalnych, ustawieniu i konfigurowaniu polowych urządzeń ratownictwa, wydzieleniu drogi pojazdów ratunkowych w warunkach przypominających naturalne tj. krzewy i zarośla. Według skarżącego pozostale miejsca na terenie szpitala nie umożliwiają podobnych ćwiczeń ze względu na brak podobnego miejsca, w którym ćwiczenia nie utrudniałyby funkcjonowania szpitala. Ćwiczenia prowadzone są dla potrzeb obronności i bezpieczeństwa w ramach realizacji zadań mobilizacyjnych na wypadek sytuacji kryzysowych, klęsk żywiołowych, epidemiologicznych i innych sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa mieszkańców i regionu. Skarżący podniósł także, iż działka nr ewid. 30/16 za budynkiem garażowo – magazynowym nr 43 od strony północnej, ze względu na jego podwyższenie na skarpie, umożliwia parkowanie i załadunek ciężarowych pojazdów ratunkowych oraz sprzętu magazynowego podczas ćwiczeń i w przypadku konieczności interwencji ratowniczych. Przejęcie tej nieruchomości w ocenie Zarządu uniemożliwi, bądź co najmniej w znaczny sposób utrudni opisane czynności. Zwrot nieruchomości spowoduje w tej sytuacji naruszenie art. 34 ustawy o państwowym ratownictwie medycznym dla szpitalnego oddziału ratunkowego w zakresie przepisów § 3 ust. 1 pkt.6, stosownie do § 5 pkt.8 rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie szczególowych wymagań dotyczących lokalizacji szpitalnych oddziałów ratunkowych w strukturze szpitala oraz warunków technicznych. Na rozprawie w dniu 5 grudnia 2012 r. pełnomocnik skarżącego oświadczył, że ogranicza skargę jedynie do punktu II decyzji Wojewody z dnia [...]. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. Zgodnie z art. 137 § 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz.U. z 2010 r. Nr 102, poz. 651 ze zm.) nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu (pkt 1) albo pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany (pkt 2). Istota “zbędności" polega na tym, że cel wywłaszczenia nie był i nie został zrealizowany, co będzie miało miejsce wówczas, gdy nie podjęto prac zmierzających do realizacji celu wywłaszczenia, bądź gdy od tych prac odstąpiono (por. wyrok NSA z dnia 23 lutego 2010 r., sygn. akt I OSK 600/2009 – Lex Polonica nr 2226877; wyrok NSA z dnia 24 listopada 2010 r., sygn. akt I OSK 1488/2010 – Lex Polonica nr 2473348). Przypomnieć ponadto należy, że art. 136 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie ma charakteru uznaniowego, ale znajduje zastosowanie zawsze w razie spełnienia określonej w nim przesłanki. Zasada zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli nie została ona użyta na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia, ma rangę konstytucyjną i jest konsekwencją art. 21 ust. 2 Konstytucji. Trybunał Konstytucyjny - już w wyroku z 24 października 2001 r. sygn. SK 22/01 (OTK ZU nr 7/2001, poz. 216) – wyraźnie wskazał, iż po wejściu w życie Konstytucji z 1997 r. zasadę zwrotu należy traktować jako oczywistą konsekwencją art. 21 ust. 2 Konstytucji, który dopuszczając wywłaszczenie "jedynie na cele publiczne" tworzy nierozerwalny związek pomiędzy określeniem tych celów w decyzji o wywłaszczeniu i faktycznym sposobem użycia wywłaszczonej rzeczy. Nakłada to obowiązek dopuszczenia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w tych wszystkich wypadkach, gdy nie zostanie ona wykorzystana na ten cel publiczny, który był przesłanką jej wywłaszczenia ( uzasadnienie wyroku TK z dnia 3 kwietnia 2008 r. sygn. K 6/05 – Dz.U. Nr 59, poz. 369). W tym kontekście jest oczywistym, że zasadniczą kwestią jest określenie celu wywłaszczenia, tym bardziej w sytuacji, gdy został on określony jedynie ogólnie. W sprawie ustalono, że działka nr 2, z której część ma obecnie nr. 30/16, wywłaszczona została decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...], Nr [...], powołującej się jedynie na przepisy dekretu z dnia 26 kwietnia 1946 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych (Dz.U. z 1952 r. Nr 4, poz. 31) bez określenia celu wywłaszczenia. Za takie nie może bowiem zostać uznane stwierdzenie, że wywłaszczenie nastąpiło na realizację narodowych planów gospodarczych. W tych okolicznościach samodzielne ustalenie celu wywłaszczenia przez organy rozpatrujące wniosek o zwrot nieruchomości było całkowicie uzasadnione. Co więcej przyjęcie, że nieruchomość wywłaszczono w związku z zamiarem budowy szpitala wojskowego, nie było kwestionowane w toku postępowania administracyjnego, jak i w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Słusznie podkreśla się, że o zrealizowaniu celu wywłaszczenia mówić można, gdy wybudowany zostanie główny cel wywłaszczenia, jak również wtedy, gdy zostanie utworzona infrastruktura dla tego przedsięwzięcia oraz pas zieleni stanowiący strefę ochronną (por. wyrok NSA z dnia 17 czerwca 2011 r., sygn. akt I OSK 1433/10 – Lex nr 990175). Z przeprowadzonych oględzin wynika, że granica działki nr ewid. 30/16 od strony południowej przebiega w odległości 5 m od granicy z działką, na której znajduje się blaszany garaż, ma szerokość 29 m i stanowi obszar nierówny, zachwaszczony, pozbawiony infrastruktury technicznej podziemnej i nadziemnej (k. 233 – 234, k. 332 – 334, k. 356). Okoliczności te pozwalają na wniosek, że cel jej wywłaszczenia nie został zrealizowany. Fakt, że działka jest zachwaszczona, o nierównej powierzchni oraz, że brak jest na niej elementów jakiejkolwiek infrastruktury podziemnej i nadziemnej wskazuje na to, że nie podjęto żadnych działań mających na tej działce zrealizować cel jej wywłaszczenia. Przemawia za tym także sposób jej obecnego wykorzystania. W orzecznictwie podkreśla się, że aby można było przyjąć, że określony sposób wykorzystania nieruchomości realizuje cel jej wywłaszczenia, sposób korzystania z wywłaszczonej nieruchomości musi być zgodny z celem decyzji o wywłaszczeniu (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2012 r., sygn. akt I OSK 566/11 – Lex nr 1136711). Obecne wykorzystanie działki nr 30/16 jako zaplecza szpitala zapewniające mu, w ocenie skarżącego, prawidłową komunikację, miejsca postojowe oraz miejsce na spacery dla pacjentów szpitala i zarazem miejsca ćwiczeń mobilizacyjnych nie jest jednak tożsame z wykorzystywaniem jej na budowę szpitala. Nieruchomość ta nie została wykorzystana bowiem ani pod budowę szpitala, ani jako miejsce usytuowania jego infrastruktury. Po tylu latach od przejęcia nieruchomości nie można też twierdzić, że realizuje cele wywłaszczenia przeznaczenie jej na teren spacerów pacjentów (por. wyrok NSA z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 1930/06 – Lex Polonica nr 3961777). Również wykorzystywanie działki nr 30/16 dla ułatwienia dojazdu do budynków kompleksu szpitalnego nie realizuje celu wywłaszczenia, zwłaszcza, że poczynione w sprawie ustalenia nie wskazują na trwały sposób takiego jej wykorzystywania. Na działce brak jest bowiem jakiegokolwiek śladu utwardzenia nawierzchni wskazującego na wykorzystywanie działki jako części układu komunikacyjnego kompleksu szpitalnego. Trudno zatem przyjąć, aby omawiana działka stanowiła stały element rozwiązań komunikacyjnych kompleksu szpitalnego. Brak jest także podstaw pozwalających przyjąć jej wykorzystywanie jako miejsce postojowe, skoro garaż znajduje się na sąsiedniej działce. Również wykorzystywanie działki jako miejsca ćwiczeń mobilizacyjnych w żaden sposób nie może być uznane za realizujące cele jej wywłaszczenia. Miejsce ćwiczeń mobilizacyjnych nie stanowi bowiem elementu infrastruktury szpitala, nawet, jeżeli jest to szpital wojskowy. Tym bardziej też nie może być uznane za element samego szpitala wojskowego. W tym stanie faktycznym przyjąć należy, że cel wywłaszczenia działki nr ewid. 30/16 nie był realizowany, a zatem, iż w sprawie niniejszej zachodzi przesłanka określona w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, uzasadniająca jej zwrot. Skoro zaś poczynione przez organ odwoławczy ustalenia faktyczne pozwalają na takie stwierdzenie, nie można uznać, aby poczynione w sprawie ustalenia faktyczne naruszały art. 7 kpa oraz art. 77 § 1 kpa. Nie można również przyjąć, aby organ odwoławczy naruszył art. 107 § 3 kpa, gdyż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wskazał okoliczności faktyczne, którym dał wiarę i które według niego decydują o konieczności zwrotu działki oraz te, którym nie dał wiary, w przypadku których wyjaśnił też przyczyny nie obdarzenia ich wiarą. Nie jest natomiast czytelny zarzut naruszenia przepisów ustawy z dnia 30 maja 1996 r. o gospodarowaniu niektórymi składnikami mienia Skarbu Państwa oraz o Agencji Mienia Wojskowego (tekst jednolity: Dz.U. z 2004 r. Nr 163, poz. 1711 ze zm.). Skarżący zdaje się wywodzić, że skoro nieruchomości nie przekazano Agencji Mienia Wojskowego, to nie została uznana przez Ministra Obrony Narodowej za zbędną na potrzeby resortu. Tym samym nie można orzec o jej zwrocie. Tyle tylko, że stosownie do art. 142 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, a więc także o tym, czy nieruchomość jest zbędna, czy też niezbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu decyduje nie Minister Obrony Narodowej, ale starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji. Co więcej właśnie nieruchomości przekazane Agencji przez Ministra Obrony Narodowej podlegają wykreśleniu z ewidencji zasobu nieruchomości Skarbu Państwa, którymi gospodaruje starosta wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej. Brak zatem przekazania nie uniemożliwia zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, o ile oczywiście spełnione są przesłanki określone w art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Przeszkodą do zwrotu nieruchomości nie może być także pozostawanie jej w trwałym zarządzie skarżącego. Powołane w skardze art. 45, art. 46 ust. 2 i art. 47 ustawy o gospodarce nieruchomościami są przepisami ogólnymi normującymi sposób gospodarowania nieruchomościami polegający na oddawania ich w trwały zarząd oraz sposoby jego wygaśnięcia. Unormowania rozdziału 5 nie wykluczają istnienia przepisów szczególnych normujących wygaszenie trwałego zarządu. Takim przepisem jest art. 138 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w myśl którego trwały zarząd lub prawo użytkowania wygasają z dniem, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stała się ostateczna. Regulacja ta w żadnym razie nie pozostaje w sprzeczności z zasadami wygaśnięcia trwałego zarządu opisanymi w przepisach powołanych przez skarżącego. Na akceptację nie zasługuje także stanowisko skarżącego według którego naruszono przepisy ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U Nr 80, poz. 717 ze zmianami ), które miałoby się przejawiać w zakłóceniu ładu przestrzennego przez spowodowanie "wyrwy w naturalnym kształcie figury tworzącej nieruchomość wojskową". Z treści art. 137 ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie sposób wywieść jakiegokolwiek wniosku, aby kwestie ładu przestrzennego miały stanowić dodatkową przesłankę przy ocenie zbędności nieruchomości na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Jest natomiast oczywiste, że sam zwrot nie powoduje naruszenia ładu przestrzennego. Z tego samego powodu nie sposób podzielić zapatrywania skarżącego o naruszeniu art. 34 ustawy z dnia 8 września 2006 r. o Państwowym Ratownictwie Medycznym ( Dz. U. z 2006 r. Nr 191, poz. 1410 ), która w ogóle nie ma zastosowania przy ocenie przesłanki zwrotu. Jest to przepis kompetencyjny uprawniający Ministra Zdrowia do wydania aktu wykonawczego do ustawy o określonej w tym przepisie treści. Podobnie ocenić należy zarzut naruszenia rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 3 listopada 2011 r. w sprawie szpitalnego oddziału ratunkowego wydanego na podstawie art. 34 ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym. Z § 1 tego rozporządzenia wynika, że adresatem tego aktu normatywnego jest jedynie jednostka powołująca w ramach swoich struktur oddział ratownictwa medycznego, zaś unormowania powyższego rozporządzenia przewidują, jakie minimalne wymagania techniczne i kadrowe oraz lokalowe muszą być spełnione, aby funkcjonował oddział ratownictwa medycznego. Przepisy te nie pozostają w żadnym związku z przesłankami zwrotu nieruchomości. Przeszkody do zwrotu działki nie stanowi także okoliczność, że stanowi ona teren zamknięty w myśl art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. Nr 193, poz. 1287). Przepisy ustawy o gospodarce nieruchomościami nie zawierają regulacji wyłączającej możliwość zwrotu wywłaszczonej nieruchomości z tego tylko względu, że stanowi teren zamknięty w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne. Zastrzeżeń nie budzi także wysokość odszkodowania podlegającego zwrotowi oraz zasady jego zwrotu. W myśl art. 140 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie. Jeżeli zwrotowi podlega część wywłaszczone nieruchomości odszkodowanie ustala się proporcjonalnie do części tej nieruchomości (art. 140 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Stosowanie zaś do unormowania art. 140 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie to podlega waloryzacji z tym, że jego wysokość po waloryzacji nie może być większa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu. Jeżeli natomiast ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, wysokość odszkodowania nie może być wyższa od jej wartości odtworzeniowej. Gdy wywłaszczenie nastąpiło zaś przed dniem 5 grudnia 1990 r. zwaloryzowane odszkodowanie nie może być wyższe od 50% wartości zwracanej nieruchomości (art. 217 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami). Decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia [...] wywłaszczono nieruchomość o łącznej powierzchni 5166 m2, za która ustalono odszkodowanie w kwocie 2.516,87 złotych. Prezydent Miasta orzekł o zwrocie działki 30/14 o powierzchni 484 m2, natomiast zaskarżoną decyzją orzeczono o zwrocie działki 30/16 o powierzchni 400 m2. Podlegające zwrotowi odszkodowanie zostało ustalone proporcjonalnie do tych powierzchni, z zastosowaniem waloryzacji o wskaźniki towarów cen i usług publikowane przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego oraz uwzględnieniem na podstawie art. 140 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o denominacji złotego (Dz.U. z 1994 r. Nr 84, poz. 386 ze zm.) przelicznika denominacji wynikającego z art. 2 ust. 2 tej ustawy. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.) skargę należało oddalić..

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło