IV SA/Wa 2258/12
WyrokWSA w Warszawie2013-05-20
Skład orzekający: Agnieszka Góra-Błaszczykowska, Anna Falkiewicz-Kluj, Jakub Linkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu w budynku posadowionym na nieruchomości sąsiedniej, która nie stanowi własności spółdzielni, uprawnia do statusu strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji na tej sąsiedniej nieruchomości?Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze, ponieważ spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu w budynku na nieruchomości sąsiedniej, która nie stanowi własności spółdzielni, jest prawem zbyt słabym, aby jego beneficjent stał się stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy. Brak legitymacji odwoławczej po stronie skarżących był oczywisty, co uzasadniało umorzenie postępowania na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.Stan faktyczny
Spółdzielnia Mieszkaniowa "[...]" i B. L. zaskarżyły decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która umorzyła postępowanie odwoławcze od decyzji Prezydenta W. ustalającej warunki zabudowy dla inwestycji hotelowo-biurowej. SKO uznało, że Spółdzielnia, jako władający działką sąsiednią bez wskazania tytułu prawnego, oraz osoby posiadające spółdzielcze własnościowe prawo do lokali w budynku na tej działce, nie są stronami postępowania. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" i B. L.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Agnieszka Góra-Błaszczykowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, sędzia WSA Jakub Linkowski, Protokolant sekr. sąd. Julia Durka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2013 r. sprawy ze skarg Spółdzielni Mieszkaniowej "[...]" i B. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania oddala skargi
IV SA/Wa 2258/12
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z [...] lipca 2012 r. - zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - umorzyło postępowanie odwoławcze, wywołane odwołaniami Spółdzielni Mieszkaniowej [...] oraz odwołaniem B. L. i in. od decyzji Prezydenta W. z [...] czerwca 2012 r. ustalającą warunki i szczegółowe zasady zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku hotelowo- biurowego (z wykorzystaniem i wzmocnieniem fundamentu budynku [...] ) wraz z wjazdami, infrastrukturą techniczną oraz elementami zagospodarowania terenu na dz.ew.nr [...] i części działki nr ew.[...] z obrębu [...] , położonych przy ul. [...] w W.
W uzasadnieniu decyzji SKO stwierdziło, iż zgodnie ze stanowiskiem doktryny oraz orzecznictwem sądów administracyjnych, stronami w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy i lokalizacji inwestycji celu publicznego są ich właściciele i użytkownicy wieczyści nieruchomości, której dotyczy wniosek oraz nieruchomości sąsiednich. Spółdzielnia jest jedynie władającym działką sąsiednia o nr ew. [...] ; nie wskazała charakteru prawnego swego władania, w szczególności, czy jest to tytuł rzeczowy czy obligacyjny, a więc posiada teren bez tytułu. W sprawie - zdaniem Kolegium- nie wystarczy sama własność budynku, gdyż zgodnie z zasadą superficies solo cedit wszystko, co z gruntem w sposób trwały związane, dzieli los prawny tego gruntu; w sprawie nie zachodzi wyjątek od zasady, polegający np. na tym, że grunt jest w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni. Zgodnie z księgą wieczystą nieruchomości, stanowi ona własność W., nie została oddana w użytkowanie wieczyste, a wpisano do niej ograniczone prawa rzeczowe do lokali w budynku, znajdującym się na tej nieruchomości. Z tej przyczyny SKO umorzyło postępowanie odwoławcze, wywołane skargą spółdzielni.
Również umorzeniu podlegało postępowanie odwoławcze z odwołania B. L. , gdyż - jak ustaliło SKO- spółdzielcze własnościowe prawo do lokali w budynku, znajdującym się na tej nieruchomości jest prawem zbyt słabym, aby jego beneficjent stał się strona w postępowaniu. Tym bardziej nie są stronami osoby, którym prawo to nie przysługuje, bo są jedynie lokatorami budynku, stanowiącego własność Spółdzielni, nie przysługuje im bowiem żadne z praw rzeczowych do sąsiedniej nieruchomości.
Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W. - w skardze na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. - zarzuciła jej naruszenie art. 28 k.p.a., przez odmowę przyznania skarżącej przymiotu strony postępowania 138 § 1 pkt 3 k.p.a. przez bezpodstawne umorzenie postępowania wywołanego wniesieniem odwołania, 134 k.p.a. poprzez błędne uznanie odwołania za niedopuszczalne oraz 63 ust.1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przez błędne przyjęcie, że przepis ten determinuje krąg podmiotów, uprawnionych do występowania w charakterze strony w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Na powyższych podstawach Spółdzielnia wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i zasądzenie kosztów postępowania.
Skargę na powyższą decyzję SKO wniosła również B. L. , popierając w niej stanowisko Spółdzielni. W skardze zarzucono, że brak prawa własności oraz dzierżawy wieczystej gruntu nie wynika z winy ani zaniechania Spółdzielni, co jednak nie powinno mieć zasadniczego wpływu na ochronę praw lokatorów, zagrożonych zamierzoną inwestycją.
W odpowiedzi na skargi Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko, zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m. in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D.U. Nr 153, poz. 1270, ze zm. - dalej w skrócie: P.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego.
Badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o wyżej powołane przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany - stosownie do art. 134 P.p.s.a. - zarzutami i wnioskami skargi Sąd uznał, iż decyzja Samorządowego Kolegium
Odwoławczego w W. z [...] lipca 2012 r. nie narusza prawa w stopniu kwalifikującym ją do wyeliminowania z obrotu prawnego.
Rozstrzygnięcia organów administracji powinny opierać się na przepisach prawa, w szczególności przepisach kodeksu postępowania administracyjnego, a także - jak w niniejszej sprawie - na przepisach ustawy z 27 marca 2003 o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej jako u.p.z.p.).
Przepisy tej ustawy wskazują sposób i tryb postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji innych niż lokalizacja inwestycji celu publicznego.
Spółka T. wystąpiła o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie budynku hotelowo- biurowego (z wykorzystaniem i wzmocnieniem fundamentu budynku [...] ) wraz z wjazdami, infrastrukturą techniczną oraz elementami zagospodarowania terenu na dz.ew.nr [...] i części działki nr ew.[...] z obrębu [...] położonych przy ul. [...] w W. .
Działka sąsiednia w stosunku do działki planowanej inwestycji, o nr [...] , stanowi własność W. , posadowiono na niej budynek wielorodzinny, którym zarządza Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] w W. . Jak wynika z treści księgi wieczystej, Spółdzielnia jest jedynie władającym działką o nr ew. [...] . Jak zauważyło SKO, Spółdzielnia nie wskazała charakteru prawnego swego władania, w szczególności, czy jest to tytuł rzeczowy czy obligacyjny, a więc uznała, że ma do czynienia z posiadaniem bez tytułu.
Stosownie do art. 28. k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. W uchwale z dnia 25 września 199 5 r., (VI SA 13/95, ONSA 1995, nr 4, poz. 154) NSA przyjął, że stronami postępowania administracyjnego o ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowaniu terenu mogą być właściciele lub użytkownicy wieczyści sąsiednich działek.
Prawidłowość powyżej zaprezentowanego poglądu wynika jasno z literalnej treści art. 63 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Stanowi on, że w odniesieniu do tego samego terenu decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, doręczając odpis decyzji do wiadomości pozostałym wnioskodawcom i właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu nieruchomości.
Zgodnie z księgą wieczystą nieruchomości, na której znajduje się budynek Spółdzielni Mieszkaniowej [...] , stanowi ona własność W., nie została oddana w użytkowanie wieczyste, a tylko wpisano do niej ograniczone prawa rzeczowe do lokali (w budynku, znajdującym się na tej nieruchomości).
Z tej przyczyny zasadnie SKO prawidłowo umorzyło postępowanie odwoławcze, wywołane skargą Spółdzielni. Również - z tej samej przyczyny- umorzeniu podlegało postępowanie odwoławcze z odwołania B. L. , gdyż spółdzielcze własnościowe prawo do lokali w budynku, znajdującym się na tej nieruchomości, jest prawem zbyt słabym, aby jego beneficjent stał się stroną w postępowaniu administracyjnym dotyczącym ustalenia warunków zabudowy. Tym bardziej nie są stronami osoby, którym prawo to nie przysługuje, bo są jedynie lokatorami budynku, stanowiącego własność Spółdzielni, nie przysługuje im bowiem żadne z praw rzeczowych do sąsiedniej nieruchomości.
Zdaniem Sądu, orzekającego w sprawie, SKO nie uchybiło przepisom art. 138 i 134 k.p.a. W myśl wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 września 2012 r. II OSK 905/11 LEX nr 1218396), stwierdzenie przez organ odwoławczy, iż wnoszący odwołanie nie jest stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., następuje w drodze decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a.
Również zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 lutego 2012 r. (I SA/Wa 1504/11, LEX nr 1120954) stwierdzenie niedopuszczalności odwołania na podstawie art. 134 k.p.a. z przyczyn o charakterze podmiotowym może nastąpić wówczas, gdy po stronie podmiotu dokonującego tej czynności procesowej brak legitymacji odwoławczej ma charakter oczywisty i wynika z samego odwołania. Oczywisty brak legitymacji odwoławczej to taki, którego ustalenie nie wiąże się z oceną interesu prawnego.
W sprawie niniejszej brak legitymacji nie miał charakteru oczywistego, wymagał on zbadania m.in. wpisów do ksiąg wieczystych. Dopiero po dokonaniu ich analizy organ prawidłowo uznał, że Spółdzielnia jest władającym, a nie właścicielem nieruchomości sąsiedniej, i w konsekwencji stwierdził brak legitymacji do wniesienia odwołania.
Dlatego -zdaniem Sądu orzekającego w sprawie niniejszej- trafnie SKO wzięło za podstawę swej decyzji art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a., umarzając postępowanie odwoławcze z uwagi na brak legitymacji do wniesienia odwołania po stronie odwołujących.
W tej sytuacji decyzja SKO jest prawidłowa oraz została oparta na należycie wskazanej podstawie prawnej.
Mając powyższe na uwadze, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło