IV SA/Wa 2316/12
WyrokWSA w Warszawie2012-12-20
Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Anna Falkiewicz-Kluj, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących zawiadamiania stron o czynnościach organów (art. 10 § 2, art. 106 § 2 k.p.a.) oraz brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań (art. 10 k.p.a.) może stanowić podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., nawet jeśli postanowienie zostało doręczone w trybie art. 49 k.p.a.? Czy decyzja o warunkach zabudowy, wydana dla terenu sąsiadującego z inwestycją, może stanowić istotny nowy dowód w postępowaniu uzgodnieniowym dotyczącym decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uzasadniający wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.?Ratio decidendi
Naruszenie przepisów k.p.a. dotyczących zawiadamiania stron o czynnościach organów (art. 10 § 2, art. 106 § 2 k.p.a.) oraz brak możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań, nawet jeśli postanowienie zostało doręczone w trybie art. 49 k.p.a., może stanowić podstawę do wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., jeśli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Decyzja o warunkach zabudowy, wydana dla terenu sąsiadującego z inwestycją, może stanowić istotny nowy dowód w postępowaniu uzgodnieniowym dotyczącym decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uzasadniający wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., pod warunkiem, że dla terenu objętego tą decyzją nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi J. Sp. z o.o. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego, które utrzymało w mocy postanowienie odmawiające uchylenia wcześniejszego postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Postanowienie to dotyczyło uzgodnienia przedsięwzięcia polegającego na budowie węzła drogowego w trybie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Skarżąca spółka domagała się uchylenia postanowień, powołując się na naruszenia przepisów k.p.a. dotyczące braku zawiadomienia o czynnościach organów oraz na fakt ujawnienia się nowego dowodu w postaci decyzji o warunkach zabudowy.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Stwierdził, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku i zasądził od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz J. Sp. z o.o. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Anna Falkiewicz-Kluj, Sędzia WSA Anna Szymańska (spr.), Protokolant ref. staż. Anna Dziosa, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi J. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia 1. uchyla zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. znak [...]; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; 3. zasądza od Głównego Inspektora Sanitarnego na rzecz J. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonym do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Główny Inspektor Sanitarny, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144, 145 i 151 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 12 ust. 2 pkt 2 i art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 2006 r., Nr 122, poz. 851 ze zm.) w związku z zażaleniem J. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r. o odmowie uchylenia postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] grudnia 2007r., którym to postanowieniem Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym uchylił w części postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] października 2007 r., uzgadniające na etapie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przedsięwzięcie polegające na budowie węzła "[...]" zadanie III - droga krajowa nr [...] w W., przy ul. [...], ul. [...], ul. [...], [...] w [...] W. utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r.
Na podstawie zgromadzonego w postępowaniu administracyjnym materiału dowodowego ustalono następujący stan faktyczny.
Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. postanowieniem z dnia [...] marca 2010r. wznowił postępowanie administracyjne zakończone postanowieniem ostatecznym Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] grudnia 2007r., którym to postanowieniem Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym uchylił w części postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] października 2007r., uzgadniające na etapie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przedsięwzięcie polegające na budowie węzła "[...]" zadanie III - droga krajowa nr [...] w W., przy ul. [...], ul. [...], ul. [...], [...] w [...] W. i orzekł nowe brzmienie.
Następnie Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2010 r., znak: [...], działając na podstawie art. 151 § 1 pkt 1) k.p.a. odmówił uchylenia postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] grudnia 2007 r. znak: [...].
Na ww. postanowienie J. Sp. z o.o. z siedzibą w W. złożyła zażalenie.
Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] kwietnia 2010 r.
W uzasadnieniu wskazanego postanowienia Główny Inspektor Sanitarny wskazał, iż w postępowaniu prowadzonym w sprawie uzgodnienia przedsięwzięcia polegającego na budowie węzła "[...]" zaistniała przesłanka do zastosowania art. 49 k.p.a. Stosownie bowiem do tego przepisu strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego zawiadamiania jeżeli przepis szczególny tak stanowi. W rozpatrywanym przypadku przepisem szczególnym był art. 46a ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 25, poz. 150 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] grudnia 2007 r., zgodnie z którym jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekraczała 20, stosowało się art. 49 k.p.a. Jednocześnie organ odwoławczy wyjaśnił, iż zgodnie z art. 57 ustawy Prawo ochrony środowiska (w brzmieniu obowiązującym - jak wyżej) postępowanie prowadzone przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. było postępowaniem wpadkowym, którego zadaniem było ustalenie warunków higienicznych i zdrowotnych przed wydaniem przez organ prowadzący postępowanie główne - Prezydenta W. - decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Wobec powyższego słusznie - zdaniem organu odwoławczego - Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wystosował prośbę do Prezydenta W. (organu
prowadzącego postępowanie główne) o powiadomienie stron postępowania zgodnie z art. 49 k.p.a. o wydaniu przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. postanowienia z dnia [...] grudnia 2007 r. Ponadto organ stwierdził, iż postanowienia zarówno Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. jak i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. po wydaniu były umieszczone na tablicy informacyjnej w siedzibie organów (postanowienie znak: [...] w terminie od [...] października 2007 r. do [...] października 2007 r., postanowienie znak: [...] od dnia [...] grudnia 2007 r. do [...] grudnia 2007 r.). Wobec tego ww. postanowienia zostały doręczone stronom postępowania zgodnie z przepisami prawa.
Odnosząc się do zarzutu niezastosowania art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. - nieuwzględnienia jako nowego dowodu decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] września 1998 r., Główny Inspektor Sanitarny podniósł, iż decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania tego samego terenu można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy. Decyzja nie rodzi praw do terenu i nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Zatem na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, decyzja o warunkach zabudowy dla danego terenu nie może być istotnym dowodem w postępowaniu dotyczącym uzgadniania przedsięwzięcia.
Pismem z dnia [...] lipca 2010 r. (data nadania pisma w urzędzie pocztowym) J. Sp. z o.o. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2010 r. zarzucając mu naruszenie postępowania, mające wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a., art. 106 k.p.a. oraz art. 10 i 81 k.p.a. poprzez uznanie, że w przedmiotowej sprawie nie istnieją podstawy wznowienia postępowania określone w ww. przepisach.
Wobec powyższego skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżąca powieliła argumenty przedstawione w odwołaniu od postanowienia organu pierwszej instancji. Wskazała m. in. że nie wiedziała, iż zostały zamieszczone jakiekolwiek ogłoszenia na tablicy ogłoszeń organów, które mogą jej dotyczyć. Zaznaczyła, iż zarówno zawiadomienie o wydaniu postanowienia znak: [...], jak i zawiadomienie o wydaniu postanowienia znak: [...] zostały wywieszone jedynie na 19 dni w siedzibach organów. Dodała także, iż nie zostały dokonane wszystkie prawem wymagane zawiadomienia stron, tj. zawiadomienia w trybie art. 106 § 2 k.p.a. który to przepis przewiduje, iż organ załatwiający sprawę, zwracając się do innego organu o zajęcie stanowiska, zawiadamia o tym stronę. Wskazała, że o ile należy przyznać organowi słuszność, iż obowiązek zawiadomienia stron o zwróceniu się do Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Sanitarnego spoczywał na Prezydencie W., o tyle nie jest prawidłowa ocena organu, że nie doszło do naruszenia przepisu art. 106 § 2 k.p.a. Niezawiadomienie stron w tym trybie jest naruszeniem powyższego przepisu, a choć dopuścił się go Prezydent W. ma ono wpływ na zaistnienie podstawy wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego. Brak takiego zawiadomienia powoduje, że strona bez swej winy nie brała udziału w powyższym postępowaniu uzgodnieniowym, wobec czego spełniła się przesłanka wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Ponadto skarżąca podniosła, iż zawiadomienia dokonywane zarówno w postępowaniu uzgodnieniowym, jak i głównym dotyczyły wyłącznie postanowień organu I i II instancji, natomiast strony nie były powiadamiane stosownie do treści art. 10 k.p.a. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przez wydaniem powyższych postanowień. Powołując się na orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 lutego 1999 r. (IV SA 2787/98 LEX nr 47226) oraz z dnia 1 lipca 1999 r. (IV SA 595/99 LEX nr 47888) skarżąca stwierdziła, iż Prezydent W. winien zawiadomić stronę o zwróceniu się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego o zajęcie stanowiska, a ten był obowiązany powiadomić stronę o zgromadzonym materiale dowodowym oraz o tym, w jakim czasie i miejscu strona może się z zebranymi dowodami zapoznać, jak też wypowiedzieć się co do przeprowadzonych dowodów. Wymienione okoliczności wskazują - zdaniem skarżącej - iż spełniona została przesłanka wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Skarżąca wskazała także, iż w jej ocenie, błędne jest stanowisko organu w przedmiocie przesłanki wynikającej z przepisu art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. zgodnie z którym organ wznawia postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nie znane organowi, który wydał decyzję. Podniosła, że organ pierwszej instancji potwierdził, iż rozpoznając sprawę uzgodnieniową nie wiedział o istnieniu decyzji o warunkach zabudowy nr [...] wydanej przez Burmistrza [...] W. [...] z dnia [...] września 1998 r., co stanowi dla organu nowy, nieznany mu wcześniej dowód, istniejący w dniu wydania postanowienia Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z 2007 r. Podniosła, iż bez znaczenia dla powyższej kwestii jest okoliczność podnoszona przez organ odwoławczy, że decyzję o warunkach zabudowy można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy. Dodała, iż wprawdzie decyzja taka rzeczywiście nie rodzi prawa do terenu, ale w przedmiotowym przypadku skarżącej spółce przysługuje prawo własności do gruntu. Zatem jako właściciel posiadający decyzję o warunkach zabudowy jest ona uprawniona do zagospodarowania działki w sposób wynikający z tej decyzji, a sposób tego zagospodarowania ma istotne znaczenie dla ustaleń postanowienia uzgadniającego przedsięwzięcie.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 grudnia 2010 r. (sygn. akt IV SA/Wa 1423/10) skargę oddalił.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd podniósł, że Strona skarżąca wnosząc o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem ostatecznym Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] grudnia 2007r. wskazywała na dwie podstawy wznowieniowe tj. art. 145 § 1 pkt 4 i 5k.p.a.
W ocenie Sądu orzekające w sprawie organy prawidłowo uznały, iż brak było podstaw do uchylenia postanowienia z dnia [...] grudnia 2007 r., albowiem spółka jako strona prowadzonego wówczas postępowania uzgodnieniowego zawiadamiana była o wszystkich podejmowanych czynnościach oraz wydanych rozstrzygnięciach. Z uwagi na to, że liczba stron prowadzonego postępowania przekraczała liczbę 20, organ dokonując zawiadomień skorzystał z możliwości zawiadamiania stron o podjętych czynnościach w trybie z art. 49 k.p.a. Postanowienia zarówno Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. jak i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. po wydaniu były umieszczone na tablicy informacyjnej w siedzibie organów w terminie od [...] października 2007 r. do [...] października 2007 r., i w terminie od dnia [...] grudnia 2007r. do [...] grudnia 2007 r. Wobec tego postanowienia te zostały doręczone stronom postępowania zgodnie z przepisami prawa.
Za niezasadny uznał Sąd Wojewódzki zarzut niezastosowania art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. na skutek nieuwzględnienia, jako nowego dowodu, decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] września 1998 r. Główny Inspektor Sanitarny zasadnie wskazał, że decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania tego samego terenu, można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy. Decyzja ta nie rodzi praw do terenu i nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, decyzja o warunkach zabudowy dla danego terenu nie może być istotnym dowodem w postępowaniu dotyczącym uzgadniania przedsięwzięcia.
Dalej Sąd podkreślił, że strona skarżąca zarzuciła, że organ błędnie utożsamia chwilę dowiedzenia się przez stronę o postanowieniu uzgadniającym z momentem, w którym zrealizowała się fikcja doręczenia tego postanowienia na podstawie art. 49 k.p.a. Sąd Wojewódzki doszedł jednak do przekonania, iż nie było możliwe w przedmiotowej sprawie rozdzielenie tych dwóch zdarzeń, tj. momentu doręczenia stronie postanowienia oraz dowiedzenia się przez stronę o jego wydaniu. Skoro skarżąca Spółka, jako właściciel nieruchomości sąsiedniej została prawidłowo zawiadomiona o wydaniu przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. postanowienia z dnia [...] grudnia 2007 r. poprzez obwieszczenie, to Sąd uznał, iż data doręczenia stronie postanowienia jest datą dowiedzenia się przez stronę o jego wydaniu.
W ocenie Sądu Wojewódzkiego brak było również podstaw do uwzględnienia drugiej przesłanki powoływanej przez skarżącą stronę z art. 145 §1 pkt 5 k.p.a. Skoro decyzja Prezydenta W. nr [...] była znana stronie w dacie wydawania postanowienia z dnia [...] grudnia 2007 r., a strona brała udział w tym postępowaniu, mogła dowód ten przedstawić w ramach prowadzonego postępowania. Ponadto decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania tego samego terenu można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy. Decyzja nie rodzi praw do terenu i nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Zatem na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, decyzja o warunkach zabudowy dla danego terenu nie może być istotnym dowodem w postępowaniu dotyczącym uzgadniania przedsięwzięcia.
Wskutek skargi kasacyjnej wniesionej przez J. sp. z o.o. w W., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 lipca 2012r. (sygn. akt II OSK 768/11) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia NSA wskazał, że Sąd Wojewódzki ograniczył się do skrótowego powtórzenia argumentacji zawartej w zaskarżonej decyzji, a nie odniósł się merytorycznie do zarzutów skarżącej.
W szczególności pominął zarzut o niepowiadomieniu skarżącego w trybie art. 106 k.p.a. o zwróceniu się przez Prezydenta W. do Powiatowego Inspektora Sanitarnego o zajęcie stanowiska w sprawie i o niezawiadomieniu o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem przedmiotowych postanowień, zgodnie z art. 10 k.p.a. Z uzasadnienia wyroku sądu I instancji nie wynika, jakimi względami kierował się Sąd Wojewódzki oceniając stanowisko organów obu instancji zajęte co do podstawy wznowienia, przewidzianej w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Odnośnie drugiej podstawy wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. NSA stwierdził, że jako mylne należało uznać wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego, że: "Skoro decyzja Prezydenta W. była znana stronie w dacie wydania postanowienia z dnia [...] grudnia 2007 r., a strona brała udział w postępowaniu, to mogła dowód ten przedstawić w ramach prowadzonego postępowania". Nietrafnie też Sąd ten stwierdził, że na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach - decyzja o warunkach zabudowy dla danego terenu nie może być istotnym dowodem w postępowaniu uzgadniającym. Wymieniona decyzja, tak jak plan miejscowy stanowi istotną informację o przeznaczeniu terenu w zakresie zabudowy i jego zagospodarowania.
Organy opierały się na przedłożonej dokumentacji, w tym raporcie o oddziaływaniu przedmiotowej inwestycji na środowisko, a w raporcie tym nie przedstawiono informacji odnośnie planowanej budowy 8 budynków biurowo- usługowych na działkach sąsiednich do terenu inwestycji, będących własnością strony skarżącej. Postanowienie uzgadniające decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach oparte zostało na założeniu, że inwestycja oddziaływać będzie bezpośrednio na budynki mieszkalne i w związku z tym przyjęto normy hałasu dla takiego rodzaju zabudowy i zobowiązano inwestora do zastosowania ekranów akustycznych, podczas gdy w przypadku budynków usługowo-biurowych dopuszczalne normy hałasu są inne i nie stosuje się ekranów akustycznych.
W powyższej sytuacji - zdaniem NSA - rzeczą Sądu Wojewódzkiego była merytoryczna ocena co do znaczenia wskazanego przez stronę nowego dowodu w kontekście przesłanki wznowienia z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Jednak "istotność" decyzji o warunkach zabudowy dla rozpatrywanej sprawy należało zweryfikować w pierwszej kolejności na podstawie raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia inwestycyjnego na środowisko. Z treści tego raportu wynika, iż ustalenia w nim zawarte wynikały m.in. z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tej sytuacji konieczne jest zbadanie, czy dla określonego obszaru obowiązuje plan miejscowy i czy w konsekwencji nie doszło do wygaśnięcia decyzji o warunkach zabudowy. Rozważenie tej okoliczności musi być dokonane w pierwszej kolejności, gdyż determinować będzie w sposób zasadniczy ocenę co do istnienia podstawy wznowieniowej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz. U. z 2012, poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. wynika, iż sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w skardze podstawą prawną. Oznacza to, że sąd dokonuje oceny zaskarżonego aktu mając na uwadze wszelkie aspekty sprawy, nie zaś jedynie argumentację podniesioną przez stronę skarżącą. Przy czym reguła powyższa doznaje istotnej modyfikacji, która wynika z brzmienia art. 190 p.p.s.a., bowiem obecnie sąd I instancji proceduje w warunkach wydania przez Naczelny Sąd Administracyjny wyroku uchylającego poprzedni wyrok wydany przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Mianowicie niniejsza sprawa była przedmiotem wyrokowania Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyniku złożonej przez J. sp. z. o. o. skargi kasacyjnej wyrokiem z dnia 19 lipca 2012r. (sygn. akt II OSK 768/11) uchylił poprzedni wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji.
Przywołany przepis stanowi, że sąd któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Wykładnia prawa obejmuje zarówno prawo materialne, jak i prawo procesowe. Nie obejmuje natomiast ocen dotyczących stanu faktycznego albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str. 268 oraz przykładowo wyrok NSA z dnia 14 grudnia 2005 r., II OSK 342/05, LEX nr 190953).
Nie oznacza to jednak, że sąd I instancji nie może zastosować się do wyrażonych przez NSA wskazówek odnośnie kierunku rozumowania w danej sprawie i ocen dotyczących stanu faktycznego, choćby ze względu na autorytet tego sądu jako władzy sądowniczej II instancji.
Stosownie do art. 151 § 1 pkt 1)k.p.a. organ administracji publicznej po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia dotychczasowej decyzji gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a lub 145b k.p.a. Przepisy dotyczące wznowienia postępowania zakończonego decyzją stosuje się odpowiednio do postanowień (art. 126 kpa).
W kontrolowanym postanowieniu organ uznał, że wskazywane przez stronę przyczyny wznowieniowe tj. strona bez własnej winy nie brała udziału w sprawie oraz wyszedł na jaw istotny dla sprawy nowy dowód istniejący w dniu wydania postanowienia w przedmiocie uzgodnienia decyzji środowiskowej, a nie znany organowi, który wydał postanowienie tj. decyzja o warunkach zabudowy wydana przez Burmistrza [...] W. [...] w dniu [...] września 1998r. - nie miały miejsca.
Mianowicie organ uznał, że zaistniała przesłanka do zastosowania art. 49 k.p.a. w toku postępowania uzgodnieniowego przez organy inspekcji sanitarnej. Stosownie do tego przepisu strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego zawiadamiania jeżeli przepis szczególny tak stanowi. W rozpatrywanym przypadku przepisem szczególnym był art. 46a ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 25, poz. 150 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] grudnia 2007 r., zgodnie z którym jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekraczała 20, stosowało się art. 49 k.p.a. Organ wywiódł, że postanowienia zarówno Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w W. jak i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. po wydaniu były umieszczone na tablicy informacyjnej w siedzibie organów (postanowienie znak: [...] w terminie od [...] października 2007 r. do [...] października 2007 r., postanowienie znak: [...] od dnia [...] grudnia 2007 r. do [...] grudnia 2007 r.). Wobec tego postanowienia te zostały doręczone stronom postępowania zgodnie z przepisami prawa, co oznacza że strona nie zapoznając się z tymi obwieszczeniami ponosi winę.
Dalej organ stwierdził, że skoro decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania tego samego terenu można wydać więcej niż jednemu wnioskodawcy, to na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] września 1998r. wydana na rzecz skarżącego nie może być istotnym dowodem w postępowaniu dotyczącym uzgadniania przedsięwzięcia.
Z powyższym stanowiskiem Głównego Inspektora Sanitarnego nie można się zgodzić.
Odnośnie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a. Sąd stwierdza, że prawidłowo organ przyjął, iż spółka jako strona prowadzonego wówczas postępowania uzgodnieniowego zawiadamiana była o wydanych rozstrzygnięciach. W postępowaniu prowadzonym w sprawie uzgodnienia przedsięwzięcia polegającego na budowie węzła "[...]" zaistniała przesłanka do zastosowania art. 49 k.p.a. Stosownie do tego przepisu strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego zawiadamiania jeżeli przepis szczególny tak stanowi. W rozpatrywanym przypadku przepisem szczególnym był art. 46a ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 25, poz. 150 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] grudnia 2007 r., zgodnie z którym jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekraczała 20, stosowało się art. 49 k.p.a.
Nie można natomiast twierdzić, aby spółka była zawiadamiana o innych czynnościach organu zarówno prowadzącego postępowanie główne, jak i uzgodnieniowe - w zakresie objętym kwestionowanym postanowieniem. Dotyczy to zarówno przewidzianego w art. 106 § 2 k.p.a. obowiązku zawiadomienia strony przez organ zwracający się do innego organu o zajęcie stanowiska oraz zasady wskazanej w art. 10 § 2 k.p.a. nakładającej na organ obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Przy czym wyraźnie należy stwierdzić, że zawiadomienia o tych czynnościach powinny następować w trybie art. 49 k.p.a., nie zaś jak sugeruje skarżący poprzez wysyłanie zawiadomień odrębnymi pismami bezpośrednio do strony. Oznacza to, że Prezydent W. zwracając się do organu inspekcji sanitarnej o uzgodnienie decyzji środowiskowej powinien stosownie do art. 106 § 2 k.p.a. zawiadomić strony poprzez dokonanie stosownych obwieszczeń na zasadzie art. 49 kpa. W aktach administracyjnych brak dokumentacji świadczącej o dokonaniu takiego powiadomienia. W ocenie Sądu doszło zatem do naruszenia art. 106 § 2 k.p.a.
Skarga przywołuje wyrok NSA z dnia 24 lutego 2009r. (sygn. akt II OSK 239/08). Wskazano w jego uzasadnieniu, że brak zawiadomienia strony o zwróceniu się do innego organu o zajęcie stanowiska i przede wszystkim brak doręczenia stronie postanowienia podjętego przez organ współdziałający stanowić może podstawę, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a. do wznowienia postępowania. Sąd orzekający zwraca uwagę, że orzeczenie to kładzie nacisk na kwestię doręczenia stronie postanowienia uzgodnieniowego. W przedmiotowej sprawie postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] grudnia 2007r., jak i organu pierwszej instancji zostało doręczone stronom postępowania zgodnie z zasadami wynikającymi z art. 49 k.p.a. Doręczenie to należy uznać za dokonane prawidłowo, wbrew stanowisku skarżącego. Przepis art. 49 k.p.a. mówi, że doręczenie uważa się za dokonane po upływie 14 dni od dnia publicznego ogłoszenia. Niewątpliwie natomiast organ prowadzący postępowanie główne nie zawiadomił strony o zwróceniu się do innego organu o zajęcie stanowiska i jak wcześniej wskazano tym samym doszło do naruszenia art. 106 § 2 k.p.a.
Pozostaje jednak do rozważenia kwestia czy naruszenie obowiązku przewidzianego w art. 106 § 2 k.p.a. odpowiada znaczeniowo pojęciu "strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu", skoro - o czym niżej - zostałaby powiadomiona o tym, że toczy się postępowanie uzgodnieniowe poprzez zawiadomienie o możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do dowodów i materiałów w trybie art. 10 k.p.a. Samo w sobie zatem naruszenie art. 106 § 2 k.p.a. nie mogłoby stanowić podstawy, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4) k.p.a. do wznowienia postępowania.
Dalej, jak wynika z akt, organ uzgadniający nie zastosował art. 10 k.p.a. i nie dokonał obwieszczeń o możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do dowodów i materiałów. Strona skarżąca przywołała wyroki NSA, z których to tez wywodzi, że uchybienie normie art. 10 k.p.a. skutkuje wznowieniem postępowania uzgodnieniowego (art. 145 § 1 pkt 4 kpa). Oznacza to, że także w trybie art. 49 k.p.a. strony powinny zostać zawiadomione w formie obwieszczenia o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem postanowienia uzgodnieniowego. Jeżeli takie obwieszczenie nie nastąpiło - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - należy uznać, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Koncepcja taka w świetle zacytowanego orzecznictwa jest możliwa do przyjęcia, bowiem nawet doręczenie postanowienia uzgodnieniowego przez organ II instancji nie konwaliduje powyższego uchybienia. Orzeczenie ostateczne bowiem już istnieje w obrocie prawnym i strona jest pozbawiona możliwości zwalczania go w trybie administracyjnych środków zaskarżania. Orzeczenie to jako ostateczne podlega wykonaniu i może stanowić materiał przy wydawaniu decyzji środowiskowej. Jedyną drogą jego zwalczenia pozostaje skarga do sądu administracyjnego. Gdyby natomiast zachowano tryb zawiadamiania opierający się na swoistej fikcji poprzez obwieszczenia wówczas strona miałaby potencjalną możliwość udziału w postępowaniu uzgodnieniowym i wypowiedzeniu się co do faktów i przepisów prawa, czyli zrealizowaniu uprawnienia, o którym mowa w art. 10 § 1 k.p.a. Czy ta możliwość zostałaby zrealizowana, pozostaje osobną kwestią.
W kwestii natomiast podstawy wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5) k.p.a. strona powołała nowy dowód istniejący w dacie orzekania przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W., nie znany temu organowi, a zdaniem strony mający istotne znaczenie dla sprawy. Waga tego dowodu polega na tym, że z decyzji o warunkach zabudowy wynika sposób zagospodarowania terenu stanowiącego własność skarżącej i bezpośrednio sąsiadującego z przedsięwzięciem polegającym na budowie węzła "[...]" zadanie III - droga krajowa nr [...] w W., przy ul. [...], uL [...], ul. [...], [...]. Zagospodarowanie to jest odmienne od tego przyjętego przez organy inspekcji sanitarnej w kwestionowanym postanowieniu z dnia [...] grudnia 2007r. Przyjęto w nim bowiem, że inwestycja oddziaływać będzie bezpośrednio na budynki mieszkalne i w związku z tym przyjęto normy hałasu dla takiego rodzaju zabudowy i zobowiązano inwestora do zastosowania ekranów akustycznych. Ekrany te zaś będą przesłaniać planowaną przez skarżącego zabudowę o charakterze wynikającym z omawianej decyzji o warunkach zabudowy z perspektywy tego ciągu komunikacyjnego. Tymczasem ze wzmiankowanej decyzji o warunkach zabudowy wynika, że inwestor, czyli w tym wypadku skarżący może wybudować na działce sąsiadującej z węzłem komunikacyjnym "[...]" zespół budynków usługowo-biurowych. Dopuszczalne normy hałasu dla tego rodzaju budynków są inne niż dla budynków przeznaczonych na pobyt stały ludzi i nie stosuje się ekranów akustycznych.
W ocenie Sądu powyższe okoliczności uzasadniają zakwalifikowanie decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez Burmistrza [...] W. [...] w dniu [...] września 1998r. jako nowego dowodu mającego istotne znaczenie dla sprawy uzgodnienia decyzji środowiskowej zakończonej postanowieniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W., o ile - jak wskazał NSA - dla tego terenu objętego ową decyzją nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. NSA zwrócił bowiem uwagę, że z treści raportu o oddziaływaniu na środowisko wynika, iż ustalenia w nim zawarte wynikały m.in. z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W tej sytuacji konieczne jest zbadanie, czy dla określonego obszaru obowiązuje plan miejscowy i czy w konsekwencji nie doszło do wygaśnięcia omawianej decyzji o warunkach zabudowy. Przy czym wymaga podkreślenia, że dotyczy ta kwestia nie terenu inwestycyjnego tj. terenu węzła komunikacyjnego, lecz czy obowiązywał plan miejscowy dla działek ewidencyjnych, które są objęte decyzją o warunkach zabudowy i stanowią własność skarżącego. Rozważenie tej okoliczności przez organy administracji musi być dokonane w pierwszej kolejności, bowiem fakt obowiązywania dla terenu objętego decyzją o warunkach zabudowy planu miejscowego powodować będzie, że decyzja ta (w kontekście podnoszonych okoliczności) nie będzie miała żadnego znaczenia dla niniejszej sprawy uzgodnienia decyzji środowiskowej.
Przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: 1) nowe okoliczności i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej; 2) nowe okoliczności i nowe dowody musiały istnieć już wcześniej, to jest w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Warunkiem wznowienia postępowania jest w tym przypadku jedynie to, aby nowa okoliczność czy dowód miały istotne znaczenie dla sprawy i istniały w dniu wydania decyzji, przy czym nie były znane organowi, który wydal decyzję. Jeżeli zatem okaże się, że - po wyjaśnieniu przez organy administracji - nie obowiązywał w dniu [...] grudnia 2007r. plan miejscowy obejmujący działki skarżącego, wskazywana decyzja o warunkach zabudowy jako mająca istotne znaczenie dla sprawy i spełniająca pozostałe kryteria wymienione w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. stanowić będzie istniejącą podstawę wznowieniową.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 tej ustawy. Pkt. 2 wyroku znajduje uzasadnienie w normie art. 158 p.p.s.a
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło