I SA/Rz 1052/12

WyrokWSA w Rzeszowie2012-12-20

Skład orzekający: Jacek Surmacz, Grzegorz Panek, Jarosław Szaro

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy celne mają prawo zakwestionować zadeklarowaną wartość celną towaru (samochodu osobowego) na podstawie porównania z cenami rynkowymi dostępnymi w internecie, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności, i czy w takiej sytuacji dopuszczalne jest zastosowanie metody "ostatniej szansy" do ustalenia wartości celnej?
Ratio decidendi
Organy celne mają prawo zakwestionować zadeklarowaną wartość celną towaru, jeśli istnieją uzasadnione wątpliwości co do jej wiarygodności, w szczególności gdy jest ona rażąco niska w porównaniu do cen rynkowych. W sytuacji, gdy wartość transakcyjna nie może być przyjęta, dopuszczalne jest zastosowanie metod zastępczych, w tym metody "ostatniej szansy", do ustalenia wartości celnej, co ma bezpośredni wpływ na wysokość należności podatkowych (akcyza, VAT).
Stan faktyczny
Skarżący importował używany, uszkodzony samochód osobowy z USA, deklarując jego wartość celną na 4 100 USD. Organy celne zakwestionowały tę wartość, porównując ją z cenami podobnych pojazdów na amerykańskich stronach internetowych, które były znacznie wyższe. Po przeprowadzeniu postępowania, w tym powołaniu biegłego, organy celne ustaliły wyższą wartość celną pojazdu, co skutkowało określeniem wyższych kwot podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędną ocenę dowodów i oparcie się na niepełnej opinii biegłego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargi.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Jacek Surmacz /spr./ Sędziowie WSA Grzegorz Panek SO del. Jarosław Szaro Protokolant ref. st. Eliza Kaplita-Wójcik po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 20 grudnia 2012 r. spraw ze skarg G. S. na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2012 r. - nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego, - nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług - oddala skargi - Dyrektor Izby Celnej, decyzjami z dnia [...] września 2012 r., nr nr:, [...] i [...], po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez G.S. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr nr: [...] i [...], w przedmiocie określenia w prawidłowej wysokości kwoty podatku akcyzowego z tytułu importu towaru oraz określenia zaległości podatkowej w podatku akcyzowym, a także określenia w prawidłowej wysokości podatku od towarów i usług z tytułu importu towaru i stwierdzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług, utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcia. W stanie faktycznym przedmiotowych spraw G.S. w dniu [...] sierpnia 2008 r. złożył w Urzędzie Celnym zgłoszenie celne, zarejestrowane pod numerem [...], o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu używanego, uszkodzonego samochodu osobowego marki Chrysler Town and Country, rok produkcji 2008, pojemność silnika 3952 cm3, importowanego ze Stanów Zjednoczonych Ameryki. W przedmiotowym zgłoszeniu celnym wykazano wartość celną pojazdu w kwocie 9 862 zł (obliczoną na podstawie wartości transakcyjnej towaru wynoszącej 4 100 USD), a także wyliczono podatek akcyzowy w kwocie 1 503 zł oraz podatek od towarów i usług – 2 761 zł. Do zgłoszenia celnego, które zostało przyjęte przez organ celny, dołączono: Certificate of Title, rachunek sprzedaży z dnia [...] czerwca 2008 r., wystawiony przez T.K., na kwotę 4 100 USD, ocenę techniczną nr [...] z dnia [...] sierpnia 2008 r., określającą uszkodzenia i braki techniczne, deklarację elementów dotyczących wartości celnej D.W.1, oświadczenie o krajowych kosztach transportu, oświadczenie eksportera o przyjęciu od G.S. kwoty 4 100 USD za samochód. Po zwolnieniu towaru, organ celny – Naczelnik Urzędu Celnego, na podstawie art. 22 ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 29, poz. 257, ze zm., zwanej dalej ustawą o podatku akcyzowym) oraz art. 78 ust. 2 Rozporządzenia Rady (EWG) NR 2913/92 z dnia 12 października 1992 r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny /Dz. Urz. UE L z 1992 r. 302. 1, ze zm., zwanego dalej: WKC/ dokonał sprawdzenia wiarygodności podanej w zgłoszeniu celnym wartości samochodu, opierając się na cenach sprzedaży podobnych samochodów zamieszczonych, na stronach internetowych: www.edmunds.com i www.autotrader.ca. W następstwie przeprowadzonych czynności organ stwierdził, że na stronie www.edmunds.com ceny nieuszkodzonych samochodów Chrysler Town and Country, rok prod. 2007 (wbrew informacjom zawartym w zgłoszeniu celnym importowany przez G.S. samochód został wyprodukowany w 2007 r., a nie 2008, co zostało ustalone na podstawie informacji uzyskanych od producenta i przedłożonych przez podatnika w trakcie postępowania w przedmiocie podatku akcyzowego, a także kserokopii dowodu rejestracyjnego samochodu), zawierają się w przedziale od 11 849 USD do 13 341 USD i 14 803 USD, a rozpiętość cen spowodowana jest tym, że dane na stronie internetowej zawierają trzy rodzaje wartości: trade in (średnia cena w przypadku sprzedaży z pozostawieniem dilerowi samochodu w rozliczeniu), private party (cena w transakcjach pomiędzy prywatnymi osobami), dealer retail (cena w przypadku kupna samochodu od dilera). Na stronie www.autotrader.com stwierdzono natomiast 261 ofert sprzedaży pojazdów marki Chrysler Town and Country w cenach od 5 995 USD do 19 990 USD. W związku z powyższym Naczelnik Urzędu Celnego, postanowieniami z dnia [...] września 2011 r., wszczął postępowania w przedmiocie określenia podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług od importowanego pojazdu. W ramach prowadzonego postępowania w przedmiocie podatku akcyzowego organ, postanowieniem z dnia [...] października 2011 r., powołał biegłego z zakresu techniki motoryzacyjnej firmy "A" S.A., w celu ustalenia wartości samochodu będącego przedmiotem postępowania, zaś postanowieniem z [...] lutego 2012 r. wezwał go do korekty wyceny, poprzez uwzględnienie rzeczywistej daty produkcji pojazdu (2007 r.). Zgodnie ze sporządzoną, na podstawie danych wydawnictwa "B", przez biegłego wyceną nr [...], wartość rynkowa importowanego przez G.S. samochodu wyniosła na dzień [...] sierpnia 2008 r. - 100 500 zł. W ocenie organów celnych przedstawione przez G.S. dokumenty nie potwierdziły w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że wynikająca z rachunku wartość importowanego pojazdu jest wartością transakcyjną towaru, o której mowa w art. 29 WKC, a więc że jest to cena rzeczywiście zapłacona lub należna za nabywany towar. Konsekwencją zakwestionowania wiarygodności dokumentów na podstawie art. 181 a Rozporządzenia Komisji (EWG) Nr 2454/93 z dnia 2 lipca 1993 r. ustanawiającego przepisy w celu wykonania rozporządzenia Rady (EWG) nr 2913/92 ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny /Dz. Urz. UE L. z 1993 r. Nr 253.1, ze zmianami, zwanego dalej: RWKC/ była konieczność ustalenia wartości celnej z zastosowaniem metod określania tej wartości na podstawie art. 30 ust. 2 pkt a i b WKC. Jednakże wobec faktu, że używane samochody nie są produkowane, również ta metoda nie może, w ocenie organów, stanowić podstawy ustalenia wartości celnej pojazdu. Z tego też względu w zakresie ustalenia tej wartości posłużono się metodą "ostatniej szansy", opierając się na opinii biegłego rzeczoznawcy, którą uznano za pełną i rzetelną. Biegły uwzględnił bowiem w swej wycenie odpowiednie korekty mające wpływ na wartość pojazdu, za wyjątkiem korekty za wcześniejsze naprawy, a to w związku z brakiem dowodów na to, że samochód powinien był być naprawiany oraz korekty ze względu na liczbę poprzednich właścicieli, gdyż samochód miał wcześniej jedynie dwóch właścicieli, z których jeden był pośrednikiem w sprzedaży pojazdów. Co zaś się tyczy również pominiętej korekty z tytuły współczynnika zbywalności, to nie powinna ona znaleźć zastosowania w niniejszym przypadku, albowiem nie jest ona bezpośrednio związana z wartością transakcyjną, ponadto opłacalność importu jest indywidualną sprawa każdego importera. Mając na uwadze powyższe, Dyrektor Izby Celnej, decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2012 r., w przedmiocie określenia G.S. zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym prawidłowej wysokości, tj. w kwocie 8 285 zł, z tytułu importu samochodu osobowego, a także stwierdzającą powstanie zaległości podatkowej, wynoszącej 6 782 zł, stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą podatku określoną w prawidłowej wysokości, a pobraną według zgłoszenia celnego. Konsekwencją zweryfikowania wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym było wydanie przez Naczelnika Urzędu Celnego decyzji z dnia [...] kwietnia 2012 r., w przedmiocie określenia w prawidłowej wysokości zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług, tj. w kwocie 15 224 zł oraz zaległości podatkowej w tym podatku w wysokości 12 463 zł. Dyrektor Izby Celnej, po rozpatrzeniu odwołania od tego rozstrzygnięcia, decyzją z dnia [...] września 2012 r., nr [...], utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzje Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2012 r. wniósł G.S., zarzucając zaskarżonym rozstrzygnięciom naruszenie: art. 7 k.p.a. (ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego – Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.) oraz art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60, ze zm., zwana dalej: Ordynacją podatkową), poprzez dokonanie oceny materiału dowodowego tylko na podstawie materiału dowodowego istniejącego w sprawie, a także naruszenie art. 191 Ordynacji podatkowej, poprzez uznanie, że oderwana od realiów opinia biegłego ma przewagę nad materiałami źródłowymi z miejsca zawarcia transakcji i że opinia taka jest bezwzględnie wiążąca jako kryterium ustalenia wartości rynkowej pojazdu. Na tej podstawie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania. Pismami procesowymi, przedłożonymi na rozprawie w dniu [...] grudnia 2012 r., pełnomocnik skarżącego, uzupełniając zarzuty skarg, podniósł że organy w niniejszych sprawach dopuściły się naruszenia obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia całego materiału dowodowego, wydając decyzję wyłącznie na podstawie opinii rzeczoznawcy, sporządzonej na podstawie niepełnych danych dotyczących stanu technicznego samochodu i jego uszkodzeń. W pismach tych zwrócono także uwagę, że ceny samochodów na rynku polskim i rynku amerykańskim diametralnie się różnią, a w tej sytuacji jedynie cena całkowicie odbiegająca, na rynku nabycia pojazdu, może uzasadniać weryfikację wartości celnej w Polsce. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedziach na skargi wniósł o ich oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawach. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi są niezasadne. Spór pomiędzy skarżącym, a Dyrektorem Izby Celnej w niniejszych sprawach koncentruje się, co do zasady, na kwestii związanej z ustaleniem wartości celnej importowanego przez skarżącego samochodu, stanowiącej najistotniejszy składnik, podstawy opodatkowania w podatku akcyzowym, a przez to mającą także decydujący wpływ na wysokość tej podstawy w podatku od towarów i usług. Jak stanowi bowiem art. 22 ust. 2 ustawy o podatku akcyzowym, jeżeli zgodnie z przepisami prawa celnego powiadomienie dłużnika o wysokości długu celnego nie może nastąpić z uwagi na przedawnienie, a istnieje podstawa do zweryfikowania należności podatkowych, naczelnik urzędu celnego może określić elementy kalkulacyjne według zasad określonych w przepisach prawa celnego na potrzeby prawidłowego określenia kwoty akcyzy z tytułu importu wyrobów akcyzowych. Zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC wartością celną towaru jest wartość transakcyjna, tzn. cena faktycznie zapłacona lub należna za towary, jeżeli zostały sprzedane w celu wywozu na obszar Wspólnoty. Jednakże w pewnych wypadkach zasada ta doznaje ograniczeń i wówczas wartość transakcyjna nie może być przyjęta za wartość celną towaru. Stosownie bowiem do postanowień art. 181a ust. 1 RWKC, jeżeli organy celne mają uzasadnione wątpliwości, że zadeklarowana wartość celna stanowi całkowitą faktycznie zapłaconą lub należną sumę określoną w art. 29 WKC, nie muszą ustalać wartości celnej sprowadzanych towarów z zastosowaniem metody wartości transakcyjnej. Organowi celnemu przysługuje bowiem uprawnienie do badania wiarygodności dokumentów przedkładanych przez stronę zarówno pod względem formalnym, jak i materialnym. Wiarygodność dokumentów służących do określenia wartości celnej towaru obejmuje nie tylko ich autentyczność, ale także wiarygodność podanej w nich ceny transakcyjnej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2007 r., sygn. akt I GSK 1167/06, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Realizacji uprawnienia wynikającego z powołanego wyżej przepisu Rozporządzenia wykonawczego służy możliwość wynikająca z art. 78 WKC, w myśl którego po zwolnieniu towarów organy celne mogą z urzędu lub na wniosek zgłaszającego dokonać kontroli zgłoszenia. W przedmiotowych sprawach wątpliwości organów wzbudziła wartość importowanego przez skarżącego pojazdu, zadeklarowana przez niego w kwocie 4 100 USD. Organ celny I instancji porównał bowiem zadeklarowaną wartość pojazdu z ofertami sprzedaży samochodów tego typu i marki na stronach internetowych www.autotrader.ca oraz www.edmunds.com i ustalił, że średnie ceny sprzedaży samochodów marki Chrysler Town nad Country, rok produkcji 2007, znacznie odbiegają od ceny zadeklarowanej przez skarżącego i wynikającej z przedstawionego przez niego rachunku. Mając na uwadze powyższe należy stwierdzić, że organ celny zasadnie uznał, że istnieją uzasadnione wątpliwości czy wartość zadeklarowana w zgłoszeniu celnym stanowi całkowitą płatność za importowany towar. Wątpliwości te potwierdzają dodatkowo rozbieżności w zakresie deklaracji i oświadczeń skarżącego, który w deklaracji celnej określił koszty transportu na kwotę 400 USD, następnie zaś stwierdził (pismo skarżącego z dnia [...] września 2011 r.), że przelał na konto sprzedającego kwotę 7 000 USD, obejmującej cenę zakupu pojazdu – 4 100 zł i koszty transportu. Na tę okoliczność przedłożył dodatkowo oświadczenie sprzedającego odnośnie otrzymania kwoty 7000 USD, a także potwierdzenie przelewu bankowego, także na kwotę 7 000 USD. Przytoczone okoliczności potwierdzają, że w sprawie zaistniały przesłanki do wszczęcia z urzędu postępowania celnego w sprawie prawidłowego określenia elementów kalkulacyjnych mających wpływ na wysokość długu celnego, powstałego w związku z importem samochodu osobowego marki Chrysler Town nad Country. Odnosząc się do zawartego w uzupełnieniu skargi zarzutu, odnośnie specyfiki rynku sprzedaży, w tym wypadku chodzi tu o rynek amerykański, należy stwierdzić, że to właśnie rozbieżność cenowa na tym rynku była głównym źródłem wątpliwości organu odnośnie zadeklarowanej ceny transakcyjnej. Poza tym, wbrew podniesionym zarzutom, rozbieżność ta jest na tyle duża, mając na uwadze stan techniczny samochodu, będącego przedmiotem postępowań, w przypadku którego stwierdzono jedynie niewielkie uszkodzenia, że przyjęcie ceny transakcyjnej, jako wartości celnej pojazdu, byłoby nie do zaakceptowania, w świetle art. 29 WKC i art. 181 RWKC. Odnosząc się do kwestii badania wiarygodności cen zadeklarowanych przez stronę i wynikających z dokumentów, należy zaznaczyć że proces ten nie zawsze musi prowadzić do ustalenia rzeczywistej ceny, którą zapłaciła strona. Wskazana weryfikacja może bowiem doprowadzić jedynie do ustalenia, że cena zadeklarowana w deklaracji celnej jest niewiarygodna, w aspekcie ustalenia wartości celnej. Niewiarygodność ceny transakcyjnej uzasadniająca jej odrzucenie wystąpi wówczas, gdy okaże się że jest ona rażąco niska. Sąd podziela w tym zakresie stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu, wyrażone w wyroku z dnia 21 stycznia 2009 r., sygn. III SA/Wr 263/08 (publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl, oraz systemie informacji prawniczej Lex Polonica, nr 2029340). Odrzucenie przez organy celne wartości transakcyjnej jako podstawy ustalenia wartości celnej importowanego towaru nie było w niniejszym przypadku dowolne, lecz opierało się na uzasadnionych przesłankach, związanych przede wszystkim z rażącą dysproporcją pomiędzy ceną pojazdu zadeklarowaną przez skarżącego, a cenami rynkowymi. Źródłem wątpliwości organu celnego oprócz analizy cen, kształtujących się na rynku amerykańskim, było także niewskazanie przez skarżącego przyczyn, które uzasadniałaby tak niską, w stosunku do cen rynkowych, wartość nabytego pojazdu. W celu uzyskania wiedzy na temat poziomu cen na rynku amerykańskim organ prawidłowo posłużył się danymi zamieszczonymi na stronach internetowych. Należy podkreślić bowiem, że posługiwanie się katalogami i wyspecjalizowanymi czasopismami, dostępnymi także w formie elektronicznej, jest nie tylko powszechnie akceptowane w orzecznictwie, lecz znajduje także oparcie w opiniach Technicznego Komitetu Ustalania Wartości Celnej Światowej Organizacji Celnej (WCO). Poszukując informacji na temat cen pojazdu tego typu, co importowany w niniejszej sprawie, organ posłużył się prawidłowymi metodami, poszukując właściwego modelu i rocznika. Takie postępowanie odpowiada wymogom zasady prawdy obiektywnej, stanowiącej jeden z fundamentalnych standardów postępowania organów celnych (art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej). Konsekwencją zakwestionowania wartości transakcyjnej wynikającej z przedłożonego rachunku była konieczność ustalenia wartości celnej przedmiotowego pojazdu z wykorzystaniem jednej z metod, wskazanych kolejno w art. 30 WKC. Odmowa przyjęcia wartości transakcyjnej w następstwie zakwestionowania jej materialnej wiarygodności, zgodnie z zasadami określonymi w przepisach prawa celnego nie tylko może, ale i powinna skutkować uwzględnieniem zastępczych metod ustalania wartości celnej. W pierwszej kolejności należy dokonać ustalenia wartości celnej w oparciu o wartość transakcyjną towarów identycznych, bądź podobnych (art. 30 ust. 2 lit. a) i b) WKC), sprzedanych w celu wywozu do Wspólnoty i wywiezionych w tym samym lub zbliżonym czasie co towary, dla których ustalana jest wartość celna. Zastosowanie tej metody w przypadku importu używanych samochodów osobowych trafnie uznaje się za problematyczne. Niemożliwym jest bowiem znalezienie samochodu osobowego o identycznym bądź podobnym stopniu zużycia. Takim materiałem porównawczym nie mogą być notowania cen rynkowych w Stanach Zjednoczonych Ameryki. Kolejna metoda - ceny jednostkowej towarów identycznych lub podobnych (art. 30 ust. 2 lit. c) WKC) dotyczy sprzedaży towarów masowych, odsprzedawanych we Wspólnocie w największych zbiorczych ilościach osobom niepowiązanym ze sprzedającym. Znaleźć może ona zastosowanie wyłącznie w przypadku importu dla celów handlowych. Wyklucza się również metodę wartości kalkulowanej (art. 30 ust. 2 lit. d) WKC), opartą na kosztach produkcji i zysku. Techniczny Komitet Ustalania Wartości Celnej WCO wypowiedział się również przeciwko ustalaniu wartości celnej używanych pojazdów samochodowych przy zastosowaniu tej metody, gdyż metoda ta może mieć zastosowanie do tych towarów, które są wytwarzane w stanie, w którym zostały zgłoszone do odprawy celnej. Dlatego zwykle nie jest możliwe zastosowanie tej metody w sytuacji importu towarów używanych, skoro w takim stanie nie są one wytwarzane (wyrok NSA z dnia 22 marca 2007r., sygn. akt I GSK 1167/06). W przypadku braku możliwości zastosowania metod opisanych w art. 30 WKC wartość celną należy ustalić w oparciu o metodę opisaną w art. 31 WKC, tj. metodę "ostatniej szansy", co w przedmiotowej sprawie zasadnie zostało uczynione. Przepis ten przewiduje, że jeżeli wartość celna nie może być ustalona na podstawie przepisów art. 29 lub art. 30 WKC, ustalana jest na podstawie danych dostępnych we Wspólnocie z zastosowaniem odpowiednich środków zgodnych z zasadami i ogólnymi przepisami: artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu, Porozumienia w sprawie stosowania artykułu VII Układu Ogólnego w sprawie Taryf Celnych i Handlu. W szczególności dokonuje się weryfikacji w oparciu o materiały porównawcze dla samochodów o parametrach zgodnych z danymi dla sprowadzonych przez importera, wyprodukowanych poza Wspólnotą, sprzedawanych na rynku Wspólnoty. Zgodnie z postanowieniami Porozumienia, w sytuacji gdy wartość celna przywożonych używanych pojazdów samochodowych ustalana jest w oparciu o art. 31 WKC, istnieje możliwość skorzystania z wyspecjalizowanych katalogów lub czasopism zawierających średnie ceny rynkowe tych pojazdów na obszarze Wspólnoty. Do określenia wartości celnej metodą zastępczą organ I instancji przyjął, wartość rynkową brutto, ustaloną według "metody stopnia uszkodzenia", nie uwzględniając przy ustalaniu tej wartości zastosowanej przez biegłego korekty z tytułu "współczynnika zbywalności", jako że nie jest ona bezpośrednio związana z wartością transakcyjną, o której mowa w art. 29 WKC i przyjął za podstawę ustalenia wartości celnej samochodu wartość określoną przez rzeczoznawcę w wysokości 100 534 zł, uwzględniającą uszkodzenia i korekty). Z uwagi na fakt, że wskazana wyżej wartość pojazdu obejmuje opłaty, odliczono od niej należności występujące w związku z importem towaru tj. 10% zwyczajowo przyjętej marży, 22% podatku od towarów i usług, 13,6% podatku akcyzowego, a także 10% cła. Główną przesłanką do skorzystania z tej metody ustalenia wartości samochodu był fakt, że dla organów celnych istotne znaczenie ma jedynie wartość pojazdu ustalona według stanu technicznego z dnia przyjęcia zgłoszenia celnego, a nie wartość uwzględniająca potencjalne nakłady naprawcze. Podstawą do określania wartości pojazdu uszkodzonego w tej metodzie jest oszacowanie stopnia uszkodzenia pojazdu oraz określenie realnej wartości jego nieuszkodzonej części. Ponadto w tym miejscu należy podkreślić, że przy ustalaniu wartości celnej w oparciu o metodę ostatniej szansy dopuszcza się posługiwanie się katalogami i czasopismami fachowymi, konieczne jest jednak uwzględnienie stanu pojazdu i wszystkich elementów indywidualnych wpływających na jego wartość. O ile uwzględnienie tych indywidualnych okoliczności każdego przypadku z reguły będzie utrudnione w przypadku oparcia się wyłącznie na cenach katalogowych, o tyle zarzutu takiego nie można z pewnością postawić opinii biegłego, która polega na badaniu konkretnego pojazdu, w oparciu o przedstawioną dokumentację i uwzględnia w ostatecznej ocenie wartości wszystkich indywidualnych elementów, takich jak zużycie, naprawy, remonty, akcesoria dodatkowe. Skarżący nie podważył ustaleń oraz wniosków, wynikających z opinii biegłego, nie przedstawił bowiem żadnych rachunków i faktur, dokumentujących poniesienie dodatkowych kosztów naprawy importowanego pojazdu. Z dokumentów złożonych do akt sprawy nie wynika, aby istniała konieczność dokonania poważniejszych napraw, gdyż z dokumentacji fotograficznej pojazdu wynika, że jego uszkodzenia były nieznaczne. Niezależnie od powyższego, w tym miejscu należy dodać również, że skarżący nie skorzystał z możliwości wzięcia czynnego udziału w zleconych biegłemu rzeczoznawcy czynnościach, w trakcie których mógł podnosić wszelkie okoliczności mające, w jego ocenie, wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, w tym kwestie związane ze stopniem uszkodzenia pojazdu i oceną techniczną rzeczoznawcy. W tej sytuacji kwestionowanie opinii biegłego, nie poparte żadnymi wiarygodnymi argumentami, nie znajduje uzasadnienia. W ocenie Sądu zasadnie więc podważono wartość transakcyjną importowanego przez skarżącego pojazdu, a po wyeliminowaniu poszczególnych metod, prawidłowo określono wartość celną w oparciu o metodę "ostatniej szansy". Dokonując oceny prawidłowości przeprowadzonego postępowania należy stwierdzić, że materiał dowodowy w przedmiotowych sprawach został zgromadzony zgodnie z regułami procesowymi, w szczególności art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej i stanowił on wystarczającą podstawę do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Wbrew zarzutom skargi organ podjął wszelkie niezbędne działania, zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i wydania rozstrzygnięcia. Nie sposób więc zasadnie zarzucić mu naruszenia art. 122 i art. 180 Ordynacji podatkowej. Podobnie brak jest podstaw do zakwestionowania prawidłowości przeprowadzonej oceny materiału dowodowego, której dokonano w zgodzie z zasadami logiki. W wyniku prawidłowych działań procesowych zastosowano również właściwie zinterpretowane regulacje prawa materialnego. Sąd nie dopatrzył się w związku z wydaniem zaskarżonej decyzji, w przedmiocie określenia wysokości zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym uchybień, które usprawiedliwiałyby zarzut błędnej oceny materiału dowodowego. Decyzja ta została wydana z poszanowaniem reguł postępowania wynikających z Ordynacji podatkowej, w tym zasady swobodnej oceny dowodów (art. 191 tejże ustawy), co wyżej wykazano, oraz w zgodzie z art. 121 Ordynacji podatkowej, statuującego zasadę nakazującą prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych. Zasada ta została urzeczywistniona w przeprowadzonych postępowaniach między innymi poprzez wskazanie motywów uzasadniających podjęcie poszczególnych czynności procesowych i przytoczenie przekonujących podstaw wydanych rozstrzygnięć, z uwzględnieniem kwestii merytorycznych i procesowych. W tym miejscu należy także zaznaczyć, że bezpodstawny jest sformułowany w skardze zarzut odnośnie naruszenia art. 7 k.p.a., ponieważ postępowanie podatkowe prowadzone jest na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej, co wynika z art. 1 tej ustawy, a k.p.a., nie znajduje w niniejszych sprawach zastosowania. Zmiany w zakresie ustalenia właściwej wartości celnej towaru, w tym przypadku wartości sprowadzonego samochodu przez skarżącego samochodu, skutkowały zmianą kwoty zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym z tego tytułu, a to w konsekwencji wpłynęło na wysokość podatku od towarów i usług. Zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, opodatkowaniu podatkiem akcyzowym podlega eksport i import wyrobów akcyzowych, a obowiązek podatkowy w tym zakresie powstaje z chwilą powstania długu celnego, w rozumieniu przepisów prawa celnego (art. 7 ust. 2 pkt 1). Dług celny powstaje w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego (art. 201 ust. 2 WKC). Podstawą zaś opodatkowania podatkiem akcyzowym, zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku akcyzowym, jest wartość celna wyrobów akcyzowych powiększona o należne cło, a w przypadku importu, z uwzględnieniem ust. 6-9. Oczywistym jest zatem, że należności celne są częścią składową podstawy opodatkowania, stąd określenie prawidłowej kwoty długu celnego wpływa na określenie podatku akcyzowego. Z kolei przepis art. 20 ust 2 ustawy o podatku akcyzowym stanowi, że jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota akcyzy została wykazana nieprawidłowo, wydaje decyzję określającą kwotę akcyzy w prawidłowej wysokości. Organ celny, uwzględniając ustaloną wartość importowanego samochodu, określił zobowiązanie w podatku akcyzowym w wysokości 8 285 zł, przy zastosowaniu stawki 13,6% przyjętej w oparciu o art. 75 ust. 1 i ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym i rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22 kwietnia 2004r. w sprawie obniżenia stawek podatku akcyzowego (dla samochodów o pojemności silnika powyżej 2000 cm3). Odnośnie zaś podatku od towarów i usług, obowiązek podatkowy w imporcie powstaje również z chwilą powstania długu celnego (art. 19 ust. 7 ustawy o podatku od towarów i usług). Zgodnie zaś z art. 29 ust. 13 ustawy o podatku od towarów i usług, podstawą opodatkowania w imporcie towarów jest wartość celna powiększona o należne cło. Jeżeli przedmiotem importu są towary opodatkowane podatkiem akcyzowym - a tak jest w przypadku samochodów osobowych - to podstawą opodatkowania jest wartość celna powiększona o należne cło i podatek akcyzowy. Zatem określenie w prawidłowej wysokości należności celnych, oraz zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym, wpływa również na podstawę opodatkowania podatkiem od towarów i usług, tym samym kwotę tego zobowiązania. Zgodnie z art. 33 ust. 2 ustawy o podatku od towarów i usług, jeżeli organ celny stwierdzi, że w zgłoszeniu celnym kwota podatku została wykazana nieprawidłowo, naczelnik urzędu celnego wydaje decyzję określającą podatek w prawidłowej wysokości. W rozpoznawanej sprawie organ celny określił kwotę podatku od towarów i usług w wysokości 15 224 zł, przy zastosowaniu stawki 22%, stosownie do art. 41 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług. Z powołanych powyżej przepisów bezsprzecznie wynika, że zaistnienie pewnego zdarzenia gospodarczego, określonego na gruncie przepisów celnych, jakim jest objęcie towaru procedurą dopuszczenia do obrotu i powstanie z tego tytułu długu celnego powoduje konsekwencje w postaci powstania obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług oraz - w przypadku wyrobów akcyzowych, a takimi są samochody osobowe - również obowiązku podatkowego w zakresie podatku akcyzowego. Przepisy podatkowe, określając zasady opodatkowania w przypadku importu towarów, odwołują się zaś do rozwiązań przyjętych w prawie celnym i określonych w tym prawie zdarzeń. Przyjmując określoną przez organ kwotę wynikającą z długu celnego, rozstrzygnięcia w kwestiach podatkowych, tj. podatku akcyzowego i podatku od towarów i usług, są prawidłowe. Należy zauważyć przy tym, że zastosowane przez organ stawki obu podatków są tożsame ze stawkami zadeklarowanymi przez skarżącego w zgłoszeniach celnych i nie były przedmiotem sporu. W związku z powyższym, z uwagi na brak podstaw do uchylenia zaskarżonych decyzji, Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270, ze zm.), oddalił skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło