III SAB/Lu 21/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Małgorzata Olejowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi Sp. z o.o. na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie rozpoznania odwołania od decyzji nakładającej karę pieniężną za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym I. zobowiązuje Dyrektora Izby Celnej do rozpatrzenia odwołania Sp. z o.o. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] kwietnia 2012 r., nr [...] II. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz Sp. z o.o. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] września 2012 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wpłynęła skarga [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w S. na bezczynność Dyrektora Izby Celnej w B. P. w przedmiocie pozostawienia bez rozpoznania odwołania skarżącej od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] kwietnia 2012 r. Skarga została wniesiona w następującym stanie sprawy. W dniu [...] maja 2012 r. do Dyrektora Izby Celnej w B. P. wpłynęło odwołanie spółki [...] od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego w L. z dnia [...] kwietnia 2012 r. nakładającej na spółkę karę pieniężną w kwocie 8000 zł, podpisane przez Z. B. "w imieniu firmy". Pismem z dnia [...] maja 2012 r. organ odwoławczy wezwał skarżącą spółkę do uzupełnienia w terminie 7 dni braków odwołania przez złożenie dokumentu potwierdzającego umocowanie Z. B. do reprezentowania spółki, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania. Pismem z dnia [...] czerwca 2012 r. Dyrektor Izby Celnej w B. P. poinformował skarżącą, że odwołanie spółki zostało złożone do akt bez rozpoznania, ponieważ w wyznaczonym terminie braki odwołania nie zostały uzupełnione. W dniu [...] czerwca 2012 r. spółka [...] wezwała Dyrektora Izby Celnej w B. P. do usunięcia naruszenia prawa poprzez rozpatrzenie odwołania i wydanie merytorycznej decyzji w sprawie. Do wezwania dołączone zostało pełnomocnictwo upoważniające Z. B. do reprezentowania skarżącej we wszystkich postępowaniach jej dotyczących przed sądami administracyjnymi, w tym do wnoszenia i podpisywania skarg w jej imieniu. Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. organ wezwał skarżącą do uzupełnienia pisma wzywającego do usunięcia naruszenia prawa przez nadesłanie w terminie 7 dni, pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania, pełnomocnictwa potwierdzającego umocowanie Z. B. do reprezentacji skarżącej w postępowaniu prowadzonym przez Dyrektora Izby Celnej w B. P. W dniu [...] lipca 2012 r. spółka nadesłała żądane pełnomocnictwo . Pismem z dnia [...] lipca 2012 r. organ odwoławczy poinformował skarżącą, że podtrzymuje swoje stanowisko zawarte w piśmie z dnia [...] czerwca 2012 r. o pozostawieniu odwołania bez rozpoznania. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie spółka [...] wniosła o zobowiązanie Dyrektora Izby Celnej w B. P. do rozpatrzenia jej odwołania od decyzji organu I instancji. Spółka zarzuciła naruszenie przepisów postępowania: art. 6, 7, 8, 9 k.p.a. w związku z art. 64 § 2, 63 § 3 i art. 33 k.p.a. poprzez pozostawienie odwołania bez rozpoznania, gdy zdaniem skarżącej brak było podstaw do takiego działania organu. Skarżąca podniosła, że w przypadku niezłożenia pełnomocnictwa należało wezwać spółkę do podpisania odwołania. Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, zważył co następuje: Skarga jest uzasadniona. Wnosząca odwołanie to spółka z ograniczoną odpowiedzialnością, a więc osoba prawna. Zgodnie z art. 30 § 3 kodeksu postępowania administracyjnego (w skrócie: k.p.a.), strony nie będące osobami fizycznymi działają przez swych ustawowych lub statutowych przedstawicieli. Ponadto, jak wynika z art. 32 k.p.a. strona może działać przez pełnomocnika, chyba że charakter czynności wymaga jej osobistego działania. Pełnomocnikiem strony może być osoba fizyczna posiadająca zdolność do czynności prawnych (art. 33 § 1 k.p.a.). Pełnomocnictwo powinno być udzielone na piśmie lub zgłoszone do protokołu (§ 2). Pełnomocnik obowiązany jest dołączyć do akt oryginał lub urzędowo poświadczony odpis pełnomocnictwa (§ 3). W świetle przedstawionych unormowań odwołanie wniesione przez stronę będącą osobą prawną powinno być podpisane albo przez przedstawiciela tej osoby albo przez pełnomocnika, jeżeli takowy został ustanowiony. Zasady reprezentacji oraz osoby uprawnione do składania oświadczeń woli w imieniu spółek z ograniczoną odpowiedzialnością reguluje ustawa z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm.), w skrócie; k.s.h. W myśl art. 201 § 1 k.s.h., spółkę reprezentuje zarząd. Jeżeli zarząd jest wieloosobowy, sposób reprezentowania określa umowa spółki. Jeżeli umowa spółki nie zawiera żadnych postanowień w tym przedmiocie, do składania oświadczeń w imieniu spółki wymagane jest współdziałanie dwóch członków zarządu albo jednego członka zarządu łącznie z prokurentem (art. 205 § 1 k.s.h.). Jak wynika z akt postępowania administracyjnego, odwołanie spółki [...] od decyzji organu pierwszej instancji podpisane zostało przez Z. B. "w imieniu firmy wykonującej przewóz". Wprawdzie do odwołania nie zostało dołączone pełnomocnictwo, ani też w treści odwołania nie wskazano, że osoba podpisująca odwołanie działa w charakterze pełnomocnika skarżącej spółki, jednak z użytego sformułowania "w imieniu firmy" oraz z faktu posłużenia się pieczątką "Z. B. Dyrektor" wynikałoby, że podpisujący odwołanie jest pełnomocnikiem spółki. Z. B. nie powoływał się bowiem na swoje uprawnienie do reprezentowania spółki wynikające z członkostwa w zarządzie lub prokury. Prawidłowe jest ustalenie organu, że w zakreślonym terminie pełnomocnictwo lub jego odpis nie zostały złożone. Niezłożenie pełnomocnictwa nie dawało jednak organowi podstaw do pozostawienia podania bez rozpoznania. Zgodnie z art. 64 § 1 k.p.a., podanie pozostawia się bez rozpoznania, jeżeli w podaniu nie wskazano adresu wnoszącego i nie ma możności ustalenia tego adresu na podstawie posiadanych danych. Natomiast jeżeli podanie nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w terminie siedmiu dni z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania (art. 64 § 2 k.p.a.). W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się, że niezłożenie przez pełnomocnika stosownego upoważnienia powoduje konieczność wezwania samej strony do podpisania odwołania (art. 63 § 3 k.p.a.) na podstawie art. 64 § 2 k.p.a., pod rygorem pozostawienia odwołania bez rozpoznania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 czerwca 1998 r., I SA/Lu 641/97, niepubl. oraz G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wyd. LEX Wolters Kluwer, Warszawa 2007, s. 371). Należy bowiem zwrócić uwagę, że uprawnienie do wniesienia odwołania przysługuje stronie, a pełnomocnik działa w imieniu strony na podstawie udzielonego mu pełnomocnictwa. Jeśli zatem pełnomocnik strony, który podpisał odwołanie w imieniu strony nie złoży dokumentu pełnomocnictwa, nie można uznać jego czynności, w tym podpisania odwołania za skuteczne. Odwołanie uznać należy w takiej sytuacji za niepodpisane przez stronę i wezwać ją do podpisania odwołania na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Wymóg podpisania odwołania wynika z art. 63 § 3 k.p.a. Podanie niepodpisane nie czyni zadość innym wymaganiom ustalonym w przepisach prawa w rozumieniu art. 64 § 2 k.p.a. Brak podpisu jest brakiem formalnym, podlegającym uzupełnieniu na podstawie art. 64 § 2 k.p.a. Skoro w rozpoznawanej sprawie w terminie siedmiodniowym, określonym w art. 64 § 2 k.p.a. nie zostało złożone pełnomocnictwo upoważniające Z. B. do działania w imieniu skarżącej spółki, organ zobowiązany był wezwać spółkę [...] do podpisania odwołania przez osobę lub osoby upoważnione do składania oświadczeń woli w imieniu spółki. Wykazanie tego uprawnienia następuje na podstawie aktualnego wypisu z Krajowego Rejestru Sądowego, który zawiera dane co do sposobu reprezentacji spółki. Pozostawienie odwołania bez rozpoznania bez uprzedniego wezwania strony do podpisania odwołania stanowiło naruszenie art. 64 § 2 k.p.a. Zgodnie z przeważającym w orzecznictwie i doktrynie poglądem, bezpodstawne pozostawienie podania bez rozpoznania oznacza, że organ administracji publicznej, właściwy w sprawie, której dotyczy podanie, pozostaje bezczynnym i na tę jego bezczynność służy skarga do sądu administracyjnego (por. przykładowo uchwałę składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 8 czerwca 2000 r., III ZP 11/00, opubl. w OSNAPiUS 2000, nr 19, poz. 702, podobnie wyroki NSA z dnia: 8 kwietnia 2008 r., I GSK 485/07; 11 marca 2011 r., II GSK 337/10; 28 lipca 2011 r., II OSK 1017/11; 22 lutego 2012 r., II GSK 3/11; 10 marca 2011 r., II GSK 358/10 oraz B. Adamiak, J. Borkowski – Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H.Beck, Warszawa 2011, s.311). Wobec stwierdzenia, że pozostawienie odwołania bez rozpoznania było w sprawie niniejszej bezpodstawne, skarga na bezczynność jest uzasadniona. Organ nie rozpoznał bowiem odwołania skarżącej spółki w ustawowym terminie, określonym w art. 35 § 3 k.p.a. Dodatkowo podnieść należy, że w dniu [...] lipca 2012 r. Z. B. przedłożył pełnomocnictwo do występowania w imieniu spółki [...] noszące datę [...] października 2011 r., podpisane przez H. B., prezesa zarządu spółki (k. 62 akt adm.). Zgodnie z art. 149 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.), w skrócie; p.p.s.a., uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sąd zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu lub interpretacji lub dokonania czynności lub stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zobowiązał Dyrektora Izby Celnej w B. P. do rozpoznania odwołania skarżącej spółki [...]. Jednocześnie sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pozostawienie odwołania bez rozpoznania nie było bowiem wynikiem zaniechania organu, lecz błędnej oceny skutków niezłożenia pełnomocnictwa. Rozpoznając sprawę ponownie organ mieć będzie na uwadze, że do akt administracyjnych złożone zostało już pełnomocnictwo, podpisane przez prezesa zarządu spółki – H. B., upoważniające Z. B. do występowania w imieniu spółki [...], nie został jednak dołączony wypis z Krajowego Rejestru Sądowego, z którego wynikałoby uprawnienie H. B. do jednoosobowej reprezentacji spółki. W toku postępowania przez sądem złożone zostało pisemne oświadczenie prezesa zarządu spółki potwierdzające wszelkie czynności pełnomocnika oraz wypis z KRS. Należy jednak zwrócić uwagę, że zarówno wypis z KRS, jak i potwierdzenie czynności pełnomocnika powinny być przedstawione organowi odwoławczemu, który obowiązany jest ocenić dopuszczalność odwołania i skuteczność czynności pełnomocnika. Brak wypisu z KRS powinien być uzupełniony w toku postępowania odwoławczego w trybie art. 64 § 2 k.p.a. Z tych wszystkich względów i na podstawie art. 149 § 1 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.