II SA/Wr 561/12
WyrokWSA we Wrocławiu2012-12-28
Skład orzekający: Władysław Kulon, Ireneusz Dukiel, Tadeusz Kuczyński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie ścieków do rzeki K. powyżej ujęcia wody pitnej w P. jest zgodne z prawem, uwzględniając potencjalne zagrożenia dla jakości wody pitnej i interes społeczny?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo zebrały materiał dowodowy i dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych, które zostały przekonywająco uzasadnione. Pozwolenie wodnoprawne zostało wydane zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa wodnego, a zarzuty dotyczące naruszenia wymagań ochrony zdrowia ludzi i środowiska nie znalazły potwierdzenia. Sąd podkreślił, że organy administracji miały obowiązek wydać pozwolenie, jeśli spełnione zostały warunki ustawowe, a odmowa mogła nastąpić tylko w ściśle określonych przypadkach, które w tej sprawie nie wystąpiły.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie oczyszczonych ścieków z miasta Z. do rzeki K. powyżej ujęcia wody pitnej w P. Skarżące przedsiębiorstwo A. kwestionowało zgodność z prawem tej decyzji, podnosząc zarzuty dotyczące naruszenia przepisów ochrony środowiska i prawa wodnego, a także naruszenia zasady uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli. Sprawa przeszła przez wielokrotne postępowania administracyjne i sądowe, w tym dwukrotne uchylenia decyzji przez WSA i skargę kasacyjną do NSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Władysław Kulon Sędzia WSA - Ireneusz Dukiel /sprawozdawca/ Sędzia NSA - Tadeusz Kuczyński Protokolant - Magda Minkisiewicz po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 19 grudnia 2012 r. sprawy ze skargi A. S.A. na decyzję Dyrektora Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. z dnia 4 maja 2010 r. Nr [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oddala skargę.
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu decyzją z dnia 7 czerwca 2010 r. nr [...] Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. (zwany dalej DRZGW), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., w zw. z art. 4 ust. 4 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (t.j. Dz. U. z 2005 r. Nr 239, poz. 2019 ze zm., dalej jako prawo wodne lub w skrócie u.p.w.), po rozpatrzeniu odwołania A. w L. (zwanego dalej A.) od decyzji Starosty Z. z dnia 13 listopada 2007 r., znak: [...], udzielającej B. w Z. (zwanego dalej B.) pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na odprowadzaniu ścieków z miasta Z. i okolicznych wsi poprzez M. do rzeki K., oczyszczonych na mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków, utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
Kwestionowana decyzja została podjęta w następującym stanie faktycznym i prawnym:
Starosta Z. decyzją z dnia z 13 listopada 2007 r. udzielił B. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód w zakresie odprowadzania oczyszczonych ścieków do rzeki K.. Wojewoda D., po rozpatrzeniu odwołania A., decyzją z 11 stycznia 2008 r. znak: [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Z.. W skardze skierowanej do WSA we W. A. zarzuciło zaskarżonej decyzji: 1) naruszenie przepisu art. 144 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.- Prawo ochrony środowiska (t. jedn. Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm., dalej w skrócie u.p.o.ś.) poprzez przyjęcie, że eksploatacja instalacji oczyszczalni ścieków w Z. nie powoduje przekroczenia standardów jakości środowiska; 2) naruszenie przepisu art. 144 ust. 1 u.p.o.ś. poprzez przyjęcie, iż ustalenie najwyższych dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w ściekach zrzucanych do K. zgodnie z dyrektywą Rady z dnia 21 maja 1991 r. i z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 24 lipca 2006 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska (Dz. U. Nr 137, poz. 984, dalej w skrócie r.M.Ś.w. z 2006 r.) przesądza automatycznie o braku jakichkolwiek przeszkód odnośnie zrzutu ścieków bezpośrednio do rzeki K. z pominięciem rzeki L.; 3) naruszenie przepisu art. 123 pkt 3 u.p.w. poprzez przyjęcie, iż pozwolenie wodnoprawne wydane przez organ pierwszej instancji nie narusza wymagań ochrony zdrowia oraz środowiska; 4) naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. poprzez: a) pominięcie okoliczności, iż wydanie pozwolenia wodnoprawnego zezwalającego na odprowadzenie ścieków do rzeki L., a następnie przez rzekę C. do rzeki K. stanowiłoby realną ochronę ujęcia wody w P. przed skażeniem i uwzględniałoby interes społeczny oraz słuszny interes obywateli; b) brak rozstrzygnięcia kwestii, czy pojemność zbiornika retencyjnego stanowiącego element mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków w Z. oraz wiążący się z tym czas przetrzymywania ścieków warunkuje dostateczną ochronę przed skutkami potencjalnej awarii; c) nieokreślenie, w jaki sposób przy zaniku energii elektrycznej ścieki zostaną skierowane do zbiornika retencyjnego; d) niewyjaśnienie, czy odprowadzanie oczyszczonych ścieków w sytuacji ustalenia najwyższych dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń pozostaje bez wpływu na jakość wody pitnej dostarczanej mieszkańcom L. oraz okolicznych gmin.
WSA we Wrocławiu wyrokiem z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 157/08, uchylił zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu orzeczenia, stwierdzając naruszenie prawa procesowego obligujące do uwzględnienia skargi, Sąd wskazał m.in. na konieczność wyjaśnienia powodów odstąpienia od pierwotnej koncepcji odprowadzania oczyszczonych ścieków do rzeki L., a następnie przez rzekę C. do rzeki K. i określenia miejsca zrzutu ścieków poniżej ujęcia wody w P., a ponadto na potrzebę odniesienia się do ponownie zgłoszonego w dniu 26 lipca 2007 r. wniosku Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L. (dalej także w skrócie jako PPIS) o zapewnienie w prowadzonym postępowaniu udziału jego przedstawiciela. Sąd zwrócił też uwagę na szczególny aspekt tej sprawy, jaki tworzy przepis art. 7 k.p.a., wymagający m.in. równoważenia interesu społecznego i słusznego interesu indywidualnego.
Po przeprowadzeniu postępowania odwoławczego Wojewoda Dolnośląski decyzją z dnia 9 października 2008 r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty Z. z dnia 13 listopada 2007 r. Prawidłowość decyzji wydanej w postępowaniu odwoławczym ponownie zakwestionowało A.. W skardze skierowanej do WSA we Wrocławiu zarzucono: 1) naruszenie przepisu art. 144 ust.1 u.p.o.ś. poprzez przyjęcie, że eksploatacja instalacji oczyszczalni ścieków w Z. nie powoduje przekroczenia standardów jakości środowiska; 2) naruszenie przepisu art. 144 ust.1 u.p.o.ś. poprzez przyjęcie, iż ustalenie najwyższych dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w ściekach zrzucanych do K. zgodnie z r. M.Ś.w. z 2006 r., przesądza automatycznie o braku jakichkolwiek przeszkód odnośnie zrzutu ścieków przez B. bezpośrednio do rzeki K. z pominięciem rzeki L. i C. W. oraz nie powoduje zagrożenia dla zaopatrzenia ludności w wodę o wymaganej jakości; 3) naruszenie przepisu art. 125 pkt 3 u.p.w. poprzez przyjęcie, iż pozwolenie wodnoprawne wydane przez organ I instancji nie narusza wymagań ochrony zdrowia oraz środowiska; 4) naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. poprzez: a) pominięcie okoliczności, iż wydanie pozwolenia wodnoprawnego zezwalającego B. na odprowadzanie ścieków do rzeki L. i dalej przez rzekę C. do rzeki K., stanowiłoby realną ochronę ujęcia wody dla miasta L. w P. przed skażeniem zrzucanymi ściekami, uwzględniałoby interes społeczny oraz słuszny interes obywateli, b) brak rozstrzygnięcia kwestii, czy pojemność zbiornika retencyjnego stanowiącego element mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków w Z. oraz wiążący się z tym czas przetrzymywania ścieków warunkuje dostateczną ochronę przed skutkami potencjalnej awarii, c) nieokreślenie, w jaki sposób przy zaniku energii elektrycznej ścieki zostaną skierowane do zbiornika retencyjnego, d) niewyjaśnienie, czy odprowadzanie oczyszczonych ścieków z miasta Z. i okolicznych wsi do rzeki K., w sytuacji ustalenia najwyższych dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w tychże ściekach oraz występującego w K. skażenia mikrobiologicznego pozostaje bez wpływu na jakość wody pitnej dostarczanej mieszkańcom L. oraz okolicznych gmin; 5) naruszenie przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. Dz. U. z 2012 r., poz.270 ze zm., dalej w skrócie u.p.p.s.a.), polegające na nieuwzględnieniu przez organ II instancji oceny prawnej oraz wskazań Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu co do dalszego prowadzenia postępowania, zawartych w uzasadnieniu wyroku tego sądu, zobowiązujących organ II instancji do wyjaśnienia w sposób nie budzący wątpliwości zasadności przyjętego w udzielonym pozwoleniu wodnoprawnym sposobu odprowadzania ścieków do rzeki K., ze szczególnym uwzględnieniem legalności odstąpienia od realizowanej koncepcji odprowadzania ścieków do rzeki K., ale poprzez L. i C. W. i określenia miejsca zrzutu ścieków poniżej ujęcia wody w P., z którego zaopatrywane jest w wodę miasto L. i okoliczne gminy, w kontekście przepisów art. 144 ust. 1 u.p.o.ś., postanowień Dyrektywy 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiającej ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej oraz pisma z dnia 26 lipca 2007 r. Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w L.; 6) naruszenie przepisu art. 153 u.p.p.s.a., polegające na nieuwzględnieniu przez organ II instancji oceny prawnej oraz wskazań sądu co do dalszego prowadzenia postępowania, zawartych w uzasadnieniu wyroku tego sądu zobowiązujących organ II instancji do oceny legalności pozwolenia wodnoprawnego w zakresie ustalonym decyzją Starosty Z. z dnia 13 listopada 2007 r., w kontekście zasady interesu społecznego oraz słusznego interesu indywidualnego; 7) naruszenie przepisu art. 153 u.p.p.s.a., polegające na nieuwzględnieniu przez organ II instancji oceny prawnej oraz wskazań sądu co do dalszego prowadzenia postępowania, zawartych w uzasadnieniu wyroku tego sądu, zobowiązujących organ II instancji do wyjaśnienia, co należy rozumieć przez stwierdzanie, iż koncepcja wnioskowana przez stronę skarżącą nie może być realizowana z uwagi na to, iż była opracowana i realizowana w określonych czasowo realiach prawnych i ekonomicznych.
WSA we Wrocławiu wyrokiem z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 665/08, uchylił decyzję Wojewody D. z dnia 9 października 2008 r. W motywach wydanego orzeczenia Sąd wskazał, że skarga zasługuje na uwzględnienie przede wszystkim z powodu zignorowania przez Wojewodę D. zastrzeżeń zawartych w uzasadnieniu poprzedniego wyroku kasacyjnego i przyjętej przez ten organ formuły uzasadnienia zaskarżonej decyzji, noszącej cechy orzeczniczej nonszalancji. W ocenie Sądu w zaskarżonej decyzji w dalszym ciągu nie wykazano w sposób wymagany prawem zasadności rozstrzygnięcia podjętego w sprawie w postępowaniu instancyjnym. Sąd stwierdził, że przyjęta trasa odprowadzania ścieków i określenie miejsca zrzutu oczyszczonych ścieków powyżej ujęcia wody pitnej w P. – traktowana przez organy orzekające jako koncepcja prawidłowa – budzi wątpliwości zarówno ze względu na stanowisko organu odwoławczego prezentowane w uzasadnieniu decyzji Wojewody D. z dnia 16 czerwca 2003 r. i z 21 listopada 2006 r., jak i ze względu na brak rozważenia jej we wszystkich aspektach wynikających z przepisu art. 7 k.p.a., i powołanych w uzasadnieniu poprzedniego wyroku kasacyjnego przepisów art. 1 ust. 4, art. 42 ust. 1 i art. 122 ust. 4 u.p.w. Zdaniem Sądu nie można uzasadniać zmiany koncepcji odprowadzania ścieków zmianą koncepcji w tym zakresie, jak czyni to Wojewoda D., pomijając jednocześnie znaczenie opinii wydanej dla oczyszczalni przez Głównego Inspektora Sanitarnego w dniu 5 maja 1987 r. oraz wykonanie w jej następstwie przepompowni przerzutowej ścieków, kolektora zrzutowego, rowu doprowadzającego ścieki do L. i projektu jej regulacji. Ponadto zdaniem Sądu, nie zasługiwały na akceptację motywowanie zmiany koncepcji okolicznościami natury ekonomicznej – jak czyni to Dyrektor Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W. (dalej w skrócie jako DRZGW) w odpowiedzi na skargę – wskazując, że realizacja koncepcji wnioskowanej przez skarżące przedsiębiorstwo powodowałoby długotrwały wzrost opłat ponoszonych przez mieszkańców Z. i okolicznych wsi za odprowadzanie ścieków. Sąd przyjął, że kwestie o charakterze ekonomicznym nie mogą zdominować postulatów dyktowanych ustawą – Prawo ochrony środowiska i elementarnych obowiązków w zakresie ochrony zdrowia społeczeństwa i obowiązkiem zagwarantowania mu bezpieczeństwa ekologicznego, w tym optymalnego zabezpieczenia go przed skażeniem dostarczanej wody pitnej. Są to przesłanki, którym należy przyznać znaczenie nadrzędne. Sąd uznał również, że nie zasługuje na akceptację stwierdzenie Wojewody D., że funkcjonujący od wielu lat system odprowadzania ścieków, będący przedmiotem sporu i tej sprawy, nie powoduje zagrożeń dla zaopatrzenia ludności w wodę o wymaganej jakości. Zważyć bowiem należy na sygnalizowanie w stanowczy i interwencyjny sposób przez PPIS w L. tego, że woda w rzece K. – jako ujęcie wodociągowe dla ludności nie spełnia wymaganych parametrów, występują w niej przekroczenia ilościowe bakterii coli typu kałowego, paciorkowców kałowych, a ponadto notowana jest obecność pałeczek salmonelli. Z tych względów wątpliwości Sądu budziła również prawidłowość określenia w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej stopnia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w ściekach zrzucanych do K. – przy jednoczesnym braku – jak słusznie zarzucono w skardze – jakiegokolwiek systemu stałego monitoringu, umożliwiającego przeciwdziałanie skażenia ujęcia wody, przede wszystkim w przypadku wystąpienia awarii. Sąd podniósł, że wbrew sugestiom Wojewody D. zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, WSA we Wrocławiu w poprzednim wyroku kasacyjnym nie zalecał dopuszczenia inspektora sanitarnego do udziału w postępowaniu w charakterze strony, wskazując jednoznacznie, że nie przesądza o jego procesowym statusie. Wskazał jedynie na ustrojową pozycję tego organu oraz aspekt stworzony treścią przepisu art. 125 pkt 3 u.p.w.
Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy, którym po zmianie przepisów u.p.w. został DRZGW, w związku w wytycznymi zawartymi w wyroku z dnia 12 maja 2009 r. wystąpił do PPIS w L. oraz do D. Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska Delegatura w L. (dalej w skrócie jako DWIOŚ) o zajęcie stanowiska, czy pozwolenie wodnoprawne wydane przez Starostę Z. z dnia 13 listopada 2007 r. narusza przepisy w kontekście art. 125 ust. 3 u.p.w.
W udzielonej odpowiedzi z dnia 11 marca 2010 r. PPIS poinformował, że prowadzi monitoring jakości sanitarnej wody w rzece K. w miejscu ujmowania jej dla potrzeb wodociągu A.. Powołując się na wynik przeprowadzanych na przestrzeni ostatnich lat badań laboratoryjnych stwierdzono, że jakość tej wody pod względem fizyko-chemicznym odpowiadała kategorii A1 zdefiniowanej w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 27 listopada 2002 r. w sprawie wymagań, jakim powinny odpowiadać wody powierzchniowe wykorzystywane do zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia (Dz. U. Nr 204, poz. 1728, dalej w skrócie r.M.Ś.w. z 2002 r.). Jednak zanieczyszczenie wody bakteriami grupy coli oraz paciorkowcami kałowymi (enterokokami) kwalifikowało ją do kategorii A2, natomiast ze względu na ilość bakterii grupy coli typu kałowego, jakość wody odpowiadała kategorii A3. W 2007 r. stwierdzono również obecność pałeczek Salmonella. Wyjaśniono, że powodem zanieczyszczenia bakteriologicznego wody w rzece K. może być zrzut ścieków z oczyszczalni. Ponadto stwierdzono, że wodociąg A. wyposażony jest w wieloprocesowy system uzdatniania wody. Jednak zła jakość surowca może wpływać na zmniejszenie wydajności procesów uzdatniania wody, konieczność stosowania większej ilości środków dezynfekcyjnych, a co za tym idzie, pogorszenie jakości produkowanej wody. Zanieczyszczenie bakteriologiczne wody w rzece K. może również stwarzać zagrożenie przedostania się zanieczyszczeń do wody przeznaczonej do spożycia. W związku z tym, mając na uwadze ochronę zdrowia ludzkiego PPIS w L. wskazał, że uważa za niekorzystne odprowadzanie ścieków do rzeki K., a przez to pogarszanie jakości wody stanowiącej źródło zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia.
Pismem z dnia 22 marca 2010 r. odpowiedzi udzielił również DWIOŚ. W przesłanym opracowaniu przedstawił wyniki pomiarów i kontroli ścieków surowych doprowadzanych do oczyszczalni w Z. i ścieków oczyszczonych odprowadzanych do K.. Wskazał, że przedłożone do Delegatury w L., w związku z realizacją obowiązku wynikającego z art. 149 ust. 1 u.p.o.ś. wyniki badań analiz pobranych prób ścieków odprowadzanych z oczyszczalni w okresie od czerwca 2008 r. do lutego 2010 r. wykazały brak przekraczania najwyższych dopuszczalnych wartości wskaźników zanieczyszczeń wprowadzanych do wód określonych w r.M.Ś.w. z 2006 r., za wyjątkiem pobranych prób ścieków w dniach 24-25 lutego 2010 r., gdzie wartość wskaźnika BZT5 w odprowadzanych ściekach wyniosła 18,3mg02/dm3 i przekroczyła najwyższą dopuszczalną wartość tego wskaźnika wynoszącą 15mg02/dm3. Kontrola oczyszczalni ścieków w Z. została przeprowadzona przez Delegaturę w L. w dniach 10 i 17 czerwca 2008 r. Kontrolą objęto okres od dnia 1 stycznia 2006 r. do dnia 17 czerwca 2008 r. Ponadto dodano m.in. że kontrola wykazała, iż analizy ścieków w zakresie wskaźników:- ChZTcr w pobranych próbach ścieków w dniach 14-16 marca 2006 r. (nr próbki 1/2006), 18-20 czerwca 2006 r. (nr próbki 16/2006) -azotu ogólnego w pobranych próbach ścieków w dniach 14-15 marca 2006 r. (nr próbki 1/2006), 18-19 kwietnia 2006 r. (nr próbki 16/2006), 9-10 maja 2006 r. (nr próbki 19/2006) wykonane zostały niezgodnie z metodykami referencyjnymi, określonymi w zał. nr 10 do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 8 lipca 2004 r. w sprawie warunków, jakie należy spełnić przy wprowadzaniu ścieków do wód lub do ziemi, oraz w sprawie substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego (Dz. U. Nr 168, poz. 1763, dalej w skrócie r.M.Ś.w. z 2004 r.). Pozostałe wskaźniki zdaniem organu ochrony środowiska w tych analizach oraz wskaźniki w następnych wykonywanych analizach wykonywane były zgodnie z metodykami referencyjnymi określonymi w tym rozporządzeniu, zaś od dnia 31 lipca 2006 r. zgodnie z metodykami referencyjnymi określonymi w zał. nr 10 do r.M.Ś.w. z 2006 r. Nadto organ ochrony środowiska podał, że obliczone na podstawie danych udostępnionych przez B. (tj. wykonanych badań ścieków) stopnie redukcji zanieczyszczeń wynoszą: w 2006r.: BZT5 - od 96 do 99 %, ChZTCr - od 81 % do 95 %, zawiesiny ogólnej - od 91 % do 98 %, azotu ogólnego - 69 % i fosforu ogólnego - 82 %.; w roku 2007: BZT5 - od 92 do 97 %, ChZTCr - od 73 % do 94 %, zawiesiny ogólnej - od 91 % do 96 %, azotu ogólnego - 83 % i fosforu ogólnego - 88 %. W związku z powyższym w 2006 r. stopień redukcji azotu ogólnego i fosforu ogólnego w ściekach oraz w 2007 r. stopień redukcji ChZTCr w ściekach nie odpowiadał wymaganiom wynikającym z r.M.Ś.w. z 2006 r.
DRZGW, po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania, decyzją z dnia 4 maja 2010 r., nr DN-NW-410-71/o/09, utrzymał w mocy decyzję Starosty Z. z dnia 13 listopada 2007 r. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy rozważając wątpliwości związane z ewentualnym naruszeniem art. 1 ust. 4, art. 42 ust. 1 i art. 122 ust. 4 u.p.w. przyjął, że art. 1 ust. 4 jest przepisem o charakterze ogólnym i w związku z tym wszelkie poruszone w nim uwarunkowania, jeśli znajdują odzwierciedlenie w przepisach szczegółowych, zarówno w dalszych artykułach prawa wodnego, jak i innych przepisach, mają znaczenie podrzędne w stosunku do tych przepisów szczególnych. Przykładowo, kwestie związane z wydawaniem bądź odmową wydania pozwoleń wodnoprawnych uregulowane są w art. 122 -140 u.p.w., przepisy dotyczące ochrony wód znajdują się w Dziale III Prawa wodnego, a szczegółowe przepisy dotyczące odprowadzania ścieków reguluje r.M.Ś.w. z 2006 r. Ponadto organ odwoławczy przyjął, że przesłanka (intencja) art. 1 ust. 4 u.p.w., tj. niedopuszczanie do wystąpienia możliwego do uniknięcia pogorszenia ekologicznych funkcji wód nie ma w sprawie uzasadnienia, gdyż oczyszczalnia ścieków będzie odprowadzać do środowiska taki sam ładunek różnych substancji niezależnie od tego, gdzie będzie zlokalizowana. Z analogicznych powodów (regulacja zagadnienia przez przepisy szczegółowe) organ odwoławczy nie uznał, że został naruszony art. 42 ust. 1 lub art. 122 ust. 4 u.p.w. Dokonując analizy ewentualnego naruszenia art. 42 ust. 1 u.p.w. organ odwoławczy zwrócił uwagę, że ustawodawca - należy zakładać, że celowo - użył sformułowania ,,oddziaływania na środowisko". Przy interpretacji, zarówno językowej jak i celowościowej, tego niebudzącego wątpliwości sformułowania organ przyjął, że w jego zakresie nie mieści się interes przedsiębiorstw wodociągowych lecz ochrona środowiska przed negatywnym oddziaływaniem człowieka. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy argumentował, że formułując zarzut naruszenia art. 125 pkt 3 u.p.w. A. nie podało jakie to konkretne wymagania wynikające z odrębnych przepisów zostały naruszone. W ocenie organu II instancji zarzuty o naruszenie art. 144 ust. 1 u.p.o.ś. i pozostającym w związku z nim zarzutem o naruszenie art. 125 pkt 3 u.p.w., a w konsekwencji i art. 7 k.p.a., tj. w szczególności zarzut nie wyjaśnienia, czy odprowadzanie oczyszczonych ścieków, w sytuacji ustalenia najwyższych dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w tychże ściekach oraz występującego w K. skażenia mikrobiologicznego, pozostaje bez wpływu na jakość wody pitnej dostarczanej mieszkańcom L. oraz okolicznych gmin, należy odrzucić z oczywistych przyczyn zarówno logicznych, jak i prawnych. DRZGW stwierdził, że każda oczyszczalnia ścieków odprowadza wodę zawierającą jakiś ładunek różnych substancji. W ocenie organu zasadnicza jest odpowiedź na pytanie, czy jakość odprowadzanych ścieków z danej oczyszczalni jest zgodna z obowiązującymi przepisami polskimi oraz UE. W przypadku oczyszczalni ścieków użytkowanej przez B. konkretne, zgodne z obowiązującymi przepisami wymogi ilościowo-jakościowe wobec odprowadzanych ścieków znalazły się w decyzji Starosty Z.. DRZGW przyjął, że PPIS w L. oraz DWIOŚ Delegatura w L. wyrażając stanowiska, czy pozwolenie wodnoprawne wydane przez Starostę Z. narusza przepisy w kontekście art. 125 ust. 3 u.p.w., pomimo, że pytanie było sformułowane w sposób jednoznaczny, nie stwierdzili, iż pozwolenie to narusza art. 125 ust. 3 u.p.w. lub jakikolwiek inny przepis. W ocenie organu odwoławczego zamiast tego zapytane organy sformułowały odpowiedzi w sposób, który można uznać za dążenie do uchylenia się od zajęcia stanowiska. Wobec czego organ odwoławczy przyjął, że brak stwierdzenia przez PPIS oraz DWIOŚ naruszenia przepisów poprzez wydanie pozwolenia wodnoprawnego można w świetle art. 76 § 1 k.p.a. uznać za dowód na zgodność z prawem wymogów dotyczących ochrony środowiska i ochrony zdrowia ludzi, przynajmniej w zakresie będącym przedmiotem zainteresowań powyższych organów. Odnosząc się do kwestii związanej z brakiem uwzględnienia możliwości odprowadzania ścieków za pomocą innego wariantu w celu ochrony przed skażeniem ujęcia w P., organ odwoławczy stwierdził, że woda wykorzystywana jako surowiec w wielu przedsiębiorstwach wodociągowych w Polsce nie jest odpowiedniej jakości, a do wielu rzek stanowiących źródło poboru wody dla potrzeb zaopatrzenia ludności odprowadzane są różnego rodzaju ścieki. W ocenie organu II instancji oczyszczanie wody do jakości wymaganej dla wody przeznaczonej do spożycia przez ludzi jest zadaniem i obowiązkiem przedsiębiorstw wodociągowych. W tym zakresie podzielono pogląd WSA we Wrocławiu, że kwestie o charakterze ekonomicznym nie mogą zdominować postulatów dyktowanych u.p.o.ś. i elementarnych obowiązków w zakresie ochrony zdrowia społeczeństwa i obowiązkiem zapewnienia mu bezpieczeństwa ekologicznego oraz przyznania zapobieganiu przed skażeniem wody pitnej znaczenia nadrzędnego, jednak gdyby chcieć postępować w Polsce (a także gdziekolwiek indziej) zgodnie z koncepcją A., tzn. nie odprowadzać ścieków (oczyszczonych zgodnie z obowiązującymi normami) do cieków powyżej ujęć wody, oznaczałoby to sparaliżowanie funkcjonowania gospodarki ściekowej w skali ogólnokrajowej. Jedyną alternatywą byłoby w takim wypadku transportowanie znacznej części ścieków z terytorium całego kraju bezpośrednio do morza, co jest oczywistym absurdem. Organ odwoławczy zauważył również, że w świetle najważniejszych dokumentów planistycznych i planistyczno-sektorowych (Program dla Odry 2006, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Z., plan zagospodarowania przestrzennego Województwa D.) odstąpiono od pierwotnej koncepcji budowy zbiornika "R." jako zbiornika wody ujmowanej dla potrzeb L. Okręgu M., natomiast przewidziana jest jedynie budowa suchego zbiornika retencyjnego. Zdaniem organu II instancji dalsze rozważania na ten temat musiałyby prowadzić do wyjaśniania przyczyn i skutków transformacji systemowo-ustrojowej, jaka dokonała się w Polsce w latach 90-tych, w szczególności w zakresie ekonomii, co pozostaje poza zakresem decyzji administracyjnych. W związku z powyższym organ II instancji uznał za nieaktualną opinię Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 5 maja 1987 r. w sprawie sposobu rozwiązania gospodarki ściekowej gminy Z.. Tym samym udział w postępowaniu Głównego Inspektora Sanitarnego, jak i PPIS - niebędących nota bene na podstawie art. 127 ust. 7 u.p.w. stronami postępowania - nie znajduje uzasadnienia, aczkolwiek – jak wcześniej wykazano - opinie i stanowiska organów inspekcji sanitarnej zostały przeanalizowane, a zawarte w nich argumenty wzięte pod uwagę. Odnosząc się do zarzutu strony odwołującej się dotyczącego potencjalnych zagrożeń dla ujęcia wody m.in. związanych z awariami DRZGW uznał, że zarzut ten nie podlega uwzględnieniu z oczywistych przyczyn logicznych, gdyż praktycznie żadna, nawet najnowocześniejsza, technologia urządzenia nie gwarantuje 100% pewności jego niezawodności. Organ odwoławczy nie zgodził się także z zarzutem braku systemu monitoringu. W tym zakresie wskazano, że Starosta Z. w punktach III. 1. i III. 4. decyzji precyzyjnie oraz w sposób zgodny z r.M.Ś.w. z 2006 r. nałożył na B. obowiązek prowadzenia monitoringu oraz rejestrowania ilości i jakości odprowadzanych ścieków.
Reasumując, organ II instancji zauważył, że prawo wodne precyzyjnie określa, kiedy można odmówić wydania pozwolenia wodnoprawnego, dlatego też przyjąć trzeba, że zapis art. 126 u.p.w. statuuje obowiązek wydania pozwolenia o ile zostaną spełnione wymagania przewidziane w ustawie, a odmowa może nastąpić tylko wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności określone w art. 126 ustawy, który z kolei odsyła do art. 125 ustawy (wyrok NSA z dnia 28.04.2006 r. sygn. II OSK 749/05). Po analizie całokształtu sprawy DRZGW nie dostrzegł przepisów (w tym wymogów w zakresie jakości odprowadzanych ścieków), które miałyby zostać naruszone udzielonym pozwoleniem wodnoprawnym. Podkreślił, że przepisów tych nie wskazuje ani A., ani WSA we Wrocławiu w wyroku z 12 maja 2009 r. Ze względu na powyższe, ponieważ nie stwierdzono naruszenia art. 125 u.p.w., a tym samym i art. 126 u.p.w., to nie ma podstaw do odmowy wydania pozwolenia wodnoprawnego w oparciu o przepisy prawa wodnego. Tym samym organ odwoławczy przyjął, że odmowa wydania pozwolenia wodnoprawnego (a zatem i decyzja organu odwoławczego inna niż utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji) w oparciu o przepisy prawa wodnego również nie miałaby podstaw prawnych. Organ II instancji przyjął przy tym, że rozpatrywanie sprawy wyłącznie poprzez pryzmat interesu społecznego mieszkańców L. i A. przy całkowitym pominięciu interesu społecznego mieszkańców Z. i okolicznych wsi oraz B. stanowiłoby naruszenie art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Interes mieszkańców Z. i okolicznych wsi wyraża się m.in. poprzez fakt, że realizacja koncepcji wnioskowanej przez A. skutkowałaby istotnym, długotrwałym wzrostem opłat za odprowadzanie ścieków. Dodatkowo DRZGW wyjaśnił, że zgodnie z decyzją Wojewody L. z 28 sierpnia 1995 r., znak: [...]o ustanowieniu strefy ochronnej ujęcia wody powierzchniowej w P. dla miasta L. dopuszcza się odprowadzanie oczyszczonych ścieków do wód i do ziemi. Przywołano przy tym punkt III decyzji w brzmieniu: ,,Na terenie strefy ochronnej wprowadza się następujące zakazy, nakazy i ograniczenia: 1. Na terenie wewnętrznym ochrony pośredniej: 1.1.Zakaz odprowadzania do wód powierzchniowych i do ziemi ścieków niespełniających warunków uzgodnionych z Wydziałem Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego i Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w L.". Organ odwoławczy przyjął, że sformułowanie tego zakazu można ocenić jako nie w pełni odpowiadające aktualnym uwarunkowaniom, jednakże jest ono prawnie obowiązujące. Podkreślono, że właściciel ujęcia w P. może wystąpić do DRZGW z wnioskiem o ustanowienie strefy ochronnej dostosowanej do aktualnie obowiązującego prawa wodnego.
Z opisaną decyzją organu odwoławczego nie zgodziło się A. wnosząc skargę do WSA we Wrocławiu. W skardze zarzucono naruszenie: 1) przepisu art. 144 ust. 1 u.p.o.ś. poprzez przyjęcie, że skoro jakość odprowadzanych ścieków z oczyszczalni w Z. jest zgodna z obowiązującymi przepisami polskimi oraz UE, to tym samym eksploatacja oczyszczalni ścieków w Z. nie powoduje przekroczenia standardów środowiska, wobec czego akceptacji winno podlegać rozwiązanie polegające na zrzucie tychże ścieków przez B. bezpośrednio do rzeki K. z pominięciem rzeki L. i Czarnej Wody, w sytuacji gdy ustalenie stężeń zanieczyszczeń w zrzucanych ściekach na najwyższym dopuszczalnym poziomie przy jednoczesnym braku monitoringu ze strony B. skutkowało niezabezpieczeniem ujęcia wody w P. przed realnym jego skażeniem w związku z awaryjnym zrzutem ścieków w dniu 23 lipca 2009 r.; 2) przepisu art. 144 ust. 1 u.p.o.ś. w związku z treścią pisma z dnia 24 lipca 2009 r. B., poprzez przyjęcie, że eksploatacja instalacji oczyszczalni ścieków w Z. nie powoduje przekroczenia standardów jakości środowiska, w sytuacji jednoznacznego oświadczenia w treści pisma przez B. o zachwianiu procesu oczyszczania ścieków oraz pogorszeniu jakości zrzucanych ścieków, w następstwie braku zasilania oczyszczalni ścieków w energię elektryczną w dniu 23 lipca 2009 r. i przedostaniu się w związku z tym do rzeki K. podwyższonych ładunków zanieczyszczeń; 3) przepisu art. 144 ust. 1 u.p.o.ś. w związku z treścią pisma z dnia 11 marca 2010 r. PPIS, poprzez przyjęcie, że eksploatacja instalacji oczyszczalni ścieków w Z. nie powoduje przekroczenia standardów jakości środowiska, w sytuacji stwierdzenia w jego treści przez PPIS w L. istnienia zanieczyszczenia bakteriologicznego wody w rzece K. w związku z działalnością B.; 4) przepisu art. 125 pkt 3 u.p.w. w związku z pismem z dnia 11 marca 2010 r. PPIS, poprzez przyjęcie, iż pozwolenie wodnoprawne wydane B. nie narusza wymagań ochrony zdrowia oraz środowiska, w sytuacji jednoznacznego oświadczenia w treści pisma przez PPIS, iż z uwagi na ochronę zdrowia ludzkiego uważa się za niekorzystne odprowadzanie ścieków do rzeki K. przez B., a przez to pogarszanie jakości wody stanowiącej źródło zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia; 5) naruszenie przepisu art. 7 k.p.a. poprzez: a) pominięcie okoliczności, że wydanie pozwolenia wodnoprawnego zezwalającego B. na odprowadzanie ścieków do rzeki L. i dalej przez rzekę C. do rzeki K., stanowiłoby realną ochronę ujęcia wody dla miasta L. w P. przed skażeniem zrzucanymi ściekami, uwzględniałoby interes społeczny oraz słuszny interes obywateli w sytuacji, gdy zanieczyszczenie mikrobiologiczne wody w rzece K. ma miejsce (vide pismo PPIS dnia 11 marca 2010 r.) i stanowi realne zagrożenie dla życia i zdrowia ludzkiego; b) brak rozstrzygnięcia do chwili obecnej kwestii, czy pojemność zbiornika retencyjnego stanowiącego element mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków w Z. oraz wiążący się z tym czas przetrzymywania ścieków warunkuje dostateczną ochronę przed skutkami awarii, w sytuacji gdy awaria taka miała rzeczywiście miejsce w dniu 23 lipca 2009 r.; c) nieokreślenie, w jaki sposób przy zaniku energii elektrycznej ścieki zostaną skierowane do zbiornika retencyjnego, o jaki mowa w pkt 2, w sytuacji gdy całkowity brak zasilania oczyszczalni ścieków w energię elektryczną miał miejsce w dniu 23 lipca 2009 r.; d) przyjęcie, że odprowadzenie ścieków z miasta Z. oraz okolicznych wsi do rzeki K., w sytuacji ustalenia najwyższych dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w tychże ściekach oraz istnienia zanieczyszczenia mikrobiologicznego spełnia wymogi jakościowo-ilościowe, podczas gdy z pisma z dnia 11 marca 2010 r. PPIS wynika jednoznacznie, że odprowadzanie ścieków do rzeki K. jest niekorzystne i skutkuje pogarszaniem jakości wody stanowiącej źródło zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia; e) przepisu art. 7 k.p.a. w zw. z przepisem art. 76 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, iż oświadczenie PPIS zawarte w piśmie z dnia 11 marca 2010 r. jest uchyleniem się od zajęcia stanowiska w przedmiocie, czy pozwolenie wodnoprawne wydane B. przez Starostę Z. narusza wymagania ochrony zdrowia i środowiska, w sytuacji uznania przez ten organ w piśmie za niekorzystne odprowadzania ścieków do rzeki K., a przez to pogarszanie się jakości wody stanowiącej źródło zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia oraz występowania w rzece K. zanieczyszczenia mikrobiologicznego; f) przepisu art. 153 u.p.p.s.a., polegające na nieuwzględnieniu oceny prawnej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zawartej w wyroku z dnia 12 maja 2009 r. wskazującej na konieczność wyjaśnienia wątpliwości, jakie budzi przyjęta w wydanym pozwoleniu wodnoprawnym trasa odprowadzania ścieków i określenie miejsca zrzutu oczyszczonych ścieków powyżej ujęcia wody pitnej w P., z uwagi na dotychczasowe stanowisko Wojewody D. wyrażone w decyzji z dnia 18 czerwca 2003 r. oraz decyzji z dnia 21 listopada 2006 r., a także konieczność rozważania wszystkich aspektów wydanego pozwolenia wodnoprawnego w kontekście przepisu art. 7 k.p.a.; g) przepisu art. 153 u.p.p.s.a., polegające na nieuwzględnieniu oceny prawnej, zawartej w wyroku z dnia 12 maja 2009 r., jednoznacznie stwierdzającej, iż przyjęcie w wydanym pozwoleniu wodnoprawnym wskazanej tam trasy odprowadzania ścieków przez B. w Z. i określeniu miejsca zrzutu oczyszczonych ścieków powyżej ujęcia wody pitnej w P., nie może być motywowane okolicznościami natury ekonomicznej, gdy tymczasem w treści zaskarżonej decyzji stwierdza się wprost, iż realizacja koncepcji wnioskowanej przez A. skutkowałoby istotnym, długotrwałym wzrostem opłat za odprowadzanie ścieków; h) przepisu art. 153 u.p.p.s.a., polegające na nieuwzględnieniu oceny prawnej WSA we Wrocławiu zawartej w wyroku z dnia 12 maja 2009 r. - wskazującej, iż zasadność wydanego pozwolenia wodnoprawnego winna być oceniana także w kontekście opinii Głównego Inspektora Sanitarnego w Warszawie z dnia 5 maja 1987 r., gdy tymczasem w treści zaskarżonej decyzji stwierdza się, iż opinia ta jest nieaktualna z uwagi na transformację systemowo-ustrojową, jaka dokonała się w Polsce w latach 90-tych, zwłaszcza w zakresie ekonomii.
W odpowiedzi na skargę DRZGW podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
WSA we Wrocławiu wyrokiem z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 362/10, uchylił zaskarżoną decyzję DRZGW z dnia 4 maja 2010 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia wodnoprawnego oraz stwierdził, że ta decyzja nie podlega wykonaniu. Sąd I instancji w pierwszej kolejności wskazał, że w wydanych w badanej sprawie wyrokach zawarte zostały wiążące oceny prawne i wskazania co do dalszego postępowania. Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że organ odwoławczy nie uwzględnił tych wskazań, w szczególności wyrażonych w wyroku z dnia 12 maja 2009 r. sygn. akt II SA/Wr 665/08, w którego motywach wyrażono stanowisko, że uzasadnienie zaskarżonej wówczas decyzji nie wykazuje w sposób wymagany prawem zasadności rozstrzygnięcia podjętego w sprawie w postępowaniu instancyjnym. Zwrócono uwagę na wątpliwości dotyczące przyjętej wówczas koncepcji przebiegu trasy odprowadzania ścieków i określenia miejsca zrzutu oczyszczonych ścieków powyżej ujęcia wody pitnej w P.. Sąd wskazał na brak rozważenia przyjętego rozwiązania we wszystkich aspektach wynikających z przepisu art. 7 k.p.a., jak i powołanych w uzasadnieniu poprzedniego wyroku kasacyjnego przepisów art. 1 ust. 4, art. 42 ust. 1 i art. 122 ust. 4 u.p.w. Wątpliwości Sądu budziła też prawidłowość określenia w zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej stopnia dopuszczalnych stężeń zanieczyszczeń w ściekach zrzucanych do K..
Badając ponownie w tym zakresie wydane w sprawie rozstrzygnięcie Sąd I instancji ocenił, że analiza akt sprawy i poczynionych w toku postępowania odwoławczego ustaleń wskazuje, że DRZGW nie tylko nie zastosował się do tych wskazań ale także niewłaściwie zinterpretował treść i znaczenie mających zastosowanie w sprawie przepisów. WSA we Wrocławiu przyjął, że zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisu art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. to organ prowadzący postępowanie w sprawie obowiązany jest w sposób nie budzący wątpliwości wykazać, że na podstawie zebranego materiału dowodowego pozwolenie wodnoprawne nie narusza wymagań wymienionych w tym przepisie, tj.: nie będzie prowadzić do naruszenia wymagań z art. 125 pkt 3 u.p.w., w tym w szczególności wymagań ochrony zdrowia ludzi. W sytuacji natomiast, gdy nadal pozostają nie wyjaśnione w sposób jednoznaczny okoliczności mające istotne znaczenie z punktu widzenia stosowanej normy prawnej, organ prowadzący postępowanie powinien kontynuować postępowanie wyjaśniające poprzez rozważenie m.in. zasadność wystąpienia o wydanie opinii przez biegłego (art. 84 k.p.a.) Ponadto wątpliwości Sądu wzbudzi dokonany przez organ odwoławczy sposób interpretacji stanowisk PPIS oraz DWIOŚ. W opinii wyrażonej przez PPIS stwierdzono, że pomimo wyposażenia A. w wieloprocesowy system uzdatniania wody zła jakość surowca może wpływać na zmniejszenie wydajności procesów uzdatniania wody, konieczność stosowania większej ilości środków dezynfekcyjnych, a co za tym idzie, pogorszenie jakości produkowanej wody. Zdaniem organu sanitarnego zanieczyszczenie bakteriologiczne wody w rzece K. może również stwarzać zagrożenie przedostania się zanieczyszczeń do wody przeznaczonej do spożycia. Na tej podstawie organ uznał, mając na uwadze ochronę zdrowia ludzkiego, za niekorzystne odprowadzanie ścieków do rzeki K., a przez to pogarszanie jakości wody stanowiącej źródło zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia. W ocenie wyrażonej przez WSA, przywołane sformułowania nie pozwalały - tak jak uczynił to organ odwoławczy - przyjąć, że organ zredagował odpowiedź w sposób, który można uznać za dążenie do uchylenia się od zajęcia stanowiska. Sąd I instancji podkreślił, że udzielnie pozwolenia wodnoprawnego jako aktu stosowania prawa, a nie jego stanowienia, musi zgodnie z dyspozycją art. 125 u.p.w. uwzględniać uwarunkowania wynikające z ustaleń przyjętych w warunkach korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni (pkt 1); ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy (pkt 2); oraz wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów (pkt 3). Brzmienie cytowanego przepisu determinuje sposób postępowania organu administracji przed wydaniem decyzji o udzieleniu pozwolenia wodnoprawnego, który zobowiązany jest do zbadania, czy pozwolenie nie narusza m.in. wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów. W ocenie Sądu, przyjęty przez organ odwoławczy sposób rozumienia tego przepisu narusza prawo materialne w sposób, który ma istotny wpływ na wynik sprawy. Organ dokonał zawężającej wykładni art. 125 ust. 3 u.p.w., gdyż odniósł rozumienie tego przepisu wyłącznie do wymagań ochrony zdrowia ludzi określonych w aktach prawnych rangi ustawy. Z takim sposobem interpretacji przepisu nie można się zgodzić. Dokonane zestawienie norm wskazuje na możliwość interpretacji przepisu art. 125 ust. 3 u.p.w. w taki sposób, aby nie zawężać pojęcia ,,wymagań ochrony zdrowa" tylko do wymagań określonych w ustawach, skoro w samodzielnej normie traktuje się właśnie o wymaganiach określonych w odrębnych przepisach. Nie można dokonywać analizy przepisu art. 125 ust. 3 u.p.w. w oderwaniu od innych przepisów znajdujących się w samej ustawie. Sąd wskazał na przepis art. 42 ust. 1 in fine u.p.w., zgodnie z którym wybór miejsca i sposób wykorzystania albo usuwania ścieków powinien minimalizować negatywne oddziaływania na środowisko. W ocenie Sądu organ zbyt wąsko zdefiniował pojęcie ,,oddziaływania na środowisko". Wskazówką interpretacyjną pomocną dla prawidłowego zrozumienia użytego przez ustawodawcę pojęcia, z racji braku takiej definicji w prawie wodnym, może być przepis art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. Nr 199, poz. 1227 ze zm.), dalej w skrócie u.u.i.ś.). Zgodnie z tym przepisem w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko określa się, analizuje oraz ocenia: bezpośredni i pośredni wpływ danego przedsięwzięcia na środowisko oraz zdrowie i warunki życia ludzi. Sąd nie zgodził się z poglądem, że w zakresie tego pojęcia nie mieści się interes przedsiębiorstw wodociągowych dostarczających wodę dla ludzi lecz wyłącznie ochrona środowiska przed negatywnym oddziaływaniem człowieka. Ponadto, prawidłowo stosując zawarty w przepisie art. 42 ust. 1 u.p.w. nakaz wyboru miejsca i sposobu wykorzystania albo usuwania ścieków aby minimalizować negatywne oddziaływania na środowisko organ powinien również uwzględnić i rozważyć zgodnie z zasadą przezorności i ostrożności obowiązującą przy cenach oddziaływania na środowisko wszystkie potencjalne związane z dokonanym wyborem zagrożenia dla ujęcia wody w tym wynikające z awarii. Sąd podkreślił, że prawidłowa wykładania art. 125 ust. 3 u.p.w. nakłada na organ administracji konieczność uwzględnienia wskazanych w nim wymagań, a także potrzebę rozważenia częstokroć sprzecznych interesów różnych użytkowników wód, przy uwzględnieniu wszelkich związanych z tym zagrożeń (w tym awarii). Wynika stąd obowiązek poczynienia kompletnych ustaleń faktycznych i odzwierciedlenia zajętego stanowiska w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd nie podzielił dokonanej przez organ odwoławczy interpretacji przepisu art. 1 ust. 4 u.p.w., ponieważ wbrew stanowisku organu przepis ten stanowi wiążącą wytyczną dla stosowania wszystkich przepisów u.p.w. Nadto udzielając pozwolenia wodnoprawnego stosować należy, poza przepisami art. 122-141 u.p.w., także te przepisy ustawy, które zawierają wiążące wskazówki interpretacyjne postanowień szczegółowych. W warunkach rozpatrywanej sprawy przepisem takim, oprócz art. 1 ust. 4 u.p.w., będzie także art. 42 ust. 1 u.p.w. Z tych też pozycji organ winien ponownie ocenić zasadności rozstrzygnięcia dotyczącego przyjętej w sprawie koncepcji trasy odprowadzania ścieków i określenia miejsca zrzutu oczyszczonych ścieków powyżej ujęcia wody pitnej w P.. Nadto, Sąd stwierdził, że powoływane przez organ odwoławczy akty prawne – Program dla [...], studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Z., plan zagospodarowania przestrzennego Województwa D. nie są aktami prawa miejscowego, tym samym nie wywołują one bezpośrednich skutków prawnych. Są to akty kierownictwa wewnętrznego. Dlatego nie można zgodzić się z organem odwoławczym wskazującym na nieaktualność opinii Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia 5 maja 1987 r. w sprawie sposobu rozwiązania gospodarki ściekowej gminy. Aktualny pozostaje nałożony we wcześniejszych wyrokach obowiązek rozważania zasadności przyjętej w pozwoleniu wodnoprawnym koncepcji odprowadzania ścieków.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosło B. zaskarżając orzeczenie w całości i zarzucając mu naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a. - naruszenie prawa poprzez uchylenie decyzji na tej podstawie i błędne przyjęcie, że w sprawie doszło do naruszenia przez organ art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a. i 80 k.p.a., z jednoczesnym uznaniem, że zebrany w sprawie przez organy materiał dowodowy zawiera braki, a organ nie poczynił kompletnych ustaleń faktycznych i nie odzwierciedlił zajętego stanowiska w uzasadnieniu decyzji. Zdaniem Spółki do takich naruszeń prawa nie doszło, co miało istotny wpływ na wynik sprawy gdyż doprowadziło do uchylenia decyzji DRZGW; 2) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c u.p.p.s.a.- naruszenie prawa poprzez uchylenie decyzji na tej podstawie i błędne przyjęcie, że w sprawie organ odwoławczy naruszył przepis art. 84 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie; 3) art. 141 § 4 u.p.p.s.a.- poprzez zawarcie wskazania, że organ winien wystąpić o wydanie opinii do podmiotu mającego wiadomości specjalne czy pozwolenie wodnoprawne nie narusza wymagań ochrony zdrowia, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów, podczas gdy okoliczności te zostały potwierdzone innymi dowodami a to operatem wodnoprawnym, aneksem do operatu wodnoprawnego autorstwa, ekspertyzą w sprawie konieczności odprowadzania ścieków w Z. opracowanymi przez biegłego w zakresie postępowania wodno-prawnego prof. dr hab. Inż. J. P. oraz "Warunki korzystania z wód rzeki K.", ostatecznie nie kwestionowanymi ani nie podważanymi; 4) art. 141 § 4 w zw. z art. 133 § 1 u.p.p.s.a.- poprzez niewłaściwą ocenę całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i błędne przyjęcie, że zebrany materiał dowodowy zawiera braki nie pozwalające na stwierdzenie, iż wydane pozwolenie prawne nie narusza przepisów: art. 125 i art. 126 u.p.w., wynikającą z błędnego przekonania, iż z niewątpliwego obowiązku zbadania przez organ czy udzielenie pozwolenia wodnoprawnego prowadzi do naruszeń wymagań z art. 125 pkt 3 ustawy, wynika obowiązek do prowadzenia w sposób nieskończony postępowania dowodowego, zwłaszcza w sytuacji gdy środki dowodowe zostały wyczerpane, a strona nie jest w stanie wykazać swoich zarzutów; 5) art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 153 p.p.s.a.- naruszenie prawa poprzez uchylenie decyzji i poprzez uznanie, iż organ nie wypełnił wskazań Sądu i nadal pozostaje aktualny obowiązek rozważenia zasadności przyjętej w pozwoleniu wodnoprawnym koncepcji odprowadzania ścieków; 6) art. 145 § 1 pkt 1 lit. a u.p.p.s.a.- poprzez uchylenie decyzji na tej podstawie i błędne przyjęcie, że w sprawie doszło do naruszenia przepisu art. 125 pkt 3 u.p.w. poprzez błędną wykładnię polegającej na przyjęciu przez organ, iż to nie na nim ciąży obowiązek zbadania czy pozwolenie wodnoprawne nie narusza m.in. wymagań z art. 125 pkt 3 u.p.w. i odniesienie rozumienia tego przepisu wyłącznie do wymagań ochrony zdrowia ludzi określonych w akrach prawnych rangi ustawowej.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 608/11, uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu we Wrocławiu do ponownego rozpoznania. NSA podzielił zarzuty dotyczące naruszenia przez Sąd I instancji art. 141 § 4 u.p.p.s.a. i art. 133 § 1 u.p.p.s.a. NSA przyznał rację stronie skarżącej twierdzącej, że poza oceną Sądu I instancji pozostały dokumenty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy, bowiem pominięto w ocenach operat wodnoprawny, aneks do operatu wodnoprawnego oraz ekspertyzę dotyczącą możliwości i warunków odprowadzania ścieków oczyszczonych do rzeki K. z oczyszczalni ścieków w Z. opracowane przez biegłego w zakresie postępowania wodnoprawnego prof. dr hab. Inż. J. P. oraz “Warunki korzystania z wód rzeki K." opracowane przez Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej. Za uprawnione NSA uznał twierdzenie, że wyrok Sądu I instancji nie został wydany w oparciu o całość akt sprawy. Dokumenty, takie jak operat wodnoprawny, aneks do operatu wodnoprawnego i ekspertyza, winny podlegać ocenie Sądu I instancji w ramach kontroli legalności zaskarżonego aktu, a ich nieuwzględnienie bądź nieuprawniona ocena w kontekście przepisów prawa znajdujących zastosowanie w sprawie może - w zależności od sytuacji - stanowić podstawę do konstruowania zarzutu naruszenia prawa materialnego bądź naruszenia przepisów postępowania. Sąd I instancji oceniając legalność wydanych decyzji nie odniósł się do w/w dokumentów, które stanowią istotne elementy wniosku w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego. Sąd I instancji nie odniósł się również do przepisów regulujących udzielanie pozwoleń wodnoprawnych, w szczególności do art. 131 ust. 2 oraz art. 132 u.p.w. Sąd I instancji nie ocenił wreszcie mocy i wartości dowodowej operatu wodnoprawnego i nie nawiązał do przepisów prawa wodnego regulujących wymogi wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego i wymagania przewidziane dla operatu wodnoprawnego. NSA przyjął również, że Sąd I instancji nie wypowiedział się co do legalności zaskarżonej decyzji w aspekcie przepisów prawa normujących przesłanki prawne udzielenia pozwolenia wodnoprawnego. WSA nie ocenił zgodności z prawem zaskarżonej decyzji w świetle mających zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów prawa materialnego tj. przepisów u.p.w. Zwrócono uwagę na brak w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku rozważań, które wskazywałyby, że operat wodnoprawny i dokumenty wymagane powyższymi przepisami zostały poddane analizie Sądu. Podniesiono zwłaszcza, że Sąd winien ocenić zgodność decyzji w przedmiocie pozwolenia wodnoprawnego z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, normującymi przesłanki pozytywne i negatywne wydawania pozwolenia wodnoprawnego, w tym art. 131 i art. 132 ustawy, a także art. 125 i art. 126 u.p.w. Podkreślono, że unormowanie prawne, zawarte w art. 126 u.p.w., statuuje obowiązek wydania pozwolenia wodnoprawnego, o ile zostaną spełnione wymagania przewidziane w ustawie i nie zachodzą przesłanki negatywne. Odmowa wydania pozwolenia wodnoprawnego może nastąpić tylko wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności określone w art. 126 ustawy, który odsyła do art. 125 u.p.w.
NSA zaznaczył jednak, że Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 125 ust. 3 pkt 3 u.p.w., ponieważ pojęć "wymagania ochrony zdrowia ludzi" i "oddziaływania na środowisko" nie można interpretować wyłącznie w aspekcie przepisów u.p.w., lecz należy mieć także na uwadze przepisy innych ustaw, jak również przepisy aktów wykonawczych wydanych na podstawie delegacji ustawowej oraz przepisy prawa miejscowego obowiązujące na danym terenie. Stanowisko takie znajduje potwierdzenie w użyciu przez ustawodawcę sformułowania "wynikających z odrębnych przepisów". NSA przyznał także rację WSA we Wrocławiu, że znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma również właściwa ocena wniosku o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego przy uwzględnieniu decyzji Wojewody Legnickiego z dnia 28 sierpnia 1995 r., o ustanowieniu strefy ochronnej ujęcia wody powierzchniowej w P. dla miasta L.. NSA nie zgodził się także ze stanowiskiem strony skarżącej, że Sąd I instancji uznał, iż organ administracji publicznej przyjął, że to nie na nim ciąży obowiązek zbadania czy pozwolenie wodnoprawne nie narusza m.in. wymagań z art. 125 pkt 3 u.p.w., albowiem w istocie Sąd ten jedynie zauważył, że organ zbyt dużą wagę przywiązuje do tego, iż A. nie wskazuje konkretnych przepisów, do których można odnieść naruszenie art. 125 ust. 3 u.p.w.
NSA podzielił natomiast zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji wymogów wynikających z art. 141 § 4 u.p.p.s.a. W ocenie NSA, tym wymogom nie odpowiada uzasadnienie zaskarżonego wyroku, mimo, iż jest obszerne i szereg kwestii wyjaśnia prawidłowo. NSA nie zaakceptował w tym zakresie braku w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku odniesienia się do przepisów prawa i dokumentów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 153 u.p.p.s.a. - poprzez uznanie, że organ nie wypełnił wskazań Sądu i nadal pozostaje aktualny obowiązek rozważenia zasadności przyjętej w pozwoleniu wodnoprawnym koncepcji odprowadzania ścieków – NSA stwierdził, że ocena spełnienia przez organ zadość wymogom art. 153 u.p.p.s.a. winna podlegać ponownej kontroli Sądu I instancji z uwzględnieniem całości akt administracyjnych, w tym operatu wodnoprawnego, aneksu do operatu i przedłożonych ekspertyz. Ponownie winna być przeprowadzona przez Sąd I instancji ocena zaskarżonej decyzji w aspekcie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. z uwzględnieniem wskazanych wyżej dokumentów istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. NSA zaznaczył przy tym, że rację ma Sąd I instancji, iż organ w sposób dowolny dokonał interpretacji stanowisk PPIS w L. oraz DWIOŚ Delegatura w L.. Zasadnie Sąd I instancji wskazał, iż PPIS w L. wyraźnie stwierdził, że pomimo wyposażenia A. w wieloprocesowy system uzdatniania wody zła jakość surowca może wpływać na zmniejszenie wydajności procesów uzdatniania wody, konieczność stosowania większej ilości środków dezynfekcyjnych, a co za tym idzie, pogorszenie jakości produkowanej wody. Zanieczyszczenie bakteriologiczne wody w rzece K. może również stwarzać zagrożenie przedostania się zanieczyszczeń do wody przeznaczonej do spożycia. Mając zatem na uwadze ochronę zdrowia ludzkiego, za niekorzystne PPIS w L. uznał odprowadzanie ścieków do rzeki K., a przez to pogarszanie jakości wody stanowiącej źródło zaopatrzenia ludności w wodę przeznaczoną do spożycia. Także DWIOŚ Delegatura w L. przedstawił wyniki kontroli ścieków w Z. i analizę ścieków, wskazując ilość ładunków zanieczyszczeń w ściekach i stopień redukcji zanieczyszczeń. Dane te pozostały poza analizą i oceną organów administracji publicznej. NSA uznał również za błędne stwierdzenie strony skarżącej, że Sąd I instancji przyjął, iż organ naruszył art. 84 k.p.a., bowiem w uzasadnieniu wyroku jedynie wskazano, iż jeśli nadal pozostają niewyjaśnione w sposób jednoznaczny okoliczności mające istotne znaczenie z punktu widzenia stosowanej normy prawnej, to organ powinien rozważyć m.in. wystąpienie o wydanie opinii przez biegłego, gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne (art. 84 k.p.a.). NSA w pełni zgodził się z takim stanowiskiem, jednocześnie podkreśleniu, że ocena, czy zachodzi potrzeba zasięgnięcia opinii biegłego winna być dokonana także w świetle operatu wodnoprawnego, aneksu do operatu i przedłożonych ekspertyz.
W ponownie prowadzonym przed tut. Sądem postępowaniu, w piśmie procesowym z dnia 21 września 2012 r. DRZGW wniósł po raz kolejny o oddalenie skargi. Wśród wielu argumentów przemawiających za oddaleniem skargi, które były przedstawiane i uzasadniane w odpowiedzi na skargę oraz w odpowiedzi na skargę kasacyjną do NSA, DRZGW we W. zwrócić uwagę, że podstawa sporu sprowadza się do odpowiedzi na pytanie czy można odmówić wydania pozwolenia wodnoprawnego na zrzut ścieków przypadku, gdy przepisy szczególne, w szczególności dopuszczalne parametry ścieków określone w r.M.Ś.w. z 2006 r. nie zostały naruszone. Pomimo podkreślenia w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji kluczowego znaczenia sposobu interpretacji tego zagadnienia, WSA we Wrocławiu w poprzednim swoim wyroku uchylił się od zajęcia stanowiska w tej kwestii. Zasadnicza jest odpowiedź na pytanie, czy jakość odprowadzanych ścieków z danej oczyszczalni jest zgodna z obowiązującymi przepisami polskimi oraz UE. W przypadku oczyszczalni ścieków użytkowanej przez B. konkretne, zgodne z obowiązującymi przepisami, wymogi ilościowo-jakościowe wobec odprowadzanych ścieków znalazły się w decyzji Starosty Z.. W sprawie wątpliwości związanych ze zgodnością wydanego pozwolenia wodnoprawnego z wymogami strefy ochronnej ujęcia wody powierzchniowej w P., ustanowionej decyzją Wojewody Legnickiego z 28 sierpnia 1995 r., DRZGW wyjaśnił, że sposób sformułowania w ww. decyzji zakazów można ocenić jako nie w pełni odpowiadające aktualnym uwarunkowaniom, jednakże strefa - a zatem i zakazy - są prawnie obowiązujące. W świetle przepisów u.p.w. oraz art. 2 ustawy o zmianie ustawy - Prawo wodne (Dz. U. z 2003 r. Nr 228, poz. 2259) z dniem 30 grudnia 2003 r. strefy ochronne ustanowione na podstawie przepisów u.p.w. stały się strefami ochronnymi ujęć wody w rozumieniu przepisów obowiązującej ustawy. Właściciel ujęcia w P. może wystąpić z wnioskiem o ustanowienie strefy ochronnej dostosowanej do aktualnie obowiązującego prawa wodnego. Strefy ochronne ujęć wody ustanawia się na wniosek i koszt właściciela ujęcia (art. 58 ust. 1 u.p.w.). Zdaniem organu prawo wodne precyzyjnie określa, kiedy można odmówić wydania pozwolenia wodnoprawnego, czyli innymi słowy przepis art. 126 pkt 1 u.p.w. statuuje obowiązek wydania pozwolenia o ile zostaną spełnione wymagania przewidziane w ustawie, a odmowa może nastąpić tylko wówczas, gdy ujawnione zostaną okoliczności określone w art. 126 ustawy, który z kolei odsyła do art. 125 ustawy (wyrok NSA z dnia 28. Kwietnia 2006 r., sygn. II OSK 749/05). Po analizie całokształtu sprawy DRZGW nie dostrzega przepisów, które miałyby zostać naruszone przedmiotowym pozwoleniem wodnoprawnym. Ze względu na powyższe, ponieważ nie stwierdzono naruszenia art. 125 u.p.w., a tym samym i art. 126 u.p.w., to zdaniem organu nie ma podstaw do odmówienia wydania pozwolenia wodnoprawnego w oparciu o przepisy prawa wodnego. W przypadku zarzutów o naruszenie art. 7, ale także art. 8, art. 77 § 1 czy art. 107 § 3 k.p.a. DRZGW wskazał, że udowodnienie ich nienaruszenia przez organ jest szczególnie trudne i nie zawsze do końca możliwe. Trzeba pamiętać, że z uwagi na charakter sprawy, gdzie obok aspektów technicznych istotną rolę odgrywają procesy przyrodnicze (naturalne oraz będące skutkiem działalności człowieka) nie jest możliwe ścisłe wyliczenie (np. w sposób matematyczny) szeregu parametrów, np. przepływów czy biodegradacji, przez co ocena ich będzie miała do pewnego stopnia charakter szacunkowy. Odnosząc się do korespondencji z PPIS w L. oraz DWIOŚ Delegatura w L. zwrócono uwagę, że nie ma praktycznie realnej możliwości zmuszenia tychże instytucji do udzielenia wyczerpującej odpowiedzi i zajęcia jednoznacznego stanowisk, w szczególności gdy zważy się, że obie te instytucje mają świadomość kontrowersyjności sporu pomiędzy A. a B.. Poza tym nawet gdyby taka opinia została wydana, to i tak nie jest ona wiążąca dla organu wydającego pozwolenie wodnoprawne. Niezależnie od tego DRZGW podniósł, że stwierdzenie zawarte w piśmie PPIS w L. z 11 marca 2010 r., "uważa za niekorzystne" ma zupełnie innych zakres znaczeniowy niż np. sformułowanie "narusza przepisy prawa", czy tym bardziej "narusza art. ...". Zupełnie niezrozumiały i nielogiczny jest zdaniem DRZGW, zawarty na str. 19 uzasadnienia poprzedniego wyroku wywód WSA we Wrocławiu, z którego wynika, iż organ nie tylko powinien stwierdzić nienaruszenie wymagań art. 125 u.p.w., ale i jednocześnie udowodnić, że przeanalizował wszystkie inne, potencjalnie możliwe do naruszenia przepisy. W ocenie DRZGW nie do pominięcia jest fakt, że w sprawie w trakcie wieloletniego postępowania trzy różne organy (Starosta Z., Wojewoda D., DRZGW we W.) wydały już łącznie cztery decyzje, każda z nich była decyzją zezwalającą na wydanie pozwolenia wodnoprawnego, a pomimo tego ubiegający się o pozwolenie wciąż nie może go uzyskać. DRZGW zdaje sobie w pełni sprawę zarówno z rangi problemu będącego przedmiotem sporu pomiędzy A. a B., jak i braku realnej możliwości pogodzenia interesów obu podmiotów. W związku z przedmiotową sprawą wykonano i zebrano wyjątkowo dużą ilość dokumentacji, mających na celu jak najbardziej wnikliwie udokumentowanie aspektów rzeczowych sprawy. DRZGW poddał je wszystkie krytycznej analizie, zarówno na etapie rozpatrywania odwołania od decyzji Starosty Z., jak i skargi, czyniąc tym samym zadość przesłankom art. 7 i art. 77 k.p.a. Ewentualny zarzut o ograniczeniu się jedynie do kontroli decyzji organu I instancji jest tym samym bezzasadny, tym bardziej, jeśli weźmie się pod uwagę obszerność, i zarazem szczegółowość wyjaśnień zawartych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W swoim poprzednim wyroku w sprawie WSA we Wrocławiu wyraźnie sugeruje wystąpienie o wydanie kolejnej opinii do podmiotu mającego wiadomości specjalne, co w ocenie organu jest zupełnie niepotrzebne. Postępowanie zgodnie z dotychczasowymi zaleceniami WSA we Wrocławiu prowadziłoby do niekończącego się postępowania dowodowego, zwłaszcza w sytuacji gdy środki dowodowe zostały wyczerpane, a strona skarżąca nie jest w stanie wykazania swoich zarzutów.
Uczestnik postępowania B. pismem procesowym z dnia 10 października 2012 r. wniósł o oddalenie skargi A. jako bezzasadnej, popierając w pełni stanowisko i argumenty DRZGW. Jednocześnie do tego pisma dołączono operat wodno-prawny na odprowadzanie ścieków oczyszczalni B. z 2002 r. wraz z aneksem oraz operat wodno-prawny na odprowadzanie ścieków z oczyszczalni B. sporządzonego przez biegłego w zakresie postępowania wodnoprawnego prof. dr hab. Inż. J. P.. Zdaniem pełnomocnika uczestnika postępowania z tych opracowań w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że korzystniejsze warunki do odprowadzania ścieków z oczyszczalni w Z. panują w K., zaś L. zmieniona zostanie praktycznie w kanał ściekowy, w którym ilości odprowadzanych ścieków z oczyszczalni będą większe od naturalnych przepływów miarodajnych wody w tym odbiorniku. Podniesiono także, iż przeprowadzone analizy i rozważania w pełni uzasadniają stanowisko, że oczyszczalnia w Z. spełnia wymogi obowiązujących w tym zakresie przepisów i nie ma przeszkód do odprowadzania ścieków do rzeki K..
Na rozprawie w dniu 17 października 2012 r. na pytanie Przewodniczącego pełnomocnik RZGW oświadczył, że dokumentację związaną z pozwoleniem wodnoprawnym w niniejszym postępowaniu dołączono do odpowiedzi na skargę (teczka I-III). W dokumentacji tej brak jest operatu wodnoprawnego jak i pozostałych opinii i ekspertyz sporządzonych przez prof. J. P.. Pełnomocnik oświadczył, że w poprzednim stanie prawnym organem właściwym był Wojewoda Dolnośląski, który przekazał DRZGW dokumentacje sprawy. Nadto podał, że w zasobach archiwalnych RZGW znajduje się wskazane w uzasadnieniu wyroku NSA opracowanie "Warunki z korzystania z wód rzeki K.". Pełnomocnik B. wskazał, że spółka poszukiwała wskazanych w uzasadnieniu NSA oryginałów dokumentów, jednakże poszukiwania zakończyły się niepowodzeniem. Podał również, że we wcześniejszych latach część tej dokumentacji była dołączana do akt spraw w tutejszym sądzie. Pełnomocnik nadto oświadczył, że dołączony do pisma z dnia 10 października 2012 r. operat wodnoprawny prof. J. P. z października 2011 r. jest w istocie uaktualnieniem wcześniejszego operatu z października 2002 r. i został sporządzony na prywatne zlecenie spółki w celu aktualizacji starego operatu, gdyż zmieniły się warunki hydrotechniczne rzeki L.. Wskazał również, że prawdopodobnie dokumenty, o których była mowa wyroku NSA mogą znajdować się w gestii Starosty Z..
Postanowieniem z dnia 17 października 2012 r. Sąd zobowiązał DRZGW o przedłożenia opracowania pod nazwą "Warunki korzystania z wód rzeki K.", a także zwrócił się do Starosty Z. do nadesłania akt administracyjnych dotyczących udzielenia B. pozwolenia wodnoprawnego decyzją z dnia 13 listopada 2007 r., w tym w szczególności: operatu wodnoprawnego z października 2002 r., aneksu do operatu wodnoprawnego, a także ekspertyzy dotyczącej możliwości i warunków odprowadzania ścieków oczyszczonych do rzeki K. z oczyszczalni ścieków opracowanych przez biegłego w okresie postępowania wodnoprawnego prof. dr hab. inż. J. P., bądź do złożenia w tym samym terminie oświadczenia o przyczynach niemożności wykonania wezwania sądu.
Przy piśmie procesowym z dnia 19 października 2012 r. DRZGW przedłożył do akt sprawy sporządzone przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Oddział W. opracowanie pt. “Warunki korzystania z wód dorzecza rzeki N. i rzeki K. do ujęcia w P.".
W dniu 8 listopada 2012 r. Kierownik Wydziału Rolnictwa i Ochrony Środowiska Starostwa Powiatowego w Z. przedłożył do akt dokumenty dotyczące udzielenia B. pozwolenia wodnoprawnego z dnia 13 listopada 2007 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 pkt 1 u.p.p.s.a. uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji bądź postanowienia w całości lub w części następuje wtedy gdy sąd stwierdzi: a) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, b) naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, c) inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Stosownie do treści art. 134 § 1 u.p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Kontroli tutejszego Sądu podlegała decyzja DRZGW we W. z dnia 7 czerwca 2010 r. utrzymująca w mocy decyzję Starosty Z. z dnia 13 listopada 2007 r., w przedmiocie udzielenia B. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód polegające na odprowadzaniu ścieków z miasta Z. i okolicznych wsi poprzez M. do rzeki K., oczyszczonych na mechaniczno-biologicznej oczyszczalni ścieków.
Kontrolowane rozstrzygnięcie zapadło na skutek wyeliminowania z obrotu prawnego – wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 12 maja 2009 r., sygn. akt II SA/Wr 665/08, – decyzji Wojewody D. z dnia 9 października 2008 r., uchylającej decyzję Starosty Z. z dnia 13 listopada 2007 r. Przed tym jeszcze orzeczeniem – wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 5 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Wr 157/08, uchylona została decyzja Wojewody D. z dnia 11 stycznia 2008r., którą również utrzymano w mocy decyzję Starosty Z. z dnia 13 listopada 2007r. W badanym zatem postępowaniu sąd administracyjny dwukrotnie uchylał wydawane przez organ II instancji decyzje utrzymujące w mocy decyzję Starosty Z. z dnia 13 listopada 2007 r. w przedmiocie udzielenia B. pozwolenia wodnoprawnego na szczególne korzystanie z wód. W tych wyrokach sąd administracyjny - po stwierdzeniu spełnienia wymogów formalnych do udzielenia pozwolenia wodnoprawnego wynikających z treści art. 125 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 131 u.p.w., przyjmowały - w kontekście warunków wynikających z treści art. 125 pkt 3 u.p.w.– konieczność ponownego rozważania zasadności przyjętej w pozwoleniu wodnoprawym trasy odprowadzania ścieków i określenia miejsca ich zrzutu do rzeki K..
Powyższe okoliczności mają istotne znaczenie dla obecnej kontroli zaskarżonej decyzji, gdyż zgodnie z art. 153 u.p.p.s.a., ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Przywołana regulacja oznacza, że orzeczenie sądu administracyjnego wywiera skutki poza zakres postępowania sądowadministracyjnego, w którym wydane zostało zaskarżone rozstrzygnięcie. Zasięgiem jego oddziaływania objęte bowiem zostaje przyszłe postępowanie administracyjne w sprawie, a także postępowanie sądowadministracyjne. Tym samym również skład orzekający w niniejszej sprawie związany jest oceną i wskazaniami wyrażonymi w przywołanych wyrokach. Ponadto zgodnie z art. 170 u.p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Powołane przepisy statuują więc zasadę związania orzeczeniami sądów administracyjnych.
Oceniając w tym zakresie kontrolowaną obecnie decyzję wskazać również należy, że niniejsza sprawa była przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyrokiem z dnia 29 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 608/11, uwzględnił skargę kasacyjną od wyroku tut. Sądu z dnia 7 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Wr 362/10. W związku z powyższym w rozpatrywanej sprawie zachodzi sytuacja przewidziana w art. 190 zd. 1 u.p.p.s.a., zgodnie z którym sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Powołany wyżej przepis w sposób jednoznaczny wyznacza kierunek postępowania sądu I instancji, który nie posiada już na tym etapie postępowania sądowoadministracyjnego swobody w zakresie wykładni prawa, jak również nie może odstąpić od wskazań co do dalszego postępowania. Jednakże, jak podkreśla się w piśmiennictwie, z określenia "związany wykładnią prawa" należy wyprowadzić wniosek, że wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany oceną NSA co do stanu faktycznego sprawy, albowiem ocena ta nie jest wykładnią przepisów prawa (vide: J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2004, str. 268), natomiast w pozostałym zakresie ocena wyrażona przez NSA wiąże sąd rozpoznający sprawę ponownie.
W judykaturze i doktrynie zwraca się również uwagę, że wojewódzki sąd administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu NSA wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez NSA (por. wyrok SN z dnia 9 lipca 1998 r., sygn. akt I PKN 226/98, OSNAP 1999, nr 15, poz. 486), jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez NSA, zmienił się stan prawny (tak: H. Knysiak - Molczyk (w:) H. Knysiak - Molczyk, M. Romańska, T. Woś, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis 2005).
Odnosząc przedstawione powyżej rozważania do okoliczności rozpoznawanej sprawy Sąd nie stwierdził zaistnienia przesłanek umożliwiających odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyżej przywołanym wyroku NSA. Oznacza to, że dalsze rozważania na temat legalności zaskarżonego aktu muszą być prowadzone w oparciu o stanowisko sądu wyższej instancji.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ oceniając legalność decyzji DRZGW we W. z dnia 7 czerwca 2010 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Z. z dnia 13 listopada 2007 r., nie doszukano się okoliczności świadczących o tym, że decyzje te naruszają obowiązujące przepisy prawa.
W pierwszej kolejności, co stanowi implikację przyjętego wyżej stanowiska dotyczącego związania oceną prawną dokonaną przez NSA, należy zwrócić uwagę, że przedmiotem oceny Sądu jest decyzja organu II instancji wydana według stanu prawego na dzień 4 maja 2010 r. W szczególności NSA w wyroku przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania nakazał sądowi I instancji poczynienie ustaleń co do operatu wodnoprawnego, aneksu do operatu wodnoprawego, ekspertyzy dotyczącej możliwości i warunków odprowadzenia ścieków oczyszczonych do rzeki K. z oczyszczalni ścieków w Z. oraz "Warunków korzystania z rzeki K.".
Odnosząc się do powyższego zagadnienia Sąd w składzie orzekającym stwierdza, że wniosek B. o udzielenie pozwolenia wodnoprawnego spełnia wymogi formalne przewidziane w prawie wodnym. W myśl art. 131 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 i pkt 2 u.p.w. pozwolenie wydaje się na wniosek, do którego trzeba dołączyć operat wodnoprawny i decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli na podstawie odrębnych przepisów jest ona wymagana, natomiast gdy decyzja ta nie jest wymagana dołącza się wówczas wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został sporządzony. Poza tym dołącza się opis prowadzenia zamierzonej działalności sporządzony w języku nietechnicznym. Zgodnie natomiast z art. 125 u.p.w. pozwolenie wodnoprawne nie może zaś naruszać: 1) ustaleń planu gospodarowania wodami na obszarze dorzecza, z wyjątkiem okoliczności, o których mowa w art. 38j, lub ustaleń warunków korzystania z wód regionu wodnego lub warunków korzystania z wód zlewni; 2) ustaleń miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego oraz decyzji o warunkach zabudowy; 3) wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów. Dlatego też ustawodawca w art. 126 u.p.w. wskazał, że odmawia się wydania pozwolenia wodnoprawnego jeżeli projektowany sposób korzystania z wody narusza ustalenia dokumentów wymienionych w art. 125 pkt 1 i pkt 2 ustawy, lub nie spełnia wymagań, o których mowa w art. 125 pkt 3 albo projektowany sposób korzystania z wody dla celów energetyki wodnej nie zapewni wykorzystania potencjału hydroenergetycznego w sposób technicznie i ekonomicznie uzasadniony.
Analiza treści powołanych przepisów pozwala stwierdzić, że ustawodawca przyjmuje jako regułę wydanie pozwolenia wodnoprawnego o ile zostaną spełnione warunki przewidziane w ustawie, natomiast odmowa jest dopuszczalna tylko wtedy, gdy zaistnieją okoliczności wskazane w art. 126 u.p.w.
Z kolei zakres pozwolenia wodnoprawnego wyznacza art. 128 u.p.w., który w ust. 1 wskazuje, że w pozwoleniu wodnoprawnym ustala się cel i zakres korzystania z wód, warunki wykonywania uprawnienia oraz obowiązki niezbędne ze względu na ochronę zasobów środowiska, interesów ludności i gospodarki, a w szczególności: ilość, stan i skład ścieków wprowadzanych do wód, do ziemi lub do urządzeń kanalizacyjnych albo minimalny procent redukcji zanieczyszczeń w procesie oczyszczania ścieków, a w przypadku ścieków przemysłowych, jeżeli jest to uzasadnione, dopuszczalne ilości zanieczyszczeń, zwłaszcza ilości substancji szczególnie szkodliwych dla środowiska wodnego, wyrażone w jednostkach masy przypadających na jednostkę wykorzystywanego surowca, materiału, paliwa lub powstającego produktu (pkt 4); opis urządzenia wodnego, w tym położenie za pomocą współrzędnych geograficznych oraz podstawowe parametry charakteryzujące to urządzenie i warunki jego wykonania (pkt 6); obowiązki wobec innych zakładów posiadających pozwolenie wodnoprawne lub uprawnionych do rybactwa, narażonych na szkody w związku z wykonywaniem tego pozwolenia wodnoprawnego (pkt 7); niezbędne przedsięwzięcia ograniczające negatywne oddziaływanie na środowisko (pkt 8); sposób i zakres prowadzenia pomiarów ilości i jakości ścieków wprowadzanych do wód, do ziemi lub do urządzeń kanalizacyjnych albo wykorzystywanych rolniczo, o ile wykraczają one poza wymagania wynikające z przepisów, o których mowa w art. 45 ust. 1 pkt 3 i ust. 2, albo z przepisów odrębnych (pkt 9b); a ponadto w razie potrzeby w pozwoleniu wodnoprawnym dodatkowo ustala się obowiązek prowadzenia pomiarów jakości wód podziemnych oraz wód płynących poniżej i powyżej miejsca zrzutu ścieków, z określeniem częstotliwości i metod tych pomiarów (ust. 2 pkt 1). Jest to zatem specyficzna decyzja, która musi zawierać techniczne dane, bowiem warunkują one jej właściwe wykonanie.
W ocenie Sądu w rozpoznawanej sprawie ustawowe przesłanki udzielenia kwestionowanego pozwolenia wodnoprawnego, zostały spełnione. Złożony wniosek, uzupełniony w toku postępowania, jest kompletny i zawiera niezbędne załączniki. Wnioskodawca przedstawił operat wodnoprawny z października 2002 r. na odprowadzenie ścieków z oczyszczalni B. w Z., odpowiadający wymogom wskazanym w art. 132 u.p.w., który następnie uzupełnił o aneksy z listopada 2003 r. i z maja 2007 r. Dokumenty te zostały sporządzone przez osoby posiadające odpowiednie kwalifikacje i wiadomości specjalne. Należy zauważyć, że operat i jego aneksy sporządzone były w oparciu o przeprowadzone badania i pomiary. Dokumenty te zawierają opis przedsięwzięcia (część opisowa i graficzna) i zostały wykonane z uwzględnieniem przepisów prawa wodnego i tych przepisów prawa, które pozostają z nim w związku, a więc prawa cywilnego, budowlanego, ochrony środowiska, przepisów sanitarnych, przepisów dotyczących zagospodarowania przestrzennego. Powyższe opracowania uzupełnia sporządzana w sierpniu 2003 r. ekspertyza w sprawie konieczności odprowadzania ścieków oczyszczonych do rzeki K. z oczyszczalni ścieków w Z. sporządzona przez autora operatu w związku z odwołaniem się A. od pierwotnego pozwolenia wodnoprawnego wydanego przez Starostę Z. w grudniu 2002 r. Uwadze nie może umknąć również okoliczność skorzystania na etapie sporządzania operatu wodnoprawnego z przygotowanego w grudniu 1997 r. (uzupełnionego w marcu 1998 r.) przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Oddział we W. Zakład Badania Jakości Zasobów Wodnych, na zlecenie ówczesnego Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego w L. i Regionalnego Zarządu Gospodarki Wodnej we W., opracowania pod nazwą "Warunki korzystania z wód dorzecza rzeki N. i rzeki K. do ujęcia w P.".
W ocenie Sądu z akt administracyjnych, uzupełnionych w toku niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego o dokumenty wzmiankowane w uzasadnieniu wyroku kasacyjnego NSA, wynika niezbicie, iż organy administracji zebrały wystarczający materiał dowodowy do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i na tej podstawie dokonały prawidłowych ustaleń co do okoliczności faktycznych istotnych dla jej rozstrzygnięcia. Organ odwoławczy w sposób co prawda prosty, ale i zarazem logiczny, wykazał niezasadność twierdzeń strony skarżącej niepopartych określonymi dowodami empirycznymi. Godzi się przede wszystkim podkreślić, że dokonane w sprawie ustalenia nie zostały skutecznie podważone przez stronę skarżącą, która w istocie ograniczyła się do ich gołosłownego kwestionowania, nie przedstawiając na poparcie swych tez żadnych kontrdowodów, w szczególności własnych wyliczeń lub opinii biegłych. Nie podważają również sporządzonych dla potrzeb kontrolowanego postępowania operatów twierdzenia skarżącej strony odnośnie ewentualnego negatywnego wpływu zrzutu oczyszczonych ścieków powyżej ujęcia wody w P., w tym zwłaszcza oparte na przywoływaniu faktu wystąpienia awarii w pracy oczyszczalni. Wyraźnie w tym miejscu należy podkreślić, iż określone w pozwoleniu wodnoprawnym z dnia 13 listopada 2007 r. dane dotyczące ilości, stanu i składu ścieków odprowadzanych poprzez M. do rzeki K. dotyczą nakazanego stanu przyszłego (tego, który ma być na czas oznaczony w tym pozwoleniu realizowany), nie zaś ewentualnych zdarzeń rzeczywistych, które miałyby mieć miejsce przed wydaniem, w trakcie czy nawet po wydaniu pozwolenia.
Ustalenia poczynione przez organy administracji - zdaniem Sądu- co do charakterystyki zlewni, zasięgu oddziaływania, ilości ścieków, przyjętej trasy ich odprowadzania oraz określenia miejsca zrzutu oczyszczonych ścieków zostały w sposób prawidłowy przeprowadzone i przekonywająco uzasadnione. Analiza treści zaskarżonej decyzji dowodzi, że organ odwoławczy w sposób rzeczowy wskazał istotne dla rozstrzygnięcia fakty, a następnie dokonał ich oceny materialno-prawnej logicznie wykazując powiązania pomiędzy poszczególnymi przepisami prawa wodnego i dokonując ich prawidłowej interpretacji. W zaskarżonej decyzji wyjaśniono istotę udzielonego przez starostę powiatowego pozwolenia wodnoprawnego, jednoznacznie wyjaśniono w jaki sposób organ II instancji zastosował się do wskazań zawartych w wyrokach sądowych. Podkreślono, że według sporządzonych opracowań i ekspertyz odprowadzanie oczyszczonych ścieków ze Z. i okolicznych wsi bezpośrednio do rzeki K. spełniać będzie wymagania dyrektywy 91/271/EEC/RWE i r.MŚ.w. z 2006 r. Odniesiono się także do odpowiedzi PPIS oraz DWIOŚ, co prawda błędnie przyjmując, że organy te uchyliły się od zajęcia stanowiska, jednakże należy mieć na uwadze, że sygnalizowana przez PPIS i DWIOŚ zła jakości wody w rzece K. nie została powiązana w bezpośredni sposób z odprowadzeniem przez B. ścieków do tej rzeki powyżej ujęcia wody w P.. Dodatkowo nie można pominąć faktu, że w udzielonym pozwoleniu wodnoprawnym zobowiązano B. do prowadzenia stałego monitoringu, umożliwiającego przeciwdziałanie skażenia ujęcia wody, przede wszystkim w przypadku wystąpienia awarii. W tym świetle bezpodstawny okazał się podnoszony przez stronę skarżącą zarzut naruszenia art. 144 ust. 1 u.p.o.ś., gdyż w przypadku oczyszczalni ścieków użytkowanej przez B. konkretne wymogi ilościowo-jakościowe wobec odprowadzanych ścieków znalazły się zgodne z obowiązującymi przepisami w decyzji Starosty Z..
Sąd podziela również konkluzję DRZGW, że argumentacja strony skarżącej – powołującej się na zgodność wydanego pozwolenia wodnoprawego z wymogami strefy ochronnej ujęcia wody powierzchniowej w P., ustanowionej decyzją Wojewody L. z dnia 28 sierpnia 1995 r. jako przeszkodę do wydania skarżonego pozwolenia – nie znajduje uzasadnienia. Jak wynika bowiem z treści tej decyzji na terenie zewnętrznym ochrony pośredniej, w granicach której znajduje się zarówno oczyszczalnia, jak też i miejsce zrzutu oczyszczonych ścieków poprzez M. do rzeki K., jedynym ograniczeniem jest wprowadzenie nakazu przy lokalizacji określonych inwestycji (do których nie zaliczono oczyszczalni) pozytywnej opinii określającej warunki realizacji inwestycji i działalności gospodarczej w zakresie wymogów ochrony środowiska właściwego terenowo Wydziału Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego i Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego (pkt III.2.1 decyzji). Na marginesie można wskazać, iż tylko na terenie wewnętrznym ochrony pośredniej wprowadzono zakaz odprowadzania do wód powierzchniowych i do ziemi ścieków, i to tylko tych które nie spełniają warunków uzgodnionych z Wydziałem Ochrony Środowiska Urzędu Wojewódzkiego i Państwowym Wojewódzkim Inspektorem Sanitarnym w L. (pkt III.1.1 decyzji).
Potwierdzeniem prawidłowości zaakceptowanej w udzielonym pozwoleniu wodnoprawnym koncepcji odprowadzenia ścieków powyżej ujęcia wody w P. jest w głównej mierze treść sporządzonych przez biegłego w zakresie postępowania wodnoprawnego operatu wodnoprawnego, w którym po omówieniu ośmiu wariantów skuteczności oczyszczania ścieków stanowczo opowiedziano się za koncepcją utrzymania stanu dotychczasowego, tj., iż "odbiornikiem ścieków odpływających z oczyszczalni w Z. jest i powinna być rzeka K.". Biegły w sposób czytelny argumentował, iż "na podstawie obserwowanych trendów i najnowszych wyników badań nawet po przerzuceniu ścieków ze Z. do L. w K. nie będzie możliwe uzyskanie wód I klasy czystości, zaś potok L.- w którym powinny płynąć wody klasy II- zostanie zmieniony w otwarty kanał ściekowy, bowiem z oczyszczalni w Z. będą odpływały ścieki oczyszczone spełniające wymagania wynikające z zał. 2 do rozp. MOŚZNiL z 5 listopada 1991 r." W konkluzji biegły zajął stanowisko, że "należy dążyć do zwiększenia skuteczności budowanych oczyszczalni ścieków, a nie poszukiwać rozwiązań zmierzających do spławiania zanieczyszczeń drogami omijającymi ujęcia wód powierzchniowych".
Przyjmując za miarodajne wyniki i analizy prezentowane w operacie wodnoprawnym, w ocenie Sądu, organy administracyjne zasadnie przyjęły, iż z uwagi na przeciwskazania co do przerzutów ścieków ze Z. do rzeki L. brak jest przeciwskazań dla odprowadzania tych ścieków do rzeki K., czyli do utrzymania dotychczasowego stanu rzeczy. Taka lokalizacja miejsca zrzutu oczyszczonych ścieków znajduje potwierdzenie również w opracowanym w grudniu 1997 r. przez Instytut Meteorologii i Gospodarki Wodnej Oddział W. dokumencie "Warunki korzystania z wód dorzecza rzeki N. i rzeki K. do ujęcia w P.", gdzie w podsumowaniu stwierdzono, że aby mogło dojść do przerzutu ścieków do rzeki L. to oczyszczalnia ścieków w Z. musi oczyszczać ścieki surowe w takim stopniu, aby po ich przerzucie do tej rzeki nie powodowały w niej przekroczenia pozostającej do dyspozycji zdolności chłonnej, co w chwili wydawania pozwolenia wodnoprawnego, jak i do dnia orzekania, nie zostało spełnione.
Ponadto należy zauważyć, że w świetle dokumentów planistycznych i planistyczno-sektorowych (Program dla Odry 2006, studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Z., plan zagospodarowania przestrzennego Województwa D.) odstąpiono od pierwotnej koncepcji budowy zbiornika "R." jako zbiornika wody ujmowanej dla potrzeb L. Okręgu M., natomiast przewidziana jest jedynie budowa suchego zbiornika retencyjnego.
W dalszej kolejności należy zauważyć, że w utrzymanej w mocy przez DRZGW decyzji organu I instancji znalazło się zastrzeżenia co do dopuszczalnej zawartość zanieczyszczeń w odprowadzanych ściekach. W pkt I osnowy decyzji poza dokładnym określeniem celu pozwolenia wodnoprawnego, określono również średnie dobowe ilości odprowadzanych ścieków, ilości maksymalne dobowe w okresie intensywnych opadów oraz ilości maksymalne godzinowe, a ponadto ich skład chemiczny w miejscu poboru do analiz tzn. na wylocie ścieków do M. powołując się w tym zakresie na treść załącznika Nr 1 do r.M.Ś.w. z 2006 r. Ilości zawiesin ogólnych zostały wskazane jako ilości maksymalne. Nie można również zgodzić się z zarzutem braku regulacji dotyczącej monitoringu. W tym zakresie Starosta Z. w punktach III. 1. i III. 4. decyzji dokładnie oraz zgodnie z r.M.Ś.w. z 2006 r. nałożył na B. obowiązek prowadzenia monitoringu oraz rejestrowania ilości i jakości odprowadzanych ścieków (prowadzenie monitoringu jakości wód rzeki K. w rejonie mostów na rzece K. przy ulicy C. i L. w Z. z częstotliwością jeden raz na tydzień w określonym zakresie chemicznym oraz bakteriologii oraz prowadzenie rejestru i jakości odprowadzanych ścieków z częstotliwością wykonywania analiz ścieków 12 razy w ciągu roku, zgodnie z § 5 ust. 2 pkt 3 powoływanego wcześniej rozporządzenia w określonym zakresie chemicznym). Ponadto w pkt III poza obowiązkiem monitoringu nałożono na wnioskodawcę liczne obowiązki zmierzające do prawidłowego korzystania z tego pozwolenia wodnoprawnego, w postaci obowiązku utrzymania i konserwacji M. na odcinku od wylotu ścieków do K., realizacji modernizacji oczyszczalni ścieków, zgodnie z harmonogramem robót modernizacyjnych oraz bieżącego informowania zainteresowanych stron o realizacji inwestycji oraz niezwłocznym powiadomieniu A. w L. oraz WIOŚ o konieczności zrzutu nieczyszczonych ścieków do rzeki K. w przypadku awarii urządzeń oczyszczalni ścieków. Ponadto należy zauważyć, że istotnym elementem oczyszczalni ograniczającym skutki potencjalnej awarii jest zbiornik retencyjny zaprojektowany jako ochrona złoża biologicznego przed wypłukiwaniem osadu czynnego podczas intensywnych opadów. W decyzji tej Starosta poinformował także wnioskodawcę, że pozwolenie wodnoprawne można cofnąć lub ograniczyć za odszkodowaniem, jeżeli jest to uzasadnione interesem społecznym, albo ważnymi względami gospodarczymi.
Jednocześnie Sąd uznał, za niezasadne zarzuty dotyczące niewłaściwego, naruszającego brzmienie art. 107 § 3 k.p.a. sporządzenia zaskarżonych decyzji. W uzasadnieniach organy wskazały czym kierowały się przy wydaniu pozwolenia wodnoprawnego, a ponadto organ odwoławczy wyjaśnił dlaczego nie uwzględnił zarzutów odwołujących się stron. Wymaga także podkreślenia, że Skład orzekający w niniejszej sprawie zdaje sobie sprawę zarówno z rangi problemu będącego przedmiotem sporu pomiędzy A. a B., jak i braku realnej możliwości pogodzenia interesów obu podmiotów. Niemniej nie można abstrahować od tego, że w związku z badaną sprawą wykonano i zebrano wyjątkowo dużą ilość dokumentacji, mającej na celu jak najbardziej wnikliwie udokumentowanie aspektów sprawy. Organ odwoławczy poddał je wszystkie krytycznej analizie, zarówno na etapie rozpatrywania odwołania od decyzji Starosty Z., jak i skargi, czyniąc tym samym zadość przesłankom art. 7 i 77 k.p.a. Nie do pominięcia jest fakt, że w sprawie w trakcie wieloletniego postępowania trzy różne organy (Starosta Z., Wojewoda D., DRZGW we W.) wydały już łącznie cztery decyzje, każda z nich była decyzją zezwalającą na wydanie pozwolenia wodnoprawnego, a pomimo tego ubiegający się o pozwolenie wciąż nie może go uzyskać.
Na zakończenie wskazać trzeba, iż z art. 126 u.p.w. wynika jednoznacznie, że wystarczy wykazać istnienie jednej z okoliczności wymienionych w tym artykule, aby można było odmówić udzielenia pozwolenia wodnoprawnego (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2006 r., II OSK 749/05). W ocenie Sądu żadnej z takich okoliczności nie ujawniła się w stanie faktycznym ustalonym przez organy administracji, zatem nie mogły one odmówić wydania wnioskowanego pozwolenia wodnoprawnego.
Zwrócić należy uwagę, iż dotychczas nie zostały opracowane warunki korzystania z wód regionu wodnego Środkowej O., w skład którego wchodzi dorzecze rzeki K., zaś analizowane pozwolenie wodnoprawne Starosty Z. nie narusza ustaleń uchwały Rady Ministrów z dnia 22 lutego 2011 r. – Plan gospodarowania wodami na obszarze dorzecza O. (M.P. Nr 40, poz. 451).
Przedmiotowe pozwolenie wodnoprawne nie narusza także ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętych uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia 8 grudnia 2004 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru miasta Z. (Dz. Urz. Woj. D. z 2004 r., Nr 263, poz. 4654).
Sąd w niniejszym składzie nie stwierdził również aby organy administracji nie dostrzegły sytuacji naruszenia przez omawiane pozwolenie wodnoprawne wymagań ochrony zdrowia ludzi, środowiska i dóbr kultury wpisanych do rejestru zabytków oraz wynikających z odrębnych przepisów, i to zarówno w aspekcie przepisów prawa wodnego, jak też innych ustaw, aktów wykonawczych wydanych na podstawie delegacji ustawowych oraz przepisów prawa miejscowego obowiązującego na terenie Gminy Z..
Z tych też względów, mając na uwadze, iż w sprawie nie doszło do naruszenia przepisów prawa procesowego i materialnego, należało na postawie art. 151 u.p.p.s.a. orzec jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło