I SA/Gd 1170/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Kozik, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Kwarcińska, Sędzia NSA Alicja Stępień (spr.), Protokolant Starszy Sekretarz Sądowy Dorota Zawiślińska, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi A. Ł. i J. Ł. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia 20 sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej określającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2008 rok oddala skargę. NACZELNIK URZĘDU SKARBOWEGO W WYNIKU PRZEPROWADZONEGO POSTĘPOWANIA PODATKOWEGO DECYZJĄ Z DNIA 28 GRUDNIA 2009 R. OKREŚLIŁ J. I A.L. ZOBOWIĄZANIE PODATKOWE W PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH ZA 2008 ROK W KWOCIE [...] ZŁ I JEDNOCZEŚNIE ODDALIŁ WNIOSEK MAŁŻONKÓW Z DNIA 18 MAJA 2009 R., O ZWROT NADPŁATY W PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH. J. I A.L. ZŁOŻYLI ODWOŁANIE OD POWYŻSZEJ DECYZJI NACZELNIKA URZĘDU SKARBOWEGO, ZARZUCAJĄC JEJ NIEWŁAŚCIWĄ INTERPRETACJĘ PRZEPISU ART. 26B UST. 1 USTAWY O PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH, A TAKŻE NIEUWZGLĘDNIENIE ZAISTNIAŁYCH OKOLICZNOŚCI W SPRAWIE. WOBEC POWYŻSZEGO WNIEŚLI O JEJ UCHYLENIE W CZĘŚCI OBJĘTEJ ZASKARŻENIEM I ORZECZENIE O ISTOCIE SPRAWY LUB EWENTUALNIE W CAŁOŚCI I PRZEKAZANIE SPRAWY DO PONOWNEGO ROZPATRZENIA. PO ROZPATRZENIU ODWOŁANIA DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ DECYZJĄ Z DNIA 9 LIPCA 2010 R. UTRZYMAŁ W MOCY DECYZJĘ ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI. NIE ZGADZAJĄC SIĘ Z DECYZJĄ ORGANU ODWOŁAWCZEGO J. I A.L. REPREZENTOWANI PRZEZ PEŁNOMOCNIKA SKORZYSTALI Z PRAWA DO WNIESIENIA SKARGI DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO. JEDNAKŻE WOBEC WNIESIENIA SKARGI Z JEDNODNIOWYM UCHYBIENIEM TERMINU OKREŚLONYM W ART. 53 § 1 USTAWY PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU POSTANOWIENIEM Z DNIA 28 WRZEŚNIA 2010 R. SYGN. AKT I SA/GD 983/10 (PRAWOMOCNYM OD DNIA 2 LISTOPADA 2010 R.), ODRZUCIŁ SKARGĘ PAŃSTWA L. W TEJ SPRAWIE. NASTĘPNIE J. I A.L. PISMEM Z DNIA 29 LISTOPADA 2010 R., WYSTĄPILI DO DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI DECYZJI OSTATECZNEJ WSKAZUJĄC NA ZAISTNIENIE PRZESŁANKI OKREŚLONEJ W ART. 247 § 1 PKT 3 ORDYNACJI PODATKOWEJ, GDYŻ W OPINII PODATNIKÓW DECYZJA ORGANU ODWOŁAWCZEGO, JAK I POPRZEDZAJĄCĄ JĄ DECYZJA ORGANU PODATKOWEGO PIERWSZEJ INSTANCJI WYDANE ZOSTAŁY Z RAŻĄCYM NARUSZENIEM PRAWA. DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ BIORĄC POD UWAGĘ TO, IŻ PRZESŁANKI DO STWIERDZENIA RAŻĄCEGO NARUSZENIA PRAWA NIE STANOWIŁA ODMIENNOŚĆ OCENY ZAISTNIAŁEGO W SPRAWIE STANU FAKTYCZNEGO I INTERPRETACJI PRZEPISÓW PRAWA UZNAŁ, ŻE PRZY WYDANIU DECYZJI OSTATECZNEJ Z DNIA 9 LIPCA 2010 R. NIE NARUSZONO W SPOSÓB RAŻĄCY PRAWA, KTÓRE SKUTKOWAŁOBY STWIERDZENIEM NIEWAŻNOŚCI WYDANEJ DECYZJI M.IN. NA PODSTAWIE ART. 247 § 1 PKT 3 ORDYNACJI PODATKOWEJ. WOBEC POWYŻSZEGO DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ DECYZJĄ Z DNIA 7 KWIETNIA 2011 R. ODMÓWIŁ WNIOSKODAWCOM STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI OSTATECZNEJ Z DNIA 9 LIPCA 2010 R. DECYZJA DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ Z DNIA 7 KWIETNIA 2011 R., ZE WZGLĘDU NA NIEWNIESIENIE PRZEZ STRONĘ W USTAWOWYM TERMINIE ODWOŁANIA DO ORGANU PODATKOWEGO DRUGIEJ INSTANCJI, STAŁA SIĘ OSTATECZNA W ADMINISTRACYJNYM TOKU INSTANCJI STOSOWNIE DO TREŚCI ART. 128 ORDYNACJI PODATKOWEJ. NASTĘPNIE J. I A.L. REPREZENTOWANI PRZEZ PEŁNOMOCNIKA PISMEM Z DNIA 29 GRUDNIA 2011 R., WSKAZUJĄC NA PRZESŁANKĘ PRZEWIDZIANĄ W ART. 247 § 1 PKT 2 USTAWY ORDYNACJA PODATKOWA, WYSTĄPILI DO DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ Z KOLEJNYM WNIOSKIEM O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI OSTATECZNEJ DECYZJI DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ Z DNIA 9 LIPCA 2010 R. UTRZYMUJĄCEJ W MOCY DECYZJĘ NACZELNIKA URZĘDU SKARBOWEGO Z DNIA 28 GRUDNIA 2009 R., OKREŚLAJĄCĄ A. I J.L. ZOBOWIĄZANIE PODATKOWE W PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH ZA 2008 ROK W KWOCIE [...] ZŁ. W UZASADNIENIU WNIOSKU PEŁNOMOCNIK PODATNIKÓW WSKAZAŁ, ŻE DO WYDANIA DECYZJI BEZ PODSTAWY PRAWNEJ DOSZŁO POPRZEZ PRZYJADĘ, IŻ NA PODSTAWIE PRZEPISU ART. 26B UST.2 PKT 4 LIT A) USTAWY O PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH, ORGAN PODATKOWY MÓGŁ UZNAĆ, IŻ WNIOSKODAWCY MIELI OBOWIĄZEK DLA SKORZYSTANIA Z ULGI PODATKOWEJ UZYSKAĆ POZWOLENIE NA UŻYTKOWANIE, PODCZAS GDY W ICH PRZYPADKU PRZEPIS NAKŁADAŁ NA NICH OBOWIĄZEK DOKONANIA JEDYNIE ZAWIADOMIENIA O ZAKOŃCZENIU BUDOWY. W OPINII PEŁNOMOCNIKA PRZYJĘCIE TAKIEGO STANOWISKA PROWADZI DO PRZYZWOLENIA NA NARUSZENIE KONSTYTUCJI RP ORAZ ORDYNACJI PODATKOWEJ, W MYSI KTÓREJ ORGANY PODATKOWE POWINNY PROWADZIĆ POSTĘPOWANIE PODATKOWE W SPOSÓB BUDZĄCY DO NICH ZAUFANIE OBYWATELI. W WYNIKU ROZPOZNANIA WNIOSKU Z DNIA 29 GRUDNIA 2011 R. DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ (DZIAŁAJĄC JAKO ORGAN PIERWSZEJ INSTANCJI) DECYZJĄ Z DNIA 3 KWIETNIA 2012 R. NR [...] ODMÓWIŁ J. I A.L. WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI OSTATECZNEJ Z DNIA 9 LIPCA 2010 R. NIE ZGADZAJĄC SIĘ Z TYM ROZSTRZYGNIĘCIEM DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ SKARŻĄCY WNIEŚLI ODWOŁANIE OD POWYŻSZEJ DECYZJI, ZARZUCAJĄC, IŻ NIE MOŻNA ZGODZIĆ SIĘ Z TWIERDZENIEM ORGANU PIERWSZEJ INSTANCJI, BOWIEM ORGAN PODATKOWY BEZPODSTAWNIE PRZYJĄŁ PRZESZKODĘ W PROWADZENIU POSTĘPOWANIA NADZWYCZAJNEGO, GDYŻ W OBECNYM WNIOSKU O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI DECYZJI WSKAZANO INNĄ PRZESŁANKĘ I INNY ZAKRES NARUSZENIA PRAWA. POZA TYM W ŻADNEJ ZE SPRAW NIE ORZEKAŁ WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY, KTÓRY Z URZĘDU ZBADAŁBY NIEWAŻNOŚĆ DECYZJI. UZASADNIAJĄC ODWOŁANIE STRONA ZAPREZENTOWAŁA STANOWISKO, ZGODNIE Z KTÓRYM BRAK JEST RÓWNIEŻ PRZESZKÓD ABY WIELOKROTNIE PROWADZIĆ POSTĘPOWANIE W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI TEJ SAMEJ DECYZJI OSTATECZNEJ, O ILE WE WNIOSKU ZOSTANĄ WSKAZANE INNE PODSTAWY PRAWNE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI. SPRAWĄ ADMINISTRACYJNĄ JEST BADANIE KAŻDEJ PRZESŁANKI STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI, A NIE OCENA, CZY KONKRETNA DECYZJA OSTATECZNA JEST OBARCZONA JEDNĄ Z WAD WYMIENIONYCH W ART. 247 § 1 O.P. KOŃCOWO ODWOŁUJĄCY WSKAZALI, IŻ DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ W DECYZJI Z DNIA 7 KWIETNIA 2011 R. NIE ZBADAŁ I NIE PRZEANALIZOWAŁ WNIKLIWIE POZOSTAŁYCH PRZESŁANEK Z ART. 247 ORDYNACJI PODATKOWEJ. DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ W WYNIKU ROZPOZNANIA PRZEDMIOTOWEJ SPRAWY, PO ROZPATRZENIU ZARZUTÓW PODNIESIONYCH W ODWOŁANIU, DECYZJĄ Z DNIA 20 SIERPNIA 2012 R., UTRZYMAŁ W MOCY WŁASNĄ DECYZJĘ, KTÓRĄ WYDAŁ DZIAŁAJĄC JAKO ORGAN PODATKOWY PIERWSZEJ INSTANCJI. NIE ZGADZAJĄC SIĘ Z DECYZJĄ ORGANU ODWOŁAWCZEGO, J. I A.L. REPREZENTOWANI PRZEZ PEŁNOMOCNIKA SKORZYSTALI Z PRAWA DO WNIESIENIA SKARGI NA DECYZJĘ DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ Z DNIA 20 SIERPNIA 2012 R. DO WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU. W SKARDZE NA DECYZJĘ DYREKTORA. IZBY SKARBOWEJ PEŁNOMOCNIK SKARŻĄCYCH ZARZUCIŁ NARUSZENIE: - ART. 249 § 1 W ZW. Z ART. 247 § 1 PKT 2 W ZW. Z ART. 248 § 1 ORDYNACJI PODATKOWEJ POPRZEZ BŁĘDNE ZASTOSOWANIE, NA SKUTEK UZNANIA, IŻ W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE ZAPADŁA JUŻ DECYZJA ADMINISTRACYJNA; - ART. 122 W ZW. Z ART. 187 § 1 I 191 ORDYNACJI PODATKOWEJ, POPRZEZ BŁĘDNE USTALENIE ZAWISŁEJ SPRAWY, POMIMO PODNIESIENIA PRZEZ STRONĘ NOWYCH ZARZUTÓW W SPRAWIE, CO MOGŁO MIEĆ ISTOTNY WPŁYW NA WYNIK SPRAWY, - ART. 121 ORAZ ART. 120 USTAWY Z DNIA 19 SIERPNIA 1997 R. ORDYNACJA PODATKOWA (TEKST JEDNOLITY, DZ. U. 2005. NR 8 POZ. 60), ZWIĄZKU Z PRZEPISEM PRAWA MATERIALNEGO ART. 26 UST. 1 W ZW. Z ART. 26B UST. 2 PKT 4 LIT A) USTAWY Z DNIA 26 LIPCA 1991 R. O PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH (DZ. U. Z 2000 R. NR 14 POZ. 176 J.T.), CO MIAŁO ISTOTNY WPŁYW NA WYNIK SPRAWY. Z UWAGI NA POWYŻSZE PEŁNOMOCNIK SKARŻĄCYCH WNIÓSŁ O: 1. UCHYLENIE ZASKARŻONEJ DECYZJI Z DNIA 20 SIERPNIA 2012 R. DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ NR [...] ORAZ POPRZEDZAJĄCEJ JĄ DECYZJI DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ Z DNIA 3 KWIETNIA 2012 R. NR [...]; 2. STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI LUB UCHYLENIE DECYZJI DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ Z DNIA 7 LIPCA 2011 R. NR [...] W SPRAWIE, KTÓRA JEST DOTKNIĘTA SANKCJĄ NIEWAŻNOŚCI WOBEC NIE PRZEBADANIA PRZEZ ORGAN PODATKOWY POZOSTAŁYCH PRZESŁANEK STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI PODATKOWEJ; 3. STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI DECYZJI DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ Z DNIA 9 LIPCA 2010 R. NR [...] UTRZYMUJĄCEJ W MOCY DECYZJĄ NACZELNIKA URZĘDU SKARBOWEGO Z DNIA 28 GRUDNIA 2009 R. NR [...] WOBEC TEGO, IŻ ZACHODZĄ PRZYCZYNY WYMIENIONE W ART. 247 § 1 ORDYNACJI PODATKOWEJ; 4. ZASĄDZENIE OD ORGANU PODATKOWEGO KOSZTÓW POSTĘPOWANIA W TYM KOSZTÓW ZASTĘPSTWA PROCESOWEGO WEDŁUG NORM PRZEPISANYCH WRAZ Z OPŁATĄ SKARBOWĄ OD PEŁNOMOCNICTWA W WYSOKOŚCI 17 ZŁ. UZASADNIAJĄC PRZEDMIOTOWĄ SKARGĘ PEŁNOMOCNIK STRONY WSKAZAŁ, ŻE ORGAN PODATKOWY DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ (JAKO ORGAN PIERWSZEJ INSTANCJI) NIE PRZEBADAŁ WNIKLIWIE, CZY NIE ZAISTNIAŁY PRZESŁANKI STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI INNE NIŻ WSKAZANA WE WNIOSKU PODATNIKA Z DNIA 29 LISTOPADA 2010 R. - ART. 247 § 1 PKT 3 ORDYNACJI PODATKOWEJ. W DECYZJI BOWIEM Z DNIA 7 KWIETNIA 2011 R. DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ LAKONICZNIE NA STRONIE 7 DECYZJI STWIERDZIŁ JEDYNIE, IŻ ANALIZA AKT SPRAWY NIE WYKAZAŁA, ŻEBY W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE WY STOPIŁA JAKAKOLWIEK INNA PRZESŁANKA OKREŚLONA W ART. 247 § 1 O.P. ZDANIEM STRONY SKARŻĄCEJ SĄD ZAKRESEM SWOJEGO BADANIA WINIEN OBJĄĆ NIE TYLKO BEZPOŚREDNIO ZASKARŻONĄ DECYZJĄ, TJ. DECYZJĄ DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ Z DNIA 20 SIERPNIA 2012 R. ALE TAKŻE POPRZEDZAJĄCĄ JĄ DECYZJE DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ Z 3 KWIETNIA 2012 R. ORAZ JAKO LEŻĄCĄ U ŹRÓDŁA TYCH DWU PÓŹNIEJSZYCH DECYZJI, DECYZJA Z DNIA 7 KWIETNIA 2011 R., BOWIEM WSZYSTKIE TE DECYZJE MIESZCZĄ SIĘ "W GRANICACH SPRAWY, KTÓREJ DOTYCZY SKARGA". W OCENIE PEŁNOMOCNIKA SKARŻĄCYCH DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ W DECYZJI Z DNIA 7 KWIETNIA 2011 R. NIEPRAWIDŁOWO PRZYJĄŁ, ŻE W SPRAWIE TEJ NIE ZOSTAŁA SPEŁNIONA PRZESŁANKA OKREŚLONA W ART. 26B UST. 2 PKT 4 LIT. A) USTAWY O PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH UPRAWNIAJĄCA DO SKORZYSTANIA Z ODLICZENIA OD DOCHODU PONIESIONYCH PRZEZ PODATNIKÓW WYDATKÓW NA SPŁATĘ ODSETEK OD KREDYTU, UDZIELONEGO NA SFINANSOWANIE BUDOWY BUDYNKU MIESZKALNEGO, BOWIEM ZAKOŃCZENIE BUDOWY NIE NASTĄPIŁO PRZED UPŁYWEM TRZECH LAT, LICZĄC OD KOŃCA ROKU KALENDARZOWEGO, W KTÓRYM ZGODNIE Z PRAWEM BUDOWLANYM UZYSKALI POZWOLENIE NA BUDOWĘ. PODSUMOWUJĄC PEŁNOMOCNIK SKARŻĄCYCH WSKAZAŁ, ŻE WOBEC NIE ZBADANIA WSZYSTKICH PRZESŁANEK W POSTĘPOWANIU NIEWAŻNOŚCIOWYM, UZNAĆ NALEŻY, IŻ ORGAN PODATKOWY DRUGIEJ INSTANCJI NIESŁUSZNIE UTRZYMAŁ W MOCY DECYZJĘ ODMAWIAJĄCĄ WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA W SPRAWIE NIEWAŻNOŚCI DECYZJI OSTATECZNEJ, STWIERDZAJĄC, IŻ WSZCZĘCIE POSTĘPOWANIA UNIEMOŻLIWIA ISTNIENIE NEGATYWNEJ KU TEMU PRZESŁANKI. DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ W ODPOWIEDZI NA SKARGĘ UZNAŁ, IŻ ZARZUTY SKARŻĄCYCH NIE ZNAJDUJĄ UZASADNIENIA W OBOWIĄZUJĄCYM STANIE PRAWNYM I FAKTYCZNYM SPRAWY. W UZASADNIENIU WSKAZAŁ, ŻE POSTĘPOWANIE W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI OSTATECZNEJ NIE MOŻE BYĆ WSZCZĘTE W SYTUACJI ZAISTNIENIA PRZESŁANEK NEGATYWNYCH WSKAZANYCH W ART. 249 § 1 PKT 1 I PKT 2 ORDYNACJI PODATKOWEJ. W TAKIM WYPADKU ORGAN PODATKOWY WYDAJE DECYZJĘ O ODMOWIE WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI OSTATECZNEJ. Z BRZMIENIA POWYŻSZEGO PRZEPISU ART. 249 § 1 PKT 1 I PKT 2 ORDYNACJI PODATKOWEJ WYNIKA, IŻ NEGATYWNE PRZESŁANKI UNIEMOŻLIWIAJĄCE WSZCZĘCIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI OSTATECZNEJ NIE STANOWIĄ KATALOGU ZAMKNIĘTEGO, A WYMIENIONE DWIE PRZESŁANKI NEGATYWNE WSKAZANE ZOSTAŁY JEDYNIE PRZYKŁADOWO. OKREŚLENIE "W SZCZEGÓLNOŚCI" OZNACZA, IŻ USTAWODAWCA DOPUSZCZA ODMOWĘ WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI RÓWNIEŻ Z INNYCH PRZYCZYN. DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ W WYNIKU ROZPOZNANIA ZARZUTÓW ODWOŁANIA STWIERDZIŁ, ŻE W PRZEDMIOTOWEJ SPRAWIE PRZESŁANKĘ NEGATYWNĄ UNIEMOŻLIWIAJĄCĄ WSZCZĘCIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI OSTATECZNEJ DECYZJI Z DNIA 9 LIPCA 2010 R. STANOWI PONOWNE ZŁOŻENIE WNIOSKU PRZEZ MAŁŻONKÓW L. WOBEC WCZEŚNIEJSZEGO WYDANIA DECYZJI PRZEZ ORGAN PODATKOWY W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI TEJ SAMEJ DECYZJI OSTATECZNEJ, CO SKUTKOWAŁOBY PONOWNYM ORZEKANIEM PRZEZ ORGAN PODATKOWY W TEJ SAMEJ SPRAWIE. BEZSPORNYM W NINIEJSZEJ SPRAWIE JEST, ŻE J. I A.L. PISMEM Z DNIA 29 GRUDNIA 2010 R. WNIEŚLI O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI DECYZJI OSTATECZNEJ DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ Z DNIA 9 LIPCA 2010 R. NA PODSTAWIE PRZESŁANKI OKREŚLONEJ ART. 247 § 1 PKT 3 ORDYNACJI PODATKOWEJ. NASTĘPNIE J. I A.L. PONOWNIE WYSTĄPILI Z WNIOSKIEM O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI DECYZJI OSTATECZNEJ DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ Z DNIA 9 LIPCA 2010 R., WSKAZUJĄC TYM RAZEM NA WYSTĄPIENIE PRZESŁANKI OKREŚLONEJ ART. 247 § 1 PKT 2 ORDYNACJI PODATKOWEJ. ZATEM J. I A.L. DWUKROTNIE ZŁOŻYLI WNIOSEK ZAWIERAJĄCY ŻĄDANIE (ZA KAŻDYM RAZEM WSKAZUJĄC NA INNĄ PRZESŁANKĘ STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI) WZRUSZENIA W TRYBIE NADZWYCZAJNEGO POSTĘPOWANIA TEJ SAMEJ DECYZJI OSTATECZNEJ DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ Z DNIA 9 LIPCA 2010 R., W PRZEDMIOCIE OKREŚLENIA WYSOKOŚCI ZOBOWIĄZANIA PODATKOWEGO W PODATKU DOCHODOWYM OD OSÓB FIZYCZNYCH ZA 2008 ROK. TYM SAMYM ORGANY PODATKOWE PIERWSZEJ I DRUGIEJ INSTANCJI ZASADNIE W OCENIE DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ STWIERDZIŁY, IŻ NIE ZAISTNIAŁY PODSTAWY DO WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI OSTATECZNEJ Z DNIA 9 LIPCA 2010 R., STOSOWNIE DO ŻĄDANIA J. I A.L. ZAWARTEGO WE WNIOSKU Z DNIA 29 GRUDNIA 2011 R., Z UWAGI NA ZAISTNIENIE NEGATYWNEJ PRZESŁANKI UNIEMOŻLIWIAJĄCEJ WSZCZĘCIE POSTĘPOWANIA W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI. W OPINII DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ RÓWNIEŻ PODNIESIONY PRZEZ PEŁNOMOCNIKA SKARŻĄCYCH ZARZUT NARUSZENIA ART. 120 ORAZ ART. 121 ORDYNACJI PODATKOWEJ, - UZNANO ZA NIETRAFNY. DYREKTOR IZBY SKARBOWEJ UZNAŁ, ŻE ORGANY PODATKOWE W ROZPATRYWANEJ SPRAWIE DZIAŁAŁY NA PODSTAWIE PRZEPISÓW PRAWA, A DOKONANA PRZEZ NIE WYKŁADNIA PRZEPISÓW PRAWA WYNIKA Z OBOWIĄZUJĄCYCH W TYM ZAKRESIE UNORMOWAŃ PRAWNYCH. POZA TYM POSTĘPOWANIE PODATKOWE W ROZPATRYWANEJ SPRAWIE PROWADZONE BYŁO W SPOSÓB BUDZĄCY ZAUFANIE DO ORGANÓW PODATKOWYCH, ROZSTRZYGNIĘCIE ZAWARTE W ZASKARŻONEJ DECYZJI ZOSTAŁO PODJĘTE PO UPRZEDNIM ZEBRANIU I ROZPATRZENIU MATERIAŁU DOWODOWEGO ORAZ PRZY ZAPEWNIENIU STRONIE CZYNNEGO UDZIAŁU W KAŻDYM STADIUM POSTĘPOWANIA. TYM SAMYM ZDANIEM ORGANU TWIERDZENIE PEŁNOMOCNIKA SKARŻĄCYCH ODNOŚNIE NARUSZENIA WSKAZANYCH ZASAD POSTĘPOWANIA PODATKOWEGO NIE ZASŁUGUJE NA UWZGLĘDNIENIE. WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY W GDAŃSKU ZWAŻYŁ, CO NASTĘPUJE: SKARGA NIE ZASŁUGUJE NA UWZGLĘDNIENIE, BOWIEM DECYZJA BĘDĄCA PRZEDMIOTEM KONTROLI NIE NARUSZA PRZEPISÓW PRAWA. STOSOWNIE DO ART. 1 § 2 USTAWY Z DNIA 25 LIPCA 2002 R. PRAWO O USTROJU SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH (DZ. U. NR 153, POZ. 1269 Z PÓŹN. ZM.), SĄD ADMINISTRACYJNY SPRAWUJE W ZAKRESIE SWOJEJ WŁASNOŚCI KONTROLĘ POD WZGLĘDEM ZGODNOŚCI Z PRAWEM. Z KOLEI W MYŚL ART. 134 USTAWY Z DNIA 30 SIERPNIA 2002 R. PRAWO O POSTĘPOWANIU PRZED SĄDAMI ADMINISTRACYJNYMI (DZ. U. NR 153, POZ. 1270 Z PÓŹN. ZM., DALEJ: "P.P.S.A."), SĄD ROZSTRZYGA W GRANICACH DANEJ SPRAWY, NIE BĘDĄC JEDNAK ZWIĄZANY ZARZUTAMI I WNIOSKAMI SKARGI ORAZ POWOŁANĄ PODSTAWĄ PRAWNĄ. Z BRZMIENIA ART. 145 § 1 P.P.S.A. WYNIKA ZAŚ, ŻE W PRZYPADKU STWIERDZENIA BĄDŹ TO NARUSZENIA PRAWA MATERIALNEGO, KTÓRE MIAŁO WPŁYW NA WYNIK SPRAWY, BĄDŹ TO NARUSZENIA PRAWA DAJĄCE PODSTAWĘ DO WZNOWIENIA POSTĘPOWANIA ADMINISTRACYJNEGO, BĄDŹ WRESZCIE INNEGO NARUSZENIA PRZEPISÓW POSTĘPOWANIA, JEŚLI MOGŁO ONO MIEĆ ISTOTNY WPŁYW NA WYNIK SPRAWY, SĄD - W ZALEŻNOŚCI OD RODZAJU NARUSZENIA - UCHYLA DECYZJĘ LUB POSTANOWIENIE W CAŁOŚCI LUB CZĘŚCI, ALBO STWIERDZA ICH NIEWAŻNOŚĆ BĄDŹ TEŻ STWIERDZA WYDANIE DECYZJI LUB POSTANOWIENIA Z NARUSZENIEM PRAWA. CYTOWANA REGULACJA PRAWNA NIE POZOSTAWIA ZATEM WĄTPLIWOŚCI CO DO TEGO, ŻE ZASKARŻONA DECYZJA LUB POSTANOWIENIE MOGĄ ULEC UCHYLENIU TYLKO WTEDY, GDY ORGANOM PODATKOWYM MOŻNA POSTAWIĆ UZASADNIONY ZARZUT NARUSZENIA PRAWA, CZY TO MATERIALNEGO, CZY TO PROCESOWEGO, JEŻELI NARUSZENIE TO MIAŁO, BĄDŹ MOGŁO MIEĆ WPŁYW NA WYNIK SPRAWY. ZASADNICZĄ KWESTIĄ SPORNĄ JEST DOKONANA PRZEZ ORGANY PODATKOWE OCENA WYSTĄPIENIA PRZESŁANEK Z ART. 249 ORDYNACJI PODATKOWEJ UNIEMOŻLIWIAJĄCYCH MERYTORYCZNE ROZPOZNANIE SPRAWY. ODMOWA WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA STANOWI ODMOWĘ PRZEPROWADZENIA JAKICHKOLWIEK DOWODÓW W SPRAWIE I ROZSTRZYGANIA MERYTORYCZNEGO O ZASADNOŚCI WNIOSKU O STWIERDZENIE NIEWAŻNOŚCI. ODMOWA ROZPATRZENIA ŻĄDANIA NA PODSTAWIE ART. 249 ORDYNACJI PODATKOWEJ JEST ORZECZENIEM FORMALNYM (POR.: WYROK NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z DNIA 4 LIPCA 2001 R., SYGN. AKT V SA 2093/00, NIEPUBL. ORAZ WYROK WOJEWÓDZKIEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO W GDAŃSKU Z DNIA 9 PAŹDZIERNIKA 2008 R., SYGN. AKT I SA/GD 865/07 - OPUBL. W SYSTEMIE INFORMACJI PRAWNEJ LEX, NR 477252). SĄD PODZIELA POGLĄD DYREKTORA IZBY SKARBOWEJ, KTÓRY UZNAŁ, ŻE OKREŚLONE W ART. 249 § 1 O.P. PRZYCZYNY ODMOWY WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA NIE ZOSTAŁY WYMIENIONE W SPOSÓB WYCZERPUJĄCY, NA CO WSKAZUJE ICH POPRZEDZENIE WYRAŻENIEM "W SZCZEGÓLNOŚCI". PRAWIDŁOWE JEST TAKŻE STANOWISKO ORGANÓW PODATKOWYCH, IŻ DO PRZYCZYN UZASADNIAJĄCYCH ODMOWĘ WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA ZALICZYĆ NALEŻY PONOWNE ZŁOŻENIE WNIOSKU, WOBEC WCZEŚNIEJSZEGO ROZSTRZYGNIĘCIA ORGANU W PRZEDMIOCIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI OKREŚLONEJ DECYZJI OSTATECZNEJ. WNOSZĄCY SKARGĘ KONTESTUJĄ W ISTOCIE POGLĄD ORGANÓW PODATKOWYCH CO DO TOŻSAMOŚCI SPRAW WSZCZĘTYCH WNIOSKAMI Z DNIA 29 LISTOPADA 2010 R. ORAZ Z DNIA 29 GRUDNIA 2011 R. W ICH OCENIE, BRAK JEST TOŻSAMOŚCI PODSTAWY PRAWNEJ ŻĄDANIA STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI. STRONA SKARŻĄCA STOI NA STANOWISKU, ŻE BRAK JEST PRZESZKÓD ABY WIELOKROTNIE, PROWADZIĆ POSTĘPOWANIE W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI TEJ SAMEJ DECYZJI OSTATECZNEJ, O ILE WE WNIOSKU ZOSTANĄ WSKAZANE INNE PODSTAWY PRAWNE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI. SPRAWĄ ADMINISTRACYJNĄ JEST BADANIE KAŻDEJ PRZESŁANKI STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI A NIE OCENA, CZY KONKRETNA DECYZJA OSTATECZNA JEST OBARCZONA JEDNĄ Z WAD WYMIENIONYCH W ART. 247 § 1 OP. TAKI POGLĄD, W OCENIE SĄDU NIE ZNAJDUJE UZASADNIENIA NORMATYWNEGO. W UGRUNTOWANYM ORZECZNICTWIE SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH, KTÓRE SĄD AKCEPTUJE, WSKAZUJE SIĘ, ŻE ORGAN PODATKOWY PROWADZĄC POSTĘPOWANIE NA PODSTAWIE ART. 248 § 1 O.P., JEST OBOWIĄZANY BADAĆ, CZY DECYZJA OSTATECZNA, KTÓREJ POSTĘPOWANIE W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DOTYCZY, OBCIĄŻONA JEST KTÓRĄKOLWIEK ZE WSKAZANYCH TAM PRZESŁANEK STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI. NIE MOŻE OGRANICZAĆ SIĘ TYLKO DO BADANIA CZY DECYZJA OSTATECZNA NIE JEST OBARCZONA WADĄ WSKAZANĄ WE WNIOSKU PRZEZ PODATNIKA (WYROKI: WSA W KIELCACH Z 30 GRUDNIA 2008 R. SYGN. AKT I SA/KE 411/08 LEX NR 479796, WSA W WARSZAWIE Z 27 WRZEŚNIA 2007 R. SYGN. AKT III SA/WA 1186/07 LEX NR 460825, Z 20 PAŹDZIERNIKA 2006 R. SYGN. AKT III SA/WA 2622/06, LEX NR 291147, WSA W LUBLINIE Z 20 STYCZNIA 2009 R. I SYGN. AKT I SA/LU 608/08 LEXPOLONICA NR 2031871). WSKAZANO TAKŻE W ORZECZNICTWIE SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH, ŻE SĄD ADMINISTRACYJNY ROZPOZNAJĄCY SKARGĘ NA DECYZJĘ O ODMOWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI NIE MOŻE SIĘ OGRANICZYĆ TYLKO DO WAD WSKAZANYCH W TAKIEJ DECYZJI (WYROK NSA Z 24 STYCZNIA 2008 R. SYGN. AKT I FSK 151/07, CZY Z 14 PAŹDZIERNIKA 2010 R., SYGN. AKT II FSK 982/09). STWIERDZIĆ TEŻ NALEŻY, ŻE DECYZJA KOŃCZĄCA POSTĘPOWANIE W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI JEST ROZSTRZYGNIĘCIEM W SPRAWIE NIEWAŻNOŚCI OKREŚLONEJ DECYZJI OSTATECZNEJ. JEŚLI ZATEM ORGAN NIE ZBADA WSZYSTKICH PRZESŁANEK LUB ZBADA JE NIEDOKŁADNIE ALBO NIE WYCZERPUJĄCY UZASADNI ODMOWĘ STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI OSTATECZNEJ, TO PONOWNE ORZEKANIE CO DO TEJ SAMEJ DECYZJI OSTATECZNEJ W TYM SAMYM TRYBIE BĘDZIE WYMAGAŁO UPRZEDNIEGO WYELIMINOWANIA Z OBROTU PRAWNEGO TEJ DECYZJI ODMOWNEJ (WYROK WSA W WARSZAWIE Z DNIA 20 PAŹDZIERNIKA 2006 R., III SA/WA 2622/2006, LEX NR 291147). NALEŻY ZGODZIĆ SIĘ Z TYM, ŻE W STOSUNKU DO TEJ SAMEJ DECYZJI OSTATECZNEJ NIE JEST DOPUSZCZALNE WYDANIE KILKU DECYZJI W TRYBIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚĆ. ZGODNIE Z ART. 207 O.P., ORGAN PODATKOWY ORZEKA W SPRAWIE W DRODZE DECYZJI (§ 1), A DECYZJA ROZSTRZYGA SPRAWĘ CO DO JEJ ISTOTY (§ 2). W ZWIĄZKU Z TYM DANĄ SPRAWĘ ADMINISTRACYJNĄ (W TYM PODATKOWĄ) MOŻE ZAŁATWIAĆ TYLKO JEDNA DECYZJA. JEŚLI ORGAN "ODMAWIA STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI", TO POTWIERDZA, ŻE OSTATECZNA DECYZJA JEST "WAŻNA", A JEŻELI "STWIERDZA NIEWAŻNOŚĆ", TO ORZEKA Z MOCĄ WSTECZNĄ, ŻE TAKA DECYZJA OD SWOJEGO POCZĄTKU BYŁA "NIEWAŻNA", CZYLI NIE POWINNA ISTNIEĆ W OBROCIE PRAWNYM. WSKAZUJĄC NA POTRZEBĘ ZACHOWANIA ELEMENTARNEGO PORZĄDKU PRAWNEGO NALEŻY UZNAĆ ZA WADLIWĄ WYKŁADNIĘ ART. 247 § 1 I ART. 249 § 1, KTÓRA PROWADZI DO SYTUACJI, W KTÓREJ CO DO TEJ SAMEJ DECYZJI MOGŁYBY ISTNIEĆ SPRZECZNE ZE SOBĄ ORZECZENIA ALBO ORZECZENIA DUBLUJĄCE SIĘ - I TO O CHARAKTERZE OSTATECZNYM. BŁĘDNY JEST WIĘC POGLĄD SPROWADZAJĄCY PRZEDMIOT POSTĘPOWANIA W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI TYLKO DO OCENY PRZESŁANEK WSKAZANYCH WE WNIOSKU STRONY. REASUMUJĄC, SĄD UZNAŁ, ŻE UZASADNIONE JEST STANOWISKO ORGANÓW PODATKOWYCH, IŻ DO PRZYPADKÓW POWODUJĄCYCH ODMOWĘ WSZCZĘCIA POSTĘPOWANIA W SPRAWIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI DECYZJI, O KTÓRYCH MOWA W ART. 249 § 1 O.P., ZALICZYĆ TRZEBA PONOWNE ZŁOŻENIE WNIOSKU, WOBEC WCZEŚNIEJSZEGO ROZSTRZYGNIĘCIA ORGANU W PRZEDMIOCIE STWIERDZENIA NIEWAŻNOŚCI OKREŚLONEJ DECYZJI OSTATECZNEJ. POGLĄD TAKI WYNIKA Z JEDNORODNEGO ORZECZNICTWA SĄDÓW ADMINISTRACYJNYCH, JAK WSKAZANE POWYŻEJ, A PONADTO DODATKOWO Z WYROKÓW W SPRAWACH I SA/ŁD 601/10 (Z 13 SIERPNIA 2010 R.), I SA/GI 752/11 (Z 25 LISTOPADA 2011 R.), I SA/KA 419/10 (Z 16 WRZEŚNIA 2010 R.), I SA/OI 249/10 (Z 19 MAJA 2010 R.), CZY I SA/KA 586/10 (Z 22 GRUDNIA 2010 R.). POWYŻSZE WYWODY ZWALNIAJĄ SĄD ORZEKAJĄCY W NINIEJSZEJ SPRAWIE Z OCENY, CZY DECYZJA WYMIENIONA Z 9 LIPCA 2010 R., NARUSZA WSKAZANE W SKARDZE PRZEPISY USTAWY PODATKOWEJ I PRZEPISY PROCEDURALNE. PONADTO SĄD NIE ZNALAZŁ UZASADNIENIA DLA ZGŁOSZONEGO W SKARDZE ZARZUTU NARUSZENIA ART. 122 W ZW. Z ART. 187 § 1 I 191 O.P., W ODNIESIENIU DO OBECNIE ROZPATRYWANEJ DECYZJI. MAJĄC TO NA UWADZE WOJEWÓDZKI SĄD ADMINISTRACYJNY UZNAŁ, ŻE SKARGĘ JAKO NIEZASADNĄ NA PODSTAWIE ART. 151 P.P.S.A., NALEŻY ODDALIĆ.