I SA/Rz 389/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący S. NSA Maria Serafin-Kosowska Sędziowie NSA Jacek Surmacz SO del. Jarosław Szaro (spr.) Protokolant ref. st. Eliza Kaplita po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2012r. na rozprawie sprawy ze skargi "A" Sp. z o. o. w R. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2012r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia postanawia 1. odrzucić skargę, 2. zarządzić na rzecz skarżącej "A" Sp. z o. o. w R. zwrot uiszczonego od skargi wpisu sądowego w kwocie 100 zł (słownie: sto złotych). I SA/Rz 389/12 Uzasadnienie Postanowieniem dnia [...] marca 2012r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej, po rozpoznaniu wniosku "A" Sp. z o. o. w R. (dalej: spółka/skarżąca) o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2012r. nr [...] o kontynuowaniu czynności kontrolnych, odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wskazał, iż pismem z dnia 28 stycznia 2010r. spółka zwróciła się do Naczelnika Urzędu Skarbowego o natychmiastowe odstąpienie od wszelkich czynności kontrolnych oraz złożyła sprzeciw wobec podjęcia i wykonywania czynności kontrolnych o którym mowa w art. 84c ustawy z dnia 2 lipca 2004r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2010r., Nr 220, poz. 1447 z późn. zm., dalej: u.s.d.g.). Naczelnik Urzędu Skarbowego stwierdził, że spółka wniosła sprzeciw po upływie terminu, o którym mowa w art. 84c u.s.d.g. i uznał za bezpodstawne wskazane przez spółkę przesłanki przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu. W konsekwencji postanowieniem z dnia [...] lutego 2012r. nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił przywrócenia terminu do wniesienia sprzeciwu oraz postanowieniem z tego samego dnia nr [...] orzekł o kontynuowaniu czynności kontrolnych w toku kontroli podatkowej. Postanowienie w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych zostało doręczone spółce w dniu 6 lutego 2012r. wraz ze stosownym pouczeniem o prawie do wniesienia zażalenia. Na powyższe postanowienie spółka wniosła zażalenie w dniu 10 lutego 2012r. (data stempla pocztowego). Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że zażalenie z dnia 10 lutego 2012r. wniesione zostało z uchybieniem terminu do jego wniesienia określonym w art. 84c ust. 9 pkt 2 u.s.d.g. Powyższe postanowienie zostało doręczone spółce w dniu 22 lutego 2012r. Pismem z dnia 29 lutego 2012r. spółka wniosła o przywrócenie terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2012r. We wniosku spółka podała, iż strona pozostawała w przekonaniu, że termin do wniesienia zażalenie upływa z dniem 10 lutego 2012r., zatem zażalenie zostało wniesione w terminie. Według spółki, zgodnie z umieszczonym przez pracownika spółki na zaskarżonym postanowieniu "datownikiem" postanowienie to wpłynęło do spółki w dniu 7 lutego 2012r. Taką datę otrzymania postanowienia odnotowano również w książce korespondencyjnej spółki. Natomiast ze zwrotnego potwierdzenia odbioru wynikało, że spółka otrzymała postanowienie w dniu 6 lutego 2012r. Odmawiając przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia, w powołanym na wstępie postanowieniu z dnia [...] marca 2012r. Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że spółka nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Na postanowienie organu II instancji spółka złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie: - art.58, art.59 § 2 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) w zw. z art. 84c ust. 16 u.s.d.g, poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w oparciu o błędne i nie znajdujące oparcia w zgromadzonym materiale dowodowym ustalenia faktyczne oraz bezpodstawne przyjęcie, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia w sytuacji, gdy zostały spełnione wszystkie przesłanki uzasadniające przywrócenie tego terminu, - art. 6, art.7, art.8 k.p.a. w zw. z art. 84c ust.16 u.s.d.g. poprzez wydanie zaskarżonego postanowienia w oparciu o pozbawione podstaw domniemania organu na niekorzyść strony skarżącej i niesłusznego odmówienie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia w sytuacji, gdy zostały spełnione wszystkie przesłanki uzasadniające przywrócenie tego terminu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył co następuje : Zakres właściwości sądów administracyjnych określa ustawa z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r., poz. 270 j.t., dalej: ustawa p.p.s.a.), która w w art. 3 § 1 stanowi, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Art. 3 § 2 tej ustawy wyznacza zakres tej kontroli, stanowiąc, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne, 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z mocy prawa, 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydane w indywidualnych sprawach, 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej, 6) aktów organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej, 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego, 8) bezczynność organów w przypadkach określonych w pkt 1-4a. Natomiast art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a. rozszerza właściwość sądów administracyjnych stanowiąc, że sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie rozważenia wymagało, czy w świetle art. 3 § 2, a w szczególności pkt 2 lub 4 ustawy p.p.s.a. zaskarżone postanowienie wydane w procedurze kontrolnej podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego. Zdaniem Sądu, na tak postawione pytanie należy udzielić odpowiedzi przeczącej. Zaskarżone postanowienie dotyczy odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie w przedmiocie kontynuowania czynności kontrolnych. Powołana ustawa w rozdziale 5 normuje kontrolę działalności gospodarczej przedsiębiorcy określając w art. 77 ust. 1 zakres przedmiotowy tej kontroli. Istota kontroli sprowadza się przede wszystkim do zarejestrowania stanu faktycznego dotyczącego przedmiotu kontroli oraz porównania go ze stanem wyznaczonym przez prawo i plany oraz organizację przyjętą dla podmiotu kontrolowanego (por. Cezary Kosikowski, Najnowsze wydanie: Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej. Komentarz, Warszawa 2011 LexisNexis, wydanie VI). W postanowieniu z dnia 17 grudnia 2010r., sygn. akt I OSK 1030/2010, (publ. Lex Polonica nr 2495574) Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że przedmiotem kontroli w trybie postępowania kontrolnego prowadzonego na podstawie przepisów u.s.d.g. jest wyłącznie ustalenie stanu faktycznego. Postępowanie kontrolne jest postępowaniem odrębnym od postępowania administracyjnego, a postanowienia podejmowane w postępowaniu kontrolnym nie są wydawane w postępowaniu administracyjnym i nie kształtują uprawnień lub obowiązków jednostki. W powołanym orzeczeniu NSA stwierdził również, że odesłanie do stosowania - w zakresie nieuregulowanym w postępowaniach kontrolnych -przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, nie daje podstaw do nadania im charakteru prawnego postępowania administracyjnego. Nie można zatem tylko z przyznania prawa zażalenia od postanowienia wyprowadzić dopuszczalności drogi przed sądem administracyjnym. Mając na uwadze powyższe, należy stwierdzić, iż skoro art. 3 § 2 pkt 2 ustawy p.p.s.a. stanowi o zaskarżalności postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym, a zaskarżone postanowienie nie zostało wydane w postępowaniu administracyjnym, jak i nie rozstrzyga istoty sprawy, dlatego nie podlega kontroli sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 2 tej ustawy. Zdaniem Sądu, zaskarżone postanowienie nie stanowi też aktu lub czynności z zakresu administracji publicznej, które kształtowałyby bezpośrednio uprawnienia lub obowiązki materialnoprawne wynikające z przepisów prawa, nie podlega więc zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 2 pkt 4 ustawy p.p.s.a. Jak już zostało wspomniane, jakkolwiek postępowanie kontrolne służy dokonaniu pewnych ustaleń faktycznych, to mogą one jedynie dać asumpt do wszczęcia postępowania administracyjnego, w toku którego wydane zostanie władcze rozstrzygnięcie w formie decyzji (por. wyrok WSA w Gliwicach z dnia 7 lutego 2011 r., sygn. akt IV SA/GL 286/2010, lexPolonica nr 2592066). Zaskarżone postanowienie nie podlega również zaskarżeniu na podstawie art. 3 § 3 ustawy p.p.s.a., który odsyła do regulacji w przepisie szczególnym, ponieważ przepisy u.s.d.g. nie przewidują właściwości sądów administracyjnych w zakresie kontroli i stosowania środków wobec postanowień wydawanych w postępowaniu kontrolnym. Odnosząc się do argumentów podniesionych przez skarżąca spółkę na rozprawie, Sąd stwierdza, że istotnie w orzecznictwie sądowoadministracyjnym funkcjonują rozstrzygnięcia merytoryczne w sprawach podobnych do rozpoznawanej sprawy, jednakże Sąd orzekający w obecnym składzie podziela stanowisko o niedopuszczalności skargi przedstawione np. w postanowieniu NSA z dnia 17 grudnia 2010r. I OSK 1030/2010, z dnia 24 kwietnia 2012r. II GSK 120/12, jak też w postanowieniu WSA w Szczecinie z dnia 26 kwietnia 2012r. II SA/Sz 42/12, postanowieniu WSA w Warszawie z dnia 2 grudnia 2011r. VI SA/Wa 1232/11 i z dnia 17 listopada 2011r. VII SA/Wa 625/11. (wszystkie dostępne na https://cbois.nsa.gov.pl). Uznając, że na postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie orzekające o kontynuowaniu czynności kontrolnych w toku kontroli podatkowej skarga do sądu administracyjnego nie przysługuje, Sąd na mocy art. 58 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. orzekł o jej odrzuceniu. Na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ustawy p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie uiszczonego wpisu sądowego od skargi.