II SA/Po 904/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Wiesława Batorowicz po rozpoznaniu w dniu 10 stycznia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. J. na decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia (...) Nr (...) w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych postanawia odrzucić skargę /-/ W. Batorowicz Datowaną na dzień 01 października 2012 r. skargą B. J. zaskarżyła powołane powyżej pismo Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie z dnia (...) maja 2011 r., Nr (...), w przedmiocie odmowy przyznania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Jak wyjaśniono w skardze jej pozew przeciwko M. T. – pracownikowi Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie został odrzucony przez sąd powszechny, co uzasadniało wniesienie skargi do sądu administracyjnego. W odpowiedzi na skargę organ podniósł, że odmowa przyznania jej wnioskowanej pomocy była podyktowana brakiem wystarczających środków. Podniesiono również, że w świetle ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.) oraz rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiaty, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych (Dz. U. Nr 96, poz. 861 ze zm.), odmowa przyznania dofinansowania ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych nie następuje w formie decyzji administracyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Przedmiotem wniesionej do sądu administracyjnego jest odmowa przyznania skarżącej dofinansowania na zakup sprzętu rehabilitacyjnego ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Stąd też w pierwszej kolejności wyjaśnienia wymagało, jaki jest charakter prawny odmowy przyznania wnioskowanej pomocy. Zarówno w literaturze, jak i orzecznictwie podkreśla się, iż na zakwalifikowanie danego aktu do kategorii decyzji administracyjnych nie ma wpływu nazwa tego aktu. Przepisy prawne dla określenia tej samej formy prawnej (decyzji administracyjnej) posługują się różnymi określeniami, jak np. decyzja, zezwolenie, pozwolenie, orzeczenie, zgoda, koncesja, cofnięcie koncesji, zarządzenie, nakaz, przyznanie, ustalenie odszkodowania, wyłączenie, ustalenie warunków. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego zostało wypracowane stanowisko, zgodnie z którym do uznania określonego przejawu działalności organu administracyjnego za decyzję administracyjną, a w konsekwencji do poddania go kontroli sądowej wystarcza, że dane rozstrzygnięcie zawiera minimum niezbędnych elementów formalnych. Do takich zalicza się: oznaczenie organu administracyjnego, wskazanie adresata rozstrzygnięcia, rozstrzygnięcie o istocie sprawy oraz podpis osoby reprezentującej organ. Takie stanowisko przyjął Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 lipca 1981 roku, SA 1163/81, OSPiKA 1982, nr 9-10, poz. 169, a także Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 października 1985 roku, II CR 320/85, OSNCP 1986, nr 10, poz. 158. Co niezwykle istotne, w zakresie prawa administracyjnego obowiązuje domniemania rozstrzygnięcia sprawy w formie decyzji administracyjnej. Jak bowiem wskazuje się w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego oraz sądów administracyjnych, w przypadku wątpliwości, co do formy załatwienia sprawy administracyjnej, należy przyjąć, że istnieje sprawa administracyjna i organ administracji publicznej jest właściwy do jej załatwienia. Nie może bowiem zaistnieć sytuacja, że w przepisach ustawy określono właściwość organu administracji publicznej do załatwienia określonej kategorii spraw administracyjnych a sprawy te nie mogłyby być rozstrzygane tylko dlatego, że ustawodawca nie określił wprost formy rozstrzygnięcia" (por. zdanie odrębne sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego Romana Hausera, Andrzeja Kabata i Janusza Trzcińskiego do uchwały z dnia 29 marca 2006r., sygn. akt II GPS 1/06, a także por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt P 18/03 OTK-A 2005, Nr 6, poz. 63). Przenosząc powyższe rozważania do niniejszej sprawy wskazać należy, że przyznanie pomocy na zakup sprzętu rehabilitacyjnego następuje w postaci wydania zaświadczenia, o którym mowa w § 12 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. w sprawie określenia rodzajów zadań powiatu, które mogą być finansowane ze środków Państwowego Funduszu Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych. Zawierana na jego podstawa umowa z beneficjentem, o której stanowi § 14 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2002 r. stanowi tylko pochodną wydanego wcześniej zaświadczenia. Jednakże odmowa dokonania takiej czynności powinna być dokonana w drodze decyzji, albowiem jest to negatywne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej, o której załatwienie zwróciła się strona, mająca w tym interes prawny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2009r., sygn. akt II OSK 230/09, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 09 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 706/10). W tym miejscu wyjaśnienia wymaga, że odmowa dofinansowania zaopatrzenia w sprzęt rehabilitacyjny zmaterializowana w zaskarżonym piśmie z dnia (...)maja 2011 r., spełnia niezbędne minimalne wymogi przewidziane dla decyzji administracyjnej. Taki akt administracyjny zaś, będący "zakamuflowaną" decyzją, podlega kontroli administracyjnej w trybie postępowania odwoławczego. W związku z tym trzeba przyjąć, że od pisma z dnia (...) maja 2011 r. skarżąca winna była wnieść odwołanie, zaś dopiero decyzja organu II instancji mogłaby zostać zaskarżona do sądu administracyjnego. Mieć należy na względzie, że możliwość wniesienie odwołania, a w konsekwencji rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy, zapewnia prawidłową kontrolę działań organów administracji publicznej. Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U z 2012 r., poz. 270) skargę do sądu można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. W myśl § 2 powołanego artykułu przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia przewidziany w ustawie taki, jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. W przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła skargę na decyzję organu I instancji - Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie działającego z upoważnienia Prezydenta Miasta, bez uprzedniego wyczerpania trybu odwoławczego. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 w zw. z art. 58 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skargę odrzucił. Sąd w tym miejscu wyjaśnia, że w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia, skarżąca może wnieść za pośrednictwem Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego odwołanie od decyzji z dnia (...) maja 2011 r. Samo odwołanie powinno wskazywać zaskarżoną decyzję oraz powody, dla których skarżąca nie zgadza się odmową przyznania jej pomocy. Dodatkowo do odwołania skarżąca musi załączyć wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania wskazując, że nie wiedziała o możliwości wniesienia odwołania. /-/ W. Batorowicz