I FSK 1835/13

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2015-02-17

Skład orzekający: Arkadiusz Cudak, Krystyna Chustecka, Maria Dożynkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny pierwszej instancji prawidłowo uchylił decyzje organów podatkowych, uznając, że organy te bezzasadnie odmówiły przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, które mogłyby wykazać brak winy strony w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu, uznając zasadność skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej. Sąd kasacyjny stwierdził, że uzasadnienie wyroku WSA było niespójne i nie odpowiadało wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a., ponieważ WSA, uznając, że członek zarządu nie może powoływać się na nieznajomość finansów spółki, jednocześnie nakazał badanie rzeczywistej wiedzy członka zarządu o możliwości powstania zobowiązań podatkowych. NSA podkreślił, że prezes zarządu z racji sprawowanej funkcji powinien znać nie tylko stan finansów spółki, ale także sposób jej funkcjonowania i charakter zawieranych transakcji.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odpowiedzialności D. M., jako prezesa zarządu spółki, za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług. Organy podatkowe orzekły o jego odpowiedzialności, odmawiając jednocześnie przeprowadzenia wnioskowanych przez niego dowodów. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając bezzasadność odmowy przeprowadzenia dowodów. Dyrektor Izby Skarbowej złożył skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie. Zasądził od D. M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 430 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Cudak, Sędzia NSA Krystyna Chustecka, Sędzia NSA Maria Dożynkiewicz (sprawozdawca), , Protokolant Janusz Bielski, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2015 r. na rozprawie w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej Dyrektora Izby Skarbowej w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 26 czerwca 2013 r. sygn. akt I SA/Kr 1875/12 w sprawie ze skarg D. M. na decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia 9 października 2012 r. nr [...] oraz z dnia 18 października 2012 r. nr [...], nr [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. oraz za styczeń i luty 2006 r. 1) uchyla zaskarżony wyrok w całości i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, 2) zasądza od D. M. na rzecz Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 430 (czterysta trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. 1. Zaskarżonym wyrokiem z 26 czerwca 2013 r., sygn. akt I SA/Kr 1875/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie uchylił zaskarżone przez D. M. decyzje Dyrektora Izby Skarbowej w K. z 9 października 2012 r. Nr [...] oraz z 18 października 2012 r., Nr [...] i [...] w przedmiocie orzeczenia o odpowiedzialności za zaległości podatkowe spółki w podatku od towarów i usług za grudzień 2005 r. oraz styczeń i luty 2006 r. 2. W uzasadnieniu Sąd ten wskazał, że decyzjami z 30 grudnia 2011 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. orzekł o odpowiedzialności strony, jako prezesa I. sp. z o.o. za zaległości podatkowe tej Spółki w podatku od towarów i usług za: grudzień 2005 r. oraz styczeń i luty 2006 r. wraz z odsetkami za zwłokę i kosztami egzekucyjnymi. Spółka nie uregulowała zobowiązań podatkowych wynikających z decyzji Dyrektor Urzędu Kontroli Skarbowej w K. z 28 maja 2010 r., określających zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za wskazane wyżej miesiące, a postępowanie egzekucyjne wobec spółki zostało umorzone. Organ pierwszej wskazał, iż skarżący pełnił funkcję prezesa ww. spółki w okresie od 22 grudnia 2004 r. do 21 kwietnia 2006 r. tj. w czasie kiedy powstały wskazane wyżej zaległości podatkowe spółki. Zdaniem organu pierwszej instancji nie zostały wykazane przesłanki, które mogłyby zwolnić stronę z odpowiedzialności. Przesłanki do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania naprawczego powstały zanim skarżący został powołany na stanowisko prezesa zarządu spółki i trwały w okresie pełnienia przez niego funkcji. Organ pierwszej instancji odmówił przeprowadzenia wnioskowanych przez stronę dowodów, gdyż powołane przez niego okoliczności, które są przedmiotem wnioskowanych dowodów, nie uwzględniają wydanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej decyzji. Po rozpatrzeniu odwołania Organ odwoławczy utrzymał w mocy zakwestionowane rozstrzygnięcia i powołując się na art. 210 § 1 pkt 2 i 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm.) oraz uchwałę NSA z dnia 17 grudnia 2007 r., sygn. akt I FPS 5/07, wyjaśnił co należy rozumieć przez pojecie wydanie decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, że za właściwy termin zgłoszenia wniosku o upadłość spółki należy uznać termin wcześniejszy niż wskazany przez organ pierwszej instancji, gdyż pierwsza zaległość spółki, to zaległość z tytułu podatku od towarów i usług za styczeń 2005 r. z terminem płatności - 25 luty 2005 r., która wyniosła 710 786,00 zł. Tymczasem spółka złożyła wniosek o ogłoszenie upadłości obejmującej likwidację majątku dłużnika w dniu 29 stycznia 2008 r. Według organu odwoławczego wnioskowane przez stronę dowody nie wniosłyby do sprawy więcej niż dokumenty znajdujące się już w aktach sprawy oraz nie uwzględniały zobowiązań podatkowych, które zostały ujawnione w trakcie przeprowadzonej w spółce przez Urząd Kontroli Skarbowej kontroli i określonych przez ten organ zobowiązań podatkowych spółki decyzjami z dnia 28 maja 2010 r. Wnioskowane przez stronę dowody mogłyby jedynie potwierdzać niezgodny ze stanem faktycznym obraz sytuacji finansowej spółki, nie mają więc znaczenia dla prowadzonego postępowania. Takie same stanowisko Organ odwoławczy wyraził odnośnie do zaświadczeń o niezaleganiu w podatkach wystawianych na podstawie dokumentów jakie składane były przez spółkę. Fakt czy były to dokumenty odzwierciedlające faktyczne transakcje czy nie, potwierdzić mogła dopiero późniejsza kontrola. Organ odwoławczy w rezultacie stwierdził, że zaistniały przesłanki pozytywne odpowiedzialności strony za zaległości określone w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie zaistniały przesłanki negatywne. 3. W skargach na decyzje organu odwoławczego skarżący zarzucił naruszenie: – art. 118 § 1 w związku z art. 210 § 1 Ordynacji podatkowej przez jego niezastosowanie i w konsekwencji orzeczenie o odpowiedzialności skarżącego za zaległości spółki z o.o. w sytuacji, gdy od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa, upłynęło 5 lat, podczas gdy decyzję o odpowiedzialności skarżącego wydano po tym terminie tj. w dniu 2 stycznia 2012 r., – art. 180 i 188 w zw. z art. 122 i art. 187 Ordynacji podatkowej poprzez odmowę przeprowadzenia wnioskowanych przez skarżącego dowodów, co w konsekwencji doprowadziło do niekompletnego i niedokładnego zebrania materiału dowodowego i rozpatrzenia sprawy z pominięciem dowodów mających istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia, – art. 116 § 1 pkt 1 lit. a i b Ordynacji podatkowej przez niewłaściwe zastosowanie polegające na przyjęciu, że skarżący ponosi odpowiedzialność za zaległości podatkowe spółki z o.o. w sytuacji, gdy nie można mu przypisać winy za niezgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości lub niewszczęcie postępowania układowego we właściwym czasie, – art. 108 ustawy z dnia 11 marca 2004 roku o podatku od towarów i usług (Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm.,) w zw. z art. 116 Ordynacji podatkowej poprzez ich zastosowanie w sytuacji gdy nie zostały spełnione przesłanki warunkujące odpowiedzialność osoby trzeciej, a więc w sytuacji gdy brak "zaległości podatkowej". 4. W odpowiedziach na skargi Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o ich oddalenie. 5. Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił pogląd wyrażony uchwale siedmiu sędziów NSA z dnia 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09 co do sposobu rozumienia "właściwego czasu" na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości wskazując, iż wniosek z 28 stycznia 2008 r. o ogłoszenie upadłości był wnioskiem spóźnionym. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa procesowego Sąd pierwszej instancji zgodził się ze stanowiskiem organów podatkowych, że co do zasady, ciężar wykazania przesłanek egzoneracyjnych, które uniemożliwiają zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej obciążenie osoby trzeciej solidarną odpowiedzialnością za zaległości podatkowe spółki spoczywa na tej osobie trzeciej. Sąd ten stwierdził, że wniosek z 28 stycznia 2008 r. o ogłoszenie upadłości był niewątpliwie wnioskiem spóźnionym. Istotne więc było to czy skarżący wykazał , że nie zgłoszenie wniosku o upadłość we właściwym czasie nastąpiło bez winy skarżącego. Skarżący bowiem nie wskazał mienia które umożliwiałoby zaspokojenie chociażby części zaległości podatkowych. Sąd zaakcentował, iż z art. 180 § 1 oraz art. 188 Ordynacji podatkowej wynika, że zasadą winno być dopuszczanie dowodów, zawnioskowanych przez stronę. Sąd wskazał, iż skarżący zgłaszając wnioski dowodowe podjął próbę wykazania, że będąc prezesem zarządu, nie zaniedbał swoich obowiązków i nie uchybił regułom staranności prowadząc sprawy spółki, a więc po jego stronie nie było winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość spółki. Organy jednak z góry przesądziły, że wnioskowane dowody nic istotnego w tej kwestii nie wniosłyby do sprawy. Zdaniem Sądu pierwszej instancji nie można było oceniać wartości dowodu w takich kategoriach, że chociaż dotyczy on sprawy, to nic nowego do niej by nie wniósł. Takie przekonanie organ podatkowy wyrobić może sobie dopiero wówczas, kiedy dowód dopuści i przeprowadzi. W niniejszej sprawie organy podatkowe uznały, że zebrany przez nie, w ramach własnej inicjatywy, materiał dowodowy wystarcza dla rozstrzygnięcia o okolicznościach, wyłączających odpowiedzialność osób trzecich zgodnie z art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Jednocześnie odmówiły przeprowadzenia dowodów wnioskowanych przez skarżącego, pomimo że nie istniały ku temu żadne przyczyny, wynikające z art. 180 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej. W opinii Sądu pierwszej instancji bezzasadna odmowa dopuszczenia wnioskowanych dowodów spowodowała, że organy podatkowe nie wyjaśniły w istocie wszystkich kwestii, mających znaczenie dla rozstrzygnięcia o przesłankach odpowiedzialności osoby trzeciej, czym naruszyły art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Zdaniem Sądu organy podatkowe nie skonfrontowały argumentów strony ewentualnie wzmocnionej wnioskowanymi dowodami, co do sytuacji spółki z ustaleniami faktycznymi, dotyczącymi funkcjonowania tej spółki opisanymi w decyzjach Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z 28 maja 2010 r. w szczególności stwierdzonego i wykazanego w tych rozstrzygnięciach firmanctwa. W tym zakresie organy podatkowe nie przeprowadziły żadnego postępowania dowodowego w celu wykazania, że skarżący pełniąc funkcję prezesa zarządu wiedział o ujmowaniu w deklaracjach podatkowych VAT-7 w nieprawidłowej wysokości sumy podatku należnego, wystawianiu faktur nieodzwierciedlających faktycznych transakcji oraz o firmowaniu działalności J. K., co w oczywisty sposób rzutowało na realną sytuację finansową spółki i musiało wygenerować zobowiązania podatkowe, które zostały skonkretyzowane w późniejszych decyzjach wymiarowych wydanych przez Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w przedmiocie podatku od towarów i usług. Na ten aspekt sprawy organ odwoławczy zwrócił uwagę dopiero na etapie postępowania sądowego w piśmie procesowym z 16 stycznia 2013 r. W tym kontekście Sąd pierwszej instancji za zasadny uznał zarzut naruszenia art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej. Sąd pierwszej instancji podzielił pogląd wyrażony w uchwale NSA z dnia 10 sierpnia 2009 r., sygn. akt II FPS 3/09, że w przypadku wskazywania przesłanek dotyczących odpowiedzialności lub braku winy, członek zarządu spółki nie może powoływać się na nieznajomość stanu finansów kierowanej przez siebie spółki, jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o upadłość lub niewszczęcia postępowania zapobiegającego ogłoszeniu upadłości (postępowanie układowe). Zdaniem tego Sądu rację też miały organy podatkowe, że badanie przesłanek egzoneracyjnych powinno nastąpić z uwzględnieniem kwoty zobowiązania podatkowego określonej w decyzjach wymiarowych a nie w deklaracjach podatkowych wykazujących inną wysokość zobowiązania podatkowego, niż to wynikało z przepisów prawa, na podstawie których zobowiązanie to powstało. Sąd wskazał, iż organy powinny w postępowaniu o przeniesieniu odpowiedzialności wyjaśnić, na ile rzeczywista rola spółki w firmowaniu działalności J. K. była znana skarżącemu w czasie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu i czy ewentualnie mógł się spodziewać niekorzystnych dla spółki skutków podatkowych w sytuacji przeprowadzenia w spółce kontroli przez organy podatkowe. Podobnie, organy nie zbadały, na ile skarżący jako prezes zarządu zdawał sobie sprawę lub powinien zdawać sobie sprawę z charakteru działalności spółki, skoro doszło do jej opodatkowania na zasadzie art. 108 §1 ustawy o podatku od towarów i usług. Za bezzasadne Sąd uznał zarzuty dotyczące utrzymania w mocy decyzji organu pierwszej instancji, chociaż została ona wydana po upływie 5 lat od końca roku kalendarzowego, w którym powstała zaległość podatkowa. W ocenie Sądu, decyzje o odpowiedzialności skarżącego za zaległości podatkowe spółki wydane zostały w dniu 30 grudnia 2011r., zatem nie doszło do naruszenia art. 118 § 1 Ordynacji podatkowej. 6. Dyrektor Izby Skarbowej zaskarżyła powyższy wyrok w całości zarzucając naruszenie: 1. art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej p.p.s.a.) poprzez naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a to: – art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a oraz art. 135 i art. 151 p.p.s.a. polegające na uchyleniu decyzji mimo nienaruszenia przez organy podatkowe przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a nie oddaleniu skarg, – art. 122, art. 180 § 1, art.187 § 1, art.188 Ordynacji podatkowej poprzez wskazanie przez Sąd, że organy podatkowe, prowadząc postępowanie dowodowe niezasadnie odmówiły przeprowadzenia dowodów w zakresie sytuacji finansowej firmy "I." spółka z o.o. w czasie sprawowania przez skarżącego funkcji prezesa zarządu Spółki podczas gdy odmówienie ich przeprowadzenia było w pełni zasadne z uwagi na fakt, że zaoferowane środki dowodowe i sformułowane tezy jednoznacznie wskazywały, że przeprowadzenie tych dowodów nie przyczyni się do wyjaśnienia sprawy, gdyż przedstawione dowody były nieaktualne i zafałszowywały sytuację finansową Spółki, 2. art. 174 pkt 1 p.p.s.a. poprzez naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię, a to: – art.116 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie przez Sąd, że skarżący zgłaszając wnioski dowodowe podjął próbę wykazania, że będąc prezesem zarządu, nie zaniedbał swoich obowiązków i nie uchybił regułom staranności prowadząc sprawy Spółki, a więc po jego stronie nie było winy w niezgłoszeniu wniosku o upadłość Spółki podczas gdy to członek zarządu ma wprost wykazać, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o upadłość, a przedstawione dowody przez Skarżącego - byłego prezesa nie stwierdzały żadnych nowych okoliczności jak tylko te , które były znane organom podatkowym i nie dawały podstawy do uznania, iż po stronie Skarżącego nie było winy. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej organ stwierdził, że wskazane wyżej uchybienia wpłynęły na nieprawidłowości w treści sporządzonego uzasadnienia orzeczenia co narusza art. 141 § 4 i art. 153 p.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. Organ odwoławczy wniósł o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, bądź uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie skargi oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. 7. W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona wniosła o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania według norm prawem przepisanych. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna jest zasadna. 8. Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, by zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 ww. ustawy, zatem rozważania Naczelnego Sądu Administracyjnego mogły uwzględniać jedynie ewentualne naruszenie wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego i procesowego. Stosownie do art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć wyłącznie na naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie (pkt 1) lub na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 2). 9.1. Odnosząc się do zarzutów skargi kasacyjnej przede wszystkim stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela pogląd wyrażony w uchwale z 10 sierpnia 2009r. II FPS 3/09 ( vide ONSAiWSA z 2009 nr 6 poz. 103), że przy ocenie właściwego czasu do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości, o którym mowa w art. 116 § 1 pkt 1 lit.b Ordynacji podatkowej należy uwzględnić kwoty zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, które nie zostały zadeklarowane w ogóle bądź we właściwej wysokości w terminach przewidzianych w ustawie także wówczas, gdy decyzje podatkowe określające te zobowiązania bądź określające je w wysokości wyższej niż deklarowana zostaną wydane wówczas, gdy członek zarządu nie pełni już swojej funkcji. Zważywszy , że zobowiązania z tytułu podatku VAT za przedmiotowe okresy rozliczeniowe istniały w czasie pełnienia przez skarżącego funkcji członka zarządu powinny być w tym czasie uwzględnione po stronie pasywów spółki. W przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, a tak jest w także przypadku podatku od towarów i usług zobowiązanie powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie zobowiązania podatkowego ( vide art. 21 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej w związku z art. 19 ust. 1 u.p.t.u.). Pogląd ten został też podzielony przez Sąd pierwszej instancji w zaskarżonym wyroku. 9.1. W uzasadnieniu powołanej wyżej uchwały Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził także, że w przypadku wskazywania przez osobę trzecią na istnienie przesłanek egzoneracyjnych określonych w art. 116 § 1 Ordynacji podatkowej członek zarządu spółki nie może powoływać się na nieznajomość stanu jej finansów jako przyczynę niezgłoszenia wniosku o upadłość lub niewszczęcie postępowania zapobiegającego upadłości ( vide str. 12 uzasadnienia wskazanej wyżej uchwały). Pogląd ten Naczelny Sąd Administracyjny w tym składzie w pełni podziela. W uchwale tej wskazano więc na obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby należycie dbającej o swoje interesy i podejmującej się funkcji prezesa zarządu spółki z o.o. Znalazło to również wyraz w zaskarżonych decyzjach dotyczących przedmiotowych okresów rozliczeniowych. Także w na stronie 16 uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd pierwszej instancji podzielając wskazany wyżej pogląd stwierdził, że "członowi zarządu powinien być znany na bieżąco stan finansów spółki, ... sposób jej funkcjonowania, charakter zawieranych transakcji, powinien pozyskać także wiedzę o kontrahentach z którymi spółka robi "interesy". .W ocenie Sądu członek zarządu podejmując się pełnienia tej funkcji, zobowiązany jest posiadać wiedzę i umiejętności pozwalające na zarządzanie spółką w ten sposób, aby nie doprowadzić do naruszenia obowiązków wynikających m.in. z przepisów podatkowych, a w konsekwencji do zadłużenia i niewypłacalności spółki". Mimo takiej oceny Sąd pierwszej instancji na stronie 17 uzasadnienia stwierdza jednocześnie: " Uwzględnienie wysokości zobowiązania podatkowego wynikającego z wydanych później decyzji nie wyłącza jednak badania, czy sytuacja w jakiej znajdowała się spółka oraz sposób jej funkcjonowania pod zarządem skarżącego ( stwierdzone w decyzjach z 28 maja 2010 r. firmanctwo) było znane skarżącemu i w związku z tym mógł on przewidywać wystąpienie obciążeń podatkowych, których spółka nie będzie w stanie sprostać z uwagi na stan jej aktywów. Stwierdzenia Sądu pierwszej instancji we wskazanym wyżej zakresie są więc niekonsekwentne i sprzeczne ze sobą. Jak słusznie zarzuca się w skardze kasacyjnej uzasadnienie Sądu pierwszej instancji nie odpowiada wymogom art. 141 § 4 p.p.s.a. Spełnienie wymogów uzasadnienia wyroku określonych w tym przepisie czyni wyrok kompletnym, umożliwia jego zrozumienie i akceptację przez strony, a w przypadku zaskarżenia skargą kasacyjną, pozwala na jego skontrolowanie przez Naczelny Sąd Administracyjny. W przypadku uchylenia decyzji jasne wskazania co do dalszego postępowania umożliwiają organom wydanie niewadliwej, akceptowalnej decyzji. Dlatego też uzasadnienie powinno być logiczne i spójne, i powinno z niego wynikać, jakie ustalenia faktyczne zaakceptowane przez Sąd były podstawą rozstrzygnięcia. 9.2. WSA w Krakowie przyjmując że członek zarządu nie może powoływać się na nieznajomość finansów zarządzanej przez siebie spółki, powinien bowiem znać na bieżąco stan finansów spółki, sposób jej funkcjonowania i charakter zawieranych transakcji że i ponosi on odpowiedzialność za powstałe z mocy prawa zobowiązania, które mogą zostać ujawnione w później wydanych decyzjach, jednocześnie uważa za konieczne badanie rzeczywistej wiedzy członka zarządu, co do możliwości powstania w czasie pełnienia przez niego funkcji zobowiązań, które mogą być określone w później wydanych decyzjach podatkowych, czy skarżący w okresie sprawowania funkcji prezesa w spółce znał lub powinien znać okoliczności mające wpływ na późniejsze wydanie decyzji określających do zapłaty podatek VAT dla spółki, to jest czy miał lub powinien mieć świadomość, że spółka wystawiając sporne faktury w istocie firmowała rzeczywistą działalność innej osoby. W zaskarżonych decyzjach organ odwoławczy wyraźnie wskazał, że uwzględniając charakter pełnionej przez skarżącego funkcji, dbałość o zarządzany podmiot i swój interes skarżący powinien niezwłocznie zapoznać się i przeanalizować kompletną dokumentację spółki, jej stan finansowy i zawierane transakcje. Jako osoba kierująca spółką powinie wiedzieć, czy odzwierciedlają one rzeczywisty obrót, czy też są fikcyjne. Organ odwoławczy jednoznacznie więc przyjął , że skarżący powinien mieć taką świadomość.. Sąd I instancji do tych ustaleń i oceny organu w istocie się nie odniósł, nie zarzucił im, że są wadliwe, nakazując w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dokonanie ich ustalenia. Przyjmując, że organ nie wyjaśnił określonych okoliczności Sąd pierwszej instancji powinien wykazać, że okoliczności te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a wynika bowiem, że sąd uwzględnia skargę i uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi inne naruszenia przepisów postępowania, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Rację ma Sąd I instancji, że zasadą wynikającą z art. 180 § 1 i art. 188 Ordynacji podatkowej powinno być dopuszczanie dowodów zawnioskowanych przez stronę na okoliczności przeciwne tym, przyjmowanym przez organy. W rozpoznawanej sprawie nie było jednak takiej potrzeby, gdyż chodzi o prezesa zarządu spółki, który z racji sprawowanej funkcji powinien znać nie tylko stan finansów spółki, ale także sposób funkcjonowania spółki w tym także charakter zawieranych transakcji. 10. Mając na uwadze powyższe Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 §1 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono na podstawie art. 203 pkt 2,, art. 205 §2 i art. 209 tej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło