I OSK 880/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-02-19
Skład orzekający: Monika Nowicka, Irena Kamińska, Iwona Kosińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy udostępnienie informacji publicznej po wniesieniu skargi na bezczynność organu powoduje bezprzedmiotowość postępowania sądowego w zakresie stwierdzenia rażącego naruszenia prawa i wymierzenia grzywny?Ratio decidendi
Wniesienie skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest uzależnione od wcześniejszego wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Udostępnienie informacji publicznej przez organ po wniesieniu skargi do sądu nie czyni postępowania bezprzedmiotowym w zakresie oceny, czy bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, ani nie wyklucza możliwości wymierzenia grzywny.Stan faktyczny
Strona skarżąca złożyła wniosek o udostępnienie informacji publicznej. Po bezskutecznym upływie terminu do jej udzielenia, wnioskodawca złożył skargę na bezczynność organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył grzywnę. Po wniesieniu skargi do WSA, ale przed wydaniem przez niego rozstrzygnięcia, organ udostępnił żądaną informację. WSA umorzył postępowanie, uznając je za bezprzedmiotowe. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, wskazując na konieczność zbadania kwestii rażącego naruszenia prawa. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA stwierdził bezczynność z rażącym naruszeniem prawa i wymierzył grzywnę. Dyrektor NFZ wniósł skargę kasacyjną, która została oddalona przez NSA.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Dyrektora M. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Monika Nowicka, Sędzia NSA Irena Kamińska (spr.), Sędzia del. WSA Iwona Kosińska, Protokolant starszy asystent sędziego Wojciech Latocha, po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2014 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Dyrektora M. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 21 stycznia 2013 r. sygn. akt II SAB/Kr 185/12 w sprawie ze skargi S. na bezczynność Dyrektora M. Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej oddala skargę kasacyjną.
Wyrokiem z dnia 21 stycznia 2013 r. o sygn. akt II SAB/Kr 185/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie po rozpoznaniu sprawy ze skargi S. na bezczynność D. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, stwierdził, że bezczynność D. w rozpoznaniu wniosku S. z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa, wymierzył D. w K. grzywnę w wysokości 500 (słownie: pięćset) złotych, zaś w pozostałym zakresie postępowanie umorzył. Ponadto WSA zasądził od D. w K. na rzecz strony skarżącej S. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powyższe orzeczenie zapadło w następującym stanie faktycznym:
Wnioskiem z dnia [...] listopada 2011 r. N., działając na podstawie art. 2 ust. 1 i art. 10 ust. 1 przy zastosowaniu art. 4 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zwrócił się do D. o "udostępnienie pisma dotyczącego Bloku Operacyjnego >Szpitala Miejskiego w R.< skierowanego przez Starostwo Powiatowe w N. do Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K.".
Wobec braku odpowiedzi, wnioskodawca pismem z dnia [...] stycznia 2012 r., działając w trybie art. 37 § 1 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 roku o dostępie do informacji publicznej, zaskarżył do organu wyższego stopnia – Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia bezczynność D. w przedmiocie udostępnienia żądanej informacji publicznej.
Postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, ze względu na niedochowanie terminu załatwienia sprawy, wynikającego z art. 35 k.p.a., wyznaczył D. dodatkowy czternastodniowy termin do załatwienia sprawy. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia wskazał, że przedmiotowy wniosek, zgodnie z art. 13 ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji, powinien być rozpatrzony w terminie 14 dni – czy to poprzez udostępnienie informacji, czy też poprzez wydanie decyzji administracyjnej odmawiającej udostępnienia informacji albo umarzającej postępowanie.
Pismem z dnia [...] marca 2012 r. N., wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność D. w postępowaniu wszczętym pismem z dnia [...] listopada 2011 r. stanowiącym wniosek o udostępnienie informacji publicznej.
Skarżąca spółka wniosła o: zobowiązanie D. do wydania w terminie określonym przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie aktu lub dokonania czynności w postępowaniu wszczętym wnioskiem skarżącej spółki z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej objętej pismem dotyczącym bloku operacyjnego "S." skierowanym przez Starostwo Powiatowe w N. do Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K., stwierdzenie, że bezczynność D. w postępowaniu wszczętym wnioskiem skarżącego z dnia [...] listopada 2011 r., znak: [...] miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie D. grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zasądzenie od D. na rzecz strony skarżącej kosztów sądowych, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że zgodnie z art. 96 ust. 1 ustawy o świadczeniach Narodowy Fundusz Zdrowia jest państwową osobą prawną, natomiast na mocy art. 107 ust. 1 ustawy o świadczeniach Dyrektor oddziału wojewódzkiego Funduszu kieruje oddziałem wojewódzkim Funduszu i reprezentuje Fundusz na zewnątrz w zakresie właściwości danego oddziału. Wobec powyższego na mocy art. 4 ust. 1 pkt 4 ustawy o dostępie do informacji publicznej D., jako podmiot reprezentujący państwową osobę prawną, obowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej będącej w jego posiadaniu.
Wobec złożenia przez skarżącą spółkę wniosku o udostępnienie informacji publicznej z dnia [...] listopada 2011 roku, D. zgodnie z treścią art. 13 ustawy o dostępie do informacji publicznej zobowiązany był do udostępnienia wnioskodawcy w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku żądanej informacji publicznej lub poinformowania go we wskazanym terminie o powodach opóźnienia w udostępnieniu informacji publicznej i wskazaniu terminu, w jakim informacja publiczna zostanie mu udostępniona. Pomimo upływu 14 dni od dnia złożenia wniosku Dyrektor nie udostępnił skarżącemu żądanej informacji publicznej ani nie poinformował skarżącego o powodach opóźnienia w udostępnieniu informacji publicznej. Bezczynność D. w przedmiotowym zakresie potwierdził Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia w postanowieniu z dnia [...] lutego 2012 r.
Mając powyższe na uwadze, w ocenie skarżącej spółki, na dzień sporządzenia skargi D. pozostaje w bezczynności, bowiem pomimo upływu 133 dni od dnia złożenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej przez skarżącego, D. nie udostępnił skarżącemu żądanej informacji publicznej, ani nie poinformował skarżącego o powodach opóźnienia w udostępnieniu informacji publicznej.
W skardze podniesiono, że organ lekceważy ustawowy obowiązek udostępnienia informacji publicznej, bowiem pomimo stwierdzenia bezczynności w tym zakresie przez Prezesa Narodowego Funduszu Zdrowia i wyznaczenia mu dodatkowego terminu – nadal nie udostępnia żądanej informacji publicznej. Powyższe, w ocenie skarżącej spółki, upoważnia do żądania stwierdzenia, że bezczynność D. w postępowaniu wszczętym wnioskiem z dnia [...] listopada 2011 r., ma charakter rażącego naruszenia prawa oraz żądania wymierzenia D. grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
W odpowiedzi na skargę D. wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej.
W ocenie organu, pismo skarżącej spółki z dnia [...] listopada 2011 r. znak: [...] nie stanowi wniosku o udostępnienie formacji publicznej w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Podano, że pismo z dnia [...] listopada 2011 r. nie pozwala na identyfikację "informacji", której żąda skarżący. W treści powołanego pisma skarżąca spółka wniosła o udostępnienie "pisma dotyczącego Bloku Operacyjnego >Szpitala Miejskiego w R.< Sp. z o.o. skierowanego przez Starostwo Powiatowe w N. do Małopolskiego Oddziału Wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia w K.". Brak jakichkolwiek innych danych pozwalających na identyfikację żądanego pisma, chociażby granic czasowych nadania lub odbioru pisma, sprecyzowania czy pismo było adresowane do D. czy komórkę organizacyjną, co uniemożliwia, w ocenie organu, szybką identyfikację pisma, bo – jak podano – organ obsługuje ok. 449 500 sztuk korespondencji rocznie, 37 460 sztuk korespondencji miesięcznie, 8 650 sztuk korespondencji tygodniowo, co daje średnio 1 730 sztuk korespondencji dziennie. Powyższe zaś powoduje, że na obecnym etapie sprawy nie jest możliwe ustalenie, czy żądana przez skarżącego informacja stanowi informację publiczną, do której znajduje zastosowanie ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej.
Biorąc powyższe pod uwagę organ stwierdził, że skarga na bezczynność D. powinna zostać oddalona, gdyż w przedmiotowej sprawie nie mamy do czynienia z bezczynnością w przedmiocie nieudostępnienia w terminie informacji publicznej w trybie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Tym samym całkowicie niezasadny jest również wniosek strony skarżącej w zakresie żądania stwierdzenia, że bezczynność Dyrektora miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Oddaleniu, w ocenie organu, powinien również ulec wniosek o wymierzenie organowi grzywny określonej w wysokości w art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie bowiem z ww. ustawą grzywna w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy może zostać nałożona albo w przypadku określonym w art. 154 § 1 ustawy, tj. w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania oraz w razie bezczynności organu lub przewlekłego prowadzenia postępowania po wyroku uchylającym lub stwierdzającym nieważność aktu lub czynności, albo w przypadku określonym w art. 55 § 1 powołanej ustawy, tj. w razie nieprzekazania wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy w terminie.
Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt II SAB/Kr 62/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie, działając na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, umorzył postępowanie sądowe.
Sąd stwierdził, że w dniu [...] maja 2012 r., czyli już po wniesieniu przedmiotowej skargi na bezczynność, dyrektor M. udzielił wnioskodawcy żądanej informacji publicznej doręczając P. pismo Starosty N. z dnia [...] października 2011 r. skierowane do M., a dotyczące w swej treści bloku operacyjnego "S." sp. z o.o. O udostępnieniu powyższej informacji pełnomocnik D. poinformował Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie pismem z dnia 28 maja 2012 r. załączając pismo zawierające informację i zwrotne potwierdzenie jego odbioru przez adresata. Tym samym z chwilą udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej ustała bezczynność dyrektora M.
Sąd stwierdził, że skoro w chwili rozpoznania skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie D. nie pozostaje już w bezczynności, to postępowanie sądowe w sprawie bezczynności stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu. Sąd bowiem, skoro organ w bezczynności już nie pozostaje, nie może zastosować trybu przewidzianego w art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, tzn. nie może zobowiązać organu do wydania w zakreślonym terminie aktu administracyjnego lub dokonania czynności.
Skargę kasacyjną od ww. postanowienia sądu wniósł N., zaskarżając je w całości i zarzucając: naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 149 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez bezpodstawne przyjęcie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny nie jest władny do stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ bez zobowiązania go do wykonania czynności w określonym terminie; naruszenie art. 161 §1 pkt 3 ww. ustawy poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania pomimo istnienia podstaw do stwierdzenia przewlekłego prowadzenia postępowania; naruszenie art. 200 i art. 201 ww. ustawy poprzez niezasądzenie kosztów postępowania wskutek umorzenia postępowania sądowego. Jak wskazano w skardze kasacyjnej, zarzut naruszenia art. 200 i art. 201, został podniesiony z ostrożności procesowej w sytuacji nieprzychylenia się przez Naczelny Sąd Administracyjny do zarzutów odnośnie do nieuprawnionego umorzenia postępowania sądowego przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Krakowie.
Na tej podstawie wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie oraz o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną D. wniósł o oddalenie w całości skargi kasacyjnej jako bezzasadnej i o zasądzenie na rzecz organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
Postanowieniem z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OSK 2626/12 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 14 czerwca 2012 r. Sąd uznał za uzasadniony zarzut naruszenia art. 161 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wskazujący na nieuprawnione umorzenie przez Sąd I instancji postępowania sądowego w niniejszej sprawie.
W uzasadnieniu przedmiotowego postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny w odpowiedzi na podniesiony zarzut skargi kasacyjnej stanął na stanowisku, iż skoro w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie strona podniosła zarzut bezczynności D. to kontroli Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie podlegać powinna wyłącznie kwestia pozostawania przez ten organ w bezczynności. Tym samym uznano za niezasadny, podniesiony w skardze kasacyjnej, zarzut naruszenia przepisów art. 3 § 2 pkt 8 w związku z art. 149 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, na podstawie którego wywodzono o nieuprawnionym umorzeniu postępowania sądowego zamiast wydania rozstrzygnięcia w przedmiocie przewlekłości postępowania administracyjnego w sprawie administracyjnej.
Równocześnie Naczelny Sąd Administracyjny podzielił stanowisko wyrażone w postanowieniu tego Sądu z dnia 26 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 1360/12, w którym wywiedziono, że "Przepis art. 149 P.p.s.a. w aktualnym brzmieniu zawiera normę, według której uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego polega nie tylko na zobowiązaniu organu do wydania aktu w określonym terminie, ale także na rozstrzygnięciu o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce oraz czy było to z rażącym naruszeniem prawa albo nie miało charakteru rażącego. Użycie w zdaniu drugim § 1 art. 149 P.p.s.a. wyrazu >>jednocześnie<< nie oznacza, że ta część przepisu ma zastosowanie tylko wówczas, gdy sąd zobowiązuje organ do wydania aktu w określonym terminie. Wręcz przeciwnie z analizy tego przepisu, w kontekście przepisu art. 417¹ § 3 K.c., wynika, że uwzględnienie skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego może polegać na stwierdzeniu, że bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa albo że naruszenie prawa nie było rażące, mimo że są podstawy do umorzenia postępowania sądowego w zakresie dotyczącym zobowiązania organu do wydania aktu, z uwagi na to, że akt taki został wydany przez organ po wniesieniu skargi do sądu. Należy więc przyjąć, iż wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 P.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 P.p.s.a.".
Ponownie rozpoznając sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wydał wskazane na wstępie orzeczenie.
W jego uzasadnieniu wskazał, że związanie sądu administracyjnego oceną prawną, o jakiej mowa w powołanym przepisie oznacza, że nie może on formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym we wcześniejszym orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem jak również nie może odstąpić od zawartych tam wskazań co do dalszego postępowania.
Podkreślił przy tym, że ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego jest wiążąca zarówno, gdy dotyczy zastosowania przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania administracyjnego.
Mając na uwadze powyższe, w ocenie WSA należało uznać, że skarga wniesiona w niniejszej sprawie przez N. na bezczynność D. zasługuje na uwzględnienie.
Sąd pierwszej instancji wskazał, że jak wynika z akt przedmiotowej sprawy, wnioskiem z dnia [...] listopada 2011 r. strona skarżąca zwróciła się do D. o udostępnienie pisma Starosty N. dotyczącego Bloku Operacyjnego "S." sp. z o.o. skierowanego do M. W dniu 10 maja 2012 r., a zatem po wniesieniu przedmiotowej skargi na bezczynność, lecz przed dniem wydania rozstrzygnięcia przez sąd, D. udzielił wnioskodawcy żądanej informacji publicznej doręczając P. pismo dotyczące bloku operacyjnego. W takiej sytuacji stwierdzić zdaniem WSA należało, że bezczynność, która była przedmiotem skargi, przestała istnieć – bowiem informacja jakiej żądała strona skarżąca została jej udzielona. Tym niemniej, zgodnie ze stanowiskiem Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażonym w wyroku wydanym w przedmiotowej sprawie (sygn. akt I OSK 2626/12), sąd pierwszej instancji stwierdził, że udostępnienie przez organ żądanej informacji przed dniem rozpoznania skargi przez sąd nie powoduje, że postępowanie sądowoadministracyjne stało się bezprzedmiotowe w całości i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W świetle wskazań Naczelnego Sądu Administracyjnego, w takiej sytuacji sąd rozpoznający skargę na bezczynność jest bowiem zobowiązany zbadać, czy organ nie pozostawał w bezczynności przed podjęciem dalszych czynności w sprawie (w rozpatrywanym przypadku przed udostępnieniem informacji).
W przedmiotowej sprawie wniosek, złożony przez stronę skarżącą w trybie ustawy z dnia 6 września 2011 r. o dostępie do informacji publicznej, został rozpoznany przez D. w dniu [...] maja 2012 r. (w tym dniu udostępniono stronie skarżącej żądane pismo Starosty N.), a zatem po upływie ponad 6 miesięcy od momentu złożenia wniosku. Przepis art. 13 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej stanowi tymczasem, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. W przedmiotowej sprawie doszło zatem do wielokrotnego przekroczenia ustawowego terminu zakreślonego do rozpoznania wniosku.
Zdaniem Sądu pierwszej instancji argument organu, że złożony wniosek nie pozwalał na identyfikację żądanego pisma, nie może usprawiedliwiać tak długiego milczenia organu. W przypadku wątpliwości, o jakie pismo chodzi organ powinien wezwać wnioskodawcę do sprecyzowania swojego żądania poprzez jednoznaczne określenie, o jakie konkretnie pismo chodzi. W ocenie WSA również drugi argument dotyczący dużej ilość korespondencji otrzymywanej codziennie przez organ nie zasługuje na uwzględnienie. Jego zdaniem, obowiązkiem organu jest tak zorganizować pracę, by na bieżąco załatwiać sprawy będące w jego kompetencji i wykonywać powierzone mu zadania. Sąd pierwszej instancji zaznaczył także, że organ pomimo wielokrotnego przekroczenia termu w załatwieniu sprawy nie poinformował strony o przedłużeniu terminu, w którym nastąpi rozpoznanie wniosku, ani o przyczynach zwłoki. Rozpoznając przedmiotową sprawę należało w ocenie WSA także zwrócić uwagę na fakt, że postanowieniem z dnia [...] lutego 2012 r. Prezes Narodowego Funduszu Zdrowia, będący organem nadrzędnym nad D., wyznaczył D. dodatkowy czternastodniowy termin do załatwienia sprawy. Termin ten został całkowicie zignorowany przez organ.
Wszystkie powyższe okoliczności stanowiły, zdaniem Sądu pierwszej instancji o tym, iż bezczynność w rozpoznaniu wniosku nastąpiła z rażącym naruszeniem prawa i uzasadniały wymierzenie grzywny organowi.
Wymierzając grzywnę WSA wziął pod uwagę stopień naruszenia prawa powstały w związku z bezczynnością organu. Sąd pierwszej instancji stanął na dominującym w orzecznictwie sądów administracyjnych stanowisku, że wymierzenie grzywny w takiej sytuacji nie tylko pełni funkcję represyjną, ale ma ono także funkcję prewencyjną i służy zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości.
Skargą kasacyjną od powyższego wyroku wniósł D. Postawiono w niej szereg zarzutów, mających mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Po pierwsze, naruszenia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 3 p.p.s.a. lub art. 37 § 1 poprzez jego niezastosowanie i nieodrzucenie skargi pomimo niewyczerpania przez skarżącego przed skierowaniem sprawy na drogę sądowoadministracyjną żadnego z możliwych środków zaskarżenia w sprawie ze skargi na bezczynność organu, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy, gdyż zamiast odrzucić skargę Sąd wydał wyrok.
Po drugie, naruszenie art. 161 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 60 p.p.s.a. w zw. z art. 190 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie i nieumorzenie postępowania pomimo, że skarżący skutecznie cofnął skargę o stwierdzenie bezczynności z rażącym naruszeniem prawa i wymierzenie grzywny, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy, gdyż zamiast umorzyć postępowanie Sąd wydał wyrok.
Po trzecie, naruszenie art. 149 § 1 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie pomimo, że w sprawie nie zachodziła bezczynność organu z rażącym naruszeniem prawa, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd w wyroku orzekł, że bezczynność zachodziła i miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, zamiast oddalić skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Po czwarte, naruszenie art. 149 § 2 p.p.s.a. w zw. z art. z art. 154 § 6 p.p.s.a. poprzez wymierzenie grzywny, a ponadto wymierzenie grzywny w wysokości nieadekwatnej do uchybień, co miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy, gdyż Sąd w wyroku wymierzył organowi grzywnę w kwocie 500 złotych.
Po piąte, naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, tj. art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a. przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie i wymierzenie grzywny w wysokości nieadekwatnej do uchybień.
Mając powyższe na względzie skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i odrzucenie skargi na podstawie art. 189 p.p.s.a. albo o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i umorzenie postępowania, na podstawie art. 189 p.p.s.a., albo uchylenie zaskarżonego wyroku w pkt I, II i IV i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Krakowie, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a., oraz o zasądzenie kosztów postępowania w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawiono argumenty przemawiające za postawionymi zarzutami.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W sprawie nie występują przesłanki nieważności określone w art. 183 § 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej.
Stosownie do art. 174 pkt. 1 i 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna może być oparta na następujących podstawach: naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie, a także na naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Zawiera ona szereg zarzutów, jednak niekonsekwentnych, a nawet wzajemnie się wykluczających.
Po pierwsze, wskazać należy, że zgodnie z jednolitym obecnie stanowiskiem judykatury, wniesienie skargi na bezczynność podmiotu zobowiązanego w zakresie udostępnienia informacji publicznej nie musi być poprzedzone wniesieniem uprzednio innego środka zaskarżenia. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest bowiem wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, ani wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 52 § 3 p.p.s.a., co wskazał wyrok NSA z 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05 (LEX nr 236545).
Po drugie, wbrew twierdzeniom skarżącego kasacyjnie, nie doszło w sprawie do cofnięcia skargi. Protokół rozprawy z dnia 14 czerwca 2012 r. nie wskazuje, aby skarżący cofnął skargę; brak jest jakichkolwiek podstaw do przyjęcia takiej jego intencji, gdyż jego oświadczenie materialnie nie zawierało takiej treści.
Po trzecie, w sprawie zachodziła bezczynność organu, do której doszło z rażącym naruszeniem prawa. Naczelny Sąd Administracyjny popiera w tym względzie ustalenia szeroko wyłożone przez sąd pierwszej instancji, przyjmując je za własne i niewymagające w tym miejscu powtórzenia. Podobnie rzecz się ma z zasadnością wymierzenia grzywny. W ocenie Sądu orzekającego w niniejszej sprawie, nie budzi jego wątpliwości ani jej wysokość, ani zasadność. Miarkowanie dokonane przez WSA uznać należy w tym zakresie za prawidłowe, mieszczące się w granicach uznania, którymi cieszą się w tej materii sądy administracyjne.
W istocie, rola Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego sprowadzała się w sprawie do realizacji wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego, zawartych w ww. postanowieniu, stosownie do art. 190 i art. 170 p.p.s.a. NSA wytknął w nim – powołując się na swoje postanowienie z dnia 26 lipca 2012 r. o sygn. akt II OSK 1360/12 – że wydanie przez organ decyzji po wniesieniu do sądu skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego, nie powoduje, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., że w zakresie dotyczącym rozstrzygnięcia o tym, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa, postępowanie sądowe stało się bezprzedmiotowe i podlega umorzeniu na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W związku z tym Wojewódzki Sąd Administracyjny, ponownie rozpoznając sprawę, miał obowiązek orzec, co do tego, czy w sprawie do bezczynności organu doszło z naruszeniem prawa, czy też nie. Sąd pierwszej instancji, jak wskazano, analizę pod tym kątem przeprowadził w sposób prawidłowy, zaś skarżący kasacyjnie nie wskazał argumentów, które ocenę tę by podważały.
Skoro zatem nie było podstaw do odrzucenia skargi przez sąd pierwszej instancji, a zarazem – w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego – doszło w sprawie do bezczynności z rażącym naruszeniem prawa, uzasadniającej wymierzenie nie nazbyt wysokiej grzywny, to należy stwierdzić, że zaskarżone orzeczenie odpowiada prawu, prawidłowo realizując wytyczne zawarte w postanowieniu NSA z dnia 13 listopada 2012 r. o sygn. akt I OSK 2626/12.
Mając wszystko to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło