IV SA/Wa 2290/12

WyrokWSA w Warszawie2013-01-22

Skład orzekający: Marta Laskowska-Pietrzak, Alina Balicka, Agnieszka Wójcik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na przedszkole niepubliczne może zostać wydana, jeśli analiza urbanistyczna wskazuje na niespełnienie zasady dobrego sąsiedztwa i kontynuacji funkcji, a projekt decyzji nie został sporządzony przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając istotne naruszenia proceduralne. Po pierwsze, projekt decyzji o warunkach zabudowy nie został podpisany przez uprawnionego architekta lub urbanistę, co stanowi naruszenie art. 60 ust. 4 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Po drugie, organy obu instancji pominęły sprzeczność między wnioskami analizy urbanistycznej a treścią wydanych decyzji, co narusza zasady postępowania administracyjnego i ład przestrzenny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy B. Miasta W. o ustaleniu warunków zabudowy dla zmiany sposobu użytkowania budynku mieszkalnego na przedszkole niepubliczne. Skarżąca podnosiła zarzuty dotyczące naruszenia zasady dobrego sąsiedztwa, przepisów o ochronie zabytków oraz braku możliwości zapoznania się z materiałem dowodowym. Organy administracji uznały, że zmiana funkcji jest dopuszczalna i nie narusza przepisów odrębnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. i utrzymaną nią w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy B. Miasta W. z dnia [...] maja 2012 roku. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marta Laskowska-Pietrzak, Sędziowie Sędzia WSA Alina Balicka, Sędzia WSA Agnieszka Wójcik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Marek Lubasiński, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 stycznia 2013 r. sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2012 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy I. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję Zarządu Dzielnicy B. Miasta W. z dnia [...] maja 2012 roku nr [...]; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz skarżącej B. K. kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją Nr [...], podjętą w dniu [...] maja 2012r. Zarząd [...] W. ustalił warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego na budynek usługowy z przeznaczeniem na usługi oświaty (przedszkole niepubliczne), na działce nr ew. [...] z obrębu [...] położonej przy [...] w [...] W. Na terenie objętym wnioskiem znajduje się budynek mieszkalny wolnostojący, jednopiętrowy z poddaszem, murowany, podpiwniczony. W sąsiedztwie terenu inwestycji znajdują się budynki mieszkalne jednorodzinne, w większości wolnostojące. Teren inwestycji położony jest w obszarze zabytkowego przedwojennego Osiedla [...]. W sąsiedztwie terenu inwestycji znajdują się zabytkowe budynki (ul. [...] i inne). Pismem z dnia 8 czerwca 2012r., wniesionym z zachowaniem terminu ustawowego, p. B. K. wniosła odwołanie od w/w decyzji. W uzasadnieniu odwołująca podniosła, że nie została powiadomiona o możliwości zapoznania się z całością zgromadzonych w aktach dowodów i wypowiedzenia się co do zebranych dowodów. Odwołująca uznała, że na przedmiotowej działce zlokalizowanie czterech miejsc postojowych jest niemożliwe, jak również nie jest możliwe pogodzenie ruchu samochodowego na terenie posesji z placem zabaw dla dzieci. Planowana inwestycja nie spełnia wymogu tzw. dobrego sąsiedztwa z działkami sąsiednimi, bowiem żaden przepis dotyczący wydawania decyzji o warunkach zabudowy nie wskazuje, że jeśli w danej okolicy istnieje zabudowa mieszkaniowa, to automatycznie oznacza to konieczność wyrażenia zgody na funkcję usługową. Wprowadzenie nowej funkcji powinna poprzedzać ocena, czy ta nowa funkcja nie będzie miała negatywnego wpływu na użytkowanie nieruchomości sąsiednich. W przedmiotowej sprawie analiza zmiany funkcji z mieszkaniowej na usługi oświaty (przedszkole niepubliczne) powinna oceniać wpływ hałasu powodowanego przez sto dzieci na użytkowanie ogrodu znajdującego się na sąsiedniej działce. Odwołująca zarzuca naruszenie przepisu art. 61 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 27 marca 2003r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z późn. zm.) w związku z art. 6 i art. 3 pkt 12 i 13 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami poprzez wydanie decyzji o warunkach zabudowy mimo sprzeczności planowanej inwestycji ze wskazanymi przepisami odrębnymi. Osiedle [...] zostało zaplanowane w latach 30-tych dwudziestego wieku w taki sposób, aby w miejscach w których mają znajdować się szkoły, przedszkola, sklepy, czy kościół, działki są znacznie większe niż działki, na których znajdują się budynki mieszkalne. Miało to na celu bezkonfliktowe pogodzenie wszystkich funkcji niezbędnych do funkcjonowania osiedla. Decyzją z dnia [...] lipca 2012r. Nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., po rozpoznaniu odwołania p. B. K. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję Zarządu [...] W. z dnia [...] maja 2012r. W uzasadnieniu organ wskazał, iż zgodnie z art. 59 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 z póżn. zm.) zmiana zagospodarowania terenu w przypadku braku planu miejscowego (z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie), polegająca na budowie obiektu budowlanego lub wykonaniu innych robót budowlanych, a także zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, wymaga ustalenia, w drodze decyzji, warunków zabudowy. Artykuł 61 ust. 1 cytowanej ustawy wskazuje, iż wydanie decyzji o warunkach zabudowy przestrzeni pozbawionych planu miejscowego możliwe jest jedynie w przypadku łącznego spełnienia warunków wymienionych w pkt 1-5 tj. kontynuacji istniejącej już zabudowy w zakresie jej funkcji oraz cech architektonicznych i urbanistycznych (art. 61 ust. 1 pkt 1), dostępu do drogi publicznej (art. 61 ust. 1 pkt 2), zapewnienia wystarczającego uzbrojenia terenu ( art. 61 ust. 1 pkt 3), teren nie wymaga zgody na zmianę przeznaczenia gruntów rolnych i leśnych na cele nierolnicze i nieleśne (art. 61 ust. 1 pkt4) oraz decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi (art. 61 ust. 1 pkt 5). Łączne spełnienie warunków określonych w przepisie art. 61 ust. 1 tej ustawy wymagane jest w przypadku ustalenia warunków zabudowy dla nowej inwestycji. W przedmiotowej sprawie decyzja ustala warunki w zakresie zmiany sposobu użytkowania istniejącego budynku i nie zachodzi potrzeba ustalenia tych wszystkich parametrów: cech zabudowy i wskaźników kształtowania zabudowy, gabarytów i formy architektonicznej, gdyż te parametry pozostają bez zmian. Zmieniony ma być jedynie sposób użytkowania istniejącego budynku. Zatem jeżeli wniosek dotyczy zmiany sposobu użytkowania, to musi być spełniony wymóg, o którym mowa w art. 61 ust. pkt. 1 tej ustawy, w zakresie możliwości ustalenia warunków zabudowy dla nowej funkcji istniejącego budynku. W aktach sprawy znajduje się część tekstowa analizy funkcji i cech zabudowy i zagospodarowania terenu, stanowiąca załącznik nr 2a do zaskarżonej decyzji oraz graficzna, tj. kopia mapy zasadniczej, na której wyznaczono granice obszaru analizowanego, w odległości nie mniejszej niż trzykrotna szerokość frontu działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy, nie mniej niż [...] m. Wyznaczenie obszaru analizowanego ma na celu wskazanie, które spośród budynków sąsiednich, będą stanowiły, w zakresie funkcji, punkt odniesienia do ustalenia, czy planowana zmiana sposobu użytkowania budynku będzie stanowiła kontynuacją istniejącej już zabudowy, w zakresie jej funkcji, a zatem czy nie naruszy dobrego sąsiedztwa. W części tekstowej analizy, odnośnie charakterystyki zainwestowania działek sąsiednich, stwierdzono, że w analizowanym obszarze występuje zabudowa o funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej, w zabudowie wolnostojącej i bliźniaczej, a także jeden budynek przy ul. [...] zarejestrowany jest warsztat samochodowy". Prawidłowość ustalenia stanu faktycznego istniejącej zabudowy w analizowanym obszarze przez organ pierwszej instancji nie budzi wątpliwości organu odwoławczego. Należy podkreślić, że w zakresie kontynuacji funkcji mieści się taka zabudowa, która nie jest sprzeczna z dotychczasową zabudową. W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie funkcji należy rozumieć szeroko, zgodnie z wykładnią systemową która każe rozstrzygać wątpliwości na rzecz uprawnień właściciela czy inwestora po to, aby mogła być zachowana zasada wolności zagospodarowania terenu, w tym jego zabudowy, a przyczyną odmowy ustalenia warunków zabudowy może być projektowanie inwestycji sprzecznej z dotychczasową funkcją terenu (vide, wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2008r., sygn. akt II OSK 59/07, niepublikowany) Analogiczny pogląd wyraził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w wyroku z dnia 06 października 2011 r., sygn. akt II SA/Go 499/11. LEX nr 965324, iż "warunek w zakresie kontynuacji funkcji należy rozumieć w taki sposób, że tylko wówczas nie jest spełniony, gdy projektowana inwestycja jest sprzeczna z dotychczasową funkcją terenu i nie da się nią w praktyce pogodzić. Warunek sprzeczności dwóch funkcji musi być oceniany obiektywnie, niezależnie od ocen inwestora lub kontestującego jego plany właściciela terenu sąsiedniego. Nowo wprowadzana na dany teren funkcja musi być tego rodzaju, że można przyjąć, że będzie mogła ona obiektywnie i bezkolizyjnie współistnieć z obecną już funkcją, a także że w przyszłości ta nowowprowadzana funkcja nie ograniczy obecnej. Kontynuacja funkcji to również uzupełnienie funkcji dotychczasowej". Reasumując rozumienie pojęcia kontynuacji funkcji nie może być zawężające i ograniczające się tylko do możliwości powstania w danym miejscu obiektów tożsamych z istniejącymi, jak również o tożsamym sposobie ich użytkowania. Uzupełnieniem funkcji mieszkaniowej z całą pewnością są usługi, np. szkoły, przedszkola, sklepy, salony piękności, czy też podnoszone przez odwołującą kluby nocne i itp. Wobec powyższych ustaleń należy uznać, że funkcja usługowa (przedszkole) nie jest sprzeczna z funkcją analizowanego obszaru, stanowi bowiem kontynuację — uzupełnienie funkcji mieszkaniowej. Odpowiadając odwołującej na argument dotyczący wydania decyzji pomimo sprzeczności z przepisami odrębnymi tj. przepisem art. 6 i art. 3 pkt 12 i 13 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, należy stwierdzić, że zarzut ten jest bezpodstawny. Przedmiotowy budynek położony w W. przy ul. [...], stanowi element układu urbanistycznego i zespołu budowlanego osiedla [...], ujętego w wykazie zabytków nieruchomych przeznaczonych do wskazania w gminnej ewidencji zabytków, spełniających wymogi ustawy z dnia 18 marca 201 Or. o zmianie ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. z 201 Or., Nr 75, poz. 474). Zgodnie z przepisem art. 4 ust. 2 pkt. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, określenie sposobu zagospodarowania i warunków zabudowy ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy, którą stosownie do treści przepisu art. 53 ust. 4 pkt 2 i art. 60 ust.1 tej ustawy wojewódzki konserwator zabytków uzgadnia w odniesieniu do obszarów i obiektów objętych formami ochrony zabytków. Rozstrzygnięcia organu konserwatorskiego w sprawach uzgodnienia decyzji o warunkach zabudowy są ramach uznania administracyjnego. Oznacza to, że przepisy prawa, w szczególności przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, nie określają w jakich przypadkach powinno uzgodnić się daną inwestycję, a w jakich przypadkach powinno się odmówić uzgodnienia. Kwestię tę przepisy ustawy pozostawiły wiedzy fachowej konserwatora zabytków. [...] Konserwator Zabytków, jako organ wyspecjalizowany w sprawie oceny inwestycji w kontekście ochrony wartości zabytkowych obiektów, bądź obszarów, postanowieniem Nr [...] z dnia [...] marca 2012r. uzgodnił zaskarżoną decyzję. Zdaniem [...] Konserwatora Zabytków proponowana zmiana sposobu użytkowania budynku jest dopuszczalna pod względem konserwatorskim i nie wpłynie negatywnie na walory zabytkowe mawianego obiektu zabytkowego. Również należy wskazać, że objęcie ochroną konserwatorską układu urbanistycznego i zespołu budowlanego, nie oznacza zakazu dokonywania przekształceń, o ile takie nie prowadzą do deprecjacji wartości zabytkowych. W przypadku objęcia ochroną konserwatorską założenia urbanistycznego, zabytkiem jest sama koncepcja urbanistyczna w ogólności, schemat organizacji przestrzeni, a nie poszczególne nieruchomości położone w chronionej strefie. Natomiast w przypadku objęcia ochroną także historycznego zespołu zabudowy istotne jest zachowanie najcenniejszych elementów tego zespołu, wyodrębnionych ze względu na wspólne cechy, zachowanie spójnego wyglądu pod względem kompozycji, wystroju elewacji czy zastosowanych materiałów. Ochronie podlega cały zespół budowlany, a nie poszczególne obiekty jako samodzielny przedmiot ochrony. Z tego względu należy przyjąć, że objęcie ochroną konserwatorską układu urbanistycznego i zespołu budowlanego nie oznacza samo przez się, że ochrona ta rozciąga się na wszystkie poszczególne obiekty tego układu bądź zespołu, lecz powinna ona wynikać z roli pełnionej przez obiekt w układzie lub zespole Przedmiotowy budynek został pominięty w wykazie budynków przeznaczonych do ujęcia w gminnej ewidencji zabytków. Jego indywidualne wartości nie zostały potwierdzone zastosowaną formą i zakresem ochrony. Nie bez znaczenia w sprawie jest fakt, że realizacja planowanej inwestycji nie wiąże się z przekształceniami zewnętrznego wyglądu budynku. Jednocześnie należy przyznać rację odwołującej, że nie została powiadomiona o możliwości zapoznania się z całością zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Stosowne zawiadomienie z dnia 10 kwietnia 2012r. zostało nieskutecznie doręczone odwołującej. W rozdzielniku pod tym zawiadomieniem został wpisany poprawny adres odwołującej, zaś na kopercie widnieje adres ul. [...] W." oraz umieszczona jest adnotacja adresat wyprowadził się". Mimo braku skutecznego doręczenia tego zawiadomienia odwołująca nie została pozbawiona możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zapoznania się z całością materiałów zgromadzonych w aktach sprawy, bowiem skierowała odwołanie do Kolegium, jak również w Kolegium przysługiwało odwołującej prawo do zapoznania się z całością zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie. Natomiast sprawa zlokalizowania czterech miejsc postojowych oraz możliwości pogodzenia ruchu samochodowego na terenie posesji będzie przedmiotem postępowania w sprawie wydania decyzji pozwolenie na budowę i odwołująca w tym postępowaniu będzie uczestniczyć. Zgodnie z art w związku z art 64 tej ustawy przedmiotowa decyzja wiąże organ wydający decyzję o pozwoleniu na budowę. Jeśli nie będzie możliwości m. in. zlokalizowania wskazanych miejsc postojowych, to należy liczyć się z tym, że nie zostanie wydane pozwolenie na budowę. We wniosku nie ma informacji dotyczącej planowanej ilości dzieci, które będą mogły zostać zapisane do tego przedszkola. Ustalona ilość minimalna miejsc (4) została hipotetycznie odniesiona do ilości dzieci - 100 dzieci, co nie oznacza, że nowoutworzone przedszkole będzie w stanie zapewnić odpowiednią ilość miejsc w budynku. Przedmiotem oceny postępowania o wydanie decyzji ustalającej warunki zabudowy nie mogą być zagadnienia związane z wpływem planowanej inwestycji na korzystanie z nieruchomości sąsiedniej, a tym bardziej subiektywna ocena uciążliwości inwestycji. W tym miejscu należy wyjaśnić, że w postępowaniu prowadzonym w sprawie ustalenia warunków zabudowy nie jest wymagana zgoda właścicieli działek sąsiednich. Stosownie do art. 63 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym - decyzja o warunkach zabudowy nie rodzi praw do terenu oraz nie narusza prawa własności i uprawnień osób trzecich. Zgodnie z przepisami omawianej ustawy (art.56 w związku z art. 64) nie można odmówić ustalenia warunków zabudowy, jeżeli zamierzenie inwestycyjne jest zgodne z przepisami odrębnymi. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie B. K. zarzucając jej naruszenie: 1) prawa procesowego a to art. 7, 77 § 1 k.p.a, poprzez utrzymanie w mocy decyzji sprzecznej z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego tj. analizy urbanistycznej stanowiącej załącznik do decyzji organu ! instancji (decyzja wbrew treści analizy dopuszcza funkcję oświatową, mimo zakwestionowania tego wprost w analizie urbanistycznej) 2 naruszenie prawa materialnego, tj. art. 61 ust. 1 pkt. 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w zw. z art. 6 i art. 3 pkt 12 i 13 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zakazującej zmiany funkcji budynku, będącego częścią podlegającego ochronie historycznego układu urbanistycznego bądź historycznego zespołu budowlanego. 3) naruszenie prawa materialnego a to art. 61 ust. 1 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, poprzez błędną interpretację tego przepisu i uznanie, że inwestycja i charakterze usług edukacyjnych spełnia wymogi tzw. dobrego sąsiedztwa. 4) błąd w ustaleniach faktycznych, polegający na uznaniu, że wniosek wnioskodawcy nie wskazuje liczby dzieci. Mając powyższe na uwadze skarżąca wniosła o uchylenie decyzji obu instancji. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia 16 stycznia 2013r. uczestnik postępowania R. L. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone między innymi art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U Nr 153, poz. 1269) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 2012, poz. 270 zwanej w dalszej części p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja ustalająca warunki zabudowy dla inwestycji polegającej na zmianie sposobu użytkowania budynku mieszkalnego jednorodzinnego na budynek usługowy z przeznaczeniem na usługi oświaty ( przedszkole). Rozpoznając niniejszą sprawę należy zatem wskazać, iż w postępowaniu związanym z wydaniem decyzji o warunkach zabudowy dotyczącym de facto zmiany sposobu użytkowania istniejącego obiektu, organ nie może zaniechać oceny planowanej inwestycji z punktu widzenia spełnienia wymogów ładu przestrzennego. Przepisy Rozdziału 5 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. (Dz. U Nr 80, poz. 717 ze zm. zwanej w dalszej części ustawą) dotyczące ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego i ustalania warunków zabudowy w odniesieniu do innych inwestycji winny być stosowane w powiązaniu z celem tej ustawy i Przepisami ogólnymi uregulowanymi w Rozdziale 1 ustawy. Z art. 1 ust. 1 i 2 pkt 1 i 2 ustawy wynika, iż określa ona zasady kształtowania polityki przestrzennej, zakres i sposoby postępowania w sprawach przeznaczania terenów na określone cele oraz ustalania zasad ich zagospodarowania i zabudowy, a podstawę powyższych działań stanowić ma ochrona takich wartości jak ład przestrzenny i zrównoważony rozwój. Art. 1 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy stanowi natomiast, iż w art. planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym uwzględnia się zwłaszcza wymagania ładu przestrzennego, w tym urbanistyki i architektury oraz walory architektoniczne i krajobrazowe. Z definicji ładu przestrzennego zawartej w art. 2 pkt 1 ustawy wynika, iż przez ład przestrzennym należy rozumieć takie ukształtowanie przestrzeni, które tworzy harmonijną całość oraz uwzględnia w uporządkowanych relacjach wszelkie uwarunkowania i wymagania funkcjonalne, społeczno- gospodarcze, środowiskowe, kulturowe oraz kompozycyjno-estetyczne. Art. 4 ust. 1 ustawy stanowi, iż ustalenie przeznaczenia terenu, rozmieszczenie inwestycji celu publicznego oraz określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W świetle przepisów ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym sporządzenie planu zagospodarowania przestrzennego nie jest obowiązkowe. W przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, przy czym lokalizację inwestycji celu publicznego ustala się w drodze decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, sposób zagospodarowania terenu i warunki zabudowy dla innych inwestycji ustala się w drodze decyzji o warunkach zabudowy (art. 4 ust. 2 ustawy). Decyzje te są instrumentem prawnym kształtowania zagospodarowania przestrzeni w przypadku braku planu zagospodarowania przestrzennego. W przypadku decyzji o warunkach zabudowy, ustawodawca w treści art. 61 ust. 1 ustawy oraz przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie sposobu ustalania wymagań dotyczących nowej zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (Dz. U. Nr 164, poz. 1588) określił dopuszczalne funkcje oraz parametry architektoniczne nowej zabudowy. Tym samym organ przy wydawaniu decyzji o warunkach zabudowy nie może pomijać zasadniczego celu ustawy, jakim jest regulacja przeznaczania terenów na określone cele i ustalania zasad ich zagospodarowania przy przyjęciu za podstawę tych działań ładu przestrzennego i zrównoważonego rozwoju. Szczególne znaczenie takiej decyzji dla utrzymania ładu przestrzennego na obszarach pozbawionych planu miejscowego znajduje swój wyraz w treści art. 60 ust. 4 ustawy, przewidującego obowiązek porządzenia projektu takiej decyzji przez osobę należącą do samorządu zawodowego architektów bądź urbanistów. Fakt, iż projekt ten winna sporządzać osoba profesjonalnie przygotowana do prac projektowych i planistycznych związanych z gospodarką przestrzenną, winien zapewniać odpowiedni poziom merytoryczny projektu decyzji. Wymóg przynależności osoby sporządzającej projekt decyzji do właściwego samorządu zawodowego należy do grupy przepisów szczególnych, poszerzających wymogi k.p.a. odnośnie procedury wydawania decyzji. Autorstwo urbanisty lub architekta powinno być udokumentowane w aktach sprawy, gdyż niezachowanie obowiązku przewidzianego w tym przepisie stanowi naruszenie prawa. Tymczasem jak wynika z akt sprawy projekt decyzji, który następnie stanowił podstawę do jej m.in uzgodnienia nie został podpisany ani opieczętowany przez profesjonalistę uprawnionego do sporządzenia projektu takiej decyzji. Samo naniesienie adnotacji w formie wydruku komputerowego nie stanowi potwierdzenia opracowania wspomnianego projektu decyzji przez uprawnioną osobę. W ocenie Sądu nie jest dopuszczalne przyjmowanie domniemania opartego wyłącznie na wydruku komputerowym i pozytywne zweryfikowanie na jego podstawie danych oraz uprawnień osoby projektującej decyzję. Nie ulega przy tym wątpliwości, iż decyzja organu I instancji została podpisana przez działającego z upoważnienia Zarządu [...] W. Naczelnika Wydziału Architektury i budownictwa [...], który posiada takie samo nazwisko jak osoba sporządzająca projekt decyzji. Należy jednak wskazać, iż w ocenie Sądu w sytuacji gdy mamy do czynienie z tą sama osobą (sporządzającą projekt decyzji i podpisującą decyzję ) decyzja winna być podpisana przez taką osobę w sposób nie budzący wątpliwości co do tego, iż występuje ona w dwóch rolach. A tym samym w rozpoznawanej sprawie winna była ona podpisać i opieczętować decyzję (oraz załączniki), również jako osoba uprawniona do jej sporządzenia. Jeszcze raz należy bowiem podkreślić, że brak stosownego i zgodnego z wymogami podpisu i potwierdzenia sporządzenia projektu decyzji przez daną osobę stanowi istotny brak, który de facto uniemożliwia zgodne z prawem potwierdzenie, że to właśnie ta osoba jest ich autorem. Tym samym nie potwierdza ona swoim statusem zawodowym i wiedzą fachową treści zawartych w niej i jej załącznikach treści. Tymczasem podmiot profesjonalny, przygotowany do sporządzenia wskazanych projektów decyzji zobligowany jest do dokonania tego zgodnie z przepisami prawa i właściwego potwierdzenia treści w nich zawartych. W tych okolicznościach należało uznać, że decyzja organu l instancji, na co w ogóle nie zwrócił uwagi organ odwoławczy, nie została prawidłowo podpisana przez uprawnioną osobę. Stosownego podpisu nie zawiera także projekt decyzji, który stanowił podstawę dokonanych w sprawie uzgodnień. Nieopatrzenie ich podpisem osoby uprawnionej do ich sporządzenia pozbawia je w ocenie Sądu niezbędnych elementów wymaganych prawem, co stanowi naruszenie przez organy obu instancji art. 107 § 1 k.p.a. oraz określonej wart. 7 i 77 § 1 k.p.a., zasady wszechstronnego wyjaśnienia sprawy oraz wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego. Dostrzeżone uchybienia procesowe miały niewątpliwie wpływ na wynik sprawy, gdyż mogły uniemożliwić dokonanie prawidłowej analizy uwarunkowań terenu, na której ma być zrealizowana inwestycja. Podkreślić przy tym należy, iż Sąd nie przesądza o tym, że dokumenty te zostały sporządzone przez nieuprawnioną osobę (w takiej sytuacji doszłoby do stwierdzenia nieważności decyzji) a jedynie wskazuje na znaczące uchybienie formalne, które wymaga wyjaśnienia i ewentualnego uzupełnienia. Dlatego decyzja i jej projekt wydana w następstwie ponownego rozpoznania sprawy ustalenia warunków zabudowy wraz ze wszystkimi załącznikami, które stanowią jej integralną część, winna być podpisana i opieczętowana przez osobę uprawnioną do jej sporządzenia. Dodatkowo należy podnieść, iż rację ma strona skarżąca podnosząc, że w rozpatrywanej sprawie zaistniała niezgodność pomiędzy wnioskami przyjętymi w sporządzonej na potrzeby niniejszego postępowania analizie funkcji oraz cech zabudowy i zagospodarowania terenu (zał. nr 2a do decyzji organu I instancji), a rozstrzygnięciem przyjętym w obu zaskarżonych decyzjach. Wynika z niej bowiem, iż cyt. "wnioski z przeprowadzonej analizy nie wykazały wprost możliwości wydania decyzji ustalającej warunki zabudowy dla przedmiotowej inwestycji, z uwagi na niespełnienie tzw. " zasady dobrego sąsiedztwa" określone w art. 61.1. Ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym- w zakresie kontynuacji funkcji. Teren objęty wnioskiem położony jest w otoczeniu zabudowy o funkcji mieszkaniowej jednorodzinnej i funkcja usługowa-przedszkole niepubliczne, posiadająca podnoszone przez stron postępowania w korespondencji pewne cechy uciążliwości, nie stanowi zdaniem organu kontynuacji funkcji mieszkaniowej." Orzekające w sprawie organy całkowicie pominęły fakt, iż zgodnie z przywołanymi powyżej przepisami ustawy oraz rozporządzenia Ministra Infrastruktury przedmiotową analizę przeprowadza osoba posiadająca stosowne uprawnienia m.in w celu ustalenia dopuszczalnych funkcji dla nowo planowanej inwestycji. Tym samym niedopuszczalnym w ocenie Sądu, jest podważanie wniosków analizy (sporządzanej indywidualnie na potrzeby danego postępowania) w drodze powołania się na ustalenia jakie przyjęto w innym postępowaniu tylko dlatego, że dotyczyło ono tej samej działki. Skoro organ chciał się posłużyć materiałami zgromadzonymi w analogicznym jak twierdzi postępowaniu to winien po pierwsze do akt sprawy dołączyć stosowne dokumenty (kopie potwierdzone za zgodność), a po drugie przeprowadzić ich rzetelną analizę, w celu wywiedzenia, iż rzeczywiście istnieje tożsamość spraw i uzasadnione jest przyjęcie wniosków zawartych w tej sprawie. Brak ustaleń w tym zakresie i oceny prawnej ustalonego stanu faktycznego stanowi w ocenie Sądu naruszenie art. art. 7 k.p.a. w związku z art. 2 pkt 1 ustawy. Mając na uwadze, iż ze wskazanych powyżej przyczyn, istnieje konieczność przeprowadzenia ponownego postępowania w pełnym zakresie, a więc i w odniesieniu do zgodności planowanego zamierzenia z przepisami odrębnymi w tym ustawą o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, Sąd nie mógł odnieść się do pozostałych zarzutów skargi, bowiem dotyczą one kwestii merytorycznych, które winny zostać wyjaśnione przez organ, który zobligowany będzie ponownie rozpoznać niniejszą sprawę. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c i art. 152 p.p.s.a. orzeczono, jak w pkt I i II sentencji wyroku. Rozstrzygnięcie o zwrocie kosztów postępowania wydano w oparciu o art. 200 i 205 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło