II SAB/Łd 134/12

Dnia 23 stycznia 2013 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca: Sędzia WSA Joanna Sekunda-Lenczewska Sędziowie: Sędzia WSA Czesława Nowak-Kolczyńska Sędzia WSA Jolanta Rosińska (spr.) Protokolant : specjalista Dominika Janicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 stycznia 2013 roku sprawy ze skargi Stowarzyszenia A w W. na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół Samorządowych nr [...] w O. w zakresie udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1) odrzucić skargę; 2) zwrócić ze Skarbu Państwa - Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na rzecz Stowarzyszenia A w W. kwotę 100 (sto) złotych tytułem wpisu sądowego, zaksięgowanego w dniu 27 listopada 2012 roku, pod pozycją [...]. LS W dniu 27 września 2012 r. Stowarzyszenie A z siedzibą w W. wniosło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Dyrektora Zespołu Szkół Samorządowych nr [...] w O. w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej domagając się zobowiązania strony przeciwnej do udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych oraz wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 149 § 2 p.p.s.a. W motywach skargi strona skarżąca wskazała, że emailem z dnia 7 września 2012 r. występując jako A. S. skierowała na adres e-mailowy organu wniosek o udostępnienie informacji publicznej poprzez przesłanie w formie skanów dokumentów urzędowych dotyczących przebiegu i efektów wszystkich kontroli zewnętrznych od dnia podpisania rozporządzenia w sprawie Biuletynu Informacji Publicznej tj. od dnia 18 stycznia 2007 r. do dnia udzielenia odpowiedzi. Wnioskodawca wskazał, że chodzi tu w szczególności o protokoły z przebiegu kontroli, zalecenia pokontrolne, ewentualne dokumenty dotyczące odwołania od wyników kontroli, sprawozdania z realizacji zaleceń i wszystkie inne dokumenty urzędowe związane z przebiegiem i efektami każdej kontroli. Wniosek dotyczy również ewaluacji przeprowadzonych w w/w okresie przez organ nadzoru pedagogicznego. Strona wniosła również o skan książki kontroli za w/w okres, udostępnienie skanów dokumentów urzędowych dotyczących przebiegu i efektów wszystkich kontroli wewnętrznych za w/w okres, włączając w to protokoły pohospitalizacyjne, skan instrukcji kancelaryjnej, zakresu obowiązków osoby odbierającej korespondencję e-mailową w placówce, jak również skan zakresu obowiązków osoby obsługującej elektroniczną skrzynkę podawczą placówki. Do dnia wniesienia skargi organ nie odpowiedział na wniosek. Jednocześnie strona skarżąca wskazała, że jeśli sprawa trafi do Sądu, a organ nie skorzysta z możliwości naprawienia swego błędu w trybie autokontroli, wnosi o nałożenie grzywny. Odpowiadając na skargę Dyrektor Zespołu Szkół Samorządowych nr [...] w O. wniósł o jej odrzucenie bądź ewentualnie o jej oddalenie. Argumentując wniosek o odrzucenie skargi Dyrektor stanął na stanowisku, iż Stowarzyszenie przed wniesieniem skargi nie wezwało organu do usunięcia naruszenia prawa, wobec czego skargę należy uznać za wniesioną przedwcześnie. Odnosząc się natomiast do wniosku o oddalenie skargi Dyrektor podkreślił, że organ nie otrzymał w dniu 7 września 2012 r. za pośrednictwem poczty elektronicznej wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wobec czego nie mógł uczynić zadość żądaniu zawartemu we wniosku. Pierwszą wiadomością, z której wynika, że Stowarzyszenie wystąpiło z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej jest przesłana skarga na bezczynność. W dniu 3 października 2012 r. Dyrektor przesłał na adres poczty elektronicznej Stowarzyszenia pisemne powiadomienie o przyczynie, dla której nie może udzielić odpowiedzi w formie, jaka została sformułowana we wniosku, wskazując że Szkoła nie dysponuje urządzeniem technicznym jakim jest skaner. Poinformowano również, że informacja może zostać udzielona poprzez udostępnienie do wglądu dokumentów w siedzibie szkoły lub poprzez wykonanie kserokopii. W tej sytuacji organ wypełnił ciążący na nim obowiązek również co do podjęcia czynności w zakresie wniosku skarżącego z dnia 27 września 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a Rozpoznając w pierwszej kolejności kwestię dopuszczalności wniesienia niniejszej skargi, Sąd nie stwierdził przeszkody w zakresie braku wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa. W tym względzie skład orzekający podziela argumenty podniesione w postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 262/08. Sąd ten wyjaśnił, iż skarga na bezczynność organu w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia na drodze administracyjnej, gdyż Kodeks postępowania administracyjnego nie ma zastosowania do problematyki z tego zakresu. Ustawa o dostępie do informacji publicznej zawiera odesłanie do stosowania przepisów K.p.a. jedynie w odniesieniu do decyzji o odmowie udzielenia informacji publicznej, nie zaś do czynności materialno-technicznej polegającej na jej udzieleniu. Poza tym, w rozpatrywanym przypadku nie może mieć zastosowania art. 52 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), zgodnie z którym jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. Przepis ten, jak wynika z jego literalnego brzmienia, odnosi się do skarg na akty i czynności, a nie bezczynności w zakresie wydawania aktów. Niezależnie od tego, wniesienie do sądu administracyjnego skargi na bezczynność w sprawie dostępu do informacji publicznej, bez wezwania do usunięcia naruszenia prawa, uzasadnia cel, jaki realizuje ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej poprzez jak najszybsze rozpatrzenie wniosku. W myśl tej ustawy zasadą jest udostępnienie informacji, a wyjątkiem jej odmowa. Z treści art. 21 powołanej ustawy wynika, iż wolą prawodawcy jest odformalizowanie tego postępowania. Z tego też powodu ustawodawca zakreślił krótkie terminy przekazania i rozpatrzenia skargi, nie stawiając ponadto dodatkowych warunków do jej wniesienia (por. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r., sygn. akt I OSK 601/05; wyrok WSA w Warszawie z dnia 8 września 2006 r., sygn. akt II SAB/Wa 40/2006; wyrok WSA w Łodzi z dnia 8 lutego 2012 r., sygn. akt II SAB/Łd 99/11, publ. http://orzeczenia.nsa.gov.pl , wyrok NSA z 15.07.2011r. sygn. akt I OSK 667/11 – LEX nr 969478 ). Zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2001 r. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej, jest udostępniana na wniosek. Informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku. W rozpoznawanej sprawie organ powołał się na fakt nieotrzymania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, wysłanego drogą elektroniczną w dniu 7 września 2012 r. Zagadnienie to było już przedmiotem rozważań Naczelnego Sądu Administracyjnego w uzasadnieniu postanowienia z dnia [...] w sprawie sygn. akt I OSK 973/12. NSA wskazał, iż warunkiem powstania po stronie organu obowiązku rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, złożonego w trybie art. 10 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jest skuteczne doręczenie tego wniosku organowi. Tylko w przypadku złożenia wniosku do organu, Sąd ma możliwość ocenić, czy organ ten pozostaje w bezczynności. W innym przypadku, skarga na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej jest niedopuszczalna, bowiem sąd nie może domniemywać istnienia przedmiotu sprawy administracyjnej. Sąd administracyjny nie ma więc możliwości zbadania, czy organ faktycznie pozostaje w bezczynności w sytuacji, w której organ wniosku wszczynającego postępowanie administracyjne nie otrzymał. Samo nadanie wniosku o udostępnienie żądanych informacji publicznych drogą elektroniczną nie przesądza jeszcze o dopuszczalności skargi na bezczynność organu. Sąd rozpoznający skargę w przedmiotowej sprawie w pełni podzielił stanowisko NSA wyrażone w powołanym powyżej orzeczeniu. W niniejszej sprawie skarżący zarzucił organowi bezczynność w przedmiocie rozpatrzenia jego wniosku z dnia 7.09.2012 r.., nadanego drogą elektroniczną, w którym zwrócił się o przesłanie żądanych informacji publicznych. Tymczasem organ w odpowiedzi na skargę podniósł, iż na jego adres poczty elektronicznej nie wpłynął przedmiotowy wniosek, stąd nie miał możliwości ustosunkowania się do niego. Skarżący nie wskazał również, z jakiego adresu poczty elektronicznej została przesłana wiadomość i na jaki adres poczty elektronicznej. Poszukiwania e-maila zawierającego wniosek na folderach pocztowych organu nie przyniosły również rezultatu. W związku z powyższym należy podnieść, iż Sąd opierając się na oświadczeniu organu nie mógł dokonać oceny, czy organ ten faktycznie pozostał w bezczynności w rozpoznaniu wniosku, tym bardziej, iż wniosku tego brak w aktach administracyjnych sprawy. W konsekwencji, wobec faktu niezłożenia w organie wniosku o udostępnienie żądanych informacji publicznych, Sąd uznał, że skarga na bezczynność tego organu jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 §1 pkt 6 p.p.s.a. O zwrocie uiszczonego przez stronę wpisu sądowego orzeczono zgodnie z art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. a.bł.