I SA/Gl 6/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Teresa Randak po rozpoznaniu w dniu 4 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Gminy [...] na czynność Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. w przedmiocie odmowy zwrotu gminie utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości za rok 2009 postanawia odrzucić skargę. Pismem z dnia 13 czerwca 2012 r. znak [...] Wojewódzki Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej w K. (dalej w skrócie: "WFOŚiGW") poinformował Wójta Gminy [...], iż nie uwzględniono wniosku Gminy z dnia 25 marca 2010 r. o zwrot utraconych dochodów za 2009 r. z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne, dotyczące zbiornika o powierzchni 30,1167 ha, gdzie podatnikiem jest A S.A. Pismo to wpłynęło do Urzędu Gminy [...] w dniu 14 czerwca 2012 r. W dalszej kolejności, pismem nadanym w urzędzie pocztowym w dniu 4 października 2012 r., Wójt Gminy [...] wystąpił do WFOŚiGW z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa. W podstawie prawnej owego pisma, nadawca wskazał na art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.; dalej w skrócie: "P.p.s.a."). W tych ramach Wójt zarzucił naruszenie § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 20 lipca 2006 r. w sprawie zwrotu gminom utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości, będących własnością Skarbu Państwa, gruntów pokrytych wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz gruntów zajętych pod sztuczne zbiorniki wodne (Dz. U. Nr 142, poz. 1023; dalej skrócie: "rozporządzenie z 20 lipca 2006 r."). Odpowiadając na przywołane wyżej wezwanie, WFOŚiGW poinformował Wójta, iż nie znajduje podstaw do zmiany dotychczasowego stanowiska w tej sprawie (patrz pismo z dnia 7 listopada 2012 r. znak [...]). W skardze Gminy [...] z dnia 4 grudnia 2012 r. Wójt, ponawiając zarzut uchybienia w tej sprawie przepisom rozporządzenia z 20 lipca 2006 r., wniósł o uznanie odmowy uwzględnienia wniosku z dnia 25 marca 2010 r. za bezskuteczne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, obejmującą orzekanie w sprawach skarg na inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. Należy zatem w tym miejscu zauważyć, że pismo WFOŚiGW z dnia 13 czerwca 2012 r. nie jest decyzją administracyjną (art. 3 § 2 pkt 1 P.p.s.a.), nie jest też postanowieniem wydanym w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończącym postępowanie, a także postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty (art. 3 § 2 pkt 2 tej ustawy). Nie jest także postanowieniem wydanym w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie (art. 3 § 2 pkt 3 P.p.s.a.). W tym stanie rzeczy konieczne jest ustalenie, czy owe pismo stanowić będzie czynność z zakresu administracji publicznej dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa. W ślad za uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2008 r. sygn. akt I OPS 3/07 (LEX nr 341207) należy odnotować, że analiza art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a. prowadzi do następujących konstatacji: "Po pierwsze, w przepisie tym jest mowa o aktach lub czynnościach z zakresu administracji publicznej innych niż decyzje i postanowienia wydawane w administracyjnych postępowaniach jurysdykcyjnych. To zdaje się wyraźnie wskazywać, że chodzi o sprawy indywidualne, podobnie jak w przypadku spraw załatwianych w drodze decyzji administracyjnej, tyle tylko, że w sprawach tych nie orzeka się w drodze decyzji administracyjnej, lecz mogą być podejmowane akty lub czynności dotyczące określonych adresatów. Jak decyzja czy postanowienie administracyjne są kierowane do konkretnych podmiotów, tak akt lub czynność, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4, są kierowane przez organ administracji publicznej również do konkretnych podmiotów. Z omawianego przepisu można wnosić, iż wolą ustawodawcy było objęcie kontrolą sądu administracyjnego tych prawnych form działania administracji publicznej, które mogą być i są podejmowane przez organy administracji publicznej w stosunku do podmiotów administrowanych, w sprawach, dla których załatwienia nie jest przewidziana forma decyzji lub postanowienia administracyjnego. Akt lub czynność podejmowane są w sprawie indywidualnej w tym znaczeniu, że jej przedmiotem jest określony i zindywidualizowany stosunek administracyjny (uprawnienie lub obowiązek), którego źródłem jest przepis prawa powszechnie obowiązującego. Po drugie, z przepisu art. 3 § 2 pkt 4 wynika, że akt lub czynność musi dotyczyć uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa. Oznacza to, że konieczne jest odniesienie takiego aktu lub czynności do przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który określa uprawnienie lub obowiązek konkretnego adresata. Inaczej mówiąc, musi występować związek między przepisem prawa, który określa uprawnienie lub obowiązek, a aktem lub czynnością, które dotyczą tak określonego uprawnienia lub obowiązku oznaczonego podmiotu. Uprawnienie lub obowiązek wynika z przepisu prawa, jeżeli ich powstanie nie wymaga konkretyzacji w drodze decyzji administracyjnej." Trzeba zatem odnotować w tym miejscu, że materialnoprawną podstawę wniosku Gminy [...] z dnia 25 marca 2010 r. stanowi art. 7 ust. 6 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2010 r., Nr 95 poz. 613 ze zm.; dalej w skrócie: "u.p.o.l."). Zgodnie z art. 7 ust. 1 pkt 8a tej ustawy, zwolnione zostały od podatku od nieruchomości będące własnością Skarbu Państwa: grunty pokryte wodami jezior o ciągłym dopływie lub odpływie wód powierzchniowych oraz grunty zajęte pod sztuczne zbiorniki wodne. Jednocześnie z tytułu powyższych zwolnień gminom przysługuje, stosownie do art. 7 ust. 6 u.p.o.l., zwrot utraconych dochodów ze środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej. Wniosek taki podlega rozpoznaniu w oparciu o przepisy ww. rozporządzenia z dnia 20 lipca 2006 r. Ratio legis tych regulacji jest zrekompensowanie jednostkom samorządu terytorialnego utraty dochodów z tego powodu, że grunty znajdujące się na ich terenie zostały zwolnione z opodatkowania podatkiem od nieruchomości. Na gruncie podjętych wyżej rozważań należało przyjąć, iż zaskarżona obecnie czynność może być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Czynność ta została bowiem skierowana od konkretnego podmiotu, a zatem jest to sprawa o charakterze indywidualnym. Zachodzi więc zindywidualizowany stosunek administracyjny osadzony na gruncie przepisów ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. Wypada zaznaczyć, że czynność WFOŚiGW pozostaje w ścisłym związku z uprawnieniem gminy wynikającym wprost z przepisu ustawy. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w postanowieniu z dnia 13 października 2009 r. sygn. akt I SA/Gd 220/09 (dostępne w internetowej bazie danych na stronie www.nsa.gov.pl), z tym wszak zastrzeżeniem, że organem decydującym o przyznaniu rekompensaty z tytułu utraconych dochodów z tytułu podatku od nieruchomości był w tamtej sprawie Wojewoda Pomorski, który działał na podstawie przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 lutego 2006 r. w sprawie utraconych przez gminy dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości w parkach narodowych, rezerwatach przyrody oraz przedsiębiorców o statusie centrum badawczo-rozwojowego (Dz. U. nr 33, poz. 229; dalej w skrócie: "rozporządzenie z 21 lutego 2006 r."). Przyjmuje się w orzecznictwie, że zarówno postępowanie na gruncie rozporządzenia z dnia 21 lutego 2006 r. (patrz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 grudnia 2008 r., sygn. akt II GSK 589/08; LEX nr 518209), jak i postępowanie prowadzone w oparciu o przepisy rozporządzenia z dnia 20 lipca 2006 r. (patrz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 12 marca 2012 r., sygn. akt I SAB/Gl 2/11; dostępne w internetowej bazie danych na stronie www.nsa.gov.pl), są postępowaniami o charakterze wnioskowym. Wypada nadto nadmienić, że na gruncie rozporządzenia z dnia 21 lutego 2006 r. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził (patrz postanowienie z dnia 3 lutego 2011 r., sygn. akt II GSK 177/10; LEX nr 1071073), iż niedopuszczalna jest skarga do sądu administracyjnego na czynność materialno-techniczną polegającą na przekazaniu na rachunek bankowy gminy środków z tytułu utraconych dochodów tytułu zwolnień podatkowych. W tym samym orzeczeniu Sąd kasacyjny zastrzegł jednak możliwość drogi sądowoadministracyjnej, w przypadku czynności polegających na sprawdzeniu prawidłowości sporządzanych wniosków o udzielenie rekompensaty pod względem rachunkowym i technicznym, czyli czynności polegającej na weryfikacji wniosków o rekompensaty. Podobne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (patrz wyrok z dnia 23 marca 2007 r., sygn. akt I SAB/Gd 6/06; (dostępne w internetowej bazie danych na stronie www.nsa.gov.pl). Przesądziwszy zatem o dopuszczalności skargi na czynność WFOŚiGW należy zaznaczyć, że złożenie tego środka zaskarżenia winno zostać poprzedzone skutecznym i terminowym wezwaniem organu administracji do usunięcia naruszenia prawa. Stanowi o tym wprost art. 52 § 3 P.p.s.a. zgodnie z którym, jeżeli ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi, skargę na akty lub czynności, o których mowa w art. 3 § 2 pkt 4 i 4a, można wnieść po uprzednim wezwaniu na piśmie właściwego organu - w terminie czternastu dni od dnia, w którym skarżący dowiedział się lub mógł się dowiedzieć o wydaniu aktu lub podjęciu innej czynności - do usunięcia naruszenia prawa. W przedmiotowej sprawie skarżąca Gmina uchybiła temu obowiązkowi, albowiem pismo wzywające WFOŚiGW do usunięcia naruszenia prawa zostało złożone dopiero w dniu 4 października 2012 r. Tymczasem termin do złożenia takiego wezwania, upływał w dniu 28 czerwca 2012 r. Czternastodniowy termin do wezwania organu do usunięcia naruszenia prawa o jakim mowa w art. 52 § 3 P.p.s.a. liczyć bowiem należy począwszy od dnia 14 czerwca 2012 r. tj. od chwili, w której Gmina w skutek doręczenia jej pisma WFOŚiGW z dnia 13 czerwca 2012 r. dowiedziała się o odmowie uwzględnienia jej wniosku. Wezwanie do usunięcia prawa dokonane po upływie prawem przewidzianego terminu, czyni je bezskutecznym, a w konsekwencji powoduje, że skarżąca Gmina nie wypełniła obowiązku wynikającego z treści art. 52 § 3 P.p.s.a. Tożsamo na gruncie wniosku o zwrot utraconych dochodów z tytułu zwolnienia z podatku od nieruchomości wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku (patrz postanowienie z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt I SA/Gd 146/10 (dostępne w internetowej bazie danych na stronie www.nsa.gov.pl). Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. sąd odrzuca skargę jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Z sytuacją niedopuszczalności skargi mamy do czynienia m.in. wówczas, gdy strona wniesie skargę do sądu bez wyczerpania środków zaskarżenia albo bez uprzedniego wezwania na piśmie do usunięcia naruszeń prawa, gdy ustawa nie przewiduje środków zaskarżenia w sprawie będącej przedmiotem skargi. Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, uznając niedopuszczalność skargi w przedmiotowej sprawie, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.