II GSK 808/13
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2014-07-09
Skład orzekający: Joanna Kabat-Rembelska, Ludmiła Jajkiewicz, Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych o nałożeniu kary pieniężnej, uznając, że organ nie ustalił właściwej strony postępowania w związku z podziałem spółki, i czy uzasadnienie wyroku WSA było wystarczające?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uznając zasadność zarzutów skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych. Sąd I instancji nie przeprowadził wystarczającej analizy prawnej i faktycznej, w szczególności nie wykazał, w jaki sposób naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie wyroku WSA było wadliwe, zawierało sprzeczne stanowiska i nie odnosiło się do wszystkich istotnych przepisów prawa, co stanowiło naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 141 § 4 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nałożenia kary pieniężnej przez Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych na spółkę Z. G. O. K. Sp. z o.o. w O. za naruszenie przepisów Prawa zamówień publicznych przy udzielaniu zamówienia w trybie z wolnej ręki. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Prezesa UZP, uznając, że organ nie ustalił właściwej strony postępowania w związku z podziałem spółki. Prezes UZP wniósł skargę kasacyjną, zarzucając WSA naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 141 § 4 PPSA.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Kabat-Rembelska Sędzia NSA Ludmiła Jajkiewicz Sędzia del. WSA Henryka Lewandowska-Kuraszkiewicz (spr.) Protokolant Tomasz Haintze po rozpoznaniu w dniu 9 lipca 2014 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 5 lutego 2013 r. sygn. akt V SA/Wa 2394/12 w sprawie ze skargi Z. G. O. K. Spółki z o.o. w O. na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych z dnia [...] sierpnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w W.; 2. zasądza od Z. G. O. K. Spółki z o.o. w O. na rzecz Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych kwotę 2850 (dwa tysiące osiemset pięćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 5 lutego 2013 r., sygn. akt V SA/Wa 2394/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. po rozpoznaniu skargi Z. G. O. K. Sp. z o.o. w O. (dalej: zamawiający, Zakład, ZGOK, skarżący) na decyzję Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych (dalej: Prezes UZP) z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej z tytułu udzielenia zamówienia publicznego z naruszeniem przepisów określających przesłanki stosowania trybu udzielenia zamówienia z wolnej ręki: uchylił zaskarżoną decyzję; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku oraz zasądził od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
Sąd I instancji za podstawę rozstrzygnięcia przyjął następujące ustalenia:
W piśmie z dnia [...] grudnia 2008 r. Z. G. O. K. Sp. z o.o. w O., działając w oparciu o art. 67 ust. 2 ustawy z 29 stycznia 2004r. - Prawo zamówień publicznych (Dz. U. z 2010 r. Nr 113, poz. 759 ze zm., dalej: "p.z.p.") przekazał Prezesowi UZP uzasadnienie zastosowania trybu z wolnej ręki na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 3 p.z.p. w postępowaniu o udzielenie zamówienia publicznego na usługę unieszkodliwiania odpadów o kodach: 17 01 17, 19 08 01, 19 12 09, 19 12 10, 19 12, 20 03 99 wytwarzanych w tym Zakładzie. Wyjaśnił w uzasadnieniu, iż dwukrotnie wszczynał postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego w trybie przetargu nieograniczonego na usługę unieszkodliwiania odpadów. Oba postępowania zostały unieważnione. Wskazał też, iż wynikła konieczność udzielenia zamówienia w trybie natychmiastowym, bez zachowania terminów przewidzianych dla innych trybów udzielania zamówień, albowiem brak zabezpieczenia regularnego unieszkodliwiania odpadów w konsekwencji mógł spowodować zagrożenie epidemiologiczne.
Następnie, pismem z [...] marca 2009 r. Zakład przekazał Prezesowi UZP dalsze wyjaśnienia dotyczące przeprowadzonego postępowania wskazując, iż w dniu [...] lutego 2007 r. została zawarta z Z. U. K. [...] Sp. z o.o. umowa w sprawie udzielenia zamówienia publicznego na unieszkodliwianie odpadów. W dniu [...] września 2008 r. wykonawca ZUK [...] Sp. z o.o. wypowiedział umowę na unieszkodliwianie odpadów z zachowaniem okresu wypowiedzenia, który mijał w dniu [...] grudnia 2008 r. Ponadto, w piśmie tym zamawiający podtrzymywał zasadność wyboru trybu zamówienia z wolnej ręki oraz podkreślał konieczność ciągłego zabierania odpadów. Jednocześnie wskazał, że umowa zawarta w dniu [...] grudnia 2008 r. w trybie z wolnej ręki była zawarta tylko na okres do 6 miesięcy z zastrzeżeniem, że umowa przestanie obowiązywać w przypadku wyłonienia zakładu unieszkodliwiania odpadów w postępowaniu prowadzonym w trybie konkurencyjnym. Dodatkowo zamawiający wskazywał, iż udzielenie przedmiotowego zamówienia znajdowało swoje uzasadnienie również w przepisie art. 67 ust. 1 pkt 1 lit.a) p.z.p., albowiem ZUK [...] z siedzibą w M. prowadzi jedyny zakład unieszkodliwiania odpadów, który jest w stanie przyjąć ilość odpadów wytwarzanych przez mieszkańców O., posiada zezwolenie zintegrowane i znajduje się w odległości umożliwiającej dostarczanie na bieżąco odpadów do unieszkodliwiania.
W dniu [...] sierpnia 2009 r. Najwyższa Izba Kontroli Delegatura w O. zawiadomiła Prezesa UZP, że w wyniku kontroli przeprowadzonej w Z. G. O. K. Sp. z o. o. w O. w zakresie realizacji zamówień publicznych w latach 2007-2008, ujawniono fakty wskazujące na naruszenie przepisów ustawy - Prawo zamówień publicznych, m.in. poprzez udzielenie w dniu [...] grudnia 2008 r. w trybie z wolnej ręki zamówienia publicznego na unieszkodliwienie odpadów o wartości szacunkowej 3.744.110 zł (965.968 euro) pomimo niespełnienia przesłanek określonych w art. 67 ust. 1 pkt 3 p.z.p. uzasadniających zastosowanie tego trybu.
W wyniku przeprowadzonej kontroli ustalono, że w postępowaniu o udzielenie zamówienia z wolnej ręki, doszło do naruszenia art. 67 ust. 1 pkt 3 p.z.p. poprzez niewykazanie spełnienia wszystkich przesłanek przewidzianych w tym przepisie. Zamawiający poprzez nieuprawnione odstąpienie od stosowania trybów podstawowych naruszył art. 7 ust. 1 oraz art. 10 ust. 2 p.z.p.
Decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...] Prezes UZP nałożył na Z. G. O. K.Sp. z o.o. w O. karę pieniężną w wysokości 30.000 zł z tytułu udzielenia zamówienia publicznego z naruszeniem Prawa zamówień publicznych, określających przesłanki stosowania trybu zamówienia z wolnej ręki. Zdaniem organu, Zakład nie wykazał spełnienia przesłanek określonych w art. 67 ust. 1 pkt 3 p.z.p.
Po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy, Prezes UZP decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r. utrzymał w mocy wyżej powołane rozstrzygnięcie. Organ wyjaśnił, że ZGOK jest posiadającą osobowość prawną spółką prawa handlowego, w której 100 % udziałów należy do Gminy O. Prezes UZP podkreślił, że nie zachodzi w sprawie bezprzedmiotowość postępowania w związku z podziałem Zakładu i przejęciem obowiązków w zakresie realizacji umowy na unieszkodliwianie odpadów przez spółkę powstałą w wyniku podziału. Okoliczność, iż z Z. G. O. K.Sp. z o.o. w O. w trakcie realizacji zamówienia, którego dotyczy niniejsza sprawa, została wydzielona spółka – O. Z. K. Sp. z o.o. z siedzibą w O., która przejęła obowiązki w zakresie wykonywania umowy na unieszkodliwianie odpadów, pozostaje bez wpływu na odpowiedzialność Z. G. O. K. Sp. z o.o. w O. jako zamawiającego za właściwe stosowanie przepisów ustawy – Prawo zamówień publicznych przy udzielaniu zamówienia publicznego w 2008 r. na utylizację odpadów o kodach: 17 01 17, 19 08 01, 19 12 09, 19 12 10, 19 12 12, 20 03 99, wytwarzanych w tym Zakładzie.
Zdaniem Prezesa UZP analiza okoliczności niniejszej sprawy, z uwzględnieniem zebranej w jej toku dokumentacji oraz wyjaśnień udzielonych przez Zakład, prowadzi do wniosku, iż w sprawie tej ZGOK nie wykazał, że zaistniały wszystkie z przesłanek, warunkujących zastosowanie przy udzieleniu zamówienia publicznego trybu z wolnej ręki określone w art. 67 ust. 1 pkt 3 p.z.p.
W skardze do WSA w W. Z. G.O.K. Sp. z o.o. w O. wniósł o stwierdzenie nieważności w całości wydanych w sprawie decyzji lub o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. Zarzucił m.in. zaskarżonej decyzji naruszenie art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej: "k.p.a."), poprzez błędne przyjęcie, iż skarżący Zakład jest stroną postępowania administracyjnego o nałożenie kary pieniężnej za udzielenie zamówienia z naruszeniem przepisów Prawa zamówień publicznych oraz zarzucił nie wzięcie przez Prezesa UZP pod uwagę kwestii przejęcia na mocy art. 531 § 1 ustawy z dnia 15 września 2000 r. – Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2000 r. Nr 94, poz. 1037 z późn. zm., dalej: "k.s.h.") przez O. Z. K. Sp. z o.o. praw i obowiązków Z. G. O. K. Sp. z o.o. w O. w zakresie usług unieszkodliwiania odpadów wytwarzanych w tym Zakładzie.
W odpowiedzi na skargę Prezes UZP wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Sąd I instancji uznał za usprawiedliwione podniesione w skardze zarzuty dotyczące naruszenia przez Prezesa UZP art. 28 k.p.a. Sąd I instancji wskazał, że w dniu [...] czerwca 2010 r. N. Z. W. Z. G. O. K. Sp. z o.o. w O. podjęło "Uchwałę Nr [...] w sprawie podziału spółki przez wydzielenie i obniżenie kapitału zakładowego" (akt notarialny rep.[...]). Zapis § 1 pkt 1 ww. Uchwały stanowi, iż Nadzwyczajne Zgromadzenie Wspólników postanowiło dokonać podziału spółki Z. G. O. K. sp. z o.o. w O. w ten sposób, że w oparciu o zorganizowaną część majątku Spółki Dzielonej zawiązuje się spółkę z ograniczona odpowiedzialnością pod firmą O. Z. K. sp. z o.o. (Spółka Nowozawiązana). Podział nastąpił poprzez przeniesienie zorganizowanej części majątku Spółki Dzielonej na Spółkę Nowozawiązaną na podstawie art. 529 § 1 pkt 4 k.s.h., na warunkach określonych w Planie Podziału, sporządzonym przez Zarząd ZGOK w dniu [...] marca 2010 r. i ogłoszonym w Monitorze Sądowym i Gospodarczym Nr [...] ([...]) z dnia [...] kwietnia 2010 r., stanowiącym załącznik nr 1 do podjętej Uchwały o podziale przez wydzielenie.
W ocenie Sądu I instancji bez szczegółowej analizy Planu Podziału Spółki – Z. G.O. K. sp. z o.o. w O., stanowiącego załącznik nr 1 do Uchwały z dnia [...] czerwca 2010 r. nie jest możliwe ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za udzielenie zamówienia publicznego z naruszeniem przepisów ustawy - Prawo zamówień publicznych, określających przesłanki stosowania trybu zamówienia z wolnej ręki.
Dostrzegając, iż postępowania o udzielenie zamówienia publicznego nie można utożsamiać z zagadnieniami związanymi z realizacją umowy dotyczącej tego zamówienia, Sąd I instancji uznał, że organ nie przeprowadził analizy i nie ustalił czy zgodnie z Planem Podziału Spółki – Z. G. O. K.i sp. z o.o. w O. Spółka Nowozawiązana – O. Z. K. sp. z o.o. przejęła tylko – jak twierdzi organ – odpowiedzialność za realizacją umowy o udzielenie zamówienia publicznego zawartej w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego, czy też – jak wywodzi skarżący – także odpowiedzialność za przeprowadzone postępowania o udzielenie zamówienia publicznego łącznie z ewentualnymi konsekwencjami - nałożeniem kary pieniężnej z tytułu udzielenia zamówienia na usługę unieszkodliwiania odpadów z naruszeniem przepisów określających przesłanki stosowania trybu zamówienia z wolnej ręki na podstawie art. 67 ust. 1 pkt 3 p.z.p.
Sąd I instancji wskazał, że dokonując powyższych ustaleń organ powinien mieć na uwadze postanowienie Części II Planu Podziału Spółki, w której w pkt 1 przyjęto zasadę, określając ją jako podstawową, iż głównym kryterium podziału i przekazania O. Z. K. Sp. z o.o jako Spółce Nowozawiązanej jest związanie składników majątku oraz analogicznie wszelkich zobowiązań, należności, decyzji administracyjnych, zezwoleń i koncesji z jej działalnością podstawową polegającą na wykonywaniu zadań w zakresie użyteczności publicznej, w tym utrzymaniem czystości i porządku oraz odzyskiem i unieszkodliwianiem odpadów na terenie Gminy O.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł Prezes UZP. Wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w W. oraz o zasądzenie od skarżącego na rzecz Prezesa UZP kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 w zw. z art. 1 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7 i 77 § 1 i 107 § 3 .k.p.a., polegające na uwzględnieniu skargi oraz uchyleniu decyzji Prezesa UZP, na skutek błędnego przyjęcia przez Sąd, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, tj. bez wyjaśnienia wszystkich elementów koniecznych do dokładnego ustalenia stanu faktycznego, a w szczególności wskutek błędnego przyjęcia, że organ nie przeprowadził analizy Planu Podziału ZGOK celem prawidłowego określenia strony postępowania, co miało istotny wpływ na wynik postępowania w postaci uchylenia zaskarżonej decyzji, podczas gdy zaskarżona decyzja wydana została w następstwie zebrania i przeanalizowania pełnego materiału dowodowego, zgodnie z art. 7 i 77 § 1 k.p.a., i uzasadniona w sposób zgodny z wymogami wynikającymi z art. 107 § 3 k.p.a. również w zakresie odnoszącym się do rozstrzygnięcia organu w przedmiocie właściwego określenia strony postępowania, w sytuacji, gdy pomimo uwzględnienia uwag zawartych w wyroku WSA istniały i nadal istnieją podstawy do wydania decyzji tożsamej z uchyloną decyzją;
2) art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a. w zw. z art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez niewskazanie w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku przepisów postępowania administracyjnego, z naruszeniem których miała zostać wydana zaskarżona decyzja, a także poprzez wskazanie przez WSA w W. zasadności podniesienia w skardze zarzutu naruszenia przez organ art. 28 k.p.a. i art. 531 § 1 k.s.h., przy jednoczesnym wskazaniu w dalszej części uzasadnienia, że organ nie przeprowadził analizy w zakresie właściwego określenia strony w postępowaniu.
Z. G. O. K. Sp. z o.o. w O. nie przedstawił odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna Prezesa UZP zawiera uzasadnione podstawy.
Na wstępie należy podkreślić, że zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez jego błędną wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej. Stosownie bowiem do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze pod rozwagę z urzędu jedynie nieważność postępowania, która zachodzi w przypadkach przewidzianych w § 2 tego artykułu. W niniejszej sprawie nie występują jednak żadne z wad wymienionych w ostatnim wspomnianym przepisie, które powodowałyby nieważność postępowania prowadzonego przez Sąd I instancji.
Jak opisano wyżej, skargę kasacyjną oparto jedynie na naruszeniu przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
W obu zarzutach powołano wśród przepisów, które WSA naruszył art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 p.p.s.a., które stanowią, że sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie, przy czym kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg m.in. na decyzje administracyjne. Zarzut co do naruszenia tych przepisów nie jest uzasadniony, gdyż nie zakwestionowano kompetencji sądu administracyjnego ani nie wykazano, aby zastosowany przez WSA środek nie mieścił się w katalogu środków określonych w p.p.s.a.
Natomiast co do naruszenia art. 1 § 1 i § 2 p.p.s.a., należy zauważyć, że art. 1 p.p.s.a. nie dzieli się na jednostki redakcyjne. Zatem zarzut naruszenia tego przepisu nie poddawał się kontroli, wobec obowiązku dokładnego formułowania zarzutów.
Przechodząc do dalszej oceny zarzutów sformułowanych przez Prezesa UZP, trafnie zauważono w skardze kasacyjnej naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w powiązaniu z art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a. Stosownie do treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie, uchyla decyzję lub postanowienie w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, o ile mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W zaskarżonym wyroku Sąd I instancji nie wskazał przepisów prawa, które w jego ocenie zostały naruszone. Na początku rozważań WSA jedynie odwołał się do art. 28 k.p.a. w zw. z art. 531 § 1 i 3 k.s.h. w kontekście zarzutów skargi kwestionujących status ZGOK jako strony kontrolowanego postępowania, by następnie nakazać organowi rozstrzygnięcie problemu w zakresie określenia strony postępowania po analizie Planu Podziału Spółki – Z. G. O. K. Sp. z o.o z siedzibą w O. stanowiącego załącznik nr 1 do Uchwały nr [...] Nadzwyczajnego Zgromadzenia Wspólników ZGOK z dnia [...] czerwca 2012 r.
Przepis art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. normuje powinność wydania oraz treść rozstrzygnięcia Sądu I instancji w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów postępowania. Naruszenie polegać może w szczególności na niedopełnieniu wynikających z tych przepisów obowiązków organu lub uniemożliwieniu stronie skorzystanie z przysługujących jej uprawnień procesowych albo błędnej wykładni tych przepisów. Warunkiem uwzględnienia skargi z tego powodu jest ustalenie, że stwierdzone naruszenie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Wpływanie istotne na wynik sprawy, to prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa procesowego na treść decyzji lub postanowienia, a więc ukształtowanie w nich stosunku administracyjnego, materialnego lub procesowego. Sąd uchylając z tych powodów decyzję lub postanowienie musi wykazać, że gdyby nie było stwierdzonego w postępowaniu sądowym naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne (por. wyroki NSA z dnia 14 lutego 2013 r., sygn. akt I GSK 363/12, Lex nr 1356919, z dnia 26 czerwca 2008 r., sygn. akt II FSK 563/07, Lex nr 485300).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji błędnie uznał, że organ nie dokonał wyczerpujących ustaleń w zakresie strony postępowania wskutek pominięcia w swojej analizie Planu Podziału Spółki - ZGOK. W uchylonej przez WSA decyzji z dnia [...] sierpnia 2012 r. Prezes UZP odniósł się do faktu wydzielenia z Z. G. O. K. Sp. z o.o. – O. Z. K. Sp. z o.o. i uznał, że okoliczność ta nie miała wpływu na odpowiedzialność Z. G. O. K. Sp. z o.o. w O. jako zamawiającego (w rozumieniu przepisów ustawy – Prawo zamówień publicznych) za naruszenie przepisów ustawy – Prawo zamówień publicznych przy udzielaniu zamówienia w 2008 r. (s. 6 – 7 decyzji).
W tej sytuacji obowiązkiem Sądu I instancji była merytoryczna kontrola ustaleń i oceny prawnej, dokonanych przez Prezesa UZP w zaskarżonej decyzji odnoszących się do strony postępowania, od czego WSA się uchylił.
Jeżeli nawet Sąd I instancji uznał, że Prezes UZP nie uwzględnił Planu Podziału Spółki przy rozstrzyganiu, które z przedsiębiorstw powinno być stroną postępowania (mimo że na str. 4 i 6 decyzji organ przytoczył pismo Zakładu z dnia [...] czerwca 2012 r., w którym zamawiający odwoływał się do wspomnianego Planu), obowiązkiem WSA było wykazanie, że gdyby nie było stwierdzonego naruszenia przepisów postępowania, to rozstrzygnięcie sprawy najprawdopodobniej mogłoby być inne. Tego Sąd I instancji także nie uczynił, ograniczając się jedynie do stwierdzenia, że bez szczegółowej analizy Planu Podziału Spółki – ZGOK nie można ustalić strony niniejszego postępowania, nie odnosząc swego stanowiska ani do przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, ani ustawy – Prawo zamówień publicznych, ani art. 531 k.s.h., zwłaszcza jego § 2.
Powyższe stanowisko doprowadziło Sąd I instancji do stwierdzenia, że doszło do naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. bez powiązania tego naruszenia z innymi przepisami postępowania, wbrew treści i wymogom cytowanego przepisu.
Wskazany powyżej mankament uzasadnienia stanowił także naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a, podnoszone przez Prezesa UZP w pkt 2 petitum skargi kasacyjnej. Wśród elementów uzasadnienia wymaganych przez art. 141 § 4 p.p.s.a. jest bowiem podstawa prawna rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Ocena prawna ustaleń faktycznych z punktu widzenia ich zgodności z właściwymi przepisami postępowania administracyjnego dokonywana jest już w ramach wyjaśniania podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Podstawa ta, obejmuje nie tylko przepisy postępowania, które regulują postępowanie sądowoadministracyjne, ale także wszystkie przepisy postępowania administracyjnego, które powinny być zastosowane do wydania legalnej (zgodnej z prawem) decyzji administracyjnej. W tym również przepisy postępowania, które służyły do ustalenia stanu faktycznego sprawy. Znaczenie procesowe tego elementu uzasadnienia uwidacznia się w tym, że ma on dać rękojmię, iż sąd dołoży należytej staranności przy podejmowaniu rozstrzygnięcia; ma umożliwić sądowi wyższej instancji ocenę, czy przesłanki, na których oparł się sąd niższej instancji, są trafne; ma w razie wątpliwości umożliwić ustalenie granic powagi rzeczy osądzonej i innych skutków prawnych wyroku (por. uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, ONSAiWSA z 2010 r., z. 3 poz. 39).
Należy jednocześnie zauważyć, że wadliwość uzasadnienia wyroku może stanowić przedmiot skutecznego zarzutu kasacyjnego z art. 141 § 4 p.p.s.a. także wówczas, gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy Sąd I instancji nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania czyli uzasadnienie sporządzone jest w taki sposób, że niemożliwa jest kontrola instancyjna tego wyroku (por. cytowana uchwała składu siedmiu sędziów NSA z dnia 15 lutego 2010 r., sygn. akt II FPS 8/09, wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2013 r., sygn. akt I GSK 78/12, opubl. Lex nr 1336227).
Zasadny jest zarzut Prezesa UZP podnoszący naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. również i w opisany sposób. Sąd I instancji bowiem, nakazując analizę Planu Podziału Spółki w celu właściwego określenia strony postępowania, jednocześnie zajął stanowisko, że "postępowania o udzielenie zamówienia publicznego nie można utożsamiać z zagadnieniami związanymi z realizacją umowy dotyczącej tego zamówienia", by w dalszych rozważaniach ponownie twierdzić, że "problem w rozpoznawanej sprawie sprowadza się do ustalenia, czy (...) O.Z. K. sp. z o.o. przejął tylko – jak twierdzi organ – odpowiedzialność za realizację umowy o udzielenie zamówienia publicznego zawartej w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania o udzielenie zamówienia publicznego czy też – jak wywodzi skarżąca – także odpowiedzialność za przeprowadzone postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego łącznie z ewentualnymi konsekwencjami nałożenia kary pieniężnej z tytułu udzielenia zamówienia" (s. 8 uzasadnienia wyroku).
W przedstawionym akapicie Sąd I instancji zajął sprzeczne stanowiska co do odrębności postępowania o udzielenie zamówienia publicznego od postępowania związanego z realizacją umowy zawartej po przeprowadzeniu postępowania o udzielenie zamówienia, jak i co do opinii Prezesa UZP, który rozdzielając oba omawiane postępowania (postępowanie o udzielenie zamówienia publicznego od realizacji umowy zawartej po tym postępowaniu) stanowczo twierdził, że prawidłowo określił stronę postępowania. Sprzeczność w stanowisku WSA dotyczyła właśnie kwestii ważnych, decydujących o określeniu strony postępowania i dlatego miała istotny wpływ na wynik sprawy.
Mając powyższe na uwadze należało uznać za zasadne oba zarzuty sformułowane przez Prezesa UZP w skardze kasacyjnej.
Rozpoznając ponownie sprawę, obowiązkiem Sądu I instancji będzie uwzględnić powyższe uwagi i dokonać merytorycznej oceny zasadności skargi Z. G. O. K. Sp. z o.o. w O.
Z przyczyn powyższych, na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. skarga kasacyjna podlegała uwzględnieniu, a wyrok Sądu I instancji uchylono celem ponownego rozpoznania.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na mocy art. 203 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło