I SA/Gl 600/12
WyrokWSA w Gliwicach2013-02-06
Skład orzekający: Ewa Madej, Beata Kozicka, Anna Tyszkiewicz-Ziętek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2006 od dochodów pochodzących z nieujawnionych źródeł lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach, w szczególności w zakresie sposobu przeliczenia wydatków na budowę budynku produkcyjnego i placu manewrowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo ustaliły wysokość zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2006. Sąd stwierdził, że organy podatkowe miały podstawy do uznania, że budynek produkcyjny zaczął być użytkowany w 1987 r., a plac manewrowy w 1990 r., a wydatki na te cele odpowiadają wartościom początkowym wpisanym do ewidencji środków trwałych. Zastosowanie przelicznika dolarowego dla dochodów i wydatków z okresu, dla którego brak jest wiarygodnych dokumentów, było uzasadnione symetrią i wnioskiem podatnika. Nowe dowody przedstawione na rozprawie nie mogły być podstawą do uchylenia decyzji, a jedynie do ewentualnego wnioskowania o wznowienie postępowania.Stan faktyczny
Skarżący J. S. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego ustalającą mu zobowiązanie w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2006 r. od dochodów z nieujawnionych źródeł. Organy podatkowe ustaliły, że wydatki skarżących w 2006 r. wyniosły znacznie więcej niż ich ujawnione przychody i zasoby finansowe. Głównym spornym elementem było ustalenie wartości wydatków na budowę budynku produkcyjnego i placu manewrowego, które organy przeliczyły na dolary według kursów z lat 1987 i 1990. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne ustalenie stanu faktycznego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Madej (spr.), Sędziowie WSA Beata Kozicka, Anna Tyszkiewicz-Ziętek, Protokolant specjalista Monika Adamus, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 lutego 2013 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych oddala skargę.
1. J. S., działając przez pełnomocnika będącego radcą prawnym, wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Naczelnika [...] Urzędu Skarbowego w C. z dnia [...] nr [...] w sprawie ustalenia mu wysokości zobowiązania w zryczałtowanym podatku dochodowym za 2006 r. od dochodów pochodzących z nieujawnionych źródeł przychodów lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach w kwoce [...]zł
2. Do wydania zaskarżonej decyzji doszło na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm., obecnie: Dz. U. z 2012 r. poz. 270, dalej: O.p.) w związku z art. 10 ust. 1 pkt 9, art. 20 ust. 1 i 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz. 176 ze zm., obecnie: Dz. U. z 2012 r. poz. 361, dalej: u.p.d.o.f.) w następującym stanie faktycznym:
2. 1. Postanowieniami z dnia [...]2009 r. Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w C. wszczął z urzędu postępowania podatkowe wobec G. S. i J. S. w zakresie opodatkowania ich dochodów za rok 2006, pochodzących z nieujawnionych źródeł lub nieznajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Oba postępowania połączono z uwagi na tożsamość stanu faktycznego, podstawy prawnej i właściwości organu.
2.2. W toku postępowania bezspornie ustalono, że wszystkie środki posiadane przez małżonków S. były wspólne, łączy ich ustrój wspólności ustawowej małżeńskiej, wspólne są ich nieruchomości, a pożyczki były udzielane także z majątku wspólnego. Podatnicy – jako źródło pokrycia wydatków - wskazali wyłącznie dochody z działalności gospodarczej prowadzonej przez J. S. pod firmą A w C. przy ul. [...].
2.3. Organ ustalił, że małżonkowie ponieśli w 2006 r. wydatki w łącznej wysokości [...]zł, na które złożyły się:
- [...]zł – pożyczka udzielona 25 sierpnia 2006 r. P.Ś.
- [...]zł – nabycie motocykla Harley-Dawidson
- [...]zł - koszty utrzymania rodziny
- [...]zł - z tytułu utrzymania i użytkowania szybowca
- [...]zł – nabycie środka trwałego do firmy A
- [...]zł - zwiększenie wartości towarów wg remanentów
- [...]zł – nabycie papierów wartościowych, na podstawie dokumentów bankowych
- [...]zł – zwiększenie środków pieniężnych na rachunkach bankowych oraz prowizje bankowe w wysokości [...] zł, na podstawie dokumentów bankowych
- wypłaty z rachunku bankowego na:
[...]zł – Rada Rodziców
[...]zł – B
[...]zł – inne płatności
- [...]zł – koszty uzyskania przychodów wg. korekty zeznania podatkowego złożonego 17 stycznia 2011 r. po kontroli podatkowej, przeprowadzonej w 2010 r.
- [...]zł – zaliczki na podatek dochodowy
- [...]zł - składka na ubezpieczenie zdrowotne, wg. korekty zeznania podatkowego.
Powyższy ustalenia nie zostały kwestionowane przez podatników ani w odwołaniu, ani w skardze do Sądu.
2.4. Przychody uzyskane w 2006 r. organ ustalił w łącznej kwocie [...]zł, na którą składają się:
- [...]zł - z działalności gospodarczej (wielkość przyjęta wg korekty zeznania złożonej przez podatnika 17 stycznia 2011 r. po kontroli podatkowej, przeprowadzonej w 2010 r.)
- [...]zł - odsetki netto od środków pieniężnych zgromadzonych na rachunkach bankowych (na podstawie dokumentów bankowych)
- [...]zł - odpisy amortyzacyjne od środków trwałych zaliczonych do kosztów działalności gospodarczej
- [...] zł – szkoda wypłacona przez D, na podstawie wyciągu bankowego
- [...]zł – przelewy dokonane przez C S.A. w K., na podstawie wyciągu bankowego
- [...]zł – zwrot podatku VAT
- [...]zł - zaległe wpłaty od kontrahentów
- [...]zł – wpłaty za kaski.
2.5. Następnie organ podatkowy przedstawił ustalenia co do wartości zasobów majątkowych podatników i w tym zakresie wskazał, że według ich oświadczeń dysponowali oni na dzień 31 grudnia 2006 r. majątkiem o wartości [...]zł (w tym środkami pieniężnymi zgromadzonymi w banku w kwocie [...]zł i w gotówce – [...]zł).
Organ wskazał jednak, że podatnicy nie wykazali:
- nieruchomości zabudowanej stanowiącej siedzibę firmy A (działka została nabyta w 1984 r. w drodze zamiany za biżuterię wartości [...]zł, a wzniesiony na niej budynek produkcyjny został przyjęty z datą 31 grudnia 1994 r. do ewidencji środków trwałych o wartości [...]zł, przy czym w oparciu o zestawienia środków trwałych za lata 2006 i 2007 r. organ ustalił, że budynek był amortyzowany od 1 stycznia 1987 r.)
- środków trwałych o wartości [...]zł oraz stanu remanentu towarów w wysokości [...]zł na koniec 2006 r.
- posiadania szybowca
- posiadania motocykla Harley-Dawidson
- posiadania papierów wartościowych
- posiadania polis ubezpieczeniowych B
- zwiększenia się stanu środków na koncie bankowym o [...] (co wynika z informacji banku).
Dalej organ wskazał, że z ustaleń poczynionych w odniesieniu do 2005 r., co do którego wydana została ostateczna decyzja o umorzeniu postępowania prowadzonego w zakresie ustalenia zobowiązania w zryczałtowanym podatku od dochodów pochodzących z nieujawnionych źródeł lub niemających pokrycia w takich źródłach, wynika, że podatnicy osiągnęli za ten okres przychody przewyższające ich wydatki o [...]zł i taką kwotą dysponowali zatem w 2006 r.
2.6. Kwotę tę organ doliczył do ustalonych przychodów 2006 r. przyjmując, że łącznie podatnicy dysponowali w 2006 r. przychodami i zasobami finansowymi w wysokości [...]zł. Z porównania tej wielkości z kwotą wydatków ([...]zł) ustalił, że wydatki w kwocie [...]zł nie mają pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu.
Podstawę opodatkowania dla podatnika organ ustalił jako połowę powyższej kwoty tj. [...]zł i, stosując stawkę 75%, ustalił należny podatek ryczałtowy w kwocie [...]zł.
3.1. W łącznym odwołaniu od powyższej decyzji oraz od decyzji umarzającej postępowanie dot. 2005 r. oraz decyzji ustalającej J. S. wysokość zobowiązania w zryczałtowanym podatku od osób fizycznych za rok 2007 od dochodów pochodzących z nieujawnionych źródeł lub mniemających pokrycia w ujawnionych źródłach pełnomocnik skarżącego zarzucił wszystkim tym decyzjom naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w szczególności niepowołanie przepisu nakładającego na osoby fizyczne obowiązku przechowywania prywatnych dokumentów potwierdzających ponoszenie wydatków i gromadzenie oszczędności oraz zasad określonych w art. art. 120, 121, 122, 123, 123, 180, 187 § 1 i 210 § 4 O.p, a ponadto – naruszenia przepisów prawa materialnego – art. 20 ust. 1 i 3 i art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. "przez błędne ustalenie stanu faktycznego, błędną wykładnię i jej zastosowanie".
3.2. W uzasadnieniu odwołania pełnomocnik stwierdził, że skarżący zgadza się z dokonanymi przez organ podatkowy ustaleniami, ale wnosi "na zasadzie sprostowania oczywistej pomyłki o dokonanie korekty ustalenia dochodu za lata 1978-1987". Zdaniem strony odwołującej się organ przyjął wartość budynku produkcyjnego w oparciu o wartość początkową podaną w 1994 r., tj. w dacie ujęcia tego budynku w ewidencji środków trwałych w kwocie [...]zł, którą następnie przeliczył na wartość w złotych przed denominacją ([...]zł) i zastosował do niej przelicznik dolarowy według kursu dolara w 1987 r., co dało wielkość [...]USD. Tymczasem należało zastosować kurs z 1994 r., co wskazałoby, że wydatki na budowę hali wyniosły [...]USD. Wielkość ta odpowiada szacunkowej wartości budynku według cen z 1987 r. Na potwierdzenie wysokości wydatków na budowę hali dołączono do odwołania kserokopie rachunków wystawionych w 1990 i 1991 r. za roboty murarskie, instalacyjne i wykończeniowe na kwotę [...]zł (w przeliczeniu -[...]USD) oraz wskazano, że ponadto poniesiono wydatki na zakup materiałów budowlanych w wysokości ok. [...]USD. Wartość hali wyniosła zatem ok. [...]USD, a nie [...]USD. Analogiczny błąd, zdaniem pełnomocnika, popełnił organ przyjmując, że wartość placu manewrowego wynosiła [...]USD, zamiast [...]USD.
Przy uwzględnieniu wskazanych wyżej wyliczeń podatników, ich zdaniem, faktyczny ich dochód z lat 1990-2004 w walucie wynosił nie [...]USD (jak ustalił organ), ale [...]USD, co odpowiada kwocie [...]zł. Takie zasoby finansowe pozostawały faktycznie w dyspozycji skarżących i stanowiły pokrycie wydatków poniesionych w 2005, 2006 i 2007 r.
3.3. W oparciu o powyższe argumenty wniesiono o "dokonanie sprostowania oczywistego błędu rachunkowego i umorzenie prowadzonego postępowania podatkowego".
4. Dyrektor Izby Skarbowej nie uwzględnił odwołania i utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
4.1. W uzasadnieniu decyzji szczegółowo przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania i jego wyniki. Podkreślił przy tym, że ustalenia faktyczne nie są przez podatników kwestionowane w żadnym zakresie. Żadnych zastrzeżeń nie zgłaszał też J. S. w związku z ustaleniami kontroli podatkowej, przeprowadzonej w jego firmie A. Uznał te ustalenia i skorzystał z możliwości złożenia korekty zeznania podatkowego za 2006 r. W szczególności nie kwestionował ustaleń dotyczących środków trwałych, w tym budynku produkcyjnego oraz placu manewrowego i ich amortyzacji.
4.2. Następnie organ odwoławczy wskazał, że jednym odwołaniem zaskarżone zostały trzy decyzje dot. podatnika, przy czym z treści uzasadnienia tego odwołania nie sposób ustalić jakie zarzuty stawiane są decyzji obejmującej rozliczenie roku 2006. Wywody odwołania dotyczące nieprawidłowego obliczenia wydatków poniesionych na budowę budynku produkcyjnego i placu manewrowego z dojazdem odnoszą się wyłącznie do decyzji umarzającej postępowanie obejmujące rok 2005. Do kwestii tej ustosunkował się organ odwoławczy w decyzji utrzymującej w mocy decyzje organu pierwszej instancji, umarzającej postępowanie w tej sprawie. Jeśli zaś chodzi o rozliczenie roku 2006, to organ podatkowy uwzględnił nadwyżkę środków finansowych w kwocie [...]zł, wynikającą z rozliczenia przychodów i wydatków roku 2005. Żadne z ustaleń dowodowych w zakresie przychodów i wydatków roku 2006 nie zostały przez podatników zakwestionowane. W tej sytuacji organ nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania.
5. W skardze do Sądu pełnomocnik skarżącej zarzucił powyższej decyzji:
- naruszenie prawa formalnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie przepisów art. 121 § 1, art. 122, art. 124, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i 2, art. 191, art. 210 § 4, art. 229 O.p.
- podjęcie rozstrzygnięcia z obrazą art. 20 ust. 3 i art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f.
W oparciu o te zarzuty pełnomocnik wniósł o uchylenie decyzji obu instancji i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
Uzasadniając skargę (w sposób jednobrzmiący dla wszystkich 6 skarg wniesionych w imieniu G. i J. S. ), pełnomocnik powtórzył argumentację zawartą w odwołaniu, a ponadto zarzucił organowi odwoławczemu, że nie uwzględnił nowych dowodów, które przedstawiono wraz z odwołaniem. Podkreślił, że organ odwoławczy, ponownie rozpoznając całość sprawy, winien był wziąć pod uwagę zmieniony stan faktyczny (wynikający z przedłożonych rachunków) i dążyć do wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy. Tymczasem organ w ogóle nie odniósł się do tych dowodów. Zdaniem pełnomocnika, organ winien powołać biegłego w celu ustalenia wartości hali i placu manewrowego oraz nakładów jakie skarżący musiał ponieść na ich budowę. Dopiero tak ustalony stan faktyczny powinien być podstawą rozstrzygnięcia sprawy. Odwołując się do orzecznictwa sądowego pełnomocnik wskazał, jakie obowiązki w zakresie postępowania dowodowego oraz oceny dowodów ciążą na organie. Zdaniem pełnomocnika zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem tych zasad, wyszczególnionych w treści zarzutu skargi.
6. Odpowiadając na skargę organ odwoławczy w całości podtrzymał swe dotychczasowe stanowisko, raz jeszcze szczegółowo przedstawił przebieg postępowania, jego wyniki i przesłanki wydania zaskarżonej decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi. Podkreślił, że zarówno organ pierwszej instancji, jak i organ odwoławczy oparły swe decyzje na całym, szczegółowo zebranym materiale dowodowym, odnosząc się do każdego dowodu. Wskazał, że podatnicy nie zakwestionowali żadnego z dokumentów zgromadzonych w postępowaniu podatkowym, a także nie sformułowali konkretnych zarzutów dotyczącej decyzji obejmującej rozliczenie 2006 r., gdyż zarzuty skargi odnoszą się do ustaleń dotyczących wcześniejszego roku podatkowego. Organ dodatkowo powtórzył więc wszystkie ustalenia poczynione w postępowaniu odnoszącym się do 2005 r. w zakresie obliczenia wydatków poniesionych przez podatników na budowę budynku produkcyjnego oraz placu manewrowego. Wskazał ponadto, że - wbrew zarzutowi skargi – dokonał oceny wiarygodności dodatkowych materiałów załączonych do odwołania (rachunków) i przedstawił powody, dla których nie dał im wiary. Odnośnie zgłoszonego w skardze nowego wniosku dowodowego o powołanie biegłego, organ stwierdził, że jest on nieuzasadniony w świetle zebranego materiału dowodowego.
7. Na rozprawie, na której Sąd w oparciu o art. 111 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej :P.p.s.a.) połączył niniejszą sprawę ze sprawami ze skarg G. S. o sygn. I SA/Gl 596/12, I SA/ Gl 597/12 i I SA/Gl 598/12 oraz sprawami ze skarg J. S. o sygn. I SA/Gl 599/12 i I SA/Gl 601/12 do wspólnego rozpoznania i odrębnego rozstrzygnięcia, skarżący J. S. oświadczył, że w przeddzień rozprawy znalazł dokumenty w postaci pozwolenia na budowę warsztatu w C. przy ul. [...], wydane 28 sierpnia 1986 r., potwierdzenie zgłoszenia do użytkowania tego obiektu z dnia 4 grudnia 1990 r., a ponadto przedłożył kserokopię dziennika budowy z zapisami od 12 maja 1986 r. do 3 listopada 1990 r., którego oryginał znajduje się w Urzędzie Miejskim w C.. Podał też, że znalazł teczkę z rachunkami dotyczącymi tej budowy. Według niego wydatki na budowę wyniosły [...]zł przed denominacją, co w dolarach według kursu z 1994 r. wynosi [...]. Na pytanie Sądu, dlaczego w toku całego postępowania podatkowego nie podał daty rozpoczęcia i zakończenia budowy ani nie przedłożył żadnych dokumentów, skarżący oświadczył, że dokumenty te odnalazł dopiero przed rozprawą. Odnośnie posiadania na koniec roku 2004 r. [...]euro w gotówce wyjaśnił – na pytanie Sądu -, że zgromadził te środki celem ubiegania się o dotację unijną na nową inwestycję, a uzyskał je z wymiany dolarów na euro.
Pełnomocnik skarżących podtrzymał zarzuty i wnioski skarg.
8. Pełnomocnik organu odwoławczego wzniósł o oddalenie skarg, powołując się na argumenty zawarte w pisemnych odpowiedziach na skargi. Raz jeszcze podkreślił, że posłużenie się przez organy podatkowe przelicznikiem dolarowym dla określenia wielkości wydatków na budowę budynku produkcyjnego oraz placu manewrowego było uzasadnione i stanowiło konsekwencję posłużenia się przez samego podatnika tym samym przelicznikiem dla wykazania wartości osiągniętych w tym samym czasie dochodów z działalności gospodarczej. Odnośnie do przedstawionych na rozprawie dokumentów pełnomocnik organu stwierdził, że Sąd nie może dopuścić dowodów, którymi strona skarżąca zamierza obalić ustalenia dowodowe, będące podstawą wydania zaskarżonej decyzji. Ponadto zauważył, że twierdzenie o dokonaniu wymiany dolarów na znaczną kwotę [...]euro nie zostało przez skarżącego w żaden sposób udokumentowane.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
9. Skarga nie jest zasadna, gdyż zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji nie naruszają prawa.
9.1. Na wstępie należy podkreślić, że sądowa kontrola aktów administracyjnych (w tym przypadku – decyzji administracyjnej) sprawowana jest, co do zasady, pod względem ich zgodności z prawem. Oznacza to, że Sąd nie dokonuje własnych ustaleń służących rozstrzygnięciu sprawy, ale ocenia legalność zaskarżonego aktu, w oparciu o przedłożone akta postępowania administracyjnego, uwzględniając stan faktyczny przyjęty za podstawę wydania aktu oraz stan prawny obowiązujący w czasie jego wydania. Na tym polega kontrola poprawności proceduralnej i materialnoprawnej działań administracji publicznej.
Powyższa uwaga o charakterze ogólnym jest niezbędna dla uzasadnienia, dlaczego Sąd nie mógł posłużyć się dla oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji dowodami przedłożonymi w toku rozprawy. W orzecznictwie zgodnie przyjmuje się, że dyspozycja art. 106 § 3 P.p.s.a. nie daje podstaw, by żądać przeprowadzenia przed sądem administracyjnym postępowania dowodowego wskazującego na istnienie nowych okoliczności faktycznych, których strona nie podniosła w toku postępowania przed organem administracji (wyrok NSA z dnia 6 października 2009 r., sygn. akt II FSK 615/08, LEX nr 533874). Przepis ten nie jest również instrumentem służącym do zwalczenia ustaleń faktycznych, z którymi strona skarżąca się nie zgadza (wyrok NSA z dnia 20 stycznia 2010 r., sygn. akt II FSK 1306/08, LEX 558886). Celem postępowania dowodowego przed wojewódzkim sądem administracyjnym nie jest ustalenie stanu faktycznego sprawy, lecz ocena, czy właściwe w sprawie organy ustaliły stan faktyczny sprawy zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej (wyrok NSA z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II GSK 164/05, ONSAiWSA 2006/2/45).
W świetle powyższego, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja podatkowa, w stanie faktycznym ustalonym w wyniku przeprowadzonego postępowania, odpowiada prawu. Nowe okoliczności, na jakie powołała się strona skarżąca na rozprawie, mogą być jedynie podstawą ewentualnego wnioskowania przez podatnika wzruszenia decyzji w trybie nadzwyczajnym, choć można wyrazić wątpliwość, czy przedstawione dokumenty stanowią nowe dowody, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 O.p. Nie dały one przy tym podstawy do uznania, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit b P.p.s.a.
9.2. Przystępując zatem do oceny zgodności z prawem zaskarżonej decyzji należy na wstępie zauważyć, że zarzuty skargi, a zwłaszcza ich uzasadnienie, nie odnoszą się bezpośrednio do treści zaskarżonej decyzji. Strona podniosła bowiem w zasadzie tylko jeden zarzut, a mianowicie – wadliwego obliczenia wielkości wydatków poniesionych przez podatników w związku z wybudowaniem budynku produkcyjnego i placu manewrowego. Ustalenia w tym zakresie organy podatkowe poczyniły w odrębnym, choć prowadzonym równolegle, postępowaniu obejmującym rok 2005, i zakończonym odrębną, ostateczną decyzją administracyjną. O jej zgodności z prawem orzekł tut. Sąd wyrokiem w sprawie o sygn. I SA/Gl 599/12.
9.3. Odnośnie zarzutów procesowych Sąd stwierdził, że postępowanie dowodowe, poprzedzające wydanie zaskarżonej decyzji, zostało przeprowadzone bardzo wnikliwie i wszechstronnie, z zachowaniem zasad ogólnych oraz szczegółowych przepisów regulujących tryb postępowania. Ustalenia faktyczne zostały oparte na, niepodważonych przez stronę w żadnym zakresie, dokumentach w odniesieniu do tych lat podatkowych, za które organ dysponował odpowiednimi deklaracjami bądź ustaleniami kontroli podatkowej. Organ podatkowy poczynił także własne, drobiazgowe ustalenia zarówno co do przychodów skarżących, jak i ich wydatków. Ustaleń tych skarżący nie kwestionują, choć dane ustalone przez organ wyraźnie dowodzą, że oświadczenie majątkowe skarżących znacznie od nich odbiegało.
Powyższe ustalenia przeczą zarzutowi niewyjaśnienia wszystkich okoliczności faktycznych w tym postępowaniu. Organ prawidłowo, w oparciu o kompletny materiał dowodowy ustalił wielkość przychodów osiągniętych w 2006 r. oraz wielkość wydatków w tym okresie poniesionych. Ustalenia te znajdują oparcie w dokumentach i podatnicy ich nie zakwestionowali.
9.4. Z powiązania zaś skargi na niniejszą decyzję ze skargą na decyzję obejmującą rok 2005 można wnioskować, że jedyną kwestią sporną jest wielkość kwoty pozostałej z rozliczenia przychodów i wydatków 2005 r. ([...]zł), którą organ przyjął jako gotówkowy zasób finansowy podatników, istniejący na początek 2006 r. i rozliczony w ramach wydatków tego roku podatkowego. Skarżący zaś w swym oświadczeniu majątkowych wskazali (oprócz środków na rachunku bankowym) posiadanie gotówki w kwocie [...]zł, czemu organ nie dał wiary.
W tym zakresie trzeba powtórzyć, że wyliczenie zasobów gotówkowych na koniec 2005 r. nie było przedmiotem ustaleń w toku niniejszego postępowania podatkowego, a organ przyjął je w oparciu o decyzję wydaną w zakresie 2005 r.
9.5. Mimo więc tego, że w rozpoznawanej skardze przedmiotem zarzutu jest wyłącznie kwestia obliczenia wysokości wydatków poniesionych na budowę budynku produkcyjnego przy ul. [...] oraz placu manewrowego na tej nieruchomości, (co rozstrzygnięto w odniesieniu do 2005 r.), Sąd uznał za celowe powtórzenie swej oceni i wywodów odnoszących się do tej kwestii, a to ze względu na wymóg sformułowany w art. 141§ 4 P.p.s.a.
W ocenie Sądu, w oparciu o zgromadzony w postępowaniu podatkowym materiał dowodowy, przy biernej postawie podatników, organy miały pełne podstawy do uznania, że budynek produkcyjny zaczął być użytkowany w 1987 r., a plac manewrowy – w 1990 r. Ustalenia te poczynione zostały w oparciu o dane przedłożone przez firmę A, a mianowicie – wysokość rocznych odpisów amortyzacyjnych i sumę odpisów amortyzacyjnych według stanu z 2006 r. Także poprawnie przyjęto, że wysokość wydatków na powyższe obiekty odpowiada wpisanej do ewidencji środków trwałych ich wartości początkowej, tj. [...]zł (budynek produkcyjny) i [...]zł (plac manewrowy z dojazdem). Zasadnie zatem organy podatkowe uznały, że w okresie do 1987 r. podatnicy ponieśli wydatki związane z wybudowaniem budynku produkcyjnego, a w okresie do 1990 r. – dalsze wydatki na urządzenie placu manewrowego i dojazdu – w kwotach odpowiadających wartości początkowej tych obiektów, czyli [...]zł i [...]zł przed denominacją. Powyższe wydatki organ przeliczył na dolary po kursie obowiązującym odpowiednio w 1987 i 1990 r., uzyskaną w ten sposób wartość wydatków inwestycyjnych odliczył od dochodów podatników z lat 1978-1991, przyjętych również według dolarowych przeliczników.
Taki sposób postępowania, w ocenie Sądu, nie naruszał prawa, gdyż organy podatkowe zastosowały symetrię w zakresie ustalenia dochodów i wydatków za okres, co do którego brak jest wiarygodnych dokumentów księgowo-podatkowych, obrazujących te wielkości (dane takie istnieją dopiero za okres od 1992 r.). Zastosowanie przelicznika dolarowego dla dochodów z lat 1978 - 1991 zawnioskował sam podatnik, uzasadniając to ówczesną sytuacją rynkową. Nie sposób zatem zarzucić organowi, że stosując przelicznik dolarowy do wydatków z tego okresu, działał sprzecznie z prawem. Faktem jest, że zastosowanie takiego przelicznika, oceniane według dzisiejszych warunków gospodarczych, daje wypaczony poziom wielkości, ale wynika to z ówczesnych kursów walut, oderwanych od rzeczywistości rynkowej, co jest okolicznością powszechnie znaną. Raz jeszcze trzeba zatem podkreślić, że organ przyjął taki sam przelicznik walutowy dla dochodów jak i wydatków, co czyni bezpodstawnym zarzut skargi ustalenia wydatków na niewspółmiernie wysokim poziomie. Jak z powyższego wynika, działanie organu cechowała logika, a wyliczeń dokonano w sposób uzasadniony i przemyślany. Nie są one z całą pewnością wynikiem "oczywistej omyłki", której sprostowania domagała się strona w odwołaniu.
Żądanie, aby wydatki poniesione na budynek produkcyjny i plac manewrowy, zostały przeliczone według kursu dolara z 1994 r. jest całkowicie nieuzasadnione. Nie ulega bowiem żadnej wątpliwości, że oba obiekty zostały wybudowane wcześniej, a zatem wydatki także wcześniej poniesiono. W świetle dowodów zgromadzonych w postępowaniu podatkowym, miało to miejsce w 1987 i 1990 r.
W tym miejscu trzeba podkreślić, że podatnik w toku całego postępowania nie podał organom podatkowym, kiedy rozpoczął i zakończył budowę budynku produkcyjnego oraz palcu manewrowego. Z kolei wprowadzając określone dane do ewidencji środków trwałych dał podstawę do obliczenia przez organy podatkowe okresu użytkowania tych środków trwałych odpowiednio na 20 i 17 lat licząc wstecz od 2006 r. Ustaleń tych w sposób wiarygodny nie zakwestionował, zgłaszając jedynie żądanie zastosowania innego (z 1994 r.) przelicznika dolarowego dla wydatków poniesionych na te inwestycje.
Dowody załączone do odwołania, w postaci 5 kserokopii rachunków, wbrew zarzutowi skargi, zostały ocenione przez organ odwoławczy, który uznał jednak, że nie stanowią one dostatecznej podstawy do zakwestionowania ustaleń w zakresie czasu budowy budynku produkcyjnego. Ocena ta, wskazująca na niewiarygodność rachunków wystawionych w 1990 r. i 1991 r., a dotyczących prac prowadzonych przez 5 czy też 3 lata, i niemożliwych obecnie do zweryfikowania, mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, do której organ ma prawo na mocy art. 191 O.p. Powody, dla których organ odwoławczy nie dał wiary tym dowodom, zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, zgodnie z wymogiem art. 210 § 4 O.p. Niezasadny jest zatem zarzut naruszenia tych przepisów, jak również zarzut nieprzeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Abstrahując już od tego, że wniosek o przeprowadzenie tego dowodu pełnomocnik strony sformułował dopiero w skardze, trzeba stwierdzić, że jest on całkowicie bezpodstawny, skoro ustalenia faktyczne poczynione zostały w oparciu o niekwestionowane przez stronę dokumenty firmy A dot. środków trwałych.
Powyższe wywody wskazują, że zarzuty procesowe, postawione zaskarżonej decyzji są nieuzasadnione.
9.6. Niezasadny jest także zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie art. 20 ust. 2 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f. Prawidłowo przeprowadzone postępowanie podatkowe doprowadziło do ustalenia, że część wydatków poniesionych w 2006 r. nie znajduje pokrycia w dochodach tego roku ani wcześniejszych zasobach finansowych. Tym samym organy właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego i ustaliły zobowiązanie w zryczałtowanym podatku od dochodów z nieujawnionych źródeł lub nie mających pokrycia w nieujawnionych źródłach przychodu w oparciu o przepisy art. 10 ust. 9, art. 20 ust. 1 i 3 oraz art. 30 ust. 1 pkt 7 u.p.d.o.f.
10. Z tych względów Sąd uznał zaskarżoną decyzję za zgodną z prawem i oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło