II SA/Ke 885/12

WyrokWSA w Kielcach2013-02-07

Skład orzekający: Anna Żak, Dorota Chobian, Jacek Kuza

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Okręgowa Rada Izby Architektów wykazała istnienie szczególnie istotnego interesu publicznego w udostępnieniu przetworzonej informacji publicznej dotyczącej danych o pozwoleniach na budowę, w tym nazwy i adresu inwestycji oraz nazwiska autora części architektonicznej projektu?
Ratio decidendi
Samorząd zawodowy architektów, działając w oparciu o przepisy Konstytucji i ustawy o samorządach zawodowych, realizuje cele publiczne, a nie tylko społeczne. Posiada realną możliwość wykorzystania uzyskanych informacji dla lepszej ochrony interesu publicznego, w tym bezpieczeństwa obywateli i jakości usług świadczonych przez członków samorządu. Dlatego też, wniosek o udostępnienie przetworzonej informacji publicznej dotyczącej danych o pozwoleniach na budowę, nazwy i adresu inwestycji oraz nazwiska autora części architektonicznej projektu, został uznany za wykazujący szczególnie istotny interes publiczny.
Stan faktyczny
Okręgowa Rada Izby Architektów złożyła wniosek o udostępnienie przetworzonej informacji publicznej dotyczącej danych o pozwoleniach na budowę, w tym nazwy i adresu inwestycji oraz nazwiska autora części architektonicznej projektu. Organy administracji odmówiły udostępnienia informacji, argumentując brak wykazania szczególnie istotnego interesu publicznego. Rada Izby argumentowała, że uzyskanie informacji jest niezbędne do realizacji ustawowych zadań samorządu, w tym sprawowania pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu i ochrony interesu publicznego. Po odmowie organów, Rada Izby wniosła skargę do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji, stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku i zasądzając zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dorota Chobian, Sędzia WSA Jacek Kuza, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Sebastian Styczeń, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 7 lutego 2013r. sprawy ze skargi Okręgowej Rady Izby Architektów na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji; II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do chwili uprawomocnienia się wyroku; III. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz Okręgowej Rady Izby Architektów kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania Okręgowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej, utrzymało w mocy decyzję Starosty S. z dnia [...] znak: [...] odmawiającą udostępnienia przetworzonej informacji publicznej dotyczącej chronologicznego wyszczególnienia wszystkich decyzji o pozwoleniu na budowę, z podaniem nazwy i adresu inwestycji oraz nazwiska i przynależności do Izby autora części architektonicznej projektu dla pozwoleń na inwestycje, w których występuje projekt zagospodarowania lub część architektoniczna lub łącznie oba te elementy projektu budowlanego, zgodnie z art. 34 Prawa budowlanego w formie kserokopii lub zapisu elektronicznego. Jak wynika z akt sprawy w dniu 12.03.2012r. do Starosty S. wpłynął wniosek Okręgowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej (dalej ORIA RP) o udostępnienie informacji dotyczącej ilości decyzji o pozwoleniu na budowę wydawanych w okresie od 01.01.2012r. do 30.06.2012r., wraz z chronologicznych wyszczególnieniem wszystkich decyzji o pozwoleniu na budowę, z podaniem nazwy i adresu inwestycji oraz nazwiska i przynależności do Izby autora części architektonicznej projektu dla pozwoleń na inwestycje, w których występuje projekt zagospodarowania lub część architektoniczna lub łącznie oba te elementy projektu budowlanego. Decyzją z dnia [...] Starosta S. odmówił udostępnienia informacji publicznej w części dotyczącej wykazu wszystkich pozwoleń na budowę, z podaniem nazwy i adresu inwestycji oraz nazwiska i przynależności do Izby autora części architektonicznej projektu dla pozwoleń na inwestycje, w których występuje projekt zagospodarowania lub część architektoniczna lub łącznie oba te elementy projektu budowlanego w formie kserokopii lub zapisu elektronicznego. W uzasadnieniu wskazał, że udostępnienie informacji przetworzonej możliwe jest tylko w przypadku wykazania przez wnioskodawcę istnienia interesu publicznego w udostępnieniu takiej informacji. Decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] z powodu braków formalnych wniosku. Kolegium wskazało ponadto, że wnioskodawca nie wykazał interesu publicznego w udostępnieniu żądanej informacji. W odpowiedzi na wezwanie organu I instancji do wykazania istnienia szczególnie istotnego interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wnioskodawca podał, że ŚORIA RP ma charakter organizacji publicznoprawnej - jest quasi podmiotem władzy publicznej. Z mocy ustawy Izba wyposażona jest we władztwo administracyjne czyli zdolność do wykonywania w określonych przez prawo granicach zadań publicznych, w tym stanowienia aktów władczych. Jest podmiotem współbudującym porządek społeczeństwa obywatelskiego. Działanie Izby jako podmiotu realizującego zadania publiczne jest działaniem w interesie publicznym - ma znaczenie dla potencjalnie dużego kręgu adresatów. Przeniesienie na Izby Architektów części zadań i uprawnień administracji publicznej w zasadniczy sposób odróżnia je np. od związków zawodowych, które realizują wyłącznie własny interes faktyczny. Wnioskodawca wskazał, że zgodnie z art. 17 ust 1 Konstytucji RP samorządowi architektów ustawowo powierzone zostało sprawowanie pieczy nad należytym wykonywaniem zawodu architekta (zawodu zaufania publicznego) w granicach interesu publicznego i dla jego ochrony. Sprawowanie owej pieczy oznacza, iż samorząd jest zobowiązany przede wszystkim do dbania o poziom zawodowy członków Izby i zapewnienie jakości usług przez kompetentne osoby. Podkreślono, iż samorządy zawodowe tworzone są przez profesje, które ze względu na swoje społeczne znaczenie wymagają najwyższych kwalifikacji zarówno merytorycznych jak i moralnych dla ochrony tych zawodów oraz interesu społecznego. Uzyskanie wnioskowanych informacji pomogłoby poszczególnym organom funkcjonującym w strukturze Izby, zwłaszcza Okręgowej Radzie Izby i Okręgowemu Rzecznikowi Odpowiedzialności Zawodowej w wypełnianiu nałożonego na Izbę przez państwo zadania stania na straży tego by osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie czyniły to rzetelnie, a także dbania o jakość usług świadczonych przez członków samorządu na rzecz obywateli (poprzez możliwość skontrolowania działalności architektów należących do Izby Architektów). Służyć to będzie zabezpieczeniu interesu publicznego - zapewnieniu bezpieczeństwa i zdrowia ogółu obywateli oraz ich interesów majątkowych powierzanych projektantom architektom w toku procesu budowlanego. Wnioskowana informacja o osobach sporządzających projekty architektoniczne i zakresie inwestycji jest zdaniem wnioskodawcy ważna także ze względu na niepokojące sygnały o przypadkach sporządzania projektów przez osoby nie posiadające prawa do wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie. Podniesiono, że przepisy prawa nie dają Izbie uprawnienia do skutecznego wzywania swoich członków do przedkładania wykonywanych prac projektowych i informowania o swojej działalności zawodowej. Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] Starosta S. ponownie odmówił udostępnienia informacji argumentując, że żądane informacje nie przyczynią się do zapewnienia lepszej ochrony interesu publicznego. Z art. 81 Prawa budowlanego wynika zaś, że kontrola posiadania przez osoby pełniące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie uprawnień do pełnienia tych funkcji jest zadaniem organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego. Zgodnie z art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego właściwy organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza, czy projekt został opracowany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz legitymujące się aktualnym zaświadczeniem wydanym przez właściwą izbę samorządu zawodowego o przynależności do tej izby. Organ I instancji wskazał również na utrudnienia w funkcjonowaniu Starostwa Powiatowego spowodowane koniecznością przygotowania żądanych informacji, które z kolei prowadziłyby do naruszenia interesu publicznego poprzez znaczne wydłużenie terminu rozpatrywania wniosków o wydanie pozwolenia na budowę. Zawarta w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej regulacja ma zaś przeciwdziałać nadmiernej ilości wniosków zmierzających do uzyskania informacji dla celów osobistych lub komercyjnych i zapobiegać sytuacjom, w których działania organu skupiałyby się na udzielaniu informacji publicznej, nie zaś na funkcjonowaniu w ramach przypisanych mu kompetencji (wyrok NSA w sprawie I OSK 1768/10). W odwołaniu od powyższej decyzji ŚORIA RP zarzuciła organowi naruszenie art. 2 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej wskazując, że w podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ powołał art. 5 tej ustawy, co sugerowałoby, ze odmowa udzielenia informacji podyktowana jest ochroną informacji niejawnych lub innych tajemnic ustawowo chronionych, względnie ochroną prywatności osoby fizycznej lub tajemnicy przedsiębiorstwa, tymczasem z uzasadnienia wynika, że przyczyną odmowy był brak szczególnego interesu publicznego. Zdaniem wnioskodawcy uzyskanie żądanych informacji pomogłoby organom funkcjonującym w strukturze Izby w wypełnianiu nałożonego przez państwo zadania stania na straży rzetelnego wywiązywania się z obowiązków przez osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie i dbania o jakość usług świadczonych przez członków Izby. Od prawidłowo zaprojektowanych obiektów budowlanych zależy bezpieczeństwo obywateli (tj. życie, zdrowie, majątek). Uzyskane informacje pozwoliłyby ponadto na podjecie działań prowadzących do podniesienia kwalifikacji i jakości usług świadczonych przez członków samorządu zawodowego, odpowiedni dobór szkoleń, opiniowanie minimalnych wymogów programowych w zakresie kształcenia zawodowego architektów, co jest ustawowym obowiązkiem Izby. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, utrzymując w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji, wskazało, powołując się na art. 1 ust. 1 oraz art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, iż żądane informacje stanowią informację publiczną przetworzoną, natomiast sporna jest kwestia, czy wnioskodawca wykazał, że uzyskanie przez niego tych informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego. Organ odwoławczy, powołując się na poglądy wyrażane w orzecznictwie (wyrok NSA w sprawie I OSK 1870/10) i doktrynie (J. Drachal, Zagadnienia sądowej ochrony prawa do informacji), zgodził się ze stanowiskiem Starosty S., który uznał, że ŚORIA nie wykazała istnienia po jej stronie interesu publicznego w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy, ponieważ jak wynika z jej twierdzeń uzyskane dane posłużyłyby do ewentualnego wszczęcia postępowania w sprawie odpowiedzialności zawodowej lub dyscyplinarnej, względnie stanowiły podstawę do określenia zakresu szkoleń. Zdaniem Kolegium działania te nie przyczynią się do usprawnienia działalności organów państwa, np. organów administracji architektoniczno-budowlanej. Żądane informacje pomogłyby natomiast w ochronie interesów członków Izby. Nie są jednak szczególnie istotne dla interesu publicznego. Na poparcie swojego stanowiska organ przywołał wyroki Wojewódzkich Sądów Administracyjnych w Gliwicach (sygn. II SA/Ka 2633/03) i Olsztynie (sygn. II SA/Ol 368/11). Organ odwoławczy powtórzył ponadto za organem I instancji, że właściwy organ przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę sprawdza, czy projekt został opracowany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz legitymujące się aktualnym zaświadczeniem wydanym przez właściwą izbę samorządu zawodowego o przynależności do tej izby. Kolegium przyznało, że organ I instancji wadliwie podał podstawę prawną decyzji, jednakże wada ta została usunięta przez organ odwoławczy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach Okręgowa Rada Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej wniosła o jej uchylenie. W uzasadnieniu strona skarżąca powtórzyła swoje argumenty zawarte odpowiedzi na wezwanie do wykazania szczególnego interesu publicznego oraz w odwołaniu, dodatkowo podnosząc, że za istnieniem szczególnie istotnego interesu publicznego przemawia ogół ustawowych zadań samorządu zawodowego architektów, które wpisują się w interes publiczny w szerokim tego słowa znaczeniu. Podała, że dokonując oceny istnienia interesu publicznego należy wziąć pod uwagę czy wnioskodawca reprezentuje wyłącznie własny interes prywatny czy też (jak w niniejszym przypadku) "jej udzielenie leży w interesie podmiotu o świadomości ponadjednostkowej". Strona skarżąca podkreśliła ponadto, że nie kwestionuje, iż organy administracji architektoniczno-budowlanej w ramach swoich kompetencji, na etapie wydawania pozwolenia na budowę, weryfikują, czy autor projektu budowlanego posiada wymagane uprawnienia budowlane i legitymuje się zaświadczeniem potwierdzającym wpis na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego. Rzeczywistość pokazuje jednak, że zdarzają się przypadki posługiwania się sfałszowanymi uprawnieniami budowlanymi i sfałszowanymi zaświadczeniami o przynależności do Izby. Na poparcie stanowiska o szczególnie istotnym dla interesu publicznego charakterze żądanej informacji skarżąca przywołała wyrok NSA w sprawie I OSK 787/10, a także wyrok WSA w Krakowie w sprawie II SA/Kr 253/04. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1, art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania jeżeli miały lub mogły one mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Wychodząc z tak zakreślonych granic kognicji Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kielcach oraz utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.). Na wstępie wskazać należy, że skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela stanowisko wyrażone przez tut. Sąd w wyroku z dnia 23 stycznia 2013 r., sygn. II SA/Ke 842/12, zapadłym w sprawie, której przedmiotem również był wniosek Świętokrzyskiej Okręgowej Rady Izby Architektów Rzeczypospolitej Polskiej o udostępnienia przetworzonej informacji publicznej. W niniejszej sprawie, podobnie jak przywołanej powyżej, bezsporne jest, że żądana przez stronę skarżącą informacja jest informacją publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. nr 112, poz. 1198 ze zm.), zwana dalej "ustawą". Niewątpliwie ma ona również charakter informacji przetworzonej, o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt. 1 ustawy. Ta zaś informacja może być udzielona jedynie w zakresie "w jakim jest to szczególnie istotne dla interesu publicznego". Zgodzić się należy z organem odwoławczym, że pojęcie szczególnie istotnego interesu publicznego jest pojęciem niedookreślonym. Kolegium przyjęło rozumienie tego sformułowania zgodnie z wykładnią przedstawioną w wyroku NSA z dnia 27 stycznia 2011 r. sygn. I OSK 1870/10, w którym stwierdzono, że jest to pojęcie węższe od pojęcia interesu społecznego i odnosi się do spraw związanych z funkcjonowaniem państwa i innych podmiotów publicznych jako prawnej całości, a żądający udzielenia przetworzonej informacji publicznej winien wykazać, w jakim zakresie jest ona szczególnie istotna dla interesu publicznego, co jest równoznaczne ze wskazaniem, w jaki sposób zamierza on wykorzystać uzyskane informacje dla lepszej ochrony interesu publicznego. Organ odwoławczy, po przeanalizowaniu obowiązków strony skarżącej, jak również wskazanego przez nią celu, jakiemu ma służyć udzielenie informacji publicznej, doszedł do przekonania, że zarówno ustawowe kompetencje skarżącej jak i wskazany przez nią cel, służy jedynie interesowi społecznemu, natomiast nie nosi cech szczególnie istotnego interesu publicznego. Z powyższym rozumowaniem nie sposób się zgodzić. Przede wszystkim podkreślić należy, że samorządy zawodowe z reguły są powołane do realizacji celów publicznych, a nie tylko społecznych. Pewne zawody, takie jak: lekarz, prawnik czy architekt, mają istotne znaczenie dla prawidłowego funkcjonowania państwa. By nadzór nad tymi zawodami uczynić sprawniejszym i bardziej skutecznym, powołano samorządy zawodowe, którym państwo przekazało szereg swoich kompetencji władczych. O tym, że samorządy zawodowe działają w interesie publicznym świadczy art. 17 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym samorządy zawodowe reprezentują osoby wykonujące zawody zaufania publicznego i sprawują pieczę nad należytym wykonywaniem tych zawodów w granicach interesu publicznego określonego ustawą oraz działają dla ochrony powyższego interesu. Powyższy zapis konstytucyjny przesądza o tym, że zawód architekta jest jednym z zawodów zaufania publicznego, a zadania nałożone na skarżącą przepisami art. 8 ustawy z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów (Dz. U. z 2001 r., Nr.5, poz. 42 ze zm.) realizują interes publiczny i służą jego ochronie. Tym samym ocena przedstawiona przez Kolegium, sprowadzająca się do tezy, że ustawowa działalność skarżącego polega tylko na realizacji celu społecznego, jest sprzeczna z brzmieniem wskazanego przepisu Konstytucji. W rzeczywistości bowiem działalność skarżącego określona w art. 8 ww. ustawy realizuje cel publiczny. Przepis ten zalicza do zadań samorządów zawodowych między innymi: sprawowanie nadzoru nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu przez członków izb, ustalanie zasad etyki zawodowej i nadzór nad jej przestrzeganiem, nadawanie i pozbawianie uprawnień budowlanych w specjalnościach, o których mowa w art. 14 ust. 1 pkt 1-5 Prawa budowlanego, współdziałanie z organami administracji rządowej i organami samorządu terytorialnego, opiniowanie minimalnych wymagań programowych w zakresie kształcenia zawodowego architektów, współdziałanie w doskonaleniu kwalifikacji architektów, opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących architektury, prowadzenie list członków samorządów zawodowych. Takie określenie zadań wskazuje, że wykraczają one poza korporacyjne obowiązki samorządów i świadczy o tym, że samorząd architektów podejmuje działania również w interesie dobra publicznego. Jedną z istotnych prerogatyw samorządu zawodowego architektów jest sprawowanie nadzoru nad należytym i sumiennym wykonywaniem zawodu, co nie wiąże się z zaspokojeniem indywidualnej potrzeby, lecz ze szczególnie ważnym interesem publicznym. W ocenie Sądu, istotne jest również to, że samorząd zawodowy architektów ma chronić obywateli przed uchybieniami mogącymi zaistnieć w procesie projektowania. Realizacja powyższego celu następuje poprzez nadawanie i pozbawianie uprawnień budowlanych przez samorząd. Udzielenie takich uprawnień określonej osobie jest jednocześnie gwarancją i świadectwem, że osoba ta posiada odpowiednie kwalifikacje zawodowe i może ponosić pełną odpowiedzialność za wykonywaną pracę w określonym zakresie. W związku z tym samorząd architektów ma ustawowy obowiązek ujawniania osób niewłaściwie wykonujących zawód architekta i niedopuszczenie do wykonywania zawodu przez osoby spoza Izby. Ponadto samodzielne funkcje techniczne w budownictwie pełnić mogą wyłącznie osoby będące członkami właściwego samorządu zawodowego, tak więc kontrola posiadania uprawnień do wykonywania tych funkcji obejmować musi również sprawdzenie spełnienia tego warunku. Okręgowa Izba Architektów może powyższej weryfikacji dokonać uzyskując stosowne informacje od Starosty. W ocenie organu odwoławczego pojęcie "szczególnej istotności dla celu publicznego" należy sprowadzić jedynie do spraw związanych ściśle z funkcjonowaniem państwa i innych podmiotów publicznych. Tymczasem skarżąca ma status podmiotu publicznego nie tylko z racji brzmienia art. 17 Konstytucji. Zgodnie bowiem z art. 19 ust. 2 ustawy o samorządach zawodowych architektów, inżynierów budownictwa oraz urbanistów, podejmuje on uchwały, będące w istocie decyzjami administracyjnymi w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego. Informacja publiczna, której domaga się strona skarżąca, jest ściśle związana z funkcjonowaniem samorządu zawodowego architektów i realizacją nałożonych na samorząd obowiązków. Dlatego też nie można zgodzić się ze stanowiskiem Kolegium, że uzyskanie tych informacji przez skarżącą będzie podstawą do podjęcia przez nią działań, które nie będą miały żadnego pozytywnego wpływu na wykonywanie zadań przez organy, a jedynie może być pomocne Izbie do ochrony jej członków. Organ odwoławczy, powołując się na wyrok NSA w sprawie I OSK 1870/10, przyjął, że na ocenę istnienia szczególnego interesu publicznego ma wpływ charakter i pozycja podmiotu żądającego udzielenia informacji publicznej, a zwłaszcza realna możliwość wykorzystania uzyskanych danych dla lepszej ochrony interesu publicznego, i wskazał, że przykładem takiego podmiotu może być poseł, radny czy też minister. Tymczasem takim szczególnym podmiotem jest również samorząd zawodowy architektów, gdyż ma on realną możliwość wykorzystania udzielonych mu informacji dla lepszej ochrony interesu publicznego. Strona skarżąca konsekwentnie bowiem wyjaśniała w trakcie postępowania administracyjnego, że informacja publiczna pomogłaby poszczególnym organom funkcjonującym w strukturze Izby, zwłaszcza Okręgowej Radzie Izby i Okręgowemu Rzecznikowi Odpowiedzialności Zawodowej w wypełnianiu nałożonego na Izbę przez państwo zadania stania na straży tego, by osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie czyniły to rzetelnie. Żądane informacje wykorzystane zostaną również do dbania o jakość usług świadczonych przez członków samorządu na rzecz obywateli (poprzez możliwość skontrolowania działalności architektów należących do Izby). Służyć to będzie zabezpieczeniu interesu publicznego, tj. zapewnieniu bezpieczeństwa i zdrowia ogółu obywateli oraz ich interesów majątkowych, a także pozwoli na ustalenie, czy projekty budowlane są sporządzane przez osoby faktycznie do tego uprawnione. W ocenie Sądu organ odwoławczy w sposób nieuzasadniony zawęża zawarte w art. 3 ust. 1 pkt 1 określenie "szczególnie istotne dla interesu publicznego" jedynie do spraw związanych z funkcjonowaniem podmiotów publicznych, co skutkuje znacznym ograniczeniem dostępu do informacji przetworzonych i jest sprzeczne z celem ustawy. Jak bowiem stwierdził NSA w wyroku z dnia 7 grudnia 2011 r. (sygn. I OSK 1405/11) przesłankę określoną w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy "należy uznać za wypełnioną w takiej sytuacji, w której pozyskanie określonej informacji i jej upublicznienie leży w interesie nie tylko wnioskodawcy, ale także innych obywateli". Powyższe rozumienie "szczególnej istotności dla interesu publicznego", w pełni akceptowane przez Sąd orzekający w niniejszej sprawie, jest znacznie szersze niż przyjęte przez Kolegium i przesądza o tym, że określony przez skarżącą cel, któremu ma służyć żądana informacja, z całą pewnością wychodzi poza jego własny interes. Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie organy naruszyły prawo materialne, tj. art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy, w związku z czym Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zarówno zaskarżoną decyzję jak i utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji. Orzeczenie w pkt II oparto o art. 152 p.p.s.a. Natomiast na podstawie art. 200 p.p.s.a. Sąd orzekł o zwrocie skarżącemu kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, na który złożył się wpis sądowy w wysokości 200 zł. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ I instancji przeprowadzi postępowanie administracyjne mając na uwadze przedstawione wyżej wywody i eliminując dotychczas popełnione uchybienia. W szczególności weźmie pod uwagę, że strona skarżąca wykazała istnienie szczególnie istotnego dla interesu publicznego charakteru żądanej informacji publicznej.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło