II SA/Ke 224/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Żak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Jacek Kuza,, Sędzia WSA Beata Ziomek, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Małgorzata Rymarz, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 maja 2011r. sprawy ze skargi L.C. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] nr [...] w przedmiocie skierowania na badania psychologiczne oddala skargę. Decyzją z dnia [...] znak: [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] znak: [...] w sprawie skierowania L. C. na badania psychologiczne z powodu przekroczenia liczby 24 punktów otrzymanych za wielokrotne naruszenie przepisów ruchu drogowego. Decyzją z dnia 13 grudnia 2009r. Komendant Miejski Policji na podstawie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy Prawo o ruchu drogowym, skierował L. C. na badania psychologiczne z powodu przekroczenia 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w dniach: 13.12.2009r., 18.01.2010r., 12.05.2010r. i 9.08.2010r., za które otrzymał odpowiednio 2, 6, 8 i 10 punktów karnych (łącznie 26). Od decyzji tej odwołanie wniósł L. C. podnosząc, że ilość otrzymanych przez niego punktów karnych nie przekroczyła liczby 24, ponieważ za naruszenie przepisów ruchu drogowego w dniu 9.08.2010r. co prawda ukarany został dwoma mandatami karnymi : w wysokości 300 zł wraz z przypisaniem 8 punktów oraz mandatem karnym za niezastosowanie się do ruchu prawostronnego w wysokości 50 zł, ale w tym przypadku bez przypisania jakichkolwiek punktów. Łączna ilość punktów karnych zgromadzonych w ww. okresie wynosiła zatem 24, a nie 26. Ponadto w dniu 13.08.2010r. odbył szkolenie powodujące zmniejszenie liczby punktów karnych o 6. Komendant Wojewódzki Policji po rozpoznaniu odwołania utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję wskazując, iż mając na uwadze treść art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z art. 130 ust. 1 i 2 Prawa o ruchu drogowym organy Policji nie mogą odstąpić od skierowania L. C. na badanie psychologiczne. W myśl art. 130 ust.1 i 2 w/w ustawy Policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego i określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów. Zgodnie z § 7 ust.1 pkt 2 i ust. 2 rozporządzenia z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego w razie przekroczenia 24 punktów karnych otrzymanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego komendant wojewódzki policji występuje do właściwego organu z wnioskiem o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji kierowcy, a także jest to podstawa do skierowania kierowcy na badania psychologiczne. Policja nie ma prawnych możliwości odstąpienia od skierowania L. C. na badanie psychologiczne, gdyż przepisy regulujące kwestie nakładania punktów karnych nie przewidują swobody decyzyjnej organów policji. Ustawodawca ściśle określił, że w przypadku stwierdzenia popełnienia wykroczenia podlegającego wpisowi do ewidencji, danemu naruszeniu przepisów drogowych przypisuje się odpowiednią liczbę punktów karnych stosownie do załącznika nr 1 w/w rozporządzenia. Brak wpisu informującego o ilości przypisanych punktów w mandacie może stanowić jedynie przesłankę odpowiedzialności dyscyplinarnej policjanta. Popełnione przez L. C. w dniu 9.08.2010r. wykroczenia polegające na przekroczeniu dopuszczalnej prędkości od 41 do 50 km/h (8 punktów) i naruszenie obowiązku jazdy prawostronnej (2 punkty) poskutkowało zatem przypisaniem kierowcy łącznie 10 punktów. Organ odwoławczy podkreślił, że punkty karne przypisywane kierowcom mają charakter akcesoryjny w stosunku do popełnionego wykroczenia lub przestępstwa. O ich naliczeniu nie decyduje policjant lub sąd, są one przypisywane z mocy prawa do poszczególnych naruszeń przepisów ruchu drogowego, automatycznie po uprawomocnieniu się rozstrzygnięcia w sprawie karnej lub wykroczeniowej. Odnośnie kwestii zmniejszenia liczby punktów karnych z tytułu odbytego szkolenia w dniu 13.08.2010r. organ wyjaśnił, że przedmiotowe 6 punktów zostało odliczone od liczby punktów otrzymanych w dniu 13.12.2009r. Za popełnione wówczas wykroczenie (przekroczenie prędkości od 41 do 50 km/h) przypisano stronie 8 punktów. Po odliczeniu 6 pozostały 2, co łącznie z punktami otrzymanymi w dniach 18.01.2010r., 12.05.2010r. i 9.08.2010r. daje w sumie liczbę 26 punktów. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego , L. C. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji. Kwestionowanemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b Prawa o ruchu drogowym poprzez błędne przyjęcie, że w przedmiotowej sprawie nastąpiła przesłanka skierowania go na badania psychologiczne, w sytuacji gdy nie przekroczył liczby 24 punktów karnych. W uzasadnieniu skargi podniósł, że w dniu 9.08.2010r. za niezastosowanie się do ruchu prawostronnego otrzymał mandat w wysokości 50 zł bez przypisywania jakichkolwiek punktów karnych. W tym dniu otrzymał zatem jedynie 8 punktów za przekroczenie prędkości obok mandatu w wysokości 300 zł. W ocenie skarżącego organy nie uwzględniły okoliczności, że nie został on pouczony o punktach karnych za niezastosowanie się do ruchu prawostronnego, zaś w mandacie nie było informującego o tym zapisu. Skarżący wskazał ponadto na odbycie szkolenia w dniu 13.08.2010r. W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wyjaśnił, że odliczenie 6 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego w dniu 13.12.2009r. nastąpiło wskutek odbycia szkolenia w dniu 19.02.2010r., nie zaś w dniu 13.08.2010r. Odbycie szkolenia w dniu 13.08.2010r. nie mogło zostać uwzględnione, albowiem w myśl § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego, z dobrodziejstwa w postaci zmniejszenia liczby punktów nie może skorzystać kierowca, który odbył przedmiotowe szkolenie po przekroczeniu liczby 24 punktów karnych. Poza tym zgodnie z pkt 3 załącznika nr 7 do ww. rozporządzenia w szkoleniu tym można uczestniczyć nie częściej niż raz na 6 miesięcy. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie jest zasadna, ponieważ zaskarżone rozstrzygnięcie odpowiada prawu. Zgodnie z art. 3 § 1 oraz art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Sądowa kontrola legalności zaskarżonych orzeczeń administracyjnych sprawowana jest przy tym w granicach sprawy, a sąd nie jest związany zarzutami, wnioskami skargi, czy też powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.). Dokonując tak rozumianej oceny zaskarżonego rozstrzygnięcia, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w nim naruszeń prawa skutkujących koniecznością jego uchylenia lub stwierdzenia nieważności (art. 145 § 1 i 2 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 20 marca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2005r., nr108, poz. 908 ze zm.) badaniu psychologicznemu podlega kierujący pojazdem silnikowym skierowany, w drodze decyzji, przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli przekroczył liczbę 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 tej ustawy. Przepis art. 130 ust. 1 odsyła z kolei do prowadzonej przez policję ewidencji, do której wpisuje się naruszających przepisy ruchu drogowego kierowców przypisując im za poszczególne naruszenia punkty w skali od 0 do 10. Zasady zaś prowadzenia wymienionej ewidencji i punktowania, jak również tryb występowania z wnioskami o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego (Dz. U. Nr 236, poz. 1998 ze zm.) - dalej także jako rozporządzenie, wydanym na podstawie delegacji ustawowej wynikającej z art. 130 ust. 4 i art. 140 ust. 5 ustawy - Prawo o ruchu drogowym. Zgodnie z art.130 ust.1 Prawa o ruchu drogowym policja prowadzi ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego. Określonemu naruszeniu przypisuje się odpowiednią liczbę punktów w skali od 0 do 10 i wpisuje się do tej ewidencji. Wpisowi do ewidencji podlega każde stwierdzone naruszenie przepisów ruchu drogowego, w tym również takie, któremu zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia przypisano 0 punktów lub w ogóle nie przypisano wartości punktowej (art. 130 ust. 1a ustawy). Analiza tych przepisów wskazuje na to, że organy administracji publicznej nie mają możliwości działania w ramach uznania administracyjnego - zobowiązane są w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów ruchu drogowego przypisać temu naruszeniu określoną liczbę punktów wynikającą z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 20 grudnia 2002r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego. Stosownie do § 4 ust. 1 rozporządzenia prawomocny mandat karny staje się podstawą do dokonania wpisu w ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (zwanej dalej "ewidencją"). Należy zaznaczyć, że dokonywany przez organy Policji wpis w ewidencji ma charakter deklaratoryjny, a ilość ujawnionych punktów karnych jest pochodną od stwierdzenia – stosownym mandatem – naruszenia przepisów ruchu drogowego. W niniejszej sprawie nie jest kwestionowane, że L. C. naruszył przepisy ruchu drogowego w dniu 9.08.2010r. za co nałożono na niego dwa mandaty karne : pierwszy w wysokości 300 zł wraz z przypisaniem 8 punktów za przekroczenie dozwolonej szybkości oraz drugi mandat karny za niezastosowanie się do ruchu prawostronnego w wysokości 50 zł , ale w tym przypadku, jak wynika z treści tego mandatu policjant nie poinformował o konsekwencji w postaci przypisania 2 punktów karnych za to naruszenie (k.10 akt adm). Jak wynika z załącznika nr 1 do rozporządzenia za naruszenie obowiązku jazdy prawostronnej przypisuje się kierowcy 2 punkty karne(kod H 08 w załączniku). Orzekające w sprawie organy uznały, iż w dnu 9 sierpnia 2010r. kierowca otrzymał za wykroczenia drogowe w sumie 10 punktów karnych, co spowodowało przekroczenie liczby 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego tj. w sumie L. C. uzyskał 26 punktów. Zdaniem skarżącego skoro w mandacie za naruszenie obowiązku jazdy prawostronnej nie przyznano punktów karnych, to ich liczba wyniosła 24 a nie 26 jak wynika z zawiadomienia o wszczęciu postępowania. Rozumowanie skarżącego jest błędne, ponieważ punkty za naruszenie przepisów ruchu drogowego, jak wynika z wyżej powołanych przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz rozporządzenia wpisywane są do ewidencji z mocy prawa, w związku z ukaraniem mandatem karnym za określone wykroczenie. Oznacza to, że stwierdzone mandatem karnym naruszenie przepisów ruchu drogowego jest równoznaczne z wpisem do ewidencji liczby punktów wynikających z załącznika nr 1 rozporządzenia. W związku z tym prawidłowo w tej sprawie organy uznały, iż wobec przekroczenia przez kierowcę 24 punktów karnych są podstawy do wydania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Oczywistym jest, że funkcjonariusz Policji nakładając grzywnę w drodze mandatu karnego powinien poinformować ukaranego o liczbie punktów, które będą mu przypisane z tego tytułu (§ 4 ust. 8 rozporządzenia ), jednak w tej sprawie sam fakt niepoinformowania skarżącego o ilości punktów przypisywanych za dane naruszenie przepisów ruchu drogowego nie miał żadnego wpływu na rozstrzygnięcie. Nie ulega wątpliwości, że za naruszenie obowiązku ruchu prawostronnego przypisuje się kierowcy 2 pkt., co w przypadku skarżącego dało wynik 26 pkt. karnych w ewidencji. Przy takiej ilości punktów skarżący nie miał już wpływu na ich modyfikację, ponieważ przekroczył już limit 24 punktów i zaistniały przesłanki do wydania zaskarżonej decyzji. Tak więc organy rozpoznające sprawę prawidłowo zebrały i oceniły stan faktyczny sprawy oraz zastosowały niewadliwie prawo materialne. Wobec tego nie można im zarzucić uchybienia zasadom wyrażonym w art. 8, art. 7 i art.9 k.p.a. i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a tylko w takim przypadku byłaby podstawa do uwzględnienia skargi. Z przedstawionych regulacji w sposób nie budzący wątpliwości wynika, że wpis punktów do ewidencji ma jedynie charakter techniczny będący konsekwencją naruszenia przepisów ruchu drogowego. W świetle powyższego należy w pełni podzielić stanowisko ego Komendanta Wojewódzkiego Policji , iż punkty karne przypisywane kierowcom w związku z popełnionym przez nich wykroczeniem lub przestępstwem drogowym mają charakter akcesoryjny w stosunku do tego wykroczenia lub przestępstwa. O ich naliczeniu nie decyduje policjant lub sąd, lecz są one przypisywane ex lege do poszczególnych naruszeń. Policjant nie mógł zatem zadecydować, że za naruszenie obowiązku jazdy prawostronnej nie przypisze skarżącemu określonej w rozporządzeniu liczby punktów. Obowiązujące przepisy prawa takiej możliwości nie przewidują. Zawsze naruszenie przepisu ruchu drogowego określone w wykazie naruszeń tych przepisów skutkuje przypisaniem odpowiedniej liczby punktów i ich wpisaniem do ewidencji (§ 2 ust. 3 rozporządzenia i załącznik Nr 1), nawet jeśli liczba przypisanych punktów wynosi "0" (Kod I 01 – 55), chyba że chodzi o naruszenia, którym nie przypisano wartości punktowej (Kod Z 01 – inne naruszenie przepisów ruchu drogowego). Odnosząc się do kwestii odbycia przez skarżącego szkolenia w celu zmniejszenia liczby punktów karnych w dniu 13.08.2010r. wskazać należy na ugruntowaną już linię orzeczniczą sądów administracyjnych, którą Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela, iż zmniejszenie liczby punktów karnych w drodze odbycia szkolenia, o jakim mowa w art. 130 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, może nastąpić tylko do czasu przekroczenia liczby 24 punktów. Pogląd, iż kierowca mógłby w drodze odbycia szkolenia zmniejszyć liczbę punktów karnych, po przekroczeniu limitu 24, niweczyłoby w ogóle możliwość stosowania środka z art. 124 ust. 1 pkt 2 lit. b ww. ustawy (por. wyroki NSA z dnia 16 grudnia 2010r. sygn. I OSK 275/10, z dnia 22 marca 2011r. sygn. I OSK 723/10). W tym stanie rzeczy, ponieważ podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.