II SA/Op 591/12

WyrokWSA w Opolu2013-02-14

Skład orzekający: Elżbieta Naumowicz, Grażyna Jeżewska, Daria Sachanbińska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ pomocy społecznej jest zobowiązany do całkowitego pokrycia strat poniesionych w wyniku zdarzenia losowego (powodzi) w ramach zasiłku celowego, a także czy przysługują odsetki za zwłokę w wypłacie świadczenia?
Ratio decidendi
Organ pomocy społecznej nie jest zobowiązany do całkowitego pokrycia strat poniesionych w wyniku zdarzenia losowego w ramach zasiłku celowego, gdyż zasiłek ten ma charakter doraźnej pomocy, a nie odszkodowania. Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują możliwości przyznania odsetek za zwłokę w wypłacie zasiłku celowego, a wyrok stwierdzający bezczynność organu nie stanowi podstawy do ich naliczenia w postępowaniu administracyjnym.
Stan faktyczny
Skarżąca M. K. wniosła o przyznanie zasiłku celowego na odbudowę domu zniszczonego w wyniku powodzi. Po kilku postępowaniach i wyroku WSA zobowiązującym organ do wydania decyzji, przyznano jej zasiłek w kwocie 24504,44 zł. Skarżąca odwołała się, domagając się m.in. naliczenia odsetek za zwłokę w wydaniu decyzji i podnosząc zarzuty dotyczące zaniżenia kwoty zasiłku. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając m.in. przewlekłość postępowania i brak merytorycznego rozstrzygnięcia w kwestii odsetek.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Naumowicz Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Jeżewska Sędzia WSA Daria Sachanbińska – spr. Protokolant St. sekretarz sądowy Grażyna Stykała po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 14 lutego 2013 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 30 lipca 2012 r., nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę. Wnioskiem z 16 czerwca 2010 r. M. K. zwróciła się do Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie-Koźlu o przyznanie zasiłku celowego na odbudowę zniszczonego w związku z powodzią lokalu (domu mieszkalnego), którego jest właścicielem, w kwocie powyżej 20000 zł, wraz z prośbą o wycenę szkód przez rzeczoznawcę. Wnioskodawczyni wstępnie oszacowała szkody spowodowane przez powódź na kwotę 25000 zł i przedłożyła wycenę remontu kotłowni. Decyzją z 7 października 2010 r., nr [...], Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie-Koźlu, działając z upoważnienia Prezydenta Miasta Kędzierzyn-Koźle, przyznał M. K. świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego na remont i odbudowę budynku mieszkalnego, który uległ zniszczeniu w związku z powodzią w maju/czerwcu 2010 r., w wysokości 3745 zł. Decyzja ta została uchylona przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu w dniu 31 grudnia 2010 r. i sprawę przekazano organowi pierwszej instancji do ponownego rozpatrzenia. Wyrokiem z 27 marca 2012 r., sygn. akt II SAB/Op 42/11, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu na skutek skargi M. K. na bezczynność Prezydenta Miasta Kędzierzyna-Koźla w przedmiocie zasiłku celowego na remont i odbudowę budynku zniszczonego w wyniku powodzi zobowiązał ten organ do wydania aktu rozstrzygającego sprawę z wniosku M. K. z 16 czerwca 2010 r. w terminie jednego miesiąca od prawomocności wyroku. Decyzją z 26 kwietnia 2012 r., nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Kędzierzynie-Koźlu, na podstawie art. 40 ust. 1 i 3, art. 106 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1362 ze zm.), zwanej dalej również ustawą, przyznał M. K. świadczenie pieniężne w postaci zasiłku celowego na remont/odbudowę budynku mieszkalnego, który uległ zniszczeniu w związku z powodzią w maju/czerwcu 2010 r., w wysokości 24504,44 zł. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że uzupełniono materiał dowodowy o kosztorys z 6 stycznia 2012 r., sporządzony przez inspektora nadzoru W. R., dotyczący robót remontowych związanych z usuwaniem skutków powodzi z maja 2010 r. w budynku położonym w [...], przy ul. [...], który ogółem wartość ww. robót wycenił na kwotę 24504,44 zł brutto. Organ przeprowadził również w dniu 22 lutego 2012 r. aktualizację wywiadu środowiskowego ustalając, że podczas powodzi zalanych zostało 5 pomieszczeń piwnicznych, w tym 4 pomieszczenia, w których podczas powodzi były meble oraz kuchenka gazowa, a także kotłownia z dwoma piecami c.o.: gazowym z zasobnikiem na wodę oraz węglowym. Oba piece uległy zalaniu i wymagały wymiany. Zalaniu uległy też kafelki na podłodze, które wymagały zerwania, a także próg przy drzwiach prowadzących do garażu. Dalej, odwołując się do art. 40 ust. 1 i ust. 3 ustawy, organ podkreślił, że uwzględnił w całości kwotę określoną w ww. kosztorysie. Wyjaśnił też, że przyznane świadczenie stanowi pomoc doraźną, której celem jest złagodzenie skutków powodzi, jaka miała miejsce w maju 2010 r., nie jest nim natomiast całkowite pokrycie strat powstałych na skutek tego zdarzenia losowego. Ponadto organ pomocy społecznej nie jest instytucją wypłacającą odszkodowanie. Uzasadniając wysokość przyznanego świadczenia organ wskazał, że na realizację zasiłków celowych w związku z usuwaniem skutków powodzi z maja/czerwca 2010 r. rozdysponował środki z budżetu państwa w kwocie 1072000 zł. Wnioski o przedmiotową pomoc złożyło 80 osób. Zasiłki zostały wypłacone 35 osobom. Zatem średnia wysokość przyznanego zasiłku celowego wyniosła 30628,57 zł. Dodał, że wydając decyzję kierował się również zasadą racjonalnego i gospodarnego dysponowania środkami publicznymi. Jednocześnie organ poinformował stronę m.in. o tym, że przyznany zasiłek celowy zostanie pomniejszony o wypłaconą w dniu 8 października 2012 r. kwotę 3745 zł, a w przypadku nierozliczenia się przez stronę z poniesionych wydatków (nieprzedstawienia faktur lub rachunków) albo przeznaczenia otrzymanej pomocy na cel niezgodny ze wskazanym w decyzji, nastąpi zwrot zasiłku celowego na podstawie art. 104 ust. 3 ustawy. Ponadto, rozliczenie otrzymanego zasiłku w kwocie 24504,44 zł winno być zgodne z kosztorysem i nastąpić nie później niż w terminie 3 miesięcy, licząc od daty wypłaty świadczenia. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła M. K., zarzucając organowi pierwszej instancji: potraktowanie sprawy jako ponowne rozpatrzenie wniosku z 16 czerwca 2010 r., co sugeruje, jakoby organ działał w trybie art. 145 § 1 pkt 5 i 6 Kodeksu postępowania administracyjnego; nienaliczenie w wydanej decyzji kwoty należnych odsetek ustawowych z tytułu pozostawania w zwłoce w wydaniu prawidłowego rozstrzygnięcia, z którego wynikałaby należna (a naliczona jak obecnie wydaną decyzją) kwota świadczenia; przekroczenie granic swobodnego uznania administracyjnego oraz naruszenie zasady zaufania do organu prowadzącego postępowanie, skutkujące wątpliwością, czy i w tym przypadku kwota należnego zasiłku nie została zaniżona oraz czy odwołująca nie zostanie zobowiązana do zwrotu świadczenia, którego rozdysponowania, np. na skutek upływu czasu, nie będzie potrafiła udokumentować; uzależnienie wypłaty wyrównania zasiłku celowego od faktu uprawomocnienia się decyzji. W tych okolicznościach M. K. wniosła o zobowiązanie organu do naliczenia odsetek ustawowych od przyznanych kwot zasiłku celowego, należnych od dnia 18 lipca 2010 r. z uwagi na przewlekłość postępowania prowadzonego przez organ i pozostawanie w zwłoce, co zostało potwierdzone wyrokiem WSA w Opolu z dnia 27 marca 2012 r.; nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności; zobowiązanie organu do odstąpienia od pkt 3 zawartego w pouczeniu decyzji w kwestii rozliczenia poniesionych wydatków na podstawie faktur i rachunków. W wyniku rozpatrzenia odwołania Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu decyzją z 30 lipca 2012 r., nr [...], utrzymało w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu Kolegium zrelacjonowało stan faktyczny sprawy, dodatkowo wskazując, że na kwotę 24504,44 zł określoną w kosztorysie z 6 stycznia 2012 r. składają się następujące wartości: 4885,32 zł (rozebranie i ułożenie podłogi z desek), 1607,10 zł (zerwanie i ułożenie podłoża pod podłogą) - prace na parterze; 9651,52 zł (wymiana pieca gazowego wiszącego/stojącego dwufunkcyjnego), 1573,12 zł (rozebranie i położenie posadzki z płytek), 1024,46 zł (dwukrotne odgrzybianie ścian), 763,52 zł (wymiana stolarki okiennej), 308,62 zł (dwukrotne malowanie powierzchni wewnętrznych piwnicy), 4690,80 zł (wymiana przewodów do opraw i gniazd wtyczkowych + wymiana osprzętu na parterze) - prace w piwnicy. Nadto, w oparciu o oświadczenie strony ustalono, że na parterze budynku uszkodzeniu uległy modrzewiowe podłogi w jadalni oraz salonie. Strona odmówiła udzielenia informacji odnośnie ubezpieczenia domu, osiąganych dochodów oraz swojej sytuacji zdrowotnej oraz jej małżonka. Oświadczyła, że aby odnowić budynek do stanu sprzed powodzi musiała wydać pieniądze, które miała zaoszczędzone na emeryturę. Stwierdziła też, że ma zastrzeżenia do zmodyfikowanego kosztorysu i nie zgadza się z procedurami przyznawania pomocy finansowej dla osób i rodzin poszkodowanych w wyniku powodzi. Organ podał również, że wnioskodawczyni przedstawiła faktury oraz paragony dotyczące wydatków związanych z usuwaniem skutków powodzi oraz doprowadzeniem domu do stanu sprzed powodzi z: 30 lipca 2010 r. (podgrzewacz [...] + części do podłączenia - 829,67 zł); 11 października 2010 r. (odtworzenie instalacji elektrycznej po powodzi - 3288,65 zł); 7 grudnia 2010 r. (wymiana kotła c.o. i podgrzewacza c.w.u. wraz z osprzętem - 17730 zł, montaż kotła węglowego c.o. - 6756,50 zł); grudnia 2010 r. (zakup okna drewnianego - 600 zł). Nadto, wg przedłożonego przez stronę orzeczenia o stanie technicznym podłogi z 27 maja 2011 r., sporządzonego przez P. S., koszt demontażu oraz obróbki i montażu na nowo zniszczonej podłogi oszacowano na kwotę 6500 zł. Następnie organ odwoławczy omówił instytucję zasiłku celowego określonego w art. 40 ustawy, podkreślając uznaniowy charakter wydanej w tej sprawie decyzji. Dalej argumentował, że przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie dowodowe pozwoliło na ustalenie rozmiarów szkód poniesionych przez wnioskodawczynię w wyniku powodzi, jak również - koniecznych wydatków na pokrycie kosztów naprawy zniszczeń popowodziowych w budynku mieszkalnym strony. Te ostatnie dane określone zostały w kosztorysie sporządzonym przez W. R., który należało ocenić jako wiarygodny dowód w sprawie, korespondujący z oświadczeniami strony składanymi w toku aktualizacji wywiadu środowiskowego. Ponadto, pomimo ogólnego stwierdzenia odwołującej, jakoby wnosiła zastrzeżenia do dokonanej wyceny, nie przedstawiła ona konkretnych zarzutów w tym zakresie. Omawiany kosztorys stanowił zatem zasadniczy dowód, w oparciu o który prawidłowo ustalono wysokość przyznanego świadczenia na kwotę 24504,44 zł. Zdaniem organu, nie stanowi również przeszkody do ustalenia wysokości zasiłku na poziomie wartości kosztorysowej robót okoliczność, że suma wydatków na usunięcie szkód popowodziowych, udokumentowanych przez stronę fakturami (paragonami) jest wyższa od kwoty przyznanej decyzją. Należało bowiem uwzględnić możliwości finansowe organu oraz okoliczność charakteru zasiłku celowego jako świadczenia doraźnego, który nie ma waloru odszkodowania, a także możliwości samej strony, dysponującej stosownymi środkami na pokrycie tych wydatków. Kolegium stwierdziło też, że zawarte w odwołaniu żądanie orzeczenia o odsetkach ustawowych od przyznanego świadczenia nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa i nie mogło zostać uwzględnione. Nieuprawnione pozostaje także żądanie dotyczące nadania decyzji organu pierwszej instancji rygoru natychmiastowej wykonalności, ponieważ oświadczenia złożone przez stronę w toku postępowania administracyjnego nie wskazywały, by którakolwiek z sytuacji wymienionych w art. 108 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), zwanej dalej K.p.a., miała miejsce. Poza tym katalog rozstrzygnięć podejmowanych przez organ odwoławczy został ustalony w art. 138 K.p.a. i nie daje on podstaw do kreowania na etapie postępowania odwoławczego treści pouczenia decyzji pierwszoinstancyjnej. W ocenie Kolegium, materiał dowodowy sprawy nie wykazuje również, by organ prowadził przedmiotowe postępowanie w trybie nadzwyczajnym określonym w art. 145 K.p.a. W skardze na powyższą decyzję M. K. podniosła zarzut przewlekłości postępowania prowadzonego przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, wskazując w tym zakresie, że zaskarżona decyzja opatrzona jest datą 30 lipca 2012 r., a została doręczona dopiero 23 października 2012 r. Ponadto skarżąca zarzuciła, że nie podjęto merytorycznego rozstrzygnięcia w kwestiach podnoszonych w odwołaniu, głównie nie przekazano wniosków Prezydentowi Miasta, jako organowi właściwemu do ich załatwienia, ewentualnie nie przekazano wniosków organowi pierwszej instancji w celu wydania decyzji w sprawie naliczenia odsetek ustawowych za zwłokę, co wynika z orzeczenia Sądu w sprawie o sygn. akt II SAB/Op 43/11. W motywach skargi M. K. argumentowała, że kwestionowana decyzja Kolegium nie rozstrzyga o kwestiach istotnych, w tym o należnych stronie odsetkach i została wydana po upływie ustawowego terminu. Uzasadnienie Kolegium w kwestii braku podstaw prawnych orzeczenia o odsetkach jest lakoniczne i nie przekonuje strony. Ponadto, zdaniem skarżącej, nie może być tak, aby przy stwierdzonej bezczynności organu nie było środków dyscyplinujących organ, np. w postaci odsetek za zwłokę. W tych okolicznościach nieuprawniony jest argument Kolegium o nieprzekroczeniu przez organ pierwszej instancji granic uznania administracyjnego. Żądanie naliczenia odsetek jest nadto zgodne z zasadami współżycia społecznego i normami prawa wspólnotowego. Dodatkowo skarżąca podniosła, że Gmina Kędzierzyn-Koźle nie zabezpieczyła podległych jej terenów przed powodzią w maju 2010 r., tak więc powódź ta nie była zdarzeniem losowym, jak twierdzi Kolegium. W oparciu o powyższe skarżąca wniosła o podjęcie merytorycznego rozstrzygnięcia, ewentualnie przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ odwoławczy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu podtrzymało w całości stanowisko oraz argumentację zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Dodatkowo podkreśliło - z powołaniem się na przepisy Kodeksu cywilnego - że wyrok Sądu, do którego odwołuje się skarżąca dotyczył bezczynności w działaniu organu i na jego podstawie nie można domagać się odsetek od kwoty przyznanego zasiłku. Na rozprawie sądowej skarżąca podtrzymała skargę i wnioski w niej zawarte. Oświadczyła również, że w związku z treścią punktu pierwszego skargi należy wydzielić oddzielną sprawę w przedmiocie przewlekłości działania Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu. Podkreśliła, że zasiłek od Państwa otrzymała dopiero po upływie 2 lat i to z powodu opieszałości organu pierwszej instancji, który dysponował pieniędzmi. Organ ten nie dopełnił swoich obowiązków, natomiast odbudowa zalanych budynków musiała być dokonana. Wskazała także, że inne osoby były pouczane o możliwości wystąpienia o naliczenie odsetek za zwłokę w związku z opóźnieniem w działaniu organu. Zaakcentowała, że przyczyną powodzi był nieodpowiedni stan wałów, czyli zalanie spowodowane było brakiem wałów na części biegu rzeki Odry. Końcowo skarżąca sprecyzowała, że odsetki za zwłokę powinny być naliczone w zaskarżonej decyzji. Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II z 15 lutego 2013 r. z niniejszej sprawy wyłączono skargę M. K. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kolegium, którą zarejestrowano w Repertorium sądowym pod sygn. akt II SAB/Op 7/13. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisem art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w postępowaniu sądowym nie mogą być brane pod uwagę argumenty natury słusznościowej czy celowościowej. Badana jest wyłącznie legalność aktu administracyjnego, czyli prawidłowość zastosowania przepisów prawa do zaistniałego stanu faktycznego, trafność ich wykładni oraz prawidłowość przyjętej procedury. Na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., uwzględnienie skargi następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c). W przypadku zaś, gdy skarga nie ma uzasadnionych podstaw podlega oddaleniu (art. 151 P.p.s.a.). Przeprowadzona według powyższych kryteriów kontrola legalności zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazała, że podjęte akty nie są obarczone wadami uzasadniającymi ich uchylenie. Rozważania należy rozpocząć od przypomnienia, że organy administracji obu instancji, przyznając skarżącej zasiłek celowy na remont/odbudowę budynku mieszkalnego, który uległ zniszczeniu w związku z powodzią, oparły swoje rozstrzygnięcia o regulację prawną zawartą w art. 40 ust. 1 i ust. 3 ustawy o pomocy społecznej. Stosownie do tych przepisów zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły straty w wyniku zdarzenia losowego. Zasiłek ten może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi. Jak słusznie zauważyły organy orzekające, decyzja wydana na podstawie art. 40 ustawy ma charakter uznaniowy, na co wskazuje użyte w powołanym przepisie sformułowanie "zasiłek może być przyznany". Uznanie administracyjne pozwala organowi na wybór rozstrzygnięcia, które uważa za najwłaściwsze, w świetle celów określonych ustawą o pomocy społecznej. Oznacza to pewną swobodę przy podejmowaniu decyzji, choć jednocześnie organ związany jest przepisami procedury administracyjnej, jak i przepisami ustawy o pomocy społecznej. Decyzje wydawane na zasadzie uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego, jak każde inne, ale zakres ich kontroli jest inaczej ukształtowany. Sąd administracyjny bada bowiem zgodność z prawem, a nie wnika w celowość wydania decyzji i rozstrzygnięcia w niej zawartego. Z tego też względu kontrola sądowa zmierza do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawnych dopuszczalne było wydanie decyzji uznaniowej, czy przy jej wydaniu organ nie przekroczył granic uznania administracyjnego i czy uzasadnił rozstrzygnięcie dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wyd. 12, Wydawnictwo C. H. Beck, Warszawa 2012, str. 429). Ponadto w przypadku decyzji wydanych w tym trybie zbadania wymaga, czy decyzja taka podjęta została z zachowaniem reguł prowadzenia postępowania administracyjnego, ze szczególnym uwzględnieniem analizy tego, czy zgromadzony materiał dowodowy pozwalał na wydanie rozstrzygnięcia określonej treści. Sąd administracyjny kontroluje zatem prawidłowość postępowania poprzedzającego wydanie decyzji i jego zgodność z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. oraz art. 107 § 3 K.p.a. Oceniając prawidłowość kwestionowanych rozstrzygnięć przez pryzmat powyższych powinności organu należało stwierdzić, że organy decyzyjne przeprowadziły wszechstronną i kompletną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego pod kątem wystąpienia określonych w art. 40 ust. 1 i ust. 3 ustawy przesłanek uzasadniających przyznanie skarżącej wnioskowanego zasiłku celowego. W ramach tego postępowania ustalono rozmiar szkód poniesionych przez skarżącą w wyniku powodzi na podstawie zaktualizowanego w dniu 22 lutego 2012 r. wywiadu środowiskowego oraz oświadczeń skarżącej. Uwzględniono również przedstawione przez M. K. faktury oraz paragony dotyczące wydatków związanych z usuwaniem szkód powodzi oraz doprowadzeniem domu do stanu sprzed powodzi. W zakresie ustaleń dotyczących koniecznych wydatków na pokrycie kosztów remontu związanych z usuwaniem skutków powodzi w budynku mieszkalnym skarżącej, organy oparły się na kosztorysie z 6 stycznia 2012 r. sporządzonym przez W. R., który wycenił wartość tych robót na kwotę 24504,44 zł. Organy dokonały oceny tego dowodu uznając, że jest on wiarygodny i koresponduje z oświadczeniami składanymi przez skarżącą. Również w ocenie Sądu brak jest podstaw do zakwestionowania wiarygodności sporządzonego kosztorysu. Odnosząc się natomiast do złożonych przez skarżącą zastrzeżeń co do omawianego kosztorysu, trzeba przede wszystkim wskazać, że nie zostały one poparte żadną argumentacją z jej strony. Skarżąca nie zgłosiła również wniosków dowodowych mających na celu ewentualne podważenie prawidłowości przyjętych przez autora kosztorysu wyliczeń. Dokonując dalszej oceny zgodności z prawem wydanych rozstrzygnięć należy ponadto zwrócić uwagę, że organy poinformowały, w jakiej kwocie rozdysponowano środki w związku z likwidowaniem szkód związanych z usuwaniem skutków powodzi z maja/czerwca 2010 r. Podały, ile wpłynęło wniosków oraz ilu osobom pomocy udzielono, a także wskazały średnią wysokość przyznanego zasiłku celowego. W świetle powyższego Sąd stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny sprawy, który znajduje potwierdzenie w zebranym materiale dowodowym, a następnie zastosowały odpowiednie przepisy ustawy o pomocy społecznej, przyznając skarżącej zasiłek w kwocie równej wartości kosztorysowej zniszczonego przez powódź budynku mieszkalnego. I co warto podkreślić, wysokość przyznanego zasiłku praktycznie odpowiada wysokości wnioskowanego świadczenia. Słusznie również odnotował organ odwoławczy, że bez wpływu na prawidłowość przyznanej kwoty zasiłku pozostaje okoliczność, iż suma wydatków na usunięcie szkód popowodziowych, udokumentowanych przez skarżącą, jest wyższa od kwoty przyznanej decyzją. Podkreślenia bowiem wymaga, że żaden przepis ustawy o pomocy społecznej nie zobowiązuje organów pomocy społecznej do całkowitego i pełnego pokrycia szkód wyrządzonych powodzią. Pomoc społeczna nie ma charakteru instytucji ubezpieczeniowej; jest natomiast instytucją polityki społecznej Państwa, mającą na celu umożliwienie osobom i rodzinom przezwyciężanie trudnych sytuacji życiowych, których nie są one w stanie pokonać, wykorzystując własne uprawnienia, zasoby i możliwości. Przy rozpatrywaniu wniosków o przyznanie pomocy na pokrycie tych strat mają zastosowanie zawarte w tej ustawie normy o charakterze ogólnym. W przypadku zasiłku celowego specjalnego (art. 40 ustawy o pomocy społecznej) oznacza to, że istnieje potencjalna możliwość wsparcia ze strony Państwa, które wprawdzie jednak nie rozwiąże w całości trudnej sytuacji, ale będzie stanowiło wymierną pomoc (por. wyrok NSA z 10 maja 2012 r., sygn. akt I OSK 2358/11, zamieszczony na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych - http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Zdaniem Sądu, nie można natomiast zgodzić się ze skarżącą, która z okoliczności, że ustawodawca przy przyznawaniu omawianego świadczenia nie przewiduje kryterium dochodowego wywiodła, iż świadczenie to przysługuje niezależnie od sytuacji materialnej wnioskodawczyni. Zresztą, z tego też powodu skarżąca odmówiła organom udzielenia informacji dotyczącej swojej sytuacji finansowej oraz ubezpieczenia domu. Tymczasem dostrzec należy, że organ przyznając przedmiotowe świadczenie jest zobowiązany do respektowania ogólnych zasad przewidzianych w ustawie o pomocy społecznej, w tym dotyczących określonego w art. 3 ust. 3 ustawy wymogu dostosowywania rodzaju, formy i rozmiaru świadczenia do okoliczności rozpoznawanej sprawy, a więc również sytuacji materialnej, w jakiej znajduje się osoba, która poniosła stratę na skutek powodzi. Dla takiej oceny bez znaczenia pozostaje podnoszony w skardze i w trakcie rozprawy argument o nieodpowiednim zabezpieczeniu przez Gminę terenów przed powodzią. Odnosząc się z kolei do zarzutu skarżącej dotyczącego braku rozstrzygnięcia w kwestionowanej decyzji sprawy należnych odsetek, wskazać przyjdzie, że organ odwoławczy ograniczył się wprawdzie do lakonicznego stwierdzenia, iż żądanie to nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa, jednakże wyrażony pogląd należy uznać za trafny. W tym zakresie wyjaśnić trzeba, że w stosunkach administracyjnoprawnych odsetki należą się wówczas, gdy konkretny przepis prawa tak stanowi. Tymczasem w przepisach ustawy o pomocy społecznej nie przewidziano możliwości zwiększenia kwoty zasiłku celowego o kwotę odsetek za wypłatę świadczenia z opóźnieniem, niezależnie od powodów, które w ocenie skarżącej takie przyznanie odsetek by usprawiedliwiały. Podstawy do podjęcia orzeczenia w kwestii odsetek nie stanowi również wyrok sądowy stwierdzający bezczynność organu w załatwieniu sprawy, na co słusznie wskazywało Kolegium. W świetle powyższego uznać należy, że organy - zobowiązane stosownie do art. 7 Konstytucji RP i art. 6 K.p.a. do działania na podstawie i w granicach prawa - nie miały możliwości przyznania skarżącej żądanej kwoty odsetek, ponieważ nie istnieje ku temu prawna możliwość (także w oparciu o przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego). Marginalnie jedynie nadmienić można, że w zakresie żądania odsetek skarżąca może dochodzić swych praw przed sądem powszechnym w postępowaniu cywilnym, oczywiście nie przesądzając w tym miejscu o zasadności takiego żądania. Reasumując, skonstatować należy, że organy orzekające w niniejszej sprawie wnikliwie oceniły materiał dowodowy, dokonując jego oceny zgodnie z zasadami regulującymi postępowanie przed organami administracji publicznej, a więc zgodnie z art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Z uwagi na poczynione ustalenia prawidłowo też przyznały skarżącej zasiłek celowy w kwocie 24504,44 zł. Natomiast wydane akty zostały wyczerpująco uzasadnione, zgodnie z wymogami określonymi w art. 107 § 3 K.p.a. Odnotowania także wymaga, że organ odwoławczy, stosownie do wymogów ostatnio wskazanego przepisu, odniósł się do wszystkich zarzutów odwołania i zajął w tym zakresie stosowne stanowisko, z którym należy się zgodzić. Zdaniem Sądu, organom obu instancji nie można również postawić zarzutu dowolności i przekroczenia granic uznania administracyjnego. W tym stanie rzeczy, wobec braku uzasadnionych podstaw skargi, na podstawie art. 151 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło